يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Ala hunda mo (Mohammed) na ndo ti ye so a lingbi ala sara. So: “Mosoro kue so mo mû, a lingbi mo leke ni ndali ti ababâ na amama, afami, amolenge so babâ na mama ti ala akui awe, awayere nga na azo so ayeke na voyage.” Na nzoni ye kue so i sala, biani, Allah ahinga ye kue.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Tene (Muhammad), “Fa na mbi tongana Allah a zi mê ti mo na bango ndo ti mo na lo kanga bê ti mo, zo wa la ayeke nzapa nde na Allah so ayeke na ngangu ti kiri na ala na mo?” Bâ tongana nyen E fa nda ti (na ala) afä ti ngangu ti (E) fani mingi, me ala ngbâ ti kiri na peko.

قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).

Tene (Muhammad), “Fa na mbi tongana punition ti Allah aga na mo gi hio tongaso wala polele, ka mbeni zo ayeke dä so (Allah) ayeke futi lo nde na azo ti sioni?”

قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).

So (Mohammed) atene: “Zo wa alingbi ti zi mo na yâ ti kpale na ndo ti sese nga na ngu-ingo, tongana mo sambela Lo na tâ be-ti-molenge nga na go so ayeke ngangu pëpe?” (Na tenengo), “Tongana fade Lo zi e na yâ ye so (ye ti ngangu), ka e yeke azo so ayeke kiri singila.”

وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ

wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).

So (Muhammad) atene: “E yeke hunda mbeni ye nde na Allah, so alingbi ti sara na e na ala nga so awara (nga) ga na sioni na ala, na (wala) a yeke kiri na e na peko, na peko ti so Allah afa lege na e tongana azo so Satan lege na e na sese, na yâ ti afa ti dutingo mbeni wuwusu.” Akamarade ti lo atisa lo na lege so droit (na tenengo), “Mû peko ti e.” Tene: "Biani, fango lege ti Nzapa (tâ) fango lege; na a kota na e ti zia tele ti e na gbe ti Seigneur ti cake monde, .

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

Tongaso, azo ti kodoro ni so abâ so ala yeke na nzoni seni pëpe na gbe ti pasi ti Wa so ayeke ga na bï na ngoi so ala yeke lango?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

Wala azo ti kodoro ni so abâ so ala yeke na kpale pëpe na gbe ti pasi ti Wa so ayeke ga na ndapre na ngoi so ala yeke sara ngia?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

Wala ala bâ so ala yeke na nzoni seni na gbe ti pasi ti Allah (so ala ku tere ti ala na ni pëpe)? Zo oko abâ so lo yeke na nzoni seni pëpe na yâ ti pasi ti Allah gi azo so agirisa.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

Wala a yeke polele pëpe na azo so awara héritier ti mbeni kodoro na peko ti so azo ti kodoro ni (agirisa)? So tongana E ye, ka E punir ala ndali ti asiokpari ti ala; na E kanga bê ti ala si ala lingbi ti mä (ye ti manda ni) pëpe.

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

Mo tene (O Mohammed): “E yeke fa na mo akota zo ti perdre na yâ ti akusala ti ala?”

قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).

Mo tene (O Mohammed): “Sese na aye kue so ayeke na ya ni ayeke ti zo wa, tongana mo hinga?”

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ

qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Mo tene: “Zo wa la ayeke Seigneur ti ayayu mbasambala nga na Seigneur ti Kota Trône?”

قُلْ مَنْۢ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ يُجِيْرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul mam biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa huwa yujīru wa lā yujāru ‘alaihi in kuntum ta‘lamūn(a).

Mo tene: "Ngangu ti aye kue ayeke na maboko ti zo wa. Lo bata, na mbeni ye alingbi ti bata zo na (punition ti Lo) pepe, tongana mo hinga gi tongaso?"

قٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى الْاَرْضِ عَدَدَ سِنِيْنَ

qāla kam labiṡtum fil-arḍi ‘adada sinīn(a).

Lo (Allah) atene: “Mo yeke ngbâ ande na sese ngu oke?”

قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ ۙ

qāla hal yasma‘ūnakum iż tad‘ūn(a).

Lo (Ibrahim) atene: “Ala mä mo na ngoi so mo sambela (na lo)?

اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ

au yanfa‘ūnakum au yaḍurrūn(a).

Wala (ala lingbi) ti sara nzoni na mo wala ti sara sioni na mo?”

هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ ۗ

hal unabbi'ukum ‘alā man tanazzalusy-syayāṭīn(u).

Mbi tene na ala, asioni yingo ayeke descend na mbage ti azo wa?

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

A yeke pepe Lo (Allah) si a sala ayayu na sese na lo tokua ngu na yayu teti i, na pekoni E sala si ayaka akono na ni na apendere bango ndo? E yeke wara lege ti kono akeke ni pëpe. Mbeni nzapa nde ayeke dä nde na Allah? Ti tâ tënë ni, ala yeke azo so ague yongoro (na tâ tënë).

اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ

am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

A yeke pepe Lo (Allah) so asala si sese aga ndo ti lango, so asala akota ngu na yâ ti adû ti lo, so asala ahoto ti (luti) na ndo ni na so asala kangbi na popo ti akota ngu-ingo use? Mbeni nzapa nde ayeke dä nde na Allah? Ti tâ tënë ni, mingi ti ala ahinga ni pëpe.

اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).

A yeke pepe Lo (Allah) si a yeda na (sambela ti) azo so ayeke na yâ ti kpale tongana ala sambela Lo, na lo zi vundu na lo sara si ala (azo) aga a-calife (amokonzi) na ndo ti sese? Mbeni nzapa nde ayeke dä nde na Allah? Lo dabe ti lo na ye mingi pëpe (na ndo ti anzoni ye ti Allah).

اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

A yeke pepe Lo (Allah) si afa lege na mo na yâ ti bingo na ndo ti sese nga na ngu-ingo na so atokua pupu tongana nzoni tënë kozoni na (gango ti) be-nzoni ti Lo? Mbeni nzapa nde ayeke dä nde na Allah? Allah ayeke na nduzu mingi ndali ti ye so ala bungbi na popo ti ala.

اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Lo (Allah) ayeke pepe Lo so a leke (acréature) na tongo nda ni, na pekoni lo kiri lo sala ni (encore) na lo mu na mo kobe so alondo na yayu nga na sese? Mbeni nzapa nde ayeke dä nde na Allah? Mo tene: “Fa mbeni ye so afa so mo yeke tâ tënë, tongana mo yeke tene tâ tënë.”

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).

O ala so amä na bê! Ngbanga ti nyen mo tene mbeni tënë so mo sara pëpe?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى تِجَارَةٍ تُنْجِيْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū hal adullukum ‘alā tijāratin tunjīkum min ‘ażābin alīm(in).

O ala so amä na bê! Mo ye ti tene mbi fa na mo mbeni kua so alingbi ti zi mo na gbe ti punition ti vundu?

وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا سِجِّيْنٌۗ

wa mā adrāka mā sijjīn(un).

Na mo hinga ye so Sijjin ayeke?

وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا عِلِّيُّوْنَۗ

wa mā adrāka mā ‘illiyyūn(a).

Na mo hinga ye so ‘Illiyyin’ ayeke?

اَفَلَا يَنْظُرُوْنَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْۗ

afalā yanẓurūna ilal-ibili kaifa khuliqat.

Tongaso, ala bâ kamela ni pëpe, tongana nyen a leke ni?