Q.S ʻEsi Sula (اَلشُّورَىٰ) - 53 Fika ʻo e Ngaahi Veesi

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

عۤسۤقۤ ۗ

‘ain sīn qāf.

Ain Sin Qaf

كَذٰلِكَ يُوْحِيْٓ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۙ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

każālika yūḥī ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), allāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ko ia na'e fakahaa'i ai 'e Allah, 'a e Mafimafi, 'a e Poto-Aoniu kiate koe (Muhammad) pea mo kinautolu kimu'a 'iate koe.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

ʻOku ʻaʻana ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku ʻi he ngaahi langí mo e meʻa kotoa pē ʻoku ʻi he māmaní. Pea ko Ia ‘a e Lahi Taha, Lahi Taha.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِمَنْ فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna min fauqihinna wal-malā'ikatu yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yastagfirūna liman fil-arḍ(i), alā innallāha huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Na'e meimei motuhi 'a e langi mei 'olunga (koe'uhi ko e lahi 'o Allah) pea na'e fakalangilangi'i 'e he kau 'angelo 'enau ngaahi fakahikihiki ki honau 'Eiki pea kole fakamolemole ma'ae kakai 'i mamani. Manatu'i, ko e mo'oni ko Allah 'a e Fakamolemole Taha, 'a e 'Alo'ofa Taha.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهُ حَفِيْظٌ عَلَيْهِمْۖ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'allāhu ḥafīẓun ‘alaihim, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Pea ko kinautolu 'oku nau to'o ha kau malu'i tukukehe 'a Allah, 'oku le'ohi 'e Allah 'enau (ngaahi ngaue); Ko koe (Muhammad) 'oku 'ikai ko koe 'a e tokotaha kuo falala'anga ke ke tokanga'i kinautolu.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗفَرِيْقٌ فِى الْجَنَّةِ وَفَرِيْقٌ فِى السَّعِيْرِ

wa każālika auḥainā ilaika qur'ānan ‘arabiyyal litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā wa tunżira yaumal-jam‘i lā raiba fīh(i), farīqun fil-jannati wa farīqun fis-sa‘īr(i).

Pea ko ia na'a mau fakahaa'i atu ai 'a e Qur'an kiate koe 'i he lea faka-'Alepea, koe'uhi ke ke fakatokanga ki he kakai 'o e kolomu'a (Mecca) mo e kakai 'o e (ngaahi fonua) 'oku takatakai 'i ai pea fakatokanga kiate koe 'o kau ki he 'aho 'o e fakataha (Doomsday) 'a ia 'oku 'ikai ha veiveiua. ‘Oku ‘alu ‘a e ni‘ihi ki hēvani pea ‘alu ‘a e ni‘ihi ki heli.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمُوْنَ مَا لَهُمْ مِّنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lau syā'allāhu laja‘alahum ummataw wāḥidataw wa lākiy yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimūna mā lahum miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Pea kapau na'e finangalo 'a Allah, na'a ne mei ngaohi kinautolu ko e kakai 'e taha, ka na'a ne fakakau 'a kinautolu na'a ne finangalo ki ai 'i he'ene 'alo'ofa. Pea ko te kau agahala ʼe mole ʼi ai hanatou puipui peʼe ko he tokoni kia nātou.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۚ فَاللّٰهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِ الْمَوْتٰى ۖوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

amittakhażū min dūnihī auliyā'(a), fallāhu huwal-waliyyu wa huwa yuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Pe naʻa nau ʻave ha tauhi maluʻi kehe meiate Ia? Ka ko Allah, Ko Ia 'a e (mo'oni) malu'i. Pea ʻokú Ne foaki moʻui ki he kau pekiá, pea ʻokú Ne maʻu ʻa e mālohi ki he meʻa kotoa pē.

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Pea ko e ha pe me'a 'oku ke fakakikihi mo ia fekau'aki mo ha me'a, ko e tu'utu'uni 'oku ('i he) Allah. (Ko hai 'oku ne ma'u 'a e ngaahi 'ulungaanga pehe) ko Allah hoku 'Eiki. Ko Ia ‘oku ou tuku ai ‘eku falala pea ko Ia ‘oku ou foki ki ai.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Allah) Fakatupu 'o e langi mo e mamani. Na'a ne ngaohi ma'au 'a e ngaahi hoa mei ho'o fa'ahinga, mo e ngaahi hoa mei he fa'ahinga 'o e fanga monumanu (foki). Naʻá Ne ʻai ke mou tokolahi ʻi he founga ko iá. ʻOku ʻikai ha meʻa ʻe tatau mo Ia. Pea ko Ia ‘a e Fanongo-Kotoa, Sio-Kotoa.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū bikulli syai'in ‘alīm(un).

ʻOku ʻaʻana ʻa e ngaahi koloa ʻo e langi mo māmani; ʻOkú Ne fakalahi ʻene meʻakaí pea fakangatangata ia kiate kinautolu ʻokú Ne loto ki aí. Ko e moʻoni, ʻokú Ne ʻAfioʻi ʻa e meʻa kotoa pē.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Na'a ne 'oatu ha loto kia Noa pea mo e me'a kuo Mau fakaha atu kiate koe (Muhammad) mo e me'a kuo Mau foaki kia 'Epalahame, Mosese mo Sisu, 'a ia, poupou'i ho'o lotu (tui mo e anga faka'otua) pea 'oua na'a ke mavahevahe ai. 'Oku fu'u faingata'a ki he kau polytheists (ke nau muimui) ki he lotu 'oku ke ui kiate kinautolu. 'Oku fili 'e Allah 'a kinautolu 'oku ne loto ki ai ki he lotu 'o e monotheism pea 'oku ne 'oatu 'a e fakahinohino ki He'ene (lotu) ma'anautolu 'oku nau foki (kiate Ia).

وَمَا تَفَرَّقُوْٓا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِيَ بَيْنَهُمْۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْرِثُوا الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa mā tafarraqū illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika ilā ajalim musammal laquḍiya bainahum, wa innal-lażīna ūriṡul-kitāba mim ba‘dihim lafī syakkim minhu murīb(in).

Pea na’e ‘ikai ke nau (Kakai ‘o e Tohi) mavahevahe tukukehe ‘a e hili ‘a e hoko mai ‘a e ‘ilo (mo’oni na’e fakahoko mai ‘e he kau palōfita) kiate kinautolu koe’uhi ko e meheka ‘i honau vaha’a. Kapau na'e 'ikai ha tu'utu'uni na'e 'osi 'i ai mei ho 'Eiki (ke toloi 'a e tautea) ki he taimi kuo fakapapau'i, na'e pau ke fakahoko honau tautea. Pea ko e mo'oni ko kinautolu na'a nau ma'u tofi'a 'i he Tohi (Torah mo e Kosipeli) hili kinautolu ('i he taimi 'o Muhammad), na'a nau mo'oni 'i he veiveiua loloto ki he Tohi (Al-Qur'an).

فَلِذٰلِكَ فَادْعُ ۚوَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْۚ وَقُلْ اٰمَنْتُ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنْ كِتٰبٍۚ وَاُمِرْتُ لِاَعْدِلَ بَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۗ لَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ ۗ لَاحُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۚوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ ۗ

fa liżālika fad‘(u), wastaqim kamā umirt(a), wa lā tattabi‘ ahwā'ahum, wa qul āmantu bimā anzalallāhu min kitāb(in), wa umirtu li'a‘dila bainakum, allāhu rabbunā wa rabbukum, lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, lā ḥujjata bainanā wa bainakum, allāhu yajma‘u bainanā,wa ilaihil-maṣīr(u).

Ko ia ai, ui ('a kinautolu 'oku tui) pea nofo (tui mo e malanga) 'o hange ko ia kuo ke (Muhammad) fekau'i koe pea 'oua na'a ke muimui ki he'enau ngaahi holi pea pehe, "'Oku ou tui ki he Tohi kuo fakahaa'i 'e Allah pea 'oku fekau'i au ke u fai 'a e fakamaau totonu 'i ho vaha'a. Ko Allah ko homau 'Eiki mo ho 'Eiki. Mo kimautolu 'emau ngaahi ngaue quarreled 'a kimautolu pea mo koe 'oku 'ikai ho'omou de. ʻi hotau vahaʻá mo Ia (ʻoku tau) foki."

وَالَّذِيْنَ يُحَاۤجُّوْنَ فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا اسْتُجِيْبَ لَهٗ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wal-lażīna yuḥājjūna fillāhi mim ba‘di mastujība lahū ḥujjatuhum dāḥiḍatun ‘inda rabbihim wa ‘alaihim gaḍabuw wa lahum ‘ażābun syadīd(un).

Pea ko kinautolu 'oku nau fakakikihi fekau'aki mo e (lotu) 'a Allah hili hono tali (lotu ko ia), 'oku ta'e'aonga 'enau ngaahi fakakikihi 'i he 'ao 'o honau 'Eiki. Na'a nau ma'u 'a e (Allah) 'a e houhau pea na'a nau ma'u ha tautea fefeka 'aupito.

اَللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَالْمِيْزَانَ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيْبٌ

allāhul-lażī anzalal-kitāba bil-ḥaqqi wal-mīzān(a), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata qarīb(un).

Na'e fekau'i hifo 'e Allah 'a e Tohi (Al-Qur'an) mo e ('omi) 'a e mo'oni mo e palanisi (fakamaau totonu). Pea na‘á ke ‘ilo‘i, mahalo ‘oku ofi mai ‘a e ngata‘anga ‘o e māmaní?

يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهَاۚ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مُشْفِقُوْنَ مِنْهَاۙ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهَا الْحَقُّ ۗ اَلَآ اِنَّ الَّذِيْنَ يُمَارُوْنَ فِى السَّاعَةِ لَفِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

yasta‘jilu bihal-lażīna lā yu'minūna bihā, wal-lażīna āmanū musyfiqūna minhā, wa ya‘lamūna annahal-ḥaqq(u), alā innal-lażīna yumārūna fis-sā‘ati lafī ḍalālim ba‘īd(in).

Ko e kakai 'oku 'ikai ke nau tui ki he 'i ai 'a e 'Aho Fakamui 'oku nau kole ke vave mai, pea 'oku ilifia 'a e kakai 'oku tui ki ai pea 'oku nau tui 'oku mo'oni 'a e 'Aho Fakamui ('e hoko). ‘Ilo’i ko hono mo’oni ko e kakai ‘oku nau faka’ikai’i ‘a e hoko ‘a e ‘Apokalipisi kuo nau hē mama’o mo’oni.

اَللّٰهُ لَطِيْفٌۢ بِعِبَادِهٖ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ ࣖ

allāhu laṭīfum bi‘ibādihī yarzuqu may yasyā'(u), wa huwal-qawiyyul-‘azīz(u).

Oku angavaivai 'a Allah ki He'ene kau tamaio'eiki; ʻOkú Ne foaki ʻa e meʻakaí kiate ia ʻokú Ne finangalo ki aí pea ko Ia ʻa e Māfimafí, Māfimafí.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الْاٰخِرَةِ نَزِدْ لَهٗ فِيْ حَرْثِهٖۚ وَمَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۙ وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ نَّصِيْبٍ

man kāna yurīdu ḥarṡal-ākhirati nazid lahū fī ḥarṡih(ī), wa man kāna yurīdu ḥarṡad-dun-yā nu'tihī minhā, wa mā lahū fil-ākhirati min naṣīb(in).

Ko ia ‘oku ne fiema’u ha pa’anga ‘i he mo’ui hili ‘a e mate, te mau tanaki atu ki ai, pea ko ia ‘oku ne fiema’u ha pa’anga ‘i he mamani ko ‘eni, te mau ‘oange kiate ia ha konga (pa’anga fakamāmani), ka ‘e ‘ikai ha’ane ‘inasi ‘i he hili ‘a e mate.

اَمْ لَهُمْ شُرَكٰۤؤُا شَرَعُوْا لَهُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا لَمْ يَأْذَنْۢ بِهِ اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

am lahum syurakā'u syara‘ū lahum minad-dīni mā lam ya'żam bihillāh(u), wa lau lā kalimatul-faṣli laquḍiya bainahum, wa innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

Oku 'iai ha'anau 'otua kehe meia Allah 'oku ne fokotu'u 'a e ngaahi tu'utu'uni fakalotu ma'anautolu 'oku 'ikai ke faka'ata 'e Allah? Pea kapau na'e 'ikai ha tu'utu'uni 'oku ne fakatoloi ('a e tautea meia Allah) na'e mei fakahoko 'a e tautea 'i hona vaha'a. Pea ko e moʻoni, ʻe tofanga ʻa e kakai taʻefaitotonú ʻi ha tautea fakamamahi ʻaupito.

تَرَى الظّٰلِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا كَسَبُوْا وَهُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ ۗوَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِۚ لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُ

taraẓ-ẓālimīna musyfiqīna mimmā kasabū wa huwa wāqi‘um bihim, wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī rauḍātil-jannāt(i), lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika huwal-faḍlul-kabīr(u).

Te ke sio ki he ilifia lahi ‘a e kau faihala koe’uhi ko e (ngaahi hia) kuo nau fai, pea (ko e tautea) kuo hoko kiate kinautolu. Pea ko kinautolu ‘oku tui mo fai ‘a e ngaahi ngaue lelei (‘oku nau) ‘i he ngaahi ngoue ‘o langi, ‘oku nau ma‘u ‘a e me‘a ‘oku nau holi ki ai mei he ‘Otua. Ko ha meʻaʻofa maʻongoʻonga ia.

ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ

Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).

Ko e (me'a'ofa) ko ia 'oku fanongonongo 'e Allah ke fakafiefia'i 'Ene kau tamaio'eiki 'oku nau tui mo fai 'a e ngaahi ngaue lelei. Talamai (Muhammad), "'Oku 'ikai te u kole atu ha me'a kiate koe ko e totongi 'o 'eku ui tukukehe 'a e 'ofa fakafamili." Pea ko ia 'oku ne fai lelei, Te tau tanaki atu 'a e lelei kiate ia. Ko e moʻoni, ko Allah ʻoku Fakamolemole Taha, Fakafetaʻi Taha.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Pe 'oku nau pehe, "Kuo ne (Muhammad) fa'u 'a e ngaahi loi fekau'aki mo Allah." Kapau 'oku finangalo 'a Allah, te ne loka'i mo'oni ho loto. Pea 'oku to'o 'e Allah 'a e me'a 'oku loi pea fakatonuhia'i 'a e me'a 'oku mo'oni 'aki 'ene folofola (ko e Qur'an). Ko e moʻoni, ʻokú Ne ʻAfioʻi-Kotoa ʻa e loto kotoa pē.

وَهُوَ الَّذِيْ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَعْفُوْا عَنِ السَّيِّاٰتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَۙ

wa huwal-lażī yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya‘fū ‘anis-sayyi'āti wa ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Pea ko Ia 'oku ne tali 'a e fakatomala mei he'ene kau tamaio'eiki pea fakamolemole'i ​​'a e ngaahi fehalaaki pea 'oku ne 'afio'i 'a e me'a 'oku ke fai, .

وَيَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wa yastajībul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa yazīduhum min faḍlih(ī), wal-kāfirūna lahum ‘ażābun syadīd(un).

pea ʻokú Ne fakaʻatā (ʻa e ngaahi lotu ʻa kinautolu ʻoku tui mo fai ʻa e ngaahi ngāue leleí pea ʻokú Ne fakalahi (pale) kiate kinautolu mei Heʻene foakí. Ko e kakai ‘oku nau talangata‘á te nau ma‘u ha tautea fefeka ‘aupito.

۞ وَلَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِى الْاَرْضِ وَلٰكِنْ يُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ

wa lau basaṭallāhur rizqa li‘ibādihī labagau fil-arḍi wa lākiy yunazzilu biqadarim mā yasyā'(u), innahū bi‘ibādihī khabīrum baṣīr(un).

Pea kapau na'e tokonaki 'e Allah 'a e me'akai ki he'ene kau tamaio'eiki, na'a nau mei fakalaka 'i honau ngaahi ngata'anga 'i mamani, ka na'a ne mei tuku hifo ia 'i ha fa'ahinga me'afua pe 'oku ne loto ki ai. Ko e moʻoni, ʻokú Ne ʻAfioʻi Kotoa ʻa e (tuʻunga ʻo) ʻEne kau tamaioʻeikí, ʻokú Ne Sio Meʻa Kotoa.

وَهُوَ الَّذِيْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوْا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهٗ ۗوَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيْدُ

wa huwal-lażī yunazzilul-gaiṡa mim ba‘di mā qanaṭū wa yansyuru raḥmatah(ū), wa huwal-waliyyul-ḥamīd(u).

Pea ko Ia ia ‘oku ne tuku hifo ‘a e ‘uha hili ‘enau lotomo’ua pea ne fakamafola ‘ene ‘alo’ofa. Pea ko Ia ‘a e Taha Malu’i, Taha ‘o e Fakafeta’i.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).

Pea ‘oku kau ‘i he’ene ngaahi faka’ilonga (lahi) ‘a hono fakatupu ‘o e langi mo mamani pea mo e ngaahi me’amo’ui totolo ‘a ia na’a ne folahi ‘iate kinautolu. Pea ko Ia ‘oku Mafimafi ke ne tānaki ‘a e me’a kotoa pē ‘i he taimi ‘oku Ne finangalo ki aí.

وَمَآ اَصَابَكُمْ مِّنْ مُّصِيْبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَيْدِيْكُمْ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍۗ

wa mā aṣābakum mim muṣībatin fabimā kasabat aidīkum wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in).

Pea ko e ha pe ha faingata'a 'oku hoko kiate koe 'oku tupu ia mei he ngaue 'a ho nima 'o'ou, pea 'oku fakamolemole'i ​​'e Allah 'a e tokolahi ('o ho'o ngaahi fehalaaki).

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Pea he'ikai te ke lava 'o hao (mei he tautea 'a Allah) 'i mamani, pea 'e 'ikai ha'o malu'i pe tokoni tukukehe 'a Allah.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الْجَوَارِ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِ ۗ

wa min āyātihil-jawāri fil-baḥri kal-a‘lām(i).

Pea 'oku kau 'i he'ene ngaahi faka'ilonga 'a e ngaahi vaka (folau) 'i tahi hange ha ngaahi mo'unga.

اِنْ يَّشَأْ يُسْكِنِ الرِّيْحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍۙ

iy yasya' yuskinir-rīḥa fa yaẓlalna rawākida ‘alā ẓahrih(ī), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Kapau te Ne finangalo ki ai, te Ne taʻofi ʻa e matangí, pea te nau kei ʻi he fukahi tahí pē. Ko e mo'oni, 'oku 'i he me'a ni 'a e ngaahi faka'ilonga ('o e malohi 'o Allah) ma'anautolu 'oku nau kataki mo fakafeta'i, .

اَوْ يُوْبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوْا وَيَعْفُ عَنْ كَثِيْرٍۙ

au yūbiqhunna bimā kasabū wa ya‘fu ‘an kaṡīr(in).

pe (Te Ne) fakaʻauha ʻa e ngaahi vaká koeʻuhí ko ʻenau (ngaahi angahalá), pea te Ne fakamolemoleʻi ha tokolahi (ʻo kinautolu), .

وَّيَعْلَمَ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ya‘lamal-lażīna yujādilūna fī āyātinā, mā lahum mim maḥīṣ(in).

pea koeʻuhí ke ʻilo ʻe kinautolu ʻoku nau fakaʻikaiʻi ʻEtau ngaahi fakaʻilongá ʻe ʻikai haʻanau hala ke hao ai (mei he tauteá).

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Ko e ha pe (fiefia) 'oku 'oatu kiate koe, ko e fiefia ia 'i he mo'ui 'o e mamani ko 'eni. Ka ko e me'a (ngaahi fiefia) 'oku 'ia Allah 'oku lelei ange ia mo ta'engata ange kiate kinautolu 'oku tui, pea 'oku 'ia Allah pe 'enau falala, .

وَالَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَاِذَا مَا غَضِبُوْا هُمْ يَغْفِرُوْنَ ۚ

wal-lażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya wa iżā mā gaḍibū hum yagfirūn(a).

pea foki (mo) kinautolu ʻoku nau fakaʻehiʻehi mei he ngaahi angahala lalahí mo e ngaahi ngāue fakalieliá, pea ʻi heʻenau ʻitá ʻoku nau fakamolemoleʻi leva, .

وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ

wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

pea (mo) kinautolu ‘oku nau tali (talangofua) ki he ui ‘a e ‘Otua mo fakahoko ‘a e lotu, lolotonga ia ‘oku (fakapapau’i) ‘enau ngaahi me’a ‘i he fakakaukau ‘i hona vaha’a, pea ‘oku nau fakamoleki ‘a e konga ‘o e me’akai kuo Mau foaki kiate kinautolu, .

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُوْنَ

wal-lażīna iżā aṣābahumul-bagyu hum yantaṣirūn(a).

pea (mo) kinautolu, ʻi he taimi ʻoku fai taʻetotonu ai kiate kinautolú, ʻoku nau maluʻi kinautolu.

وَجَزٰۤؤُا سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا ۚفَمَنْ عَفَا وَاَصْلَحَ فَاَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa jazā'u sayyi'atin sayyi'atum miṡluhā, faman ‘afā wa aṣlaḥa fa ajruhū ‘alallāh(i), innahū lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Pea ko e totongi ki ha kovi ko e kovi taau, ka ko ia 'oku ne fakamolemole'i ​​mo fai lelei (kiate kinautolu 'oku nau fai kovi) pea 'e meia Allah 'a e totongi. Ko e moʻoni, ʻoku ʻikai ke Ne saiʻia ʻi he kakai taʻefaitotonú.

وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ مَا عَلَيْهِمْ مِّنْ سَبِيْلٍۗ

wa lamanintaṣara ba‘da ẓulmihī fa ulā'ika mā ‘alaihim min sabīl(in).

Ka ko e kakai 'oku nau malu'i kinautolu hili hono faihala'i kinautolu, 'oku 'ikai ha 'uhinga ia ke tukuaki'i ai kinautolu.

اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَظْلِمُوْنَ النَّاسَ وَيَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yaẓlimūnan-nāsa wa yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Ko e moʻoni, ʻoku ʻiate kinautolu pē ʻoku nau fai ʻa e fakamaau taʻetotonu ki he tangatá mo fakalaka ʻi he ngaahi fakangatangata ʻi he māmaní ʻo ʻikai (fekauʻaki) mo e moʻoní. Na‘a nau ma‘u ha fakamamahi fakamamahi.

وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ ࣖ

wa laman ṣabara wa gafara inna żālika lamin ‘azmil-umūr(i).

Ka ko ia ‘oku kātaki mo fakamolemole, ko e mo‘oni ko e ngāue faka‘ei‘eiki ia.

وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ وَّلِيٍّ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗوَتَرَى الظّٰلِمِيْنَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ يَقُوْلُوْنَ هَلْ اِلٰى مَرَدٍّ مِّنْ سَبِيْلٍۚ

wa may yuḍlilillāhu famā lahū miw waliyyim mim ba‘dih(ī), wa taraẓ-ẓālimīna lammā ra'awul-‘ażāba yaqūlūna hal ilā maraddim min sabīl(in).

Pea ko hai ia 'oku faka'ata ke 'alu hala 'e Allah, pea 'e 'ikai leva ha malu'i ma'ana hili ia. Te ke sio ki he kau faihala 'i he'enau sio ki he fakamamahi 'o pehe, "'Oku 'iai ha founga ke foki ai (ki he mamani ko 'eni)?"

وَتَرٰىهُمْ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا خٰشِعِيْنَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُوْنَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ الظّٰلِمِيْنَ فِيْ عَذَابٍ مُّقِيْمٍ

wa tarāhum yu‘raḍūna ‘alaihā khāsyi‘īna minaż żulli yanẓurūna min ṭarfin khafiyy(in), wa qālal-lażīna āmanū innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā innaẓ-ẓālimīna fī ‘ażābim muqīm(in).

Pea te ke sio kiate kinautolu 'oku nau fehangahangai mo heli 'i ha tu'unga punou koe'uhi he 'oku nau fakamaa'i, te nau sio kiate kinautolu 'aki ha sio languid. Pea 'oku pehe 'e kinautolu 'oku tui, "Ko e mo'oni, ko e kau mo'ua ko kinautolu 'oku nau fakatupu maumau kiate kinautolu mo honau ngaahi famili 'i he 'aho 'o e Toetu'u." Manatuʻi, ko e moʻoni ʻoku ʻi he tautea taʻengata ʻa e kau faihalá.

وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ اَوْلِيَاۤءَ يَنْصُرُوْنَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ سَبِيْلٍ ۗ

wa mā kāna lahum min auliyā'a yanṣurūnahum min dūnillāh(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min sabīl(in).

Pea he'ikai ha'anau malu'i 'e lava ke ne tokoni'i kinautolu tukukehe 'a Allah. Ko hai pe 'oku faka'ata ke 'alu hala 'e Allah 'e 'ikai ha hala ki tu'a ma'ana (ke ma'u ha fakahinohino).

اِسْتَجِيْبُوْا لِرَبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗمَا لَكُمْ مِّنْ مَّلْجَاٍ يَّوْمَىِٕذٍ وَّمَا لَكُمْ مِّنْ نَّكِيْرٍ

istajībū lirabbikum min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāh(i), mā lakum mim malja'iy yauma'iżiw wa mā lakum min nakīr(in).

Talangofua ki he ui 'a ho 'Eiki kimu'a pea toki hoko mai meia Allah ha 'aho 'e 'ikai lava ke fakafisinga'i ('i he tu'utu'uni meia Allah). ʻI he ʻaho ko iá he ʻikai haʻo hūfangaʻanga pe (pe) lava ʻo fakaʻikaiʻi (hoʻo ngaahi angahalá).

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Kapau te nau tafoki, pea (manatuʻi) Naʻe ʻikai ke Mau fekauʻi koe ko ha supavaisa maʻanautolu. Ko ho fatongia 'oku 'ikai ko ha toe me'a kehe ka ko hono fakahoko ('a e miniti). Pea ko e moʻoni, ʻi he taimi ʻoku Tau ongoʻi ai ki he tangatá ha ʻaloʻofa meiate Kitautolu, ʻokú ne talitali ia ʻi he fiefia; ka ‘o kapau ‘oku nau faingata‘a‘ia ‘i he faingata‘a koe‘uhi ko e ngaahi ngāue ‘a honau nimá tonu (te nau faka‘ikai‘i mo‘oni ia), ko e mo‘oni, ‘oku faka‘ikai‘i lahi ‘a e tangatá (ki he ngaahi tāpuakí).

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ اِنَاثًا وَّيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ الذُّكُوْرَ ۙ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yakhluqu mā yasyā'(u), yahabu limay yasyā'u ināṡaw wa yahabu limay yasyā'uż-żukūr(a).

Oku 'a Allah 'a e pule'anga 'o e ngaahi langi mo mamani; ʻOkú Ne fakatupu ʻa e meʻa ʻokú Ne finangaló, ʻo ʻoange ha ngaahi ʻofefine kiate ia ʻokú Ne finangaló mo ha ngaahi foha kiate ia ʻokú Ne finangalo ki aí, .

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

pe ʻokú Ne foaki ʻa e faʻahinga tangata mo e fefine, pea ʻokú Ne ʻai ke paʻa ʻa ia ʻokú Ne finangalo ki aí. Ko Ia ‘oku ‘Ilo‘i Kotoa, Māfimafi-Kotoa.

۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ

wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).

Pea 'oku 'ikai taau ki ha tangata ke lea 'a Allah kiate ia tukukehe 'i he fakaha pe mei mui 'i ha veili pe 'i hono fekau'i mai ha talafekau ('angelo) pea toki fakaha kiate ia 'i He'ene fakangofua 'a e me'a 'oku ne loto ki ai. Ko e moʻoni, ko Ia ʻa e Fungani Māʻolungá, ʻa e Poto Tahá.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ رُوْحًا مِّنْ اَمْرِنَا ۗمَا كُنْتَ تَدْرِيْ مَا الْكِتٰبُ وَلَا الْاِيْمَانُ وَلٰكِنْ جَعَلْنٰهُ نُوْرًا نَّهْدِيْ بِهٖ مَنْ نَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِنَا ۗوَاِنَّكَ لَتَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍۙ

wa każālika auḥainā ilaika rūḥam min amrinā, mā kunta tadrī mal-kitābu wa lal-īmānu wa lākin ja‘alnāhu nūran nahdī bihī man nasyā'u min ‘ibādinā, wa innaka latahdī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Pea ko ia na'a mau fakahaa'i atu ai kiate koe (Muhammad) 'a e laumalie ('o e Qur'an) 'i he'emau fekau. Kimu'a na'e 'ikai ke ke 'ilo'i pe ko e ha 'a e Tohi (Al-Qur'an) pea mo e tui, ka na'a mau ngaohi 'a e Qur'an ko ha maama, 'aki ia 'a 'emau 'oatu 'a e fakahinohino kiate kinautolu 'oku mau loto ki ai 'i he lotolotonga 'o 'emau kau tamaio'eiki. Pea mo'oni, 'oku ke tataki mo'oni (kakai) ki he hala hangatonu, .

صِرَاطِ اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِلَى اللّٰهِ تَصِيْرُ الْاُمُوْرُ ࣖ

Ṣirāṭillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), alā ilallāhi taṣīrul-umūr(u).

(Ko ia) ko e founga 'o Allah, 'oku 'a'ana 'a e me'a kotoa pe 'oku 'i he ngaahi langi mo e me'a kotoa pe 'oku 'i mamani. Manatu'i, 'oku foki 'a e ngaahi me'a kotoa pe kia Allah.