اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

E gente se son avvexinæ ciù a-o carcolo de seu açioin, tanto che son inte unna condiçion de negligense (de sto mondo), se desvian (da l’atro mondo).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Ogni vòtta che ghe vëgne revelou un neuvo verscio da-o Segnô, ô s’ascoltan tanto che se demoan in gio.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

I seu cheu son inte unna condiçion de negligense. E o pòpolo ingiusto o l'à tegnuo segreto a seu conversaçion, "Sta (persoña) (o Muhammad) a no l'é nint'atro che un òmmo (ascì) comme ti. L'æ açettou sta magia ascì ben ch'a l'æ assistia?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

O (Mahommed) o l’à dito: «O mæ Segnô o conosce (tutte) e poule into çê e inta tæra, e o l’é Onni-Ascoltô, Onni-Conosciente!»

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

An dito fiña: «(O Coran o l’é o fruto de) sonni caòtichi, ò o resultato da seu inzegneria (do Muhammad), ò fiña ch’o l’é solo che un poeta, çerca de portâne un segno (preuva), pròpio comme i messaggê stæti mandæ avanti».

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

I abitanti de unna tæra avanti de loiatri, ch’emmo destruto, no creddeivan (ascì ben che emmo mandou de preuve). Creddan?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

E no emmo mandou (apòstoli) avanti de ti (Mahomed), ma quarche òmmo a-o quæ gh’emmo dæto de revelaçioin, donca domandâ à quarchedun ch’o l’à a conoscensa, se ti no ô sa.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

E no gh’emmo fæto (i messaggê) un còrpo ch’o no mangia e no vivan (anche) pe l’eterno.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Allora emmo compio a promissa (ch’emmo promesso) à loiatri. Coscì l’emmo sarvou loiatri e quelli che voemmo, e l’emmo destruto quelli ch’an trasgressou.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

De fæto, t’emmo mandou zu un Libbro (o Coran) donde gh’é un avvertimento pe ti. Allora no ti capisci?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

E quanti (abitanti de) paixi ingiusti emmo destruto, e emmo creou unn’atra generaçion dòppo de loiatri (comme o seu sostituto).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Coscì, quande an sentio o Nòstro castiggo, son scappæ tutt’assemme da (o seu paise).

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

No corrî a-a fretta; torna a-i piaxei da vòstra vitta e a-i vòstri (boin) pòsti de vitta, coscì che pòscian ëse interrogæ.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Dixan: «Quante desgraçiæ semmo, de fæto, semmo i fäsci».

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Coscì e seu lamente son anæte avanti, coscì che ê emmo fæte de ciante arrecuggeite, che no poeivan ciù vive.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

E no emmo creou o çê e a tæra e tutto quello ch’o l’é tra de loiatri solo pe demoâse.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Se voeivamo fâ un zeugo (de moggê e figgi), l’avescimo fæto da-a Nòstra parte, se voeivamo fâlo pe in davei.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

De fæto, Emmo cacciou quello ch’o l’ea giusto (veitæ) à quello ch’o l’ea fäso (no veo) e dapeu quello ch’o l’ea veo o l’à destruto, dapeu subito o l’é scentou (a fäscitæ). E guai à ti perché attribuisci (Allah) de qualitæ che no son degne de Lê.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

E à Lê appartëgnan quelli che son inti çê e in sciâ tæra. E (i angeli) che son da-a Seu parte, no gh’an l’arrogansa de venerâlo e no se sentan (anche) stanchi.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Loiatri (angeli) glorifican incessantemente neutte e giorno.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Piggiavan de divinitæ da-a tæra, che poeivan resuscitâ (i mòrti)?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Se tutti doî (in çê e in sciâ tæra) aivan de divinitæ despæge da Allah, tutti doî saieivan persi. Gloria à Allah ch'o possede o Tröno, da quello che attribuiscian.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Lê (Allah) o no l’é domandou in sce quello ch’o fa, ma son loiatri che saian domandæ.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

O piggian de divinitæ atre che Lê? Di (Muhammad): "Di e vòstre raxoin! Sto (Coran) o l'é un avvertimento pe quelli ch'en con mi, e un avvertimento pe quelli ch'en avanti de mi." Ma a ciù parte de loiatri a no conosce a veitæ (veitæ), donca se desvian.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

E no emmo mandou nisciun messaggê avanti de ti (Mahomed), ma gh’emmo revelou che no gh’é nisciun dê (ch’o l’à o drito d’ëse venerou) feua che Mi, donca venerame.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

E an dito: «O Segnô ciù Misericordioso o l’à fæto (l’angelo) un figgio». Gloria a Lê. In veitæ loiatri (i angeli) son di servitoî glorificæ,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

no parlavan davanti à Lê e compivan i seu comandamenti.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Lê (Allah) o conosce tutto quello ch’o l’é davanti à loiatri (angeli) e derê à loiatri, e no interçeddan feua che pe quelli che (Allah) o ghe piaxe, e son delongo attenti perché gh’an poia.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

E chi se segge tra de loiatri ch’o dixe: «Pe in davei, son un dê a-o de là de Allah», aloa premiemmo quella persoña con l’Inferno. Coscì premiemmo i tortoî.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

E no san i increduli che o çê e a tæra ean unna vòtta unii, dapeu î emmo separæ; e Noi l’emmo fæto vegnî da l’ægua tutto o vivente; alloa perché no creddan?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

E Noi emmo fæto in sce sta tæra de montagne ferme pe fâla (no) sciortî con loiatre, e Noi emmo fæto (anche) lì de stradde larghe, pe poei ëse guiddæ.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

E Noi emmo fæto do çê un teito ch’o l’é protetto, ma se desvian ancon da-i segni (da grandessa de Allah) (o sô, a luña, o vento, e nuvie, etc.).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

E o l’é Lê ch’o l’à creou a neutte e o giorno, o sô e a luña. Ognidun o çircola inta seu òrbita.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

E no emmo creou a vitta eterna pe nisciun òmmo avanti de ti (Mahomed); donca se ti moî, sopravivan?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Ogni anima vivente a gustià a mòrte. Ti testemmo co-o mâ e o ben comme prova. E ti saiæ tornou solo à Noi.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

E quande i increduli ti veddan (o Muhammad), ti trattan solo comme un oggetto de ridicolo. (Dixan): “Questo o l’é quello ch’o l’à denonçiou e vòstre divinitæ?” Anche se son de persoñe che denegan d’arregordâse de Allah, o Ciù Misericordioso.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

I umoen son stæti creæ de fretta. Dapeu ti mostriò i Mò segni (potere). Coscì no domandâme de fâlo affrettâ.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

E dixan: «Quande a promissa (arriverà), se ti l’æ veritæ?»

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Se i increduli o saveivan, quande no ean boin à scorrî o feugo de l’inferno da-e seu facce e da-e seu scheñe, no reçeivan de l’aggiutto (de seguo no domandavan ch’o fïse affrettou).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

In veitæ (o Giorno do Giudiçio) o ghe vegnià tutt’assemme, dapeu s’arrembian; alloa no son boin à refuâlo e no ghe ven dæto (ascì) un retardo (tempo).

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

E de fæto, i messaggê avanti de ti (Mahommed) vegnivan ascì burlæ, donca a (tortua) a descendeiva in sce quelli che burlavan de quello che (i messaggê) burlavan delongo.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Dighe: «Chi o t’arrecheugge neutte e giorno da (o tormento de) Allah, o Ciù Misericordioso?» Ma son reluttanti à arregordâse do seu Segnô.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Ò an de divinitæ che peuan proteze da Noi? E seu divinitæ no peuan aggiuttâse, e no son manco protette da Noi.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

No, Noi gh’emmo dæto à loiatri e a-i seu poæ o godimento fin à quande an visciuo de longhe vitte. No veddan che Vegnemmo inte unna tæra (sotta o governo di increduli) e reduemmo a seu estenscion da-e seu estremitæ? Son i vittoî?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Di (ò Mahomed): «Te avverto solo segondo a revelaçion». Ma i sordi no sentan o ciammo quande son avvertii.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

E se un pittin do castiggo do teu Segnô o ghe cazzesse, de seguo divan: «Guæi à niatri!

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

E Noi mettemmo e banche da giustiçia into Giorno da Resurreçion, coscì che nisciuña anima a saià offeisa pe-o manco; anche se o fïse o peiso de unna semensa de mostarda, De seguo ô portiemmo (a recompensa). E basta che semmo Noî pe tegnî conto.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

E de fæto, emmo dæto a-o Mosè e a-o Harun, o Furqan (Libbro da Torah) e l’illuminaçion e l’instruçion pe-i piæ.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Saieiva à dî) quelli che gh’an paû (do castiggo de) o seu Segnô, anche se no ô veddan, e gh’an paû do (l’arrivo do) Giorno do Giudiçio.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

E questo (o Coran) o l’é un avvertimento ch’o contëgne de benediçioin che Noi emmo mandou zu. Coscì ti ô neghi?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

E de fæto, avanti de lê (Mosè e Arun) emmo dæto a guidda à l’Abraham, e o l’emmo za conosciuo.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Regòrdate), quande lê (Ibrahim) o l’à dito à seu poæ e a-o seu pòpolo: «Quæ a l’é sta statua che veneræ con diligensa?»

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

An respòsto: «Ammò attrovou i nòstri antighi che ô veneravan».

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Lê (Ibrahim) o l’à dito: «De fæto ti e i tò antighi ste inte un errô ciæo».

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Dixan: «Sei vegnuo da noi co-a veitæ ò ti zeughi?»

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Lê (Ibrahim) o l’à respòsto: «De fæto, o teu Segnô o l’é o Segnô (proprietäio) di çê e da tæra; (O l’é) Quello ch’o î à creæ; e mi son un de quelli che peuan testimoniâlo».

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

E pe Allah, de fæto, farò l’inganno contra i vòstri idoli dòppo che ê lasciæ.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Coscì lê (Ibrahim) o l’à sciortio (i idoli) à tòcchi, feua che quello ciù grande (o seu genitô); coscì che tornan (à domandâghe).

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Dixan: «Chi l’à fæto sto fæto contra e nòstre divinitæ? De fæto, o l’é un di tortoî».

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Lô (atri) an dito: «Ammò sentio che gh'ea un zoveno ch'o denonçiava (ste idole), o se ciammava Ibrahim».

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

An dito: «(Dòppo) tiâlo feua e mostrâlo a-o pòpolo, coscì ch’o pòsse vedde».

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Domandavan: «Sei ti quello ch’o l’à fæto questo (agî) contra o nòstro dê, ò Abraham?»

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Lê (Ibrahim) o l'à respòsto, “In veitæ a grande (statua) a l'à fæto, donca domandâghe se peuan parlâ.”

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Coscì son tornæ a-i seu sensci e an dito: «De fæto, l’é ti ch’o l’à fæto torto à ti mæximo».

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Dapeu an inclinou a testa (e an dito): «Ti (Ibrahim) de seguo sai che (i idoli) no peuan parlâ».

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

O (Ibrahim) o l’à dito: “Perché veneræ atro che Allah, quarcösa ch’o no peu fâte avvantaggio pe ninte, e o no ve (ascì) pòrta do mâ?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Guæi à ti e à quello che adori a-o de là de Allah! No ti capisci?»

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Dixan: «Bruxâlo e aggiuttâ e vòstre divinitæ, se veu fâlo pe in davei».

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Noi (Allah) emmo dito: "O feugo! Sciæ freidi, e sarvòtti pe-o Ibrahim!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

E voeiva fâ do mâ à l’Abraham, donca gh’emmo fæto quelli ch’avieivan patio e perdie ciù grende.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

E l’emmo sarvou lê (Ibrahim) e o Lut inte unna tæra ch’emmo benedito pe tutto o mondo.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

E gh’emmo dæto (Ibrahim) Isaac e Giacobbe, comme regâ. E Noi gh’emmo fæto ciaschedun de loiatri unna persoña giusta.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

E gh’emmo fæto di cappi che ne guiddan co-i Nòstri comandi e gh’emmo revelou che dovieivan fâ do ben, fâ de preghee e pagâ o zakat, e che solo Noî dovieivan venerâli.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

A-o Lut, gh’emmo dæto saviessa e conoscensa, e gh’emmo sarvou da (o castiggo ch’o l’ea capitou in scî abitanti de) unna çittæ ch’a l’aiva commesso de açioin abominabile. De fæto, son de gente gramme e sciäte.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

E l’emmo ammisso a-a Nòstra misericordia; De fæto, o l’é un di pòpoli piæ.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

E (arregòrdate l’istöia de) Noè, avanti de quello, quande o pregava. Noi l’emmo açettou a seu (preghea), dapeu l’emmo sarvou lê e i seu seguitoî da un gran desastro.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

E l’emmo aggiuttou da quelli che smentivan i Nòstri segni. De fæto, ean de gente mâ, donca l’emmo affogou tutti.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

E (arregòrdite l'istöia de) Dawud e Sulayman, quande tutti doî an dæto unna deçixon in sciô campo, perché (o campo) o l'ea stæto dannezzou da-e crave ch'appartegnivan a-o seu pòpolo. E Noi emmo assistio a-a deçixon (dæta) da loiatri.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

E Noi gh’emmo dæto a-o Sulayman a comprenscion (de unna lezze ciù preçisa); e à ògnidun gh’emmo dæto saviessa e conoscensa, e gh’emmo sottomisso e montagne e i öxelli, tutti glorificæ co-o Dawud. E semmo quelli che ô femmo.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

E Noi emmo mostrou (anche) a-o Dawud comme fâte armatua, pe protezete inta battaggia. Sei grato (à Allah)?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

E (Ammò sottomisso) a-o Sulaiman un vento assæ fòrte ch’o l’à soffiou a-o seu comando inta tæra co-a quæ gh’emmo benedito. E Noi semmo Onniscienti de tutto.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

E (Noi s’emmo sottomissi anche a-o Salomon) un gruppo de diavoli che se son sciortii (into mâ) pe lê e an fæto di atri travaggi che quello; e Noi semmo quelli che ghe guardemmo.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

E (arregòrdate l’istöia de) Giòbbe, quande o l’à pregou o seu Segnô: «(O mæ Segnô), de fæto, son stæto corpio da-a moutia, ascì ben che Ti l’é o Segnô ciù Misericordioso de tutti i misericordiosi».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Coscì emmo responduo (a-a seu preghea), dapeu emmo levou a moutia ch’a l’ea in sce de lê e gh’emmo restituio a seu famiggia, e (emmo moltiplicou o seu numero) comme misericordia da parte de Noi, e comme avvertimento à tutti quelli che Ne veneran.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

E (arregòrdite l'istöia) o Ismail, o Idris e o Zulkifli. Son tutte de persoñe paçiente.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

E Noi l’emmo ammisso a-a Nòstra misericordia. De fæto, son tra o pòpolo pio.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

E (arregòrdite l’istöia de) Zun Nun (Giona), quande o l’é anæto via inte unna condiçion de raggia, aloa o l’à pensou che no gh’avescimo reiso e cöse diffiçile, donca o l’à pregou inte unna scituaçion assæ scua: «No gh’é nisciun dio che Ti, Gloia à Ti. De fæto, son un di tortoî».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Coscì Noi gh’emmo responduo a-a seu (preghea) e gh’emmo sarvou da-o dolô. E coscì Noi salvemmo i credenti.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

E (arregòrdite l’istöia de) Zaccaria, quande o l’à pregou o seu Segnô: «O mæ Segnô, no lasciâme vive da solo (sensa figgi) e ti l’é o megio erede».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Coscì emmo responduo a-a seu (preghea), e gh’emmo dæto a Yahya, e emmo fæto seu moggê (capaçe de concepî). De fæto, se frettan delongo à (fâ) o ben, e Ne pregan con gran speransa e anxietæ. E son quelli che son devoti à Noi.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

E (arregòrdite l’istöia da Maryam) ch’a l’à mantegnuo o seu onô, aloa Noi gh’emmo respiou (o seu spito) da Noi into seu (còrpo); Noi l’emmo fæto de lê e di seu figgi un segno (da grandessa de Allah) pe tutti i mondi.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

De fæto, sta (religion tawheed) a l’é a vòstra religion, unna sola religion, e mi son o vòstro Dê, donca adorâme.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Ma ean spartii inte seu costioin (religiose) tra de loiatri. Ognidun de loiatri (tutti i gruppi) o tornià à Noi.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Chi fa de boñe açioin, e o credde, aloa i seu sfòrsci no saian denegoi (persci), e de fæto, semmo quelli che ô registremmo pe lê.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

E l’é imposcibile pe (i abitanti de) unna tæra ch’emmo destruto, che no tornan (à Noi).

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Fin à quande o Yakjuj e o Makjuj (miage) son stæti averti e son desceisi a-a spedia da tutti i pòsti erti.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

E (quande) a vea promissa (o giorno da resurreçion) a l’é vexiña, aloa tutt’assemme i euggi de quelli che no creddan se slarghian. (Dixan): "Quæ desgraçiæ semmo! Semmo do tutto impremuæ à sto propòxito, de fæto semmo pe in davei de persoñe ingiuste."

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

De fæto, ti (increduli) e quello che veneræ a-o de là de Allah, son carburante pe l’Inferno. Ti (definitivamente) ti ghe intræ.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

Se (i idoli) fïsan divinitæ, de seguo no ghe intravan (inferno). Ma tutto o l’arresta drento pe sempre.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Gemen e urlan drento (inferno), e quelli drento no peuan sentilo.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

De fæto, da-o passou pe quelli pe-i quæ gh’ea o ben (determinaçion) da parte de Noi, saieivan stæti tegnui lontan (da l’inferno).

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

No sentan o son do sciuscio (do feugo de l’inferno) e arrestan eterni into (godî) de tutto quello che veuan.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

A terribile sorpreisa a no î farà sentise triste, e i angeli î dan a benvenua (co-e poule): «Sto chì o l’é o teu giorno ch’o t’é stæto promisso».

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Regòrdate) o giorno che Noi gh’emmo arrotolou o çê comme arrotolâ di feuggi de papê. Comme emmo comensou a primma creaçion, coscì â repetiemmo torna. (A) promessa che Noi compiemmo de seguo; De fæto, o l’avemmo da fâ.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

E de fæto, Emmo scrito into Zabur dòppo (scrito) inte Az-Zikr (Lauh Mahfuzh), che sta tæra a saià ereditâ da-i Mò giusti servitoî.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

De fæto, (quello ch’o l’é mensunou) inte sto (Al-Qur’an), o l’é pe in davei unna guidda (completa) pe quelli che veneran (Allah).

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

E no t’emmo mandou (Mahomed) ma pe (ëse) unna misericordia pe tutti i mondi.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Di (Muhammad): «De fæto, quello che m’é stæto revelou o l’é che o teu Segnô o l’é l’Unico Dê, donca ti t’æ sottomisso (à Lê)?»

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Coscì se se desvian, aloa dixe (Muhammad): «T’ò trasmisso o mæximo (insegnamento) (tra de nòsci) e no sai se quello ch’o l’é menassou contra de ti o l’é vexin ò lontan».

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

De fæto, Lê (Allah) o conosce ciæamente e poule (che ti parli), e o conosce (anche) quello che ti tegni segreto.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

E no sai, a porrieiva ëse unna preuva pe ti e un piaxei fin a-o tempo stabilio.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Lê (O Muhammad) o l’à dito: "O mæ Segnô, dâ de deçixoin con giustiçia. E o nòstro Segnô o l’é o Ciù Misericordioso, da-o quæ domandemmo aggiutto pe tutto quello che ti dixe."

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

E gente se son avvexinæ ciù a-o carcolo de seu açioin, tanto che son inte unna condiçion de negligense (de sto mondo), se desvian (da l’atro mondo).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Ogni vòtta che ghe vëgne revelou un neuvo verscio da-o Segnô, ô s’ascoltan tanto che se demoan in gio.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

I seu cheu son inte unna condiçion de negligense. E o pòpolo ingiusto o l'à tegnuo segreto a seu conversaçion, "Sta (persoña) (o Muhammad) a no l'é nint'atro che un òmmo (ascì) comme ti. L'æ açettou sta magia ascì ben ch'a l'æ assistia?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

O (Mahommed) o l’à dito: «O mæ Segnô o conosce (tutte) e poule into çê e inta tæra, e o l’é Onni-Ascoltô, Onni-Conosciente!»

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

An dito fiña: «(O Coran o l’é o fruto de) sonni caòtichi, ò o resultato da seu inzegneria (do Muhammad), ò fiña ch’o l’é solo che un poeta, çerca de portâne un segno (preuva), pròpio comme i messaggê stæti mandæ avanti».

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

I abitanti de unna tæra avanti de loiatri, ch’emmo destruto, no creddeivan (ascì ben che emmo mandou de preuve). Creddan?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

E no emmo mandou (apòstoli) avanti de ti (Mahomed), ma quarche òmmo a-o quæ gh’emmo dæto de revelaçioin, donca domandâ à quarchedun ch’o l’à a conoscensa, se ti no ô sa.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

E no gh’emmo fæto (i messaggê) un còrpo ch’o no mangia e no vivan (anche) pe l’eterno.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Allora emmo compio a promissa (ch’emmo promesso) à loiatri. Coscì l’emmo sarvou loiatri e quelli che voemmo, e l’emmo destruto quelli ch’an trasgressou.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

De fæto, t’emmo mandou zu un Libbro (o Coran) donde gh’é un avvertimento pe ti. Allora no ti capisci?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

E quanti (abitanti de) paixi ingiusti emmo destruto, e emmo creou unn’atra generaçion dòppo de loiatri (comme o seu sostituto).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Coscì, quande an sentio o Nòstro castiggo, son scappæ tutt’assemme da (o seu paise).

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

No corrî a-a fretta; torna a-i piaxei da vòstra vitta e a-i vòstri (boin) pòsti de vitta, coscì che pòscian ëse interrogæ.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Dixan: «Quante desgraçiæ semmo, de fæto, semmo i fäsci».

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Coscì e seu lamente son anæte avanti, coscì che ê emmo fæte de ciante arrecuggeite, che no poeivan ciù vive.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

E no emmo creou o çê e a tæra e tutto quello ch’o l’é tra de loiatri solo pe demoâse.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Se voeivamo fâ un zeugo (de moggê e figgi), l’avescimo fæto da-a Nòstra parte, se voeivamo fâlo pe in davei.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

De fæto, Emmo cacciou quello ch’o l’ea giusto (veitæ) à quello ch’o l’ea fäso (no veo) e dapeu quello ch’o l’ea veo o l’à destruto, dapeu subito o l’é scentou (a fäscitæ). E guai à ti perché attribuisci (Allah) de qualitæ che no son degne de Lê.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

E à Lê appartëgnan quelli che son inti çê e in sciâ tæra. E (i angeli) che son da-a Seu parte, no gh’an l’arrogansa de venerâlo e no se sentan (anche) stanchi.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Loiatri (angeli) glorifican incessantemente neutte e giorno.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Piggiavan de divinitæ da-a tæra, che poeivan resuscitâ (i mòrti)?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Se tutti doî (in çê e in sciâ tæra) aivan de divinitæ despæge da Allah, tutti doî saieivan persi. Gloria à Allah ch'o possede o Tröno, da quello che attribuiscian.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Lê (Allah) o no l’é domandou in sce quello ch’o fa, ma son loiatri che saian domandæ.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

O piggian de divinitæ atre che Lê? Di (Muhammad): "Di e vòstre raxoin! Sto (Coran) o l'é un avvertimento pe quelli ch'en con mi, e un avvertimento pe quelli ch'en avanti de mi." Ma a ciù parte de loiatri a no conosce a veitæ (veitæ), donca se desvian.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

E no emmo mandou nisciun messaggê avanti de ti (Mahomed), ma gh’emmo revelou che no gh’é nisciun dê (ch’o l’à o drito d’ëse venerou) feua che Mi, donca venerame.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

E an dito: «O Segnô ciù Misericordioso o l’à fæto (l’angelo) un figgio». Gloria a Lê. In veitæ loiatri (i angeli) son di servitoî glorificæ,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

no parlavan davanti à Lê e compivan i seu comandamenti.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Lê (Allah) o conosce tutto quello ch’o l’é davanti à loiatri (angeli) e derê à loiatri, e no interçeddan feua che pe quelli che (Allah) o ghe piaxe, e son delongo attenti perché gh’an poia.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

E chi se segge tra de loiatri ch’o dixe: «Pe in davei, son un dê a-o de là de Allah», aloa premiemmo quella persoña con l’Inferno. Coscì premiemmo i tortoî.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

E no san i increduli che o çê e a tæra ean unna vòtta unii, dapeu î emmo separæ; e Noi l’emmo fæto vegnî da l’ægua tutto o vivente; alloa perché no creddan?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

E Noi emmo fæto in sce sta tæra de montagne ferme pe fâla (no) sciortî con loiatre, e Noi emmo fæto (anche) lì de stradde larghe, pe poei ëse guiddæ.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

E Noi emmo fæto do çê un teito ch’o l’é protetto, ma se desvian ancon da-i segni (da grandessa de Allah) (o sô, a luña, o vento, e nuvie, etc.).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

E o l’é Lê ch’o l’à creou a neutte e o giorno, o sô e a luña. Ognidun o çircola inta seu òrbita.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

E no emmo creou a vitta eterna pe nisciun òmmo avanti de ti (Mahomed); donca se ti moî, sopravivan?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Ogni anima vivente a gustià a mòrte. Ti testemmo co-o mâ e o ben comme prova. E ti saiæ tornou solo à Noi.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

E quande i increduli ti veddan (o Muhammad), ti trattan solo comme un oggetto de ridicolo. (Dixan): “Questo o l’é quello ch’o l’à denonçiou e vòstre divinitæ?” Anche se son de persoñe che denegan d’arregordâse de Allah, o Ciù Misericordioso.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

I umoen son stæti creæ de fretta. Dapeu ti mostriò i Mò segni (potere). Coscì no domandâme de fâlo affrettâ.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

E dixan: «Quande a promissa (arriverà), se ti l’æ veritæ?»

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Se i increduli o saveivan, quande no ean boin à scorrî o feugo de l’inferno da-e seu facce e da-e seu scheñe, no reçeivan de l’aggiutto (de seguo no domandavan ch’o fïse affrettou).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

In veitæ (o Giorno do Giudiçio) o ghe vegnià tutt’assemme, dapeu s’arrembian; alloa no son boin à refuâlo e no ghe ven dæto (ascì) un retardo (tempo).

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

E de fæto, i messaggê avanti de ti (Mahommed) vegnivan ascì burlæ, donca a (tortua) a descendeiva in sce quelli che burlavan de quello che (i messaggê) burlavan delongo.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Dighe: «Chi o t’arrecheugge neutte e giorno da (o tormento de) Allah, o Ciù Misericordioso?» Ma son reluttanti à arregordâse do seu Segnô.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Ò an de divinitæ che peuan proteze da Noi? E seu divinitæ no peuan aggiuttâse, e no son manco protette da Noi.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

No, Noi gh’emmo dæto à loiatri e a-i seu poæ o godimento fin à quande an visciuo de longhe vitte. No veddan che Vegnemmo inte unna tæra (sotta o governo di increduli) e reduemmo a seu estenscion da-e seu estremitæ? Son i vittoî?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Di (ò Mahomed): «Te avverto solo segondo a revelaçion». Ma i sordi no sentan o ciammo quande son avvertii.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

E se un pittin do castiggo do teu Segnô o ghe cazzesse, de seguo divan: «Guæi à niatri!

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

E Noi mettemmo e banche da giustiçia into Giorno da Resurreçion, coscì che nisciuña anima a saià offeisa pe-o manco; anche se o fïse o peiso de unna semensa de mostarda, De seguo ô portiemmo (a recompensa). E basta che semmo Noî pe tegnî conto.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

E de fæto, emmo dæto a-o Mosè e a-o Harun, o Furqan (Libbro da Torah) e l’illuminaçion e l’instruçion pe-i piæ.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Saieiva à dî) quelli che gh’an paû (do castiggo de) o seu Segnô, anche se no ô veddan, e gh’an paû do (l’arrivo do) Giorno do Giudiçio.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

E questo (o Coran) o l’é un avvertimento ch’o contëgne de benediçioin che Noi emmo mandou zu. Coscì ti ô neghi?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

E de fæto, avanti de lê (Mosè e Arun) emmo dæto a guidda à l’Abraham, e o l’emmo za conosciuo.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Regòrdate), quande lê (Ibrahim) o l’à dito à seu poæ e a-o seu pòpolo: «Quæ a l’é sta statua che veneræ con diligensa?»

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

An respòsto: «Ammò attrovou i nòstri antighi che ô veneravan».

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Lê (Ibrahim) o l’à dito: «De fæto ti e i tò antighi ste inte un errô ciæo».

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Dixan: «Sei vegnuo da noi co-a veitæ ò ti zeughi?»

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Lê (Ibrahim) o l’à respòsto: «De fæto, o teu Segnô o l’é o Segnô (proprietäio) di çê e da tæra; (O l’é) Quello ch’o î à creæ; e mi son un de quelli che peuan testimoniâlo».

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

E pe Allah, de fæto, farò l’inganno contra i vòstri idoli dòppo che ê lasciæ.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Coscì lê (Ibrahim) o l’à sciortio (i idoli) à tòcchi, feua che quello ciù grande (o seu genitô); coscì che tornan (à domandâghe).

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Dixan: «Chi l’à fæto sto fæto contra e nòstre divinitæ? De fæto, o l’é un di tortoî».

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Lô (atri) an dito: «Ammò sentio che gh'ea un zoveno ch'o denonçiava (ste idole), o se ciammava Ibrahim».

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

An dito: «(Dòppo) tiâlo feua e mostrâlo a-o pòpolo, coscì ch’o pòsse vedde».

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Domandavan: «Sei ti quello ch’o l’à fæto questo (agî) contra o nòstro dê, ò Abraham?»

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Lê (Ibrahim) o l'à respòsto, “In veitæ a grande (statua) a l'à fæto, donca domandâghe se peuan parlâ.”

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Coscì son tornæ a-i seu sensci e an dito: «De fæto, l’é ti ch’o l’à fæto torto à ti mæximo».

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Dapeu an inclinou a testa (e an dito): «Ti (Ibrahim) de seguo sai che (i idoli) no peuan parlâ».

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

O (Ibrahim) o l’à dito: “Perché veneræ atro che Allah, quarcösa ch’o no peu fâte avvantaggio pe ninte, e o no ve (ascì) pòrta do mâ?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Guæi à ti e à quello che adori a-o de là de Allah! No ti capisci?»

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Dixan: «Bruxâlo e aggiuttâ e vòstre divinitæ, se veu fâlo pe in davei».

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Noi (Allah) emmo dito: "O feugo! Sciæ freidi, e sarvòtti pe-o Ibrahim!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

E voeiva fâ do mâ à l’Abraham, donca gh’emmo fæto quelli ch’avieivan patio e perdie ciù grende.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

E l’emmo sarvou lê (Ibrahim) e o Lut inte unna tæra ch’emmo benedito pe tutto o mondo.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

E gh’emmo dæto (Ibrahim) Isaac e Giacobbe, comme regâ. E Noi gh’emmo fæto ciaschedun de loiatri unna persoña giusta.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

E gh’emmo fæto di cappi che ne guiddan co-i Nòstri comandi e gh’emmo revelou che dovieivan fâ do ben, fâ de preghee e pagâ o zakat, e che solo Noî dovieivan venerâli.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

A-o Lut, gh’emmo dæto saviessa e conoscensa, e gh’emmo sarvou da (o castiggo ch’o l’ea capitou in scî abitanti de) unna çittæ ch’a l’aiva commesso de açioin abominabile. De fæto, son de gente gramme e sciäte.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

E l’emmo ammisso a-a Nòstra misericordia; De fæto, o l’é un di pòpoli piæ.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

E (arregòrdate l’istöia de) Noè, avanti de quello, quande o pregava. Noi l’emmo açettou a seu (preghea), dapeu l’emmo sarvou lê e i seu seguitoî da un gran desastro.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

E l’emmo aggiuttou da quelli che smentivan i Nòstri segni. De fæto, ean de gente mâ, donca l’emmo affogou tutti.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

E (arregòrdite l'istöia de) Dawud e Sulayman, quande tutti doî an dæto unna deçixon in sciô campo, perché (o campo) o l'ea stæto dannezzou da-e crave ch'appartegnivan a-o seu pòpolo. E Noi emmo assistio a-a deçixon (dæta) da loiatri.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

E Noi gh’emmo dæto a-o Sulayman a comprenscion (de unna lezze ciù preçisa); e à ògnidun gh’emmo dæto saviessa e conoscensa, e gh’emmo sottomisso e montagne e i öxelli, tutti glorificæ co-o Dawud. E semmo quelli che ô femmo.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

E Noi emmo mostrou (anche) a-o Dawud comme fâte armatua, pe protezete inta battaggia. Sei grato (à Allah)?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

E (Ammò sottomisso) a-o Sulaiman un vento assæ fòrte ch’o l’à soffiou a-o seu comando inta tæra co-a quæ gh’emmo benedito. E Noi semmo Onniscienti de tutto.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

E (Noi s’emmo sottomissi anche a-o Salomon) un gruppo de diavoli che se son sciortii (into mâ) pe lê e an fæto di atri travaggi che quello; e Noi semmo quelli che ghe guardemmo.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

E (arregòrdate l’istöia de) Giòbbe, quande o l’à pregou o seu Segnô: «(O mæ Segnô), de fæto, son stæto corpio da-a moutia, ascì ben che Ti l’é o Segnô ciù Misericordioso de tutti i misericordiosi».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Coscì emmo responduo (a-a seu preghea), dapeu emmo levou a moutia ch’a l’ea in sce de lê e gh’emmo restituio a seu famiggia, e (emmo moltiplicou o seu numero) comme misericordia da parte de Noi, e comme avvertimento à tutti quelli che Ne veneran.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

E (arregòrdite l'istöia) o Ismail, o Idris e o Zulkifli. Son tutte de persoñe paçiente.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

E Noi l’emmo ammisso a-a Nòstra misericordia. De fæto, son tra o pòpolo pio.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

E (arregòrdite l’istöia de) Zun Nun (Giona), quande o l’é anæto via inte unna condiçion de raggia, aloa o l’à pensou che no gh’avescimo reiso e cöse diffiçile, donca o l’à pregou inte unna scituaçion assæ scua: «No gh’é nisciun dio che Ti, Gloia à Ti. De fæto, son un di tortoî».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Coscì Noi gh’emmo responduo a-a seu (preghea) e gh’emmo sarvou da-o dolô. E coscì Noi salvemmo i credenti.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

E (arregòrdite l’istöia de) Zaccaria, quande o l’à pregou o seu Segnô: «O mæ Segnô, no lasciâme vive da solo (sensa figgi) e ti l’é o megio erede».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Coscì emmo responduo a-a seu (preghea), e gh’emmo dæto a Yahya, e emmo fæto seu moggê (capaçe de concepî). De fæto, se frettan delongo à (fâ) o ben, e Ne pregan con gran speransa e anxietæ. E son quelli che son devoti à Noi.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

E (arregòrdite l’istöia da Maryam) ch’a l’à mantegnuo o seu onô, aloa Noi gh’emmo respiou (o seu spito) da Noi into seu (còrpo); Noi l’emmo fæto de lê e di seu figgi un segno (da grandessa de Allah) pe tutti i mondi.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

De fæto, sta (religion tawheed) a l’é a vòstra religion, unna sola religion, e mi son o vòstro Dê, donca adorâme.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Ma ean spartii inte seu costioin (religiose) tra de loiatri. Ognidun de loiatri (tutti i gruppi) o tornià à Noi.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Chi fa de boñe açioin, e o credde, aloa i seu sfòrsci no saian denegoi (persci), e de fæto, semmo quelli che ô registremmo pe lê.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

E l’é imposcibile pe (i abitanti de) unna tæra ch’emmo destruto, che no tornan (à Noi).

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Fin à quande o Yakjuj e o Makjuj (miage) son stæti averti e son desceisi a-a spedia da tutti i pòsti erti.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

E (quande) a vea promissa (o giorno da resurreçion) a l’é vexiña, aloa tutt’assemme i euggi de quelli che no creddan se slarghian. (Dixan): "Quæ desgraçiæ semmo! Semmo do tutto impremuæ à sto propòxito, de fæto semmo pe in davei de persoñe ingiuste."

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

De fæto, ti (increduli) e quello che veneræ a-o de là de Allah, son carburante pe l’Inferno. Ti (definitivamente) ti ghe intræ.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

Se (i idoli) fïsan divinitæ, de seguo no ghe intravan (inferno). Ma tutto o l’arresta drento pe sempre.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Gemen e urlan drento (inferno), e quelli drento no peuan sentilo.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

De fæto, da-o passou pe quelli pe-i quæ gh’ea o ben (determinaçion) da parte de Noi, saieivan stæti tegnui lontan (da l’inferno).

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

No sentan o son do sciuscio (do feugo de l’inferno) e arrestan eterni into (godî) de tutto quello che veuan.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

A terribile sorpreisa a no î farà sentise triste, e i angeli î dan a benvenua (co-e poule): «Sto chì o l’é o teu giorno ch’o t’é stæto promisso».

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Regòrdate) o giorno che Noi gh’emmo arrotolou o çê comme arrotolâ di feuggi de papê. Comme emmo comensou a primma creaçion, coscì â repetiemmo torna. (A) promessa che Noi compiemmo de seguo; De fæto, o l’avemmo da fâ.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

E de fæto, Emmo scrito into Zabur dòppo (scrito) inte Az-Zikr (Lauh Mahfuzh), che sta tæra a saià ereditâ da-i Mò giusti servitoî.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

De fæto, (quello ch’o l’é mensunou) inte sto (Al-Qur’an), o l’é pe in davei unna guidda (completa) pe quelli che veneran (Allah).

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

E no t’emmo mandou (Mahomed) ma pe (ëse) unna misericordia pe tutti i mondi.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Di (Muhammad): «De fæto, quello che m’é stæto revelou o l’é che o teu Segnô o l’é l’Unico Dê, donca ti t’æ sottomisso (à Lê)?»

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Coscì se se desvian, aloa dixe (Muhammad): «T’ò trasmisso o mæximo (insegnamento) (tra de nòsci) e no sai se quello ch’o l’é menassou contra de ti o l’é vexin ò lontan».

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

De fæto, Lê (Allah) o conosce ciæamente e poule (che ti parli), e o conosce (anche) quello che ti tegni segreto.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

E no sai, a porrieiva ëse unna preuva pe ti e un piaxei fin a-o tempo stabilio.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Lê (O Muhammad) o l’à dito: "O mæ Segnô, dâ de deçixoin con giustiçia. E o nòstro Segnô o l’é o Ciù Misericordioso, da-o quæ domandemmo aggiutto pe tutto quello che ti dixe."