Q.S Aal-anpia (اَلْأَنْبِيَاء) - 112 Qassiuningit titiraqsimajut

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Inuit qanillivalliasimaliqput naasainirmut pinirluksimajaminik, qujanaaqtausimatillugit (tavvani nunarjuarmi), qimaivalliallutik (kinguniagut).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Nutaamik titiraqsimajumik saqqittijaraangamik guutimik, naalaqattarmata pinnguaqtillugit.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Uummatingit iksinnaqtausimalirmata. Ammalu naammangittut inuit kanngunaqtittilauqput uqaqatigiingnirijaminik, "una (inuk) (muhamat) kisutuinnaunngilaq kisiani inuk (ammalu) iliksititut. angilauqpiit tamatuminga takuminaqtummaringmik takulauraluaqtillutit?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Taanna (muham) uqalauqpuq, "ataniga qaujimavuq (iluunnanginnik) uqausirnik qilangmi nunamilu, tusaajiuvuq, qaujimajulimaanik!"

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Uqalauqput allaat, "(kuraan saqqisimajuq) sinnattuumaniujunik, uvvaluunniit saqqisimajuq (muhamat) sanajiuninganut, uvvaluunniit titiraqtituinnaugaluaqpat, naksarasuarit uvattinnut nalunaikkutarmik (nalunaiqsijjutimik), taimaatsainnaq tilijausimajutitut sivuniani."

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Nunamiutait sivuniani, suraktilauqtavut, uppirusulaunngilat (nalunaiqsijjutinik naksiujjisimagaluaqtilluta). Uppirusunniaqpat?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Ammalu aullaqtittilaunngilagut (ajuriqsuijinik) iliksi sivuniani (muham), kisianili ilangit angutiit tunisilauqtavut saqqijaaqtittijjutinik taakkununga, taimaimmat apirigit kinatuinnarmik qaujimaniqaqtumik, qaujimanngikkuvit.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Ammalu sanalaunngitavut (tilijausimajut) timimik nirijunnangittumik niqimik ammalu (ammalu) inuujunnangittumik taimanngalimaaq.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Taimali kajusitilauqpavut angirutigisimajavut (angirutigilauqtavut) taakkununga. Taimanna saputilauqpavut taikkuningalu pijumajattinnik, suraillutalu taikkuninga siqumittijunik.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Sulilluni, ilingnut tikitittisimavugut uqalimaagarmik (kuraan) ilingnut ujjiqsuqujijjutitaqaqtumik. Tukisinngilatit?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Ammalu qattit (inuit) naammangittuni nunarjuani surattirisimaliqpita, ammalu saqqittisimalluta asianik kinguvaaksattinnik kinguniagut (inangiutiniaqtaminik).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Taimali ikpigusukkamik anullaksirnittinnik, qimaakallalauqput (nunaminik).

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Tuaviluaqtailigit; Utirlutit inuusirnut quvianaqtunut ammalu (piujunut) iglugijarnut, apiqsuqtaujunnarniaravit.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Uqalauqput, “aksururnaqtukkuuqpugut, ii, uvagut pirajakpakpugut.”

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Taimaimmat akaqsannginningit kajusilauqput, taimaimmat piruqtuviniuliqtilauqpavut, inuujunnailillutik.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Ammalu sanalaunnginatta qilangmik ammalu nunamik ammalu kisulimaanik akurnganni quvianatuinnarluni.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Pinnguagaliurumannirutta (nuliarijaujunik qiturngarijaujunillu), sanagajalauqtavut uvattinnik, taimaigumallarinnirutta.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Imaimmallu, igittilauratta sulijumik (sulijumik) sulinngittumut (sulinngittumut) taimali sulijuq surailauqpuq, taimali tavvattautigi (sallujuq) jagailauqpuq. Ammalu aittaangugavit pijjutigillugu tunisigavit (ala) piusiujunik taassumunga naammangittunik.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Taanna pigijauvuq qilangmiuni nunamilu. Ammalu (ainjiliit) sanittianganiittut, quviasunnginniqanngilat tuksiarnirmik taassuminga ammalu (ammalu) taqasimanngilat.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Taakkua (ainjiliat) quviasuutiqainnaqput unnukkut ullukkullu.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Guutinik pilauqpaat nunamik, kikkut makitittijunnarmangaata (tuqusimajunik)?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Tamakkiik (qilangmi nunamilu) guutiqarniqpatik asianik aalamik, tamakkiik nungukkajalauqtuuk. Quviagijauli aala nangminiqaqtuq iksivautarmik, taikkunanngat nalunaiqsininginnik.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Taanna (ala) apirijaunngilaq qanuiliurnirijanganik, kisianili taikkuanguvut apirijauniaqput.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

Uvvaluunniit guutinik tigusivakpat taassuma asianik? Uqarlutit (muham), "uqarlutit pijjutigijarnik! taanna (kuraan) ujjiqsuqujivuq taikkununga uvannik piqatiqaqtunut, ammalu ujjiqsuqujilluni taikkununga uvannik sivuniani." Kisianili amisuuniqsait qaujimanngimmata sulijumik (sulijumik), taimaimmat qimaivapput.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Ammalu tilisilaunngilagut tilijausimajumik iliksi sivuniani (muhamat), kisianili saqqitilauqpavut guutitaqanngimmat (pijunnarniqaqtumik tuksiaqtaujariaqarnirmik) uvannik kisiani, taimaimmat uvannik tuksiarit.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Uqaqpullu, “nagligusungniqpaaq guuti irngnirngmik sanasimavuq.” Niqtuqtauli taanna. Ilaak taakkua (ainjiliit) quviasuutauvut pijiullutik,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

Uqallalaunngilat saangani amma tilisijjutingit malikhlugit.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Taanna (ala) qaujimajuq kisulimaanik sivuniani (ainjiliit) ammalu tunuani, ammalu tuksiarniqaqpanngilat kisiani taikkununga (ala) quviagijanginnut, ammalu ujjiqsuinnasuunguvut kappiasukkamik taassuminga.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Ammalu kinatuinnaq taakkunanngat uqaruni, "sulijumik, guutiuvunga aalaup asiagut," taimali tainna inuk tuniniaqpavut hiulmut. Taimanna tunisivakpugut pirajaktunik.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Ammalu uppirusunngittut qaujimanngilat qilak nunalu katinngalauqsimammatik, taimali aviksilauqpugut; Uumajulimaallu imarngmik sanalauqpavut; Summalli uppirusunngilat?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Ammalu sanasimavugut tavvani nunami sanngijunik qaqqanik quaqsaarnaqtumiiqunagit taakkununga, ammalu sanasimalluta (ammalu) taikani sivitujunik aqqutinik, tukimuaktitauqullugit.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Ammalu sila qulaagut sapujjausimajumik sanalauqpugut, kisiani suli qimaivakput nalunaikkutanik (ala angijualuuninganik) (siqiniq, taqqiq, anuri, tingmiat, asingillu).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Ammalu taanna sanalauqtuq unnuamik ullumillu, siqinirmik taqqimillu. Atuni kaivapput kaivattutik kaivattutik.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Ammalu sanalaunngilagut inuusirmik taimainginnarniaqtumik naliangnutuinnaq inungmut iliksi sivuniani (muham); Taimali tuquguvit, inuuniaqpat?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Uumajulimaat tuqunirmik uukturniaqput. Qaujisarniaqpagit piunngittumik piujumillu uutturautigilugu. Ammalu utiqtitauniaqputit uvattinnut kisiani.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Ammalu uppirusunngittut takujaraangamik ilingnik (muham), ilingnik tilligaujatuinnasuunguvut. (uqalauqput), “taannauvaa guutissinnik quviasugunniiqtittilauqtuq?” Iqqaumanngikkaluaqtillugit aalamik, nalligusunniqpaamik.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Inuit sanajaulaurmata tuavirnaqtukkut. Uattiarukkanniq takutinniaqpagit nalunaikkutakka (sannginiq). Taimaimmat apirittailinnga tuaviqulugu.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Uqaqpullu, “qanga sulinirainiq (tikinniaqpa), suligutsi?”

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Uppirusunngittut qaujimanniqpata, qamittijunnailitillugit ikuallaktumik kiinaminik tunuminillu, ikajuqtaulaunngilat (suuqaimma tuavirnaqtukkut tuksiralaunngilat).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Imaillariktuq (iqqaqtuiviup ullunga) tikikallangniaqtuq taikkununga, taimali kappiasulirajaqput; Taimali qipilugunnailivakput ammalu kinguvariaqtauvanngilat (piviksaq).

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ammalu sulilluni, tilijausimajut iliksi sivuniani (muhamat) tilligaulaurmijut, taimaimmat (aanniqtiriniq) tikiutilauqpuq taikkununga tilligauvaktunut kisunik (tilijausimajut) tilligainnaqattalauqtanginnik.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Uqarlutit, "kina ilingnik sapujjiniaqpa unnukkut ullukkullu (aksururnaqtukkuurninganik) aala, nagligusungniqpaaq?" Kisianili iqqaumajumanngilat ataniminik.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Uvvaluunniit guutiqaqpat sapujjijunnaqtunik uvattinnik? Guutingit imminik ikajurunnangimmata, uvattinnillu sapujjausimanngimmata.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Imaimmallu, tunisilauratta taikkuninga amma sivulimininginnut quvianarniujunik tikillugu inuusiqattiarninginnut. Takunngilat nunamut tikinniaratta (ataani uppirusunngittut) mikilligiarlugulu angininga isuani? Saalaksaqtut?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Uqarlutit (ua muhamat), "ujjiqsuquvagit kisiani maliktugit saqqitausimajut." Kisiani tusaanngittut tusaaqpanngilat uqaalajumik uqaujjaugaimmata.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Ammalu mikijukuluk atanirnut aanniqtiriniujuq tikiutinniqpat taakkununga, nalunanngittuq uqarajaqput, "aittaanguliqpugut! ilagijaulauqpugut taikkununga pinirluktinut (imminik)."

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Ammalu aaqqiksiniaqtugut uukturautinik iqqaqtuiniup ullungani makivviup, taimaimmat kinatuinnaq tammaqtaujjaangittuq mikilaamik; Uqumainniqaraluaqpat siirnaqtumik, naksarniaqtavut (akiliqsuijjuti). Ammalu naammaktugut uvagut naasaijariaqaratta.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Ammalu sulilluni, tunisisimavugut muusisimut ammalu haarunmut, vurkan (uqalimaagaq turaa) ammalu tukisinaqsitittinirmik ammalu ilinniaqtittinirmik tuksiaqtinut.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(ilaak) taikkua kappiasuktut (anullaksiqtauninganik) ataniminik, takunngikkaluaqtillugit taatsuminga, ammalu kappiasukput (tikinniarninganik) iqqaqtuiviup ullunganik.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Ammalu una (kuraan) ujjiqsuqujijjutiuvuq iluliqaqtumik quvianarniujunik tikitisimajattinnik. Taimali aaggaaqpisiuk?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Ammalu sulilluni, sivuniani taassuma (muusisi ammalu haarun) aivalaha tukimuaktilauqpavut, ammalu qaujimajariilauqtavut.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(iqqaumagit), taanna (ipuraham) uqaqtillugu ataataminut inuqutiminullu, "kisuuva taanna sanannguagaq tuksiarvigivaktasi?"

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Taakkua kiuvut, “sivulivut nanisilauqpugut taatsuminga tuksiaqtillugit.”

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Taanna (ipuraham) uqalauqpuq, "aksualuk ivvit sivulivitillu tammaqsimattiaqput."

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Uqalauqput, "uvattinnut tikisimavit sulijumik uvvaluunniit pinnguatuinnaqpit?"

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Taanna (ipuraham) kiuvuq, "aksualuk, ataniit ataniuvuq (nangminiqaqtiulluni) qilangmik nunamiglu; (innauvuq) sanalauqtuq taakkuninga; uvangalu ilagijauvunga taikkununga nalunaiqsijunnaqtunut tamatuminga."

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Ammalu aalamut, sulilluni, sagluniaqpunga tuksiarvingnut qimaksimaliruvigit.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Taimali taanna (ipuraham) surailauqpuq (tuksiarviujunik) suraktirilluni, kisianili angilaangujuq (angajuqqaanga); Utirniarmata (apirijaqturlutik) taassuminga.

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Uqalauqput, "kina taimailauqpa guutittinnut? sulilluni, taanna pirajakpaktunut ilagijauvuq."

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Taakkua (asingit) uqalauqput, "tusalauqpugut makkuktumik angummik saalaqarasuaqtumik (taakkuninga tuksiarvingnik), atinga ipuraham."

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

Uqaqput, “(taimali) anitillugu takutillugulu inungnut, takujunnaqullugit.”

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Apirivut, "ivvit taimailauqpiit (piliriniq) guutittinnut, aivalaha?"

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Taanna (ipuraham) kiulauqtuq, "angijualuk (sanannguagaq) taimailauqtuq, taimaimmat apirilugit, uqarunnarmangaata."

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Taimali utilauqput isumaminut uqaqhlutiglu, "aksualuk, iliksi pinirluksimavusi (imminik).”

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Taimali qummuaktitaullutik niaqungit (uqaqhlutiglu), "ivvit (ipuraham) qaujimattiaqputit (tuksiarviujut) uqarunnanngimmata."

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Taanna (ipuraham) uqalauqpuq, “summat tuksiaqattaqpit asianik aalamik, kisutuinnarmik ilingnut ikajuutiqarunnangittumik mikittukulungmik, ammalu (ammalu) ilingnut aannirutaujunnangittumik?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Aittaanguvuq ilingnut amma tuksiarnirijarnut aala asiagut! Tukisinngilatit?”

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Uqalauqput, "ikittilugu ikajurlugillu guutitit, taimaigumallarikkuvit."

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Uvagut (ala) uqalauqpugut, "ikuallaktuq! niglasuktugitsi, amma sapujjijiulusi ipurahammut!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Ammalu piunngittumik pinasuarumalaurmata aivalahamut, taimali taikkua jagainiqpaanguliqtilauqpavut.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Ammalu saputilauqpavut taanna (ipuraham) ammalu luut nunamut quviasuutigilauqtattinnut nunarjualimaamut.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Tunisilauqpugullu taassuminga (ipuraham) aisak amma jaikup, tunirrusiangulluni. Ammalu atuni taikkua sulijumik inunnguqtilauqpavut.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Ammalu sivuliqtiulilauqpavut tukimuaktittijiullutik uvattinnik tilisijjutitigut ammalu saqqitilauqpavut piujumik pijariaqarninginnik, tuksiariaqarninginnik ammalu akiliqsuiqullugit jaakamik, ammalu uvagutuaq tuksiariaqarnittinnik.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Luutimut, silatunirmik qaujimanirngmiglu tunisilauqpugut, saputilauqpavullu (anullaksiqtaunirmik nunaqaqtunut) nunalingmik quviananngittunik pinirlungniqalauqtumik. Sulilluni, piunngittut piunngittullu inuit.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ammalu nalligusunnittinnut ililauqpavut; Ii, tuksiaqtiuqatauvuq.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Ammalu (iqqaumalugu unikkaaliaq) nua, sivuniani, tuksiaqtillugu. Angilauqpavut (tuksiarnirijanga), taimali saputilauqpavut maliktingillu pirruluaqiniujumik.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Ikajulauqpavullu taikkunanngat saglujunik nalunaikkutattinnik. Sulilluni, piunngittualuulaurmata inuit, taimaimmat ipitilauqpavut iluunnatik.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Ammalu (iqqaumalugu unikkaangujuq) taavit ammalu sulaiman, tamakkiik isumaliurutiqaqtillugit pijjutigillugu nuna, pijjutigillugu (nuna) suraktaulaurmat qimminut inuqutinginnut pigijaujunut. Ammalu takulauqtugut isumaliurutaujumik (tunijausimajumik) taakkununga.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Ammalu tukisitittilauqpugut sulimanmik (nalunaijaqsimattiarniqsamik maligarmik); Atunilu tunisilauqpugut silatunirmik qaujimanirngmiglu, qaqqaniglu tingmianiglu saalaqaqtittilluta, tamarmik quviagijaullutik taivitimut. Uvagullu taimaiqattaqtugut.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Ammalu ilinniaqtilauqtavut (ammalu) taavit qanuq sanajunnarmangaaq sapujjijjutinik ilingnut, sapummijauqullutit unataqtuqaqtillugu. Qujalivit (alamut)?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Ammalu (atuqtittilauqpugut) sulaimanmut sanngijummarimmik anurimik tilisininganut nunamut qujalilauqtattinnut. Ammalu qaujimajuinnaulluta kisulimaanik.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Ammalu (tunisilaurmijugut saalamanmut) tiavinkut aqqaumalauqtut (tariurmut) taaksumunga ammalu asinginnik piliriaqalauqtut taimaittumik; Ammalu uvagut kamagivaktavut.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Ammalu (iqqaumagit unikkaaliangusimajuq) juap, tuksiaqtillugu ataniminut, "(ataniga), sulilluni, aannialiqsimavunga, nalligusunniqpaangugaluaqtillutit ataniujulimaanut."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Taimali kiulauqpugut (tuksiarnirijanga), taimali piiqsilauqpugut aanniangujumik tavvani ammalu utiqtittilluta ilagijanginnik taaksumunga, ammalu (amisururiaqtittilauqpugut) nalligusunnikkut uvattinnik, ammalu ujjiqsuqujilluta uvattinnik tuksiaqpaktulimaanut.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Ammalu (iqqaumalugu unikkaaq) ismaiul, ituris ammalu juulkivli. Qinuisaarunnaqtuinnaummata.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ammalu nalligusunnittinnut ilitilauqpavut. Iilaak, tuksiaqtiuqatauvut.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Ammalu (iqqaumalugu unikkaaliangusimajuq) juun nun (juuna), aullarami ninngaumalluni, isumalilaurmat aksururnaqtukkuuqtijjaannginnattigu, taimali tuksialilauqpuq taaqtummariulluni, "guutitaqanngilaq kisiani ivvit, quviagijaugit. sulilluni, pirajakpaktunut ilagijauvunga."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Taimali kiulauqpavut (tuksiarninga) ammalu saputilauqpavut qiksaangniujumik. Taimannalu saputisimavavut uppiqtut.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Ammalu (iqqaumalugu unikkaaliaq) jakaria, tuksiaqtillugu guutiminut, "guutiga, inutuutitauttaililanga (qiturngaqanngillunga) ammalu kinguvviqtiuniqpaanguvutit."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Taimali kiulauqpavut (tuksiarnirijanga), ammalu tunisilluta jaijamik, ammalu nulianga (najjijunnaqsitilauqpavut). Sulilluni, tuaviinnaujarmata (pinasuarnirmik) piujumik, ammalu tuksiaqpaktutik uvattinnut niriungniqattiaqhlutik ammalu isumaalugutiqattiaqhlutik. Ammalu taikkua uvattinnut tunisimattiaqtut.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Ammalu (iqqaumalugu unikkaaliaq miariam) kajusitittilauqtuq upigijaunirminik, taimali aniqsaaqtulauqpugut (tarninga) uvattinnik timinganut; Taanna qiturngangillu nalunaikkutaulilauqpavut (ala angijualuuninganut) nunarjualimaanut.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Sulilluni, taanna (tauhit uppirniq) uppirnirijait, atausiq uppirniq, ammalu uvanga guutigigaviuk, taimaimmat uvannik tuksiarit.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Kisianili aviksimalaurmata (uppirnilirinirmut) imminik. Atuni taakkua (iluunnatik katujjiqatigiit) utirniaqput uvattinnut.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Kinatuinnaq piujunik pinasuaqpat, uppirusukkaluaqpat, taimali pinasuarnirijanga qipiluktaujjaangittuq (jagaijaujjaangittuq), ammalu sulilluni, uvagut titiraqpaktugut taaksumunga.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Ammalu ajurnaqtuq (inuit) nunamik suraktirisimajattinnik, utijjaanngimmata (uvattinnut).

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Tikillugu jakjuj amma makjuj (akinnait) matuiqtaulauqtinnagit amma sukkajukkut katakhlutik quttiktumiittulimaanit.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Ammalu (taimali) sulijuq angirutausimajuq (ullunga makinniup) qanillitillugu, taimali taimaikallakpuq ijingit taikkua uppirusunngittut matuingalirniaqput. (uqalauqput), "qanuq quviananngitigivugut! ikpigusuttianngilagut tamatuminnga, sulijumik naammanngiliurutiqaqpugut."

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Sulilluni, iliksi (ukpirusunngittut) ammalu tuksiarnirijasi aalaup asiagut, uqsualuksauvut haluviimut. Ivvit (aksualuk) tavvunga tikiutijunnaqtutit.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

(tuksiarviujut) guutiunniqpata, suuqaimma isirajanngilat (iluvimmut). Kisiani kisulimaat tavvaniinginnarniaqput taimanngalimaaq.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Quiqsuqattarmata qaiqujillutillu iluani (inuujunniiqtuq), taikkualu iluaniittut tusaajunnangimmata.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Sulilluni, kingunittinnit taikkununga piujumik (aksururniqalauqtunut) uvattinnik, qimaititaugajalauqput (ikuallaktumik).

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Tusaqattangimmata nipinganik (ikuallaktumik), ammalu taimainginnaqattaqtut (quviagijaqaqtutik) kisulimaanik pijumajaminik.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Quaqsaarnaqtummarik quviasugunniiqtittijjaangittuq, ammalu tingmiat tunngasuktittiniaqtut taakkuninga (uqausikkut), "una ulluriliqtait ilinnut suliniraqtaulauqtuq."

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(iqqaumagit) ullungani qilangmik matuiqsilauratta paippaanik matuiqsijutitut. Pigiaqsimagatta sivulliqpaamik sanajaunirmik, taimaikkannirniarmijugut. (i) sulinirarluta kajusitinniaqtavut; Iilaak, taimainniaqtugut.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Ammalu sulilluni, titiraqsimavugut jaapumi kinguniagut (titiraqsimajuq) as-sikmi (lau mahvus), taanna nuna kinguvviqtauniarniraqtaulluni taikkununga sulijunut pijinut.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Sulilluni, (uqausiusimajuq) tavvani (al-kuraan), sulilluni (iluittumik) tukimuagutiuvuq taikkununga tuksiaqpaktunut (ala).

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Ammalu ilinnik aullaqtittilaunngilagut (muhamat) kisianili (nalligijauqullutit) silarjualimaanut.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Uqarlutit (muham), "aksualuk, uvannut saqqitaulauqtuq ataniit atausiungmat guuti, taimali tunisisimaliqpiit (taaksumunga)?"

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Taimali sanguppata, uqarlutit (muhamat), "tusaqtittisimavunga ilinnut taimaittusainnarmik (ilisainirmik) (akurnganni) ammalu qaujimanngilanga ilinnut kappiasaaqtaujuq qanigijaaniimmangaaq uvvaluunniit ungasiktumiimmangaaq."

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Sulilluni, taanna (ala) qaujimajuq uqausirnik (uqausirijarnik) nalunaijaqsimattiaqtunik, ammalu qaujimalluni (ammalu) kisunik kanngunaqtittiqattarmangaaqpit.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Ammalu qaujimanngittunga, ilinnut uutturautiujunnarmat ammalu quvianarluni tikinnasuarningani tikkuaqtausimajuq.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Taanna (muhamat) uqalauqpuq, "ataniga, isumaliurutiqaqattarit naammaktunik. atanivullu nalligusuktummariuvuq, taikanngat ikajuqtaujumavakpugut kisulimaanut uqausirijarnut."