Q.S Aar-raat (اَلرَّعْد) - 43 Qassiuningit titiraqsimajut

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Aliv laam mim raa. Taakkua titiraqsimajut uqalimaagarmi (al-kuraan). Ammalu (uqalimaagaq) ilingnut tunijaulauqtuq (muhamat) atanirnik sulijuq; Kisianili amisuuniqsait inuit uppirusunngilat (inuk).

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

Aala quvvariaqtittilauqpuq qilangmik tunngaviqarani (as) takugaviuk, taimali iksivalilauqpuq iksivautarmut. Siqinirmik taqqimiglu saalaqaqtittilauqpuq; Atuni tuniuqqaqtauvaktut maliktugit aaqqiktausimajut siqinngujangit. Aaqqiksuivakpuq piliriaksanik (sanasimajanginnut), amma nalunaiqsivakpuq nalunaikkutanginnik (angijualuuninganut), taimanna qaujimattiarunnaqullutit katiqatiqarniaravit atanirnik.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Nunamik siammaktirivuq qaqqanik kuungniglu sanalluni tavvani. Tavvanilu niqilimaat marruungnik sanalauqpuq; Unnuaq ulluruqtippammagu. Sulilluni, tavvani nalunaikkutaqaqpuq (ala angijualuuninganik) taikkununga isumajunut.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Nunamilu qanigiiktunik nunaqaqpuq, vaininik, piruqtunik, paurnganik napaaqtuqaqtunik, napaaqtuqanngittuniglu; Imiqaqtitaulluni taimaatsainnaq imirmik, kisianili atausirmik piruqtumik piuksarniqsauvakkatta asianik mamarninganut. Sulilluni, taimainninganut nalunaikkutaqaqpuq (ala angijualuuninganik) taikkununga tukisiumajunut.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Ammalu tapairuvit, taimali quaqsaarnaqtuq uqausirijangat, "nunnguqsimalirutta, (utiqtitauniaqpitaa) nutaangulluta uumajutitut?" Taikkua uppirusunngittut ataniminik; Ammalu taikkua (taikkununga savirajait aaqqiktausimajut) qungasinganut. Taikkua haluviimiutaummata, taikaniinginnarniaqtut taimanngalimaaq.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

Ammalu apirivakput ilingnik sukkaligiaqtittiqujillutik (tikinninganik) aanniqtiriniup, sivuniani (apirivakput) piunirmik, ajjigiinngittunik uuktuutitaqaqsimagaluaqtillugu aanniqtirinirmik sivuniani. Sulilluni, atanisi isumagijunnaiqsisimallarimmat inunnik naammangittumik pinirlunninginnut, ammalu sulilluni, atanisi aksualuk aanniqtiriniqaqtuq.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Ammalu uppirusunngittut uqalauqput, "summat nalunaikkutaq (kamanaqtuq) tunijaulaunngilaq taassumunga (muhammut) ataninganik?" Iilaak, ujjiqsuqtittijituinnauvutit; Ammalu inulimaanut tukimuaktittijitaqaqpuq.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

Aala qaujimajuq arnalimaat kisunik iluliqarmangaata, kisut piunnginiqsaummangaata ammalu kisut angillivalliammangaata illiani. Ammalu kisulimaat uukturautiqaqput taassumunga.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(ala) kina qaujimava takuksaungittulimaanik ammalu sulijunik; Anginiqpaaq, quttiniqpaaq.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

Taimaatsainnaq (alamut), kina ilissinnik kanngunaqtittiva uqausirminik ammalu kina sulijumik uqaqatigivauk; Ammalu kina ijiqsimavakpa unnukkut ammalu kina pisukpakpa ullukkut.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

Taaksumunga (inuk) tingmiaqtaqaurmat nallikitainnaujaqtunik uattijiullutik, sivuniani tunuanilu. Sapujjisimavakput aala tilisininganut. Sulilluni, aala asijjiijjaangittuq qanuilinganinginnik inuit kisiani asijjiippata qanuilinganinginnik imminik. Ammalu aala piunngittumik pijumakpat inungnut, kinatuinnaq akiraqturunnanngilaq ammalu sapujjijitaqanngilaq taakkununga kisiani.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

Taanna ilitsinnut takuksautittijuq qaummaqqutinik, kappiasugutinik niriungnirngniglu saqqittijuq, tingmianik sanalluni.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

Ammalu qummuaktitausimajuq quviasuutiqalauqpuq taatsuminga, (ammalu taimailauqput) tingmiat kappiasukhlutik taassuminga, ammalu aala qummuaktittilluni qummuaktitausimajumik, taimali kataktitaulluni kinatuinnarmut pijumajaminut, aivatillugit aalamik, ammalu taanna sanngijummariulluni anullaksirnirijanganut.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Aalamut kisiani tuksiarniq sulijuq. Tuksiarvigivaktangit aala asiagut tunisijunnanngilat kisutuinnarmik, ajjiginngitangit inuk matuiqsijuq qungasiruminik imarmut taimanna (imaq) qaninganut tikiutiqullugu. Imaq tikiutigajanngikkaluaqtillugu qaninganut. Ammalu tuksiarningit taikkua ukpirusunngittut suvalikianguvut

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

Ammalu tamarmik qummuaktitauvakput aalamut, qilangmiuniugaluaqpat nunamiluunniit, nangminiq pijumanirminik uvvaluunniit tiliuqtaunikkut (ammalu qummuaktitauvakhlutik) ajjinnguaminut, ullaakkut unnukkullu.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

Uqarlutit (muham), "kinauva qilammiup nunaluup ataninga?" Uqarlutit, “alaa.” Uqarlutit, "naammakkaluaqpaa ilingnut sapujjijinik tigusilutit asianik aalamik, saqqittijunnanngitillugit ikajuutinik uvvaluunniit aannirutaujunnaqtunik nangminiq?" Uqarlutit, "takunngittut ajjigiikpat takujunut? uvvaluunniit taaqtuq ajjigiikpat qaumamut? piliriqatiqaqpakpat aalamik sanajunnaqtumik sanasimajangatitut marruuk sanasimajangit ajjigiiktitauqullugit ijinginni?" Uqarlutit, "ala sanajiuvuq kisulimaanik amma sanngijummariulluni guuti, sanngijummariulluni."

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

Aala tikitittisimavuq imarmik (sikumi) silami, taimaimmat (imaq) kuuppalliavuq sikumi maliktuni anginingani, taimali kuuppalliajuq puttaqqutimik pullamik tikitittivakpuq. Ammalu kisumik (savirajamik) auttivammangaata ikuallaktumi sanajjutauniaqtumik sanarrutinut, taimaittumik pullaqtaqarmijuq (maannaujuq pullalik). Taimaimmat aala uuttuutiliuqpuq kisut sulimmangaata kisullu sulinngimmangaata. Tainnali pullaq, jaganniaqtuq kisutuinnauluni; Kisianili inungnut atuutiqaqtut, nunamiutaunginnarniaqput. Taimaimmat aala uuttuutiliuqpuq.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Taikkununga kiujunut guutiup qaiqujininganut, (pititauvut) piujumik saalaksausiaksamik. Ammalu taikkua kiunngittut qaiqujininganut, pisimattinnirutik nunamiutalimaanik ammalu (amisururiaqtaulutik) taimaittunik, nalunanngittuq imminik akiliqsuigajaqput taimaittunut. Taikkununga inunnut piunngittumik naasaqtauniqarniaqput, iniginiaqtangalu haaluviinguniaqpuq, qanuq piunngitigimmangaaq inigijanga.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

Taimali taikkua qaujimajut guutiup saqqitisimajangit ilingnut sulingmata, taikkua tautunngittuttitut? Taikkua kisiani tukisiumaniqaqtut isumaqattiarniaqput,

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(ilaak) taikkua kajusitittijut aalaup angirutigisimajanganik siqumittinngillutiglu,

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

Ammalu taikkua ilauliqtut aala tilisisimajanganut ilauqujaullutik, ammalu kappiasuktut ataniminik ammalu kappiasuktut kappianaqtumik naasaqtaunirmik.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

Ammalu taikkua qinuisaarunnaqtut niriunniqarninginnut quviagijaminik ataniminut, tuksiaqpaktutik, ammalu atuqpaktutik ilanganik niqimik tunisimajattinnik, kanngunaqtukkut uvvaluunniit matuingattiaqtukkut, ammalu qipilukpaktut piunngittumik piunikkut, tainna inuk pivaktuq (piujumik) isulinninganik.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(ilaak) qilangmiut 'atn, isiqpalliajut taakkununga katinngallutik sulijunik sivulimingnik, aippaminik, qiturngamingnik irngutaminillu, tingmiat isiqpalliatillugit inigijanginnut paalimaanik;

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(uqaqtillugu), "kajusittiarit qinuisaarunnarnirnut." Taimaimmat mamaqtummariuvuq kingulliqpaami.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Ammalu taikkua siqumittijut aalaup angirutigisimajanganik suliniraqtausimaliqtillugu, ammalu siqumittijut aalaup tilisijjutigisimajanganik kasuumaqullugit ammalu pirajakpaktut nunami; Pititaulauqput taiguusirmik amma piunngittumik iniksamik inuuviksamik (jahanam).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

Aala angilligiaqtittivuq niqinik kinatuinnarmut pijumajaminut amma kigliqaqtittilluni (kinamut pijumajaminut). Quviasukput inuusirmik tamaani nunarjuarmi, inuusiq tamaani nunarjuarmi quvianatuinnaraluaqtillugu (mikittukuluk) takunnaqtugu inuusiq tuqulauqtillugu.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

Taikkualu uppirusunngittut uqaqput, "summat nalunaikkutaq (kamanaqtuq) tunijaulaunngilaq taassumunga (muhammut) ataninganik?" Uqarlutit (muham), "aksualuk aala tammaqtittivakpuq kinatuinnarmik pijumajaminik amma tukimuaktittivakpuq taikkuninga mamiaktunik taassumunga,"

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(ilaak) taikkua uppirusuktut ammalu uummatingit sailiniqaliqpaktut iqqaumanikkut aalamik. Iqqaumagit, iqqaumalutit kisiani aalamik uummatigijait sailijunnaqpuq.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

Taikkua ukpirusuktut ammalu piujunik pinasuaqtut nanisiniaqput quvianarnirmik ammalu piujumik utirviuniaqtumik.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

Taimaimmat, ilingnik (muham) aullaqtittisimavugut inungnut amisukallait inuit inuujunniiqsimalirmata, uqalimaaqullutit taakkununga (kuraan) ilingnut saqqitisimajattinnik, uppirusunngikkaluaqtillugit guutimik, nagligusungniqpaamik. Uqarlutit, "atanirivara, guutitaqanngilaq kisiani taanna, taannatuaq tatigivara, taannatuaq mamiappunga."

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

Ammalu uqalimaagaqtaqarniqpat (iksirarjuaq uqalimaagaq) qaqqait quaqsaarnaqtumiititaujunnaqtumik, uvvaluunniit nuna aviktaujunnaqtumik, uvvaluunniit tuqusimajut uqallagunnaqtumik, (tainna kuraanngugajaqtuq). Ilaak, tamarmik pijjutiujut aalamut pigijauvut. Taimaimmat uppiqtut qaujimanngilat aala pijumanniqpat (ukpiqtulimaat), aala tukimuaktittigajarmat inulimaanut. Ammalu uppirusunngittut aanniqtaunginnalauqput pirruluaqiniujunut nangminiq pinirluktauninginnut uvvaluunniit pirruluaqiniujunut qanigijangani iglugijangata, tikillugu aalaup angirutigisimajanga tikilauqtinnagu (saalaqarniq makamik). Sulilluni, aala siqumittivanngilaq angirutigisimajaminik.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Ammalu sulilluni, ilangit tilijausimajut iliksi sivuniani (muham) tilligaulaurmata, taimali uppirusunngittut piviqaqtitautilauqpakka, taimali surattilauqpakka. Taimali qanuq angitigiva aanniqtirinira!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Taimali guutiuva sapujjivaktuq tarnilimaanik qanuiliurnirijanginnik (taimaatsainnaq asingititut)? Katujjiqatigijauvut aalamut. Uqarlutit, "atiliurlugit piuningit." Uvvaluunniit uqautijumaviuk aala qaujimalaunngitaminik nunami, uvvaluunniit (uqausirilugu) uqausituinnaummat inuulirnikkut. Imaimmat, uppirusunngittunut, salluningit sanajausimavut piujualuujaaqtitaullutik, ammalu nuqqaqtitaullutik (taliqpiani) aqqutimut. Kinatuinnarlu aala tammaqtittijuq, tukimuaktittijitaqanngilaq.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

Aanniqtiqtauvammata silarjuarmi inuusirmi, ammalu anullaksiqtauningit tuqulauqtillugit aksururnarniqsauniaqtut. Kinatuinnaq sapujjijiqanngilaq taakkuninga (anullaksiqtauninga) aala

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

Uuktuutiujuq qilangmiup miksaanut suliniraqtausimajuq tuksiaqtinut (piruqsiivititut), ataani kuut kuuqattaqtut; Taimainginnaujaqtuq niqiqattiaqtunilu. Tainna kingulliqpaanguvuq tuksiaqtinut; Kingulliqpaami inigijaujuq inungnut uppirusunngittunut guutimik haluviimi.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

Ammalu taikkua tunisisimajavut uqalimaagarmik quviasukput kisumik (uqalimaagaq) ilingnut saqqitaulaurmangaat (muhamat), ammalu ilagijaullutik katujjiqatigiit (juutit ammalu kuristain), ilanganik aaggaaqpaktut. Uqarlutit, "tilijausimatuinnaqpunga tuksiaqujaullunga aalamut amma kisutuinnarmik katinngaqatiqaqujaunngillunga taassuminga. taassumunga kisiani taisivunga (inungnik) amma taassumunga kisiani utirniaqpunga."

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

Ammalu taimaimmat tunisisimavugut (kuraan) (sulijumik) maligaulluni arapiktitut. Malikkuvigit pijumajangit qaujimaniq ilingnut tikisimaliqtillugu, taimali kinatuinnaq sapujjijiqajjaanngilaq ilingnik uvvaluunniit ikajuqtiqajjaanngilaq ilingnik aalamik (aksururnaqtukkuurninganik).

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Ammalu sulilluni, amisukallangnik tilijausimajunik aullaqtittilauqpugut iliksi sivuniani (muhamat) ammalu tunisilluta nuliaksanik ammalu qiturngaksanik. Tilijausimajuq pijunnarniqanngilaq saqqittijunnarnirmik nalunaiqsijjutinik (kamanaqtunik) kisiani aala pijunnaqtitaukpat. Qangalimaakkut (nalunaiqtausimajumik) uqalimaagaqtaqaqpuq.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

Aala piiqsivakpuq nalunaiqsivakhlunilu kisumik pijumangmangaarminik. Ammalu saniani ummul-kitap (lau mahvuus).

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

Ammalu sulilluni, takutikkuttigit (muhamat) ilanginnik (aksururnaqtukkuurutinik) kappiasaarisimajattinnik uvvaluunniit tuquttisimagutta ilinnik, taimali sulilluni pijaksarigaviuk tusaqtittijariaqarniq, ammalu uvagut isumagijaqaqpakpugut (pilirinirijanginnik).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

Ammalu takunngilat tikippakkatta nunanut (inuit uppirusunngittut aalamik), taimali mikilligiaqtittivakkatta (aviktuqsimajunik) (mikittukulukkut) sinaanginnik? Ammalu aala aaqqiksivuq maligarmik (pijumajanga malikhlugu), kinatuinnaq qipilugunnanngilaq tilisijjutinganik; Sukkaniqpaangujuq naasaitillugu.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

Ammalu sulilluni, taikkua sivuniani (makamiut uppirusunngittut) saglulaurmata, kisianili saglunilimaat sannginiqalaurmata aalamut. Qaujimajuq kikkulimaat kisumik aksururmangaata, ammalu taikkua uppirusunngittut guutimik qaujimaniaqtut kinamut kingulliqpaaq (piujuq) inigijaungmangaat.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

Ammalu taikkua uppirusunngittut uqaqput, "ivvit (muham) tilijausimanngilatit." Uqarlutit, "ala amma taikkua tukisiumajut qaujimanirmik uqalimaagarmik naammakput takunnaqtiulutik uvannik ilingniglu."