Q.S Aal-insan (اَلْإِنسَان) - 31 Qassiuningit titiraqsimajut

هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ حِيْنٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْـًٔا مَّذْكُوْرًا

hal atāka ‘alal-insāni ḥīnum minad-dahri lam yakun syai'am mażkūrā(n).

Tikiutilauqsimanngilaaq inummut taissumani suli taijaujunnalauqtinnagu?

اِنَّا خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ اَمْشَاجٍۖ نَّبْتَلِيْهِ فَجَعَلْنٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innā khalaqnal-insāna min nuṭfatin amsyājin nabtalīhi fa ja‘alnāhu samī‘am baṣīrā(n).

Sulilluni, sanalauratta inungmik tingmikaaqtumik katinngajumik ijaruvaujarmik qaujisarumajattinnik (tiliurutinik ammalu nuqqaqtittijjutinik), taimaimmat tusaqtilauqpavut takutillugulu.

اِنَّا هَدَيْنٰهُ السَّبِيْلَ اِمَّا شَاكِرًا وَّاِمَّا كَفُوْرًا

innā hadaināhus-sabīla immā syākiraw wa immā kafūrā(n).

Sulilluni, takutisimavavut tukiliaqtumik aqqutimik; Taikkua qujalijut ammalu qujalinngittut.

اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ سَلٰسِلَا۟ وَاَغْلٰلًا وَّسَعِيْرًا

innā a‘tadnā lil-kāfirīna salāsila wa aglālaw wa sa‘īrā(n).

Sulilluni, parnaisimavugut uppirusunngittunut savirajannik, savirajannik amma ikittumik ikuallaktumik.

اِنَّ الْاَبْرَارَ يَشْرَبُوْنَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوْرًاۚ

innal-abrāra yasyrabūna min ka'sin kāna mizājuhā kāfūrā(n).

Sulilluni, taikkua piujunik pinasuaqtut imiqattarniaqtut imigarnik (imigarnik iluliqaqtunik) katinngajunik kavur imirmik,

عَيْنًا يَّشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللّٰهِ يُفَجِّرُوْنَهَا تَفْجِيْرًا

‘ainay yasyrabu bihā ‘ibādullāhi yufajjirūnahā tafjīrā(n).

(ilaak) imaup kuunga (qilangmi) aala pijingit imiqattaqtangat ammalu qaumatittijunnaqtutik ajurnannginnilimaangagut.

يُوْفُوْنَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُوْنَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهٗ مُسْتَطِيْرًا

yūfūna bin-nażri wa yakhāfūna yauman kāna syarruhū mustaṭīrā(n).

Kajusitittivakput angirutigisimajaminik amma kappiasukhlutik ullurmik anullaksiqtauniujuq namutuinnaq siammakpallianiarninganik.

وَيُطْعِمُوْنَ الطَّعَامَ عَلٰى حُبِّهٖ مِسْكِيْنًا وَّيَتِيْمًا وَّاَسِيْرًا

wa yuṭ‘imūnaṭ-ṭa‘āma ‘alā ḥubbihī miskīnaw wa yatīmaw wa asīrā(n).

Niqinik piugijaminik tunisivakput sukkuujunut, qiturngaqanngittunut tigujausimajunullu,

اِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللّٰهِ لَا نُرِيْدُ مِنْكُمْ جَزَاۤءً وَّلَا شُكُوْرًا

innamā nuṭ‘imukum liwajhillāhi lā nurīdu minkum jazā'aw wa lā syukūrā(n).

(uqaqtillugu), "aksualuk, niqituinnarnik tunisivakpugut niriungniqaratta aala quviaginiaqtanganik, niriunngilagut kiujaunirmik qujalinirmulluunniit ilingnik."

اِنَّا نَخَافُ مِنْ رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوْسًا قَمْطَرِيْرًا

innā nakhāfu mir rabbinā yauman ‘abūsan qamṭarīrā(n).

Sulilluni, kappiasukpugut (anullaksiqtauninganik) guutiup ullungani (qanga) inuit kiinaqarniarmata tatattunik aksururnaqtunik.”

فَوَقٰىهُمُ اللّٰهُ شَرَّ ذٰلِكَ الْيَوْمِ وَلَقّٰىهُمْ نَضْرَةً وَّسُرُوْرًاۚ

fa waqāhumullāhu syarra żālikal-yaumi wa laqqāhum naḍrataw wa surūrā(n).

Taimaimmat aala sapujjilauqpuq taissumani ullumi akaunngiliurutiujunit, quviasugutiqaqtittillunilu quviasugutiqaqtittillunilu.

وَجَزٰىهُمْ بِمَا صَبَرُوْا جَنَّةً وَّحَرِيْرًاۙ

wa jazāhum bimā ṣabarū jannataw wa ḥarīrā(n).

Ammalu tunisilauqpuq qinuisaarunnarninginnut (ajjigilluniuk) qilangmiut ammalu (annuraat) qitummaksaijjutit.

مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۚ لَا يَرَوْنَ فِيْهَا شَمْسًا وَّلَا زَمْهَرِيْرًاۚ

muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), lā yarauna fīhā syamsaw wa lā zamharīrā(n).

Taikani iksivalauqput tunuanut tunngallutik iksivautarmut, taikani takulaunngilat (ikpigusulaunngilat) siqinirmik nillasulualaunngilarlu.

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوْفُهَا تَذْلِيْلًا

wa dāniyatan ‘alaihim ẓilāluhā wa żullilat quṭūfuhā tażlīlā(n).

Ammalu ajjinnguanga (napaaqtuit) qanigijaaniilauqtuq qulaani ammalu pijariakittukuluulauqtuq piijailuni (piruqtunik) taikkunanngat.

وَيُطَافُ عَلَيْهِمْ بِاٰنِيَةٍ مِّنْ فِضَّةٍ وَّاَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيْرَا۠

wa yuṭāfu ‘alaihim bi'āniyatim min fiḍḍatiw wa akwābin kānat qawārīrā.

Taivitilu siulvunik irngusirniglu salumajunik irngusirnik saniraaniititauvut.

قَوَارِيْرَا۟ مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوْهَا تَقْدِيْرًا

qawārīra min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīrā(n).

Nalunaikkutait sanajausimajut siulvumik, nalunaiqsivakput naammaktumik anginiujumik (maliktugit pijumajangit).

وَيُسْقَوْنَ فِيْهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِيْلًاۚ

wa yusqauna fīhā ka'san kāna mizājuhā zanjabīlā(n).

Taikanilu imigarmik tunijaulauqput katitiqtausimajumik tinjinmut.

عَيْنًا فِيْهَا تُسَمّٰى سَلْسَبِيْلًا

‘ainan fīhā tusammā salsabīlā(n).

(naksaqtausimajuq) upirngaakkut (qilangmi) taijaujuq saalsapiul.

۞ وَيَطُوْفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُوْنَۚ اِذَا رَاَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنْثُوْرًا

wa yaṭūfu ‘alaihim wildānum mukhalladūn(a), iżā ra'aitahum ḥasibtahum lu'lu'am manṡūrā(n).

Ammalu avalujausimallutik makkuktunut suli makkuktunut. Takuguvigit, isumaginiaqtatit siammaksimajut paurngait

وَاِذَا رَاَيْتَ ثَمَّ رَاَيْتَ نَعِيْمًا وَّمُلْكًا كَبِيْرًا

wa iżā ra'aita ṡamma ra'aita na‘īmaw wa mulkan kabīrā(n).

Ammalu takuguvit (qanuinniujumik) taikani (qilangmi), takuniaqtutit ajjigiinngittunik quvianaqtunik ammalu angijumik gavamaqarnirmik.

عٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَّاِسْتَبْرَقٌۖ وَّحُلُّوْٓا اَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍۚ وَسَقٰىهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُوْرًا

‘Āliyahum ṡiyābu sundusin khuḍruw wa istabraq(un), wa ḥullū asāwira min fiḍḍah(tin), wa saqāhum rabbuhum syarāban ṭahūrā(n).

Annuraaqsimalauqput uujaujattiavangnik siurarnik amma ijjujunik siurarnik amma atulauqput savirajangnik sanasimajunik siulvumik, amma guutiup tunisilauqpuq salumajumik (ammalu salumajumik) imigarmik.

اِنَّ هٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَاۤءً وَّكَانَ سَعْيُكُمْ مَّشْكُوْرًا ࣖ

inna hāżā kāna lakum jazā'aw wa kāna sa‘yukum masykūrā(n).

Tamanna ilinnut saalaksausiarijait, ammalu pinasuarnirijalimaatit angiqtauvut ammalu ilisarijaullutik (ala).

اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ تَنْزِيْلًاۚ

innā naḥnu nazzalnā ‘alaikal-qur'āna tanzīlā(n).

Sulilluni, uvagut saqqittilauqtugut kuraanmik ilingnut (muham) sukkaittukkut.

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ اٰثِمًا اَوْ كَفُوْرًاۚ

faṣbir liḥukmi rabbika wa lā tuṭi‘ minhum āṡiman au kafūrā(n).

Taimaimmat qinuisaattiarit (atuliqtittinirmik) atanirnut tilisijjutinik, malinngillugillu ajurngniqaqtut uppirusunngittullu taakkunanngat.

وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًاۚ

ważkurisma rabbika bukrataw wa aṣīlā(n).

Ammalu uqausirilugu atanivit atinga ullaakkut unnukkullu.

وَمِنَ الَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهٗ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيْلًا

wa minal-laili fasjud lahū wa sabbiḥhu lailan ṭawīlā(n).

Ammalu unnuap ilangani, qummuaktillugu taatsumunga ammalu quviasuutigilugu unnuap ilangani.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ يُحِبُّوْنَ الْعَاجِلَةَ وَيَذَرُوْنَ وَرَاۤءَهُمْ يَوْمًا ثَقِيْلًا

inna hā'ulā'i yuḥibbūnal-‘ājilata wa yażarūna warā'ahum yauman ṡaqīlā(n)

Sulilluni, taakkua (ukpirusunngittut) nagligusukput inuusirmik (silarjuaq) amma qimaivakhlutik aksururnaqtumik ullurmik (inuusiup kinguniani) tunuani.

نَحْنُ خَلَقْنٰهُمْ وَشَدَدْنَآ اَسْرَهُمْۚ وَاِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ اَمْثَالَهُمْ تَبْدِيْلًا

naḥnu khalaqnāhum wa syadadnā asrahum, wa iżā syi'nā baddalnā amṡālahum tabdīlā(n).

Sanasimajavut sanngiliqtittugillu timingita katinnganingit. Kisianili, pijumagutta, kinguvvirunnaqtavut taimaittunut.

اِنَّ هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ ۚ فَمَنْ شَاۤءَ اتَّخَذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

inna hāżihī tażkirah(tun), faman syā'attakhaża ilā rabbihī sabīlā(n).

Sulilluni, taakkua (ilanga) ujjiqsuqujijjutauvut, taimaimmat kinatuinnaq pijumajuq (piujumik imminut) nalunanngittuq aqqutimik aturniaqpuq ataniminut turaangajumik.

وَمَا تَشَاۤءُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًاۖ

wa mā tasyā'ūna illā ay yasyā'allāh(u), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Kisianili pijunnanngilatit (taimanna aqqutiqarlutit), kisiani aala pijumakpat. Sulilluni, aala qaujimajuinnauvuq, silatujuuvuq.

يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمِيْنَ اَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimīna a‘adda lahum ‘ażāban alīmā(n).

Kinatuinnarmik pijumajaminik nalligusunninganut (qilangmut) isiqtittivakpuq. Taikkuali pirajaktut, aaqqiksuisimavuq aannirnaqtumik anullaksirnirmik.