Q.S Qaav (ق) - 45 Qassiuningit titiraqsimajut

قۤ ۗوَالْقُرْاٰنِ الْمَجِيْدِ ۖ

qāf, wal-qur'ānil-majīd(i).

Qaav. Kuraankut.

بَلْ عَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا شَيْءٌ عَجِيْبٌ ۚ

bal ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum faqālal-kāfirūna hāżā syai'un ‘ajīb(un).

(angilaunngilat) quaqsaalauqput pillugu ujjiqsuqtittiji tikilaurmat nangminiq, taimaimmat uppirusunngittut uqalauqput, "una piujummariuvuq."

ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا ۚ ذٰلِكَ رَجْعٌۢ بَعِيْدٌ

a'iżā mitnā wa kunnā turābā(n), żālika raj‘um ba‘īd(un).

Qanurli tuqusimalirutta nunangulirlutalu (utikkannilaaqpitaa)? Taimanna utirunnangimmat.

قَدْ عَلِمْنَا مَا تَنْقُصُ الْاَرْضُ مِنْهُمْ ۚوَعِنْدَنَا كِتٰبٌ حَفِيْظٌ

qad ‘alimnā mā tanquṣul-arḍu minhum, wa ‘indanā kitābun ḥafīẓ(un).

Sulilluni, qaujimajariiratta kisunik nuna tuquttilaurmangaaq timinginnik, pijjutigillugu uvattinni sapujjausimattiaqtuq uqalimaagaq (titiraqsimajuq).

بَلْ كَذَّبُوْا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْ فَهُمْ فِيْٓ اَمْرٍ مَّرِيْجٍ

bal każżabū bil-ḥaqqi lammā jā'ahum fahum fī amrim marīj(in).

Imaimmallu, aaggaalaurmata sulijumik tainna (sulijuq) tikimmat taakkununga, taimaimmat naluliqsimalilauqput.

اَفَلَمْ يَنْظُرُوْٓا اِلَى السَّمَاۤءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنٰهَا وَزَيَّنّٰهَا وَمَا لَهَا مِنْ فُرُوْجٍ

afalam yanẓurū ilas-samā'i fauqahum kaifa banaināhā wa zayyanāhā wa mā lahā min furūj(in).

Taimali takunnaqattanngilat silamik qulaani, qanuq sanalaurmangaattigu ammalu sanasimallutigu ammalu nunguppallianngittiaqtuni?

وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍۙ

wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli zaujim bahīj(in).

Ammalu nuna siammaqtirilauqtavut ammalu piruqsiivigillutigu sanngijunik qaqqanik ammalu piruqsiivigillutigu kajjaanaqtunik piruqtunik,

تَبْصِرَةً وَّذِكْرٰى لِكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ

tabṣirataw wa żikrā likulli ‘abdim munīb(in).

Ilinniarutiuluni ammalu ujjiqsuqujijjutauluni pijittiraqtilimaanut utiqtunut (tunisijunut aalamut).

وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ

wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).

Ammalu tappaanngat tikitittivakkatta imarmik quvianaqtunik ammalu piruqsaivaktuta taassuminga (imaq) ajjigiingittunik napaaqtunik ammalu siirnaqtunik angunasuktaujunnaqtunik.

وَالنَّخْلَ بٰسِقٰتٍ لَّهَا طَلْعٌ نَّضِيْدٌۙ

wan-nakhla bāsiqātil lahā ṭal‘un naḍīd(un).

Ammalu takijualuit paurngait kanangnaqaqtut naliannuraqsimallutik,

رِّزْقًا لِّلْعِبَادِۙ وَاَحْيَيْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًاۗ كَذٰلِكَ الْخُرُوْجُ

rizqal lil-‘ibād(i), wa aḥyainā bihī baldatam maitā(n), każālikal-khurūj(u).

(imanna) niqigijauluni (pijiqutittinnut), ammalu uummaqtilauqpavut (imarmut) tainna tuqungajuq (qiturngiurunnangittuq) nuna. Taimanna makinniq (iluvirmit) saqqippuq.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّاَصْحٰبُ الرَّسِّ وَثَمُوْدُ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa aṣḥābur-rassi wa ṡamūd(u).

Sivuniani taakkua, nuap inungit, nunaqaqtut raasmi amma samutimi aaggaalauqput (apusituit),

وَعَادٌ وَّفِرْعَوْنُ وَاِخْوَانُ لُوْطٍۙ

wa ‘āduw wa fir‘aunu wa ikhwānu lūṭ(in).

Ammalu (taimaatsainnaq) inungit aat, piiraun inungit ammalu luut inungit,

وَّاَصْحٰبُ الْاَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍۗ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيْدِ

wa aṣḥābul-aikati wa qaumu tubba‘(in), kullun każżabar-rusula faḥaqqa wa‘īd(i).

Ammalu (ammalu) inungit aika ammalu tupa’ inungit. Tamarmik saglusimavut tilijausimajunut, taimaimmat kappiasaarinira (taakkununga) turaangajuq.

اَفَعَيِيْنَا بِالْخَلْقِ الْاَوَّلِۗ بَلْ هُمْ فِيْ لَبْسٍ مِّنْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ࣖ

afa ‘ayīna bil-khalqil-awwal(i), bal hum fī labsim min khalqin jadīd(in).

Taimali taqavitaa sivulliqpaami sanajauninganik? (aksualuk) nalulirmata saqqitauniarninganik nutaaq.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهٖ نَفْسُهٗ ۖوَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيْدِ

wa laqad khalaqnal-insāna wa na‘lamu mā tuwaswisu bihī nafsuh(ū), wa naḥnu aqrabu ilaihi min ḥablil-warīd(i).

Ammalu sulilluni, sanasimagattigu inuk ammalu qaujimalluta uummatinga qanuq uqalummangaaq, ammalu qaninniqsaulluta qungasingata sukanganik.

اِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيٰنِ عَنِ الْيَمِيْنِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيْدٌ

iż yatalaqqal-mutalaqqiyāni ‘anil-yamīni wa ‘anisy-syimāli qa‘īd(un).

(iqqaumagit) marruuk tingmiat titiraqtillugit (pilirinirilauqtangit), aippanga taliqpiani iksivalauqpuq aippangalu saumiani.

مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ اِلَّا لَدَيْهِ رَقِيْبٌ عَتِيْدٌ

mā yalfiẓu min qaulin illā ladaihi raqībun ‘atīd(un).

Uqalaunngilaq kisiani kamajitaqalauqpuq saniani atuinnaunginnaqtumik (titiraqpallialluni).

وَجَاۤءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ۗذٰلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيْدُ

wa jā'at sakratul-mauti bil-ḥaqq(i), żālika mā kunta minhu taḥīd(u).

Tuqullarinniq tikilauqpuq. Taimaiqujilaunngilatit sivulliqpaami.

وَنُفِخَ فِى الصُّوْرِۗ ذٰلِكَ يَوْمُ الْوَعِيْدِ

wa nufikha fiṣ-ṣūr(i), żālika yaumul-wa‘īd(i).

Turamputilu nipiqaliqpuq. Taiksumani ullungani kappiasaaqtaulauqsimajuq.

وَجَاۤءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَاۤىِٕقٌ وَّشَهِيْدٌ

wa jā'at kullu nafsim ma‘ahā sā'iquw wa syahīd(un).

Kikkulimaat tikinniaqtut (ainjil) maliktiqarluni ammalu (ainjil) takunnaqtiqarluni.

لَقَدْ كُنْتَ فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاۤءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيْدٌ

laqad kunta fī gaflatim min hāżā fakasyafnā ‘anka giṭā'aka fabaṣarukal-yauma ḥadīd(un).

Iilaak, sivuniani kamattialaunnginnavit tamatuminga (qanuiliurniulauqtumik), taimaimmat piiqsilauqpugut savirajarmik (atuqtauvaktumik) ijirnut, takunnarnirijait ullumi sanngijummariuniarmat.

وَقَالَ قَرِيْنُهٗ هٰذَا مَا لَدَيَّ عَتِيْدٌۗ

wa qāla qarīnuhū hāżā mā ladayya ‘atīd(un).

Ammalu (ainjil) maliktigilauqtanga uqaqpuq, “una (titiraqsimajuq pinasuarniujunut) pisimajara.”

اَلْقِيَا فِيْ جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيْدٍ

alqiyā fī jahannama kulla kaffārin ‘anīd(in).

(ala uqaqtuq), "igittilusi marruungnik haluviimut taikkualimaat naalanngittiaqtut sanngijualuujullu,

مَنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُّرِيْبٍۙ

mannā‘il lil-khairi mu‘tadim murīb(in).

Piujunik pinasuarumanngittiaqtuq, isulivvingit ungataanuuqpaktut ammalu kappiasuqpaktut,

ۨالَّذِيْ جَعَلَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَاَلْقِيٰهُ فِى الْعَذَابِ الشَّدِيْدِ

allażī ja‘ala ma‘allāhi ilāhan ākhara fa'alqiyāhu fil-‘ażābisy-syadīd(i).

Tainna imminik katinngatittijuq asinginnik guutinik aalamut, taimali igitauluni aksururnaqtumut anullaksiqtauluni."

۞ قَالَ قَرِيْنُهٗ رَبَّنَا مَآ اَطْغَيْتُهٗ وَلٰكِنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

qāla qarīnuhū rabbanā mā aṭgaituhū wa lākin kāna fī ḍalālim ba‘īd(in).

(saataanasi) maliktigilauqtanga uqalauqpuq (ammalu), "atanivut, tammaqtilaunngilara kisianili nangminiq tammaqsimallarilauqpuq."

قَالَ لَا تَخْتَصِمُوْا لَدَيَّ وَقَدْ قَدَّمْتُ اِلَيْكُمْ بِالْوَعِيْدِ

qāla lā takhtaṣimū ladayya wa qad qaddamtu ilaikum bil-wa‘īd(i).

(ala) uqaqpuq, “aivaqattangillusi uvanga saangani, ammalu sulilluni, sivuniani kappiasaarisimavunga ilitsinnik.

مَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَمَآ اَنَا۠ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ࣖ

mā yubaddalul-qaulu ladayya wa mā ana biẓallāmil lil-‘abīd(i).

Isumaliurutikka asijjiqtaujunnangittut ammalu tammaqattangittunga pijiqutinnik.”

يَوْمَ نَقُوْلُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَـْٔتِ وَتَقُوْلُ هَلْ مِنْ مَّزِيْدٍ

yauma naqūlu lijahannama halimtala'ti wa taqūlu hal mim mazīd(in).

(iqqaumavit) ulluq (qanga) apirilaurattigu jahanam, “tataliqpiit?” Kiuvuq, "asianik pitaqaqpaa?"

وَاُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِيْنَ غَيْرَ بَعِيْدٍ

wa uzlifatil-jannatu lil-muttaqīna gaira ba‘īd(in).

Maannaujuq, qilak qanillititauvakpuq taikkununga tuksiarniqaqtunut ungasiluanngittumi (taikkunanngat).

هٰذَا مَا تُوْعَدُوْنَ لِكُلِّ اَوَّابٍ حَفِيْظٍۚ

hāżā mā tū‘adūna likulli awwābin ḥafīẓ(in).

(taikkununga uqaqtaulauqpuq), "una quvianarniujuq ilissinnut angirutausimajuq, (ilaak) pijilimaanut mamianginnaqtunut (alamut) amma malikpaktunut (iluunnanginnik maliganginnik).

مَنْ خَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِ وَجَاۤءَ بِقَلْبٍ مُّنِيْبٍۙ

man khasyiyar-raḥmāna bil-gaibi wa jā'a biqalbim munīb(in).

(imanna) tainna kappiasuktuq aalamik, nalligusuktuq, takuksaunngikkaluaqtillugu (isumanganut) ammalu tikippaktuq uummatimigut mamiaktumik,

ۨادْخُلُوْهَا بِسَلٰمٍ ۗذٰلِكَ يَوْمُ الْخُلُوْدِ

udkhulūhā bisalām(in), żālika yaumul-khulūd(i).

Isirlutit (qilangmut) attarnanngittumik sailinaqtumiglu. Taanna ulluq taavungalimaaq.”

لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ فِيْهَا وَلَدَيْنَا مَزِيْدٌ

lahum mā yasyā'ūna fīhā wa ladainā mazīd(un).

Pivapput pijumajaminik, uvattinnilu ilagiarutitaqaqpuq.

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هُمْ اَشَدُّ مِنْهُمْ بَطْشًا فَنَقَّبُوْا فِى الْبِلَادِۗ هَلْ مِنْ مَّحِيْصٍ

wa kam ahlaknā qablahum min qarnin hum asyaddu minhum baṭsyan fanaqqabū fil-bilād(i), hal mim maḥīṣ(in).

Ammalu qatsinik inungnik surailauqpita sivuniani, (taimaikkaluaqtillugu) sannginiqarniqsaulauraluaqtillugit taakkunanngat (kinguniagut inungnik). Qiniqsimalirmata amisukallannik nunarjuanik. Qimaaviksaqtaqaqpaa (suraktauninginnut taakkununga)?

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِمَنْ كَانَ لَهٗ قَلْبٌ اَوْ اَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيْدٌ

inna fī żālika lażikrā liman kāna lahū qalbun au alqas-sam‘a wa huwa syahīd(un).

Sulilluni, tamatumunga ujjiqsuqujijjutitaqariaqaqpuq taikkununga uummatiqaqtunut uvvaluunniit tusaajjutiminik atuqpaktunut, takunnaqtillugit.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍۖ وَّمَا مَسَّنَا مِنْ لُّغُوْبٍ

wa laqad khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyām(in), wa mā massanā mil lugūb(in).

Ammalu sulilluni, sanalauratta qilangmik ammalu nunamik ammalu akurnganniittunik 6-nik arraagunik, ammalu taqalaunngilagut.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوْبِ ۚ

faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qablal-gurūb(i).

Taimaimmat utaqqittiarit uqausirijanginnut ammalu quviagilugu ataniit siqiniq saqqilauqtinnagu ammalu nungulauqtinnagu.

وَمِنَ الَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَاَدْبَارَ السُّجُوْدِ

wa minal-laili fasabbiḥhu wa adbāras-sujūd(i).

Ammalu quviasuutigilugu unnukkut ammalu tuksiarniup kinguniani.

وَاسْتَمِعْ يَوْمَ يُنَادِ الْمُنَادِ مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍ

wastami‘ yauma yunādil-munādi mim makānin qarīb(in).

Ammalu naalaglutit (uqaalajumik) ullungani (qanga) uqaalajuq (ainjil) uqaalatillugu qanigijanganit.

يَوْمَ يَسْمَعُوْنَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ۗذٰلِكَ يَوْمُ الْخُرُوْجِ

yauma yasma‘ūnaṣ-ṣaiḥata bil-ḥaqq(i), żālika yaumul-khurūj(i).

(imanna) ullungani (qanga) tusalaurmata nipittiavammarimmik. Tainna ulluq aniniup (iluvirmik).

اِنَّا نَحْنُ نُحْيٖ وَنُمِيْتُ وَاِلَيْنَا الْمَصِيْرُۙ

innā naḥnu nuḥyī wa numītu wa ilainal-maṣīr(u).

Sulilluni, inuusiqaqtittivakpugut tuqutittivakhlutalu uvattinnullu utirniq (sanajausimajulimaat).

يَوْمَ تَشَقَّقُ الْاَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعًا ۗذٰلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسِيْرٌ

yauma tasyaqqaqul-arḍu ‘anhum sirā‘ā(n), żālika ḥasyrun ‘alainā yasīr(un).

(imanna) ullungani (taissumani) nuna aviktillugu, anikautigilauqput. Taanna pijariakittuq nuattiniq uvattinnut.

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍۗ فَذَكِّرْ بِالْقُرْاٰنِ مَنْ يَّخَافُ وَعِيْدِ ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna wa mā anta ‘alaihim bijabbār(in), fażakkir bil-qur'āni may yakhāfu wa‘īd(i).

Qaujimattiarniqpaanguvugut qanuq uqasuungummangaata, amma ivvit (muhamat) ajauqtuijiunngilatit taakkununga. Taimaimmat ujjiqsuqujigit kuraan aturlugu kinatuinnaq kappiasuktuq uvanga ujjiqsuqujininganik.