Q.S Aal-vuukan (اَلْفُرْقَان) - 77 Qassiuningit titiraqsimajut

تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ

tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).

Quviagijauli aala tikitittilauqtuq vurkanmik (al-kuraan) pijiminut (muhamat), taimanna ujjiqsuqujijjutaujunnaqullugu silarjualimaanut (jin amma inungnut).

ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهٗ تَقْدِيْرًا

allażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa khalaqa kulla syai'in fa qaddarahū taqdīrā(n).

Kina qilangmiut nunamiullu gavamaqaqpa, qiturngaqanngilaq, aippaqanngilaq sannginirijanganut, kisulimaaniglu sanalauqpuq, nalunaiqsillunilu uukturautillattaanginnik.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً لَّا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ وَلَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا وَّلَا يَمْلِكُوْنَ مَوْتًا وَّلَا حَيٰوةً وَّلَا نُشُوْرًا

wattakhażū min dūnihī ālihatal lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūna wa lā yamlikūna li'anfusihim ḍarraw wa lā naf‘aw wa lā yamlikūna mautaw wa lā ḥayātaw wa lā nusyūrā(n).

Kisianili guutinik tigusilauqput taaksuma asianik (tuksiarviginiaqtaminik), taikkua (taikkua guutiujut) sanalaunngikkaluaqtillugit kisutuinnarmik, nangminiq sanajaulauqput sannginiqaratik (akiraqturnirmik) imminik aanniqsinirmik amma (naksarunnaratik) ikajuutinik amma sannginiqaratik tuquttinirmik, inuusirmik tunisinirmik uvvaluunniit (ammalu) makitittinirmik.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

Ammalu uppirusunngittut uqalauqput, "una (kuraan) kisutuinnaunngilaq kisiani sagluniujuq saqqitausimajuq taassumunga (muhammut), ikajuqtaulluni asinginnut inungnut," sulilluni, naammanngiliurutiqaqsimavut amma angijumik sagluniujumik.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

Ammalu uqalauqtut, "(imannatuinnaq) unikkaaqtuat taissumanituqaq inuit, titiraqulauqtangit, taimali uqalimaarvigivakhluniuk unikkaaqtuat ullaatamaat unnutamaallu."

قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).

Uqarlutit (muham), "(kuraan) saqqitaulauqpuq (alamut) qaujimajumut kanngunaqtunik qilammiup nunamiullu. sulilluni, isumagijunnaiqsijunnarniqpaanguvuq, nalligusunniqpaanguvuq."

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Ammalu uqalauqput, "summat taanna tilijausimajuq (muhamat) nirivakpa niqinik ammalu pisukpakpa niuvirvingni? summat tingmiaq tilijausimanngilaq taassumunga (taimanna tingmiaq) ujjiqsuqujilluni taassuminga,

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Uvvaluunniit (summat) kiinaujait tikititaunngilat taassumunga uvvaluunniit (summat) mirnguiqsirviqaqtitaunngilat taassumunga, nirijunnaqullugu (piruqtuminirnik)?” Ammalu naammangittut inuit uqalauqput, "malituinnaravit angummik taimaittumik taimaittumik."

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Takugit, qanuq ilingnik miksaanut uuktuutiliuqattarmangaata, tavvunga tammaqpangmata, nanisijunnangillutiglu aqqutiksamik (akiraqturngnirngmik tilijausimanirijarnik).

تَبٰرَكَ الَّذِيْٓ اِنْ شَاۤءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّنْ ذٰلِكَ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ وَيَجْعَلْ لَّكَ قُصُوْرًا

tabārakal-lażī in syā'a ja‘ala laka khairam min żālika jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa yaj‘al laka quṣūrā(n).

Quviagijauli (ala) pijumanniruni, ilingnut sanagajalaurmat piuniqsamik taimaittumik, (ilaak) parataisi ataani kuut kuukpaktut, ammalu sanagajalaurmat (ammalu) ilingnut iglurjuanik.

بَلْ كَذَّبُوْا بِالسَّاعَةِۙ وَاَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيْرًا

bal każżabū bis-sā‘ah(ti), wa a‘tadnā liman każżaba bis-sā‘ati sa‘īrā(n).

Aaggaaqpammata iqqaqtuiviup ullunganik. Ammalu parnaisimavugut ikittumik ikuallaktumik kinatuinnarmut aaggaaqtumut iqqaqtuiviup ullunganik.

اِذَا رَاَتْهُمْ مِّنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ سَمِعُوْا لَهَا تَغَيُّظًا وَّزَفِيْرًا

iżā ra'athum mim makānim ba‘īdin sami‘ū lahā tagayyuẓaw wa zafīrā(n).

Takujaraangamigit ungasiktumi, tusaqpakput nipinganik ninngaumalluni.

وَاِذَآ اُلْقُوْا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُّقَرَّنِيْنَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُوْرًا ۗ

wa iżā ulqū minhā makānan ḍayyiqam muqarranīna da‘au hunālika ṡubūrā(n).

Igitaujaraangamik qilaksimajumut haluviirngmut savirajangnut, taikani qiaqattaqput suraktauqujillutik.

لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوْرًا وَّاحِدًا وَّادْعُوْا ثُبُوْرًا كَثِيْرًا

lā tad‘ul-yauma ṡubūraw wāḥidaw wad‘ū ṡubūran kaṡīrā(n).

(uqaujjauniaqput taakkununga), "atausirmik suraktirinirmik niriunngillusi ullumi, kisiani niriugitsi suraktiqtaukkannirnirmik."

قُلْ اَذٰلِكَ خَيْرٌ اَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاۤءً وَّمَصِيْرًا

qul ażālika khairun am jannatul-khuldil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), kānat lahum jazā'aw wa maṣīrā(n).

Uqarlutit (muhamat), "taimaittuq (anullaksirniq) piuva, uvvaluunniit taimainginnarniaqtuq paratais suliniraqtausimajuq tuksiaqtinut saalaksausianguluni, ammalu utirviuluni taakkununga?"

لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ خٰلِدِيْنَۗ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ وَعْدًا مَّسْـُٔوْلًا

lahum fīhā mā yasyā'ūna khālidīn(a), kāna ‘alā rabbika wa‘dam mas'ūlā(n).

Taakkununga kisulimaat pijumajangit tavvaniipput (qilangmi), taimainginnarniaqput (tavvani). Taanna sulinirarutigisimajait atanirnut tuksiarnikkut tuksiarnikkut tuksiarnikkut tuksiarnikkut tuksiarnikkut tuksiarnikkut tuksiarnikkut.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَقُوْلُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَادِيْ هٰٓؤُلَاۤءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيْلَ ۗ

wa yauma yaḥsyuruhum wa mā ya‘budūna min dūnillāhi fa yaqūlu a'antum aḍlaltum ‘ibādī hā'ulā'i am hum ḍallus-sabīl(a).

Ammalu (iqqaumagit) ullungani (taissumani) aala katiqsuitillugu tuksiarvigivaktaminik aalaup asiagut, taimali uqalauqpuq (taikkununga tuksiaqtaulauqtunut), "ivvit tukimuaktittilauqpit pijiqutinnik tammaqtittillutit, uvvaluunniit nangminiq tammaqtittilauqpat (sulijumik) aqqutimik?"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ مَا كَانَ يَنْۢبَغِيْ لَنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ مِنْ دُوْنِكَ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنْ مَّتَّعْتَهُمْ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى نَسُوا الذِّكْرَۚ وَكَانُوْا قَوْمًاۢ بُوْرًا

qālū subḥānaka mā kāna yambagī lanā an nattakhiża min dūnika min auliyā'a wa lākim matta‘tahum wa ābā'ahum ḥattā nasuż-żikr(a), wa kānū qaumam būrā(n).

Taakkua (tuksiaqtaulauqtut) kiuvut, "qujagijauli ilingnut, naammanngilaq uvattinnut sapujjijitaariaqarniq ilingnik asianik, kisianili tunisisimavutit taakkununga sivulimininginnullu inuusiup quvianarninganik, puiguiqullugit ujjiqsuqujaunirmik; taakkualu inuit nunguppalliajut."

فَقَدْ كَذَّبُوْكُمْ بِمَا تَقُوْلُوْنَۙ فَمَا تَسْتَطِيْعُوْنَ صَرْفًا وَّلَا نَصْرًاۚ وَمَنْ يَّظْلِمْ مِّنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيْرًا

faqad każżabūkum bimā taqūlūn(a), famā tastaṭī‘ūna ṣarfaw wa lā naṣrā(n), wa may yaẓlim minkum nużiqhu ‘ażāban kabīrā(n).

Taimaimmat, taikkua (tuksiaqtaujut) aaggaaqsimavut uqausirilauqtarnik, taimaimmat akiraqturunnajjaanngilasi (anullaksiinirmik) ikajurunnajjaanngilasilu (imminik), kinatuinnarlu ilissinnik pirajakpat, nalunanngittuq angijumik anullaksiqtinniaqpavut.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Ammalu tilijausimajunik tikitittilaunngilagut iliksi sivuniani (muhamat), kisianili nirigajalauqtut niqinik ammalu pisuqattarajalauqtut niuvirvingni. Ammalu ilasi uukturautigisimavavut asinginnut. Utaqqittiarniaqpiit? Atanisilu takunnaqtiuvuq kisulimaanik.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

Ammalu taikkua niriunngittut uvattinnik katiqatiqarniarnirmik (kinguniagut) uqaqput, "summat tingmiat uvattinnut tikititaunngilat uvvaluunniit (summat) takunngilagut atanittinnik?" Sulilluni, quviasugunniiqsimalirmata ammalu ungataanuuqsimalirmata killigijaujunik (akaunngiliurutiqarnikkut).

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ لَا بُشْرٰى يَوْمَىِٕذٍ لِّلْمُجْرِمِيْنَ وَيَقُوْلُوْنَ حِجْرًا مَّحْجُوْرًا

yauma yaraunal-malā'ikata lā busyrā yauma'iżil lil-mujrimīna wa yaqūlūna ḥijram maḥjūrā(n).

(iqqaumagit) ulluq takuliqpata tingmianik, taikani ullurmi tusaruminaqtumik pitaqajjaangittuq ajursaqtunut, uqarniaqpullu, "hijran mahjura."

وَقَدِمْنَآ اِلٰى مَا عَمِلُوْا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰهُ هَبَاۤءً مَّنْثُوْرًا

wa qadimnā ilā mā ‘amilū min ‘amalin fa ja‘alnāhu habā'am manṡūrā(n).

Takutinniaqpavullu pinasuaqtalimaanginnik, taimali siammaktiriniaqpavut pujurmik.

اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ يَوْمَىِٕذٍ خَيْرٌ مُّسْتَقَرًّا وَّاَحْسَنُ مَقِيْلًا

aṣḥābul-jannati yauma'iżin khairum mustaqarraw wa aḥsanu maqīlā(n).

Parataisimiutait, taikani ullurmi, piuniqpaanik igluqarniaqput amma piuniqpaanik taqaiqsirviqarniaqput.

وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاۤءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ تَنْزِيْلًا

wa yauma tasyaqqaqus-samā'u bil-gamāmi wa nuzzilal-malā'ikatu tanzīlā(n).

Ammalu (iqqaumagit) ulluq qilak matuirniaqtillugu qakuqtamik tingmiamik ammalu tingmiat tikititauniaqtillugit (malingnikkut).

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّ لِلرَّحْمٰنِۗ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكٰفِرِيْنَ عَسِيْرًا

al-mulku yauma'iżinil-ḥaqqu lir-raḥmān(i), wa kāna yauman ‘alal-kāfirīna ‘asīrā(n).

Gavamaqarvik, taiksumani ullumi, pigijauvuq tunirrutiqarniqpaamut. Ammalu tainna ulluq aksururnaqtummariulluni uppirusunngittunut.

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُوْلُ يٰلَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُوْلِ سَبِيْلًا

wa yauma ya‘aḍḍuẓ-ẓālimu ‘alā yadaihi yaqūlu yā laitanittakhażtu ma‘ar-rasūli sabīlā(n).

Ammalu (iqqaumalugu) ulluq (taiksumani) tainna naammangittuq marruungnik tigumiaqtaminik kiisilaurmat, (ugguaqhluni qanuiliurnirilauqtaminik) uqaqtillugu, "ai! (atausiarlunga) aqqutigilaurukku tilijausimajuq."

يٰوَيْلَتٰى لَيْتَنِيْ لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيْلًا

yā wailatā laitanī lam attakhiż fulānan khalīlā(n).

Uu, aittaanguliqpunga! Immaqa (kingunittinni) piqannarililaunngikkukku (uvannik),

لَقَدْ اَضَلَّنِيْ عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَاۤءَنِيْۗ وَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِلْاِنْسَانِ خَذُوْلًا

laqad aḍallanī ‘aniż-żikri ba‘da iż jā'anī, wa kānasy-syaiṭānu lil-insāni khażūlā(n).

Sulilluni, tukisinirluktittilauqpuq uvannik ujjiqsuqujinirmik (kuraanmik) tainna (kuraan) uvannut tikilauqtillugu. Ammalu saataanasi sulilluni sallujiuvuq inungnut."

وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا

wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).

Ammalu tilijausimajuq (muhamat) uqalauqpuq, "ataniga, sulilluni inuqutikka taassuminga kuraanmik qujanaaqsisimavut."

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Taimaimmat, kiglisiniaqtilimaanut, akiraqaliqtittisimavugut ajursaqtunik inungnik. Kisianili ataniit naammakpuq tukimuaktittijiuluni ikajuqtiulunilu.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْاٰنُ جُمْلَةً وَّاحِدَةً ۛ كَذٰلِكَ ۛ لِنُثَبِّتَ بِهٖ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنٰهُ تَرْتِيْلًا

wa qālal-lażīna kafarū lau lā nuzzila ‘alaihil-qur'ānu jumlataw wāḥidatan - każālika - linuṡabbita bihī fu'ādaka wa rattalnāhu tartīlā(n).

Ammalu uppirusunngittut uqalauqput, "summat kuraan saqqitaulaunngilaq taassumunga atauttikkut?" Taimaimmat, sanngiktigiarunnarniarattigu (muhamat) uummatinga taassumunga ammalu uqalimaarlugu taimaittumik (sukkaittumik, sukkaittumik ammalu tammaqsimanngittumik).

وَلَا يَأْتُوْنَكَ بِمَثَلٍ اِلَّا جِئْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاَحْسَنَ تَفْسِيْرًا ۗ

wa lā ya'tūnaka bimaṡalin illā ji'nāka bil-ḥaqqi wa aḥsana tafsīrā(n).

Ammalu taakkua (ukpirusunngittut) ilingnut tikilaunngilat (naksaqhlutik) kisutuinnarmik kamanaqtumik, kisianili ilingnut naksalauqpugut sulijumik ammalu piuniqpaamik nalunaijaijjutimik.

اَلَّذِيْنَ يُحْشَرُوْنَ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ اِلٰى جَهَنَّمَۙ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

allażīna yuḥsyarūna ‘alā wujūhihim ilā jahannam(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu sabīlā(n).

Inuit katitausimajut tuqungajunut kiinanginnut nusuktaullutik, taikkua piunnginiqpaangujut ammalu tammaqsimaniqpaangullutik iliqqusimigut.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).

Ammalu sulilluni, tunisisimavugut uqalimaagarmik (tura) muusisimut ammalu haarun nukariliqtugu, malikhluniuk visia (ikajuqtiulluni).

فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ

fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).

Taimali uqalauqpugut (marruungnut), "aipparitsi tamakkiik inungnut qipiluktunut nalunaikkutattinnik." Taimali surattilauqpavut sannginilimaattigut.

وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ

wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).

Ammalu (surailauqpugut) nuap inunginnik saglutillugit tilijausimajunut. Ipitilauqtavut ammalu (unikkaangit) ilippalliajjutigililauqtavut inunnut. Ammalu parnaisimavugut pirajaktunut aannirnaqtumik anullaksirnirmik,

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).

Ammalu (suraisimaliqtugut) inunginnik 'at ammalu samut ammalu inungit raas ammalu amisut (amisuuniqsait) kinguvaaksait taikkunani (inuit).

وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا

wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).

Ammalu uuttuutigisimajavut atuni ammalu surattiqsimallutigu atuni surattirillarinninginnut.

وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا

wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).

Ammalu sulilluni, taakkua (atausirmik uppirusuktiujut makami) aqqusaalaurmata nunamik (satum) (atuqtauvalauqtumik) sikuttiavaulauqtumik (ujarak siku). Takulaunngilat? Niriulaunngimmata makinniup ullunganik.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

Ammalu takujaraangamik ilingnik (muhamat), ilingnik tilligaituinnaqpakput (uqaqhlutik), “una angut aala tilisilauqtanga tilijausimalluni?

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Sulilluni, tammaqtittikasakkajaqtuq uvattinnik tuksiarnirijattinnik, tuksiarniqainnangikkutta taassuminga." ammalu kinguniagut qaujimalirniaqtut takugutik anullaksirnirmik, kina tammarniqpaangusimangmangaat.

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Takusimavit (muhaamat) inungmik pijumajaminik guutigiliqtittijumik? Sapujjijiuniaqpiit?

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Uvvaluunniit isumavit amisuuniqsait tusaasugivait tukisivasugivigilluunniit? Uumajutitut, tukisinirluktausimaniqsaullutik.

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَاۤءَ لَجَعَلَهٗ سَاكِنًاۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيْلًا ۙ

alam tara ilā rabbika kaifa maddaẓ-ẓill(a), wa lau syā'a laja‘alahū sākinā(n), ṡumma ja‘alnasy-syamsa ‘alaihi dalīlā(n).

Qaujimanngilatit (sanajauninganik) atanirnut, qanuq takilligiaqtittivangmangaat (ammalu nailligiaqtittivangmangaat) ajjinnguanik; Ammalu pijumanniruni, sanagajalauqtangit (ajjinnguat) taimainginnarniarlutik, taimali siqiniq tukimuaktittijiulilauqpugut,

ثُمَّ قَبَضْنٰهُ اِلَيْنَا قَبْضًا يَّسِيْرًا

Ṡumma qabaḍnā ilainā qabḍay yasīrā(n).

Taimali titiqtugalauqpavut (ajjinnguaq) uvattinnut mikittukulukkut.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِبَاسًا وَّالنَّوْمَ سُبَاتًا وَّجَعَلَ النَّهَارَ نُشُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila libāsaw wan-nauma subātaw wa ja‘alan-nahāra nusyūrā(n).

Ammalu taanna sanalauqtuq unnuk ilitsinnut (annuraarijauqullugu), ammalu siningniq taqaiqsiqullugu, ammalu ulluq sanalluniuk makivviuniarluni aksuruqullugu.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۚ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً طَهُوْرًا ۙ

wa huwal-lażī arsalar-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), wa anzalnā minas-samā'i mā'an ṭahūrā(n).

Ammalu taanna silami silami tusaqtittijiuvuq (imanna) tusaruminaqtumik tusaqtittijiulluni tikilauqtinnagu nalligusungninga (siku); Ammalu qilangmit tikitittilauqpugut salumajummaringmik imarmik,

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

Taimaimmat (taimanna imarmik aturlutik) inuuliqtittivakpugut tuqungajumik (piruqtuqanngittumik) nunamik, ammalu imiqtittivakpugut ilanginnik sanasimajattinnik, (ajjigiinnginniqaqtumik) uumajunik ammalu amisunik inungnik.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Ammalu sulilluni, qaangiutisimavugut (siku) taakkununga ilippalliaqullugit; Kisiani amisuuniqsait inuit (qujalijumanngilat), aaggaasuunguvut allaat (quvianaqtunik).

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

Pijumanniruttalu, nunalimaanut ujjiqsuqtimik aullaqtittigajalauqpugut.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Taimaimmat naalanngillusi uppirusunngittunik, ammalu unatarlugit taakkua (kuraan) angijumik (aksururnaqtukkut).

۞ وَهُوَ الَّذِيْ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَّهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۚ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَّحِجْرًا مَّحْجُوْرًا

wa huwal-lażī marajal-baḥraini hāżā ‘ażbun furātuw wa hāżā milḥun ujāj(un), wa ja‘ala bainahumā barzakhaw wa ḥijram maḥjūrā(n).

Ammalu taanna marruungnik tariungnik kuutittijuq (saniliriikhlutik); Taanna mamanngittuq nutaangullunilu aippangalu tariuqaqtuni mamaqtunilu; Ammalu sanalauqpuq taakkua akunningani tikitaujunnangittumik avalumik kigliqaqhlutiglu.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

Ammalu taanna (ammalu) sanalauqpuq inungmik imarngmik, taimali sanalauqpuq qiturngaqaqullugu ammalu piqutiqaqullugu ammalu guutisi sanngijualuungmat.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلٰى رَبِّهٖ ظَهِيْرًا

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘uhum wa lā yaḍurruhum, wa kānal-kāfiru ‘alā rabbihī ẓahīrā(n).

Ammalu tuksiaqpaktut aala asiagut kisunik ikajurniqanngittunik taakkununga ammalu (ammalu) pirruluaqijjutaunngittunik taakkununga. Uppirusunngittut ikajuqtiuvut (saataanasimut naalannginnirmut) ataniminut.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Ammalu ilinnik aullaqtittilaunngilagut (muhamat) kisianili tusaruminaqtunik tusaqtittijiullutit ammalu ujjiqsuqtittijiullutit.

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اَنْ يَّتَّخِذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajrin illā man syā'a ay yattakhiża ilā rabbihī sabīlā(n).

Uqarlutit, "apirinngilanga kisutuinnarmik ilinnik tusaqtittinirmik (tusagaksamik), kisiani (niriukpunga) inuit aqqutiginiaqtaminik ataniminut."

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِيْ لَا يَمُوْتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهٖۗ وَكَفٰى بِهٖ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًا ۚ

wa tawakkal ‘alal-ḥayyil-lażī lā yamūtu wa sabbiḥ biḥamdih(ī), wa kafā bihī biżunūbi ‘ibādihī khabīrā(n).

Ammalu tatigilugu aala, inuujuq, tuqujunnangittuq, ammalu quviasuutigilugu quviasuutigilugu. Ammalu naammakpuq qaujimajuinnaungmat pijingita ajurngninginnik,

اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا

allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).

Kina sanalauqtuq qilangmik nunamiglu ammalu kisunik akunninganiittunik 6-nik arraagunik, taimali iksivalilauqpuq iksivautarmut, (innauvuq) nalligusungniqpaangulluni, taimaimmat apirilugu (ala miksaanut) tainna qaujimaniqsaujuq (muham).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

Ammalu uqaujjaujaraangata taakkununga, "qummuaktitaulutit nalligusungniqpaamut", kiuvakput, "kina nagligusungniqpaanguva? qummuaktitaujariaqaqpitaa aalamut ilingnut (muhamat) tilisilauqtarnut (qummuaktitauqulluta taassumunga)?" Ammalu ullakpalliatuinnaqtutik (sulijumik).

تَبٰرَكَ الَّذِيْ جَعَلَ فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّجَعَلَ فِيْهَا سِرٰجًا وَّقَمَرًا مُّنِيْرًا

tabārakal-lażī ja‘ala fis-samā'i burūjaw wa ja‘ala fīhā sirājaw wa qamaram munīrā(n).

Quviagijauli aala sanalauqtuq siqinirmik silami ammalu siqinirmik taqqimillu qaumatittilluni.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).

Ammalu taanna (ammalu) unnukkut ullukkullu naliannurautitittivakpuq inungnut ilittijumajunut uvvaluunniit qujalijumajunut.

وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيْنَ يَمْشُوْنَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَّاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجٰهِلُوْنَ قَالُوْا سَلٰمًا

wa ‘ibādur-raḥmānil-lażīna yamsyūna ‘alal-arḍi haunaw wa iżā khāṭabahumul-jāhilūna qālū salāmā(n).

Taikkuali pijingit nalligusuktuq guutiup, taikkuanguvut nunami pisukpaktut mikillitiqsimallutik ammalu qaujimanngittut inuit tunngasuktittijaraangamik (akaunngiliurutinik uqausirnik atuqhlutik), uqasuunguvut "salaam,"

وَالَّذِيْنَ يَبِيْتُوْنَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَّقِيَامًا

wal-lażīna yabītūna lirabbihim sujjadaw wa qiyāmā(n).

Ammalu taikkua unnuakkut tuksiaqattaqtut guutiminik qummuaktitaullutik nangiqsillutiglu.

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ

wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).

Taikkualu uqaqpaktut, “atanivut, piiqsigit uvattinnik haluviirngmik aannirutauvaktumik, aannirutauvaktuq surainiarngmat taavungalimaaq,”

اِنَّهَا سَاۤءَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

innahā sā'at mustaqarraw wa muqāmā(n).

Sulilluni, tuqungajuq piunngilaanguvuq nunaqarvigilugu inuuvigilugulu.

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا

wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).

Ammalu (piqasiutillugit pijingit nalligusuktuq guutiup) taikkua, atuliraangamik (piqutinik), angiluaqattangittut, uvvaluunniit (ammalu) kiinaujanik atuluaqpanngittut, tamakkiik naammaktuuk,

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

Ammalu taikkua katinngaqatiqanngittut aalamik asinginnut guutinut ammalu tuquttivanngittut inungnik aala nuqqangatittisimajanginnik kisiani pijunnautimik (pijjutimik), ammalu nuliaqaqattangittut; Kinatuinnaq taimainniaqpat, nalunanngittuq aksualuk anullaksiqtauniaqpuq,

يُّضٰعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيْهٖ مُهَانًا ۙ

yuḍā‘af lahul-‘ażābu yaumal-qiyāmati wa yakhlud fīhī muhānā(n).

(ilaak) anullaksiqtauninga amisururiaqtauniaqpuq taassumunga makivviup ullungani amma taikaniinginnarniaqpuq anullaksiqtauningani, kanngunaqtumiititauluni,

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِهِمْ حَسَنٰتٍۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ‘amalan ṣāliḥan fa ulā'ika yubaddilullāhu sayyi'ātihim ḥasanāt(in), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Kisiani taikkua mamiaktut ukpirusuktutlu piujunik pinasuaqtullu; Taimali aala kinguvviqsilauqpuq piunnginnirijanginnik piujumut. Aala isumagijunnaiqsijiuvuq, nalligusunniqpaangulluni.

وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاِنَّهٗ يَتُوْبُ اِلَى اللّٰهِ مَتَابًا

wa man tāba wa ‘amila ṣāliḥan fa innahū yatūbu ilallāhi matābā(n).

Ammalu kinatuinnaq mamiakpat ammalu piujunik pinasuarluni, taimali mamiakput aalamut sulijumik mamiaktumik.

وَالَّذِيْنَ لَا يَشْهَدُوْنَ الزُّوْرَۙ وَاِذَا مَرُّوْا بِاللَّغْوِ مَرُّوْا كِرَامًا

wal-lażīna yasyhadūnaz-zūr(a), wa iżā marrū bil-lagwi marrū kirāmā(n).

Ammalu taikkua saglullutik uqausiqaqattangittut, ammalu katisijaraangamik (inungnik) atuutiqanngittunik pinasuaqpaktunik, anivakput upigijaunirminik kajusitittillutik,

وَالَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوْا عَلَيْهَا صُمًّا وَّعُمْيَانًا

wal-lażīna iżā żukkirū bi'āyāti rabbihim lam yakhirrū ‘alaihā ṣummaw wa ‘umyānā(n).

Ammalu taikkua, ujjiqsuqujautillugit ataningata titiraqsimajuqutinginnut, tusaanngittutitut tautunngittutitut piusiqaqattangittut,

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيّٰتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَّاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِيْنَ اِمَامًا

wal-lażīna yaqūlūna rabbanā hab lanā min azwājinā wa żurriyyātinā qurrata a‘yuniw waj‘alnā lil-muttaqīna imāmā(n).

Ammalu taikkua uqaqpaktut, "atanivut, tunisilauqtigut aippattinnik ammalu qiturngatinnik quviagijauqullugit (uvattinnut) uummatittinnut, ammalu sivuliqtiuliqtillutigut tuksiaqtinut."

اُولٰۤىِٕكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوْا وَيُلَقَّوْنَ فِيْهَا تَحِيَّةً وَّسَلٰمًا ۙ

ulā'ika yujzaunal-gurfata bimā ṣabarū wa yulaqqauna fīhā taḥiyyataw wa salāmā(n).

Quttiktumi iniqaqtitauniaqput (qilangmi) qinuisaarunnarninginnut, taikanilu tunngasuktitauniaqput qujagijaunikkut tunngasuktitaunikkullu.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

khālidīna fīhā, ḥasunat mustaqarraw wa muqāmā(n).

Taikaniinginnaqtut. Qilak piujuummat tujurmiviuluni ammalu inuuviuluni.

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّيْ لَوْلَا دُعَاۤؤُكُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُوْنُ لِزَامًا ࣖ

qul mā ya‘ba'u bikum rabbī lau lā du‘ā'ukum, faqad każżabtum fa saufa yakūnu lizāmā(n).

Uqarlutit (muhamat, tuksiarviqaqtunut), "ataniga ilingnik naalajjaanngilaq, tuksiarnirinngikkuviuk. (kisianili qanuq tuksiarniqaqpisi taassuminga), sulilluni, sallusimagassi taassuminga? taimaimmat, sivuniksami (atuqtauniaqtuq) nalunanngittuq (iliksinnut tikinniaqpuq)."