يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).
कितलो खर्च करचो हाचे विशीं ते तुमकां (मुहंमदाक) विचारतात. म्हणचें, "तुमी खंयचीय संपत्ती दितात ती आवय-बापूय, नातेदार, अनाथ, गरीब आनी प्रवासांतल्या लोकां खातीर आसूंक जाय." आनी तुमी कितेंय बरें करतात, खरेंच अल्ला हो सर्वज्ञ.
قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ
qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).
म्हण (मुहंमद), "अल्लान तुमचें आयकुपाचें आनी नदर काडून उडयलें आनी तुमचें काळीज बंद केलें जाल्यार म्हाका समजाव, अल्ला सोडून हेर देव कोण, जाका तीं तुमकां परतून दिवपाची तांक आसा?" आमी (तांकां) परत परत (आमच्या) सत्तेचीं लक्षणां कशीं समजायलीं, पूण ते वळून रावले तें पळयात.
قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ
qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).
म्हण (मुहंमद), "अल्लाची ख्यास्त तुमकां अचकीत वा उक्त्यान आयली जाल्यार म्हाका समजाव, मागीर (अल्ला) वायटकारांक सोडून नाश करपी कोणूय आसतलो काय?"
قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ
qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).
म्हण (मुहंमद), "तुमी ताचे कडेन नम्रपणान आनी सौम्य आवाजान मागणें करतना जमनीचेर आनी दर्यांतल्या संकश्टा पासून कोण वाचवंक शकता?" (म्हणून), "ताणें आमकां ह्या (संकश्टा थावन) वाचयले जाल्यार आमी उपकारी लोक आसतले."
وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ
wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).
तुमी (अल्ला कडेन) कितें जोडटात ताका हांव कसो भियेतलों, जरी तुमी अल्लान स्वता तुमकां ताचे कडेन भागीदार जोडपा विशीं उक्तें करूंक नाशिल्ल्या गजालींक भियेनात. दोन गटांतल्या खंयच्या गटाक सुरक्षा (आपत्तींतल्यान) चड हक्क आसा, फकत तुमकां खबर आसल्यार?”
اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ
afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).
तर शारांतल्या लोकांक रातच्या वेळार येवपी आमची ख्यास्त न्हिदिल्ल्यान सुरक्षीत दिसता काय?
اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ
awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).
वा शारांतल्या लोकांक खेळटा आसतना सकाळीं येवपी आमची ख्यास्त सुरक्षीत दिसता?
اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ
afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).
वा अल्लाच्या (अनपेक्षीत) ख्यास्तींतल्यान तांकां सुरक्षीतताय दिसता? अल्लाच्या ख्यास्तींतल्यान हारपी सोडल्यार कोणाकूच सुरक्षीतताय दिसना.
اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ
awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).
वा तिच्या रावपी लोकां उपरांत ती देश वारसा मेळोवपी लोकांक स्पश्ट ना की आमी इत्सा केल्यार तांकां तांच्या पातकांक ख्यास्त दितले आनी तांकां आयकूंक मेळचें न्हय म्हणून आमी तांच्या काळजाचेर मुद्रांक घालतले (धडो).
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ
qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).
म्हण (मुहम्मद), "आपल्या कर्तुबांक लागून ज्या मनशाक सगळ्यांत चड लुकसाण जाता ताचे विशीं आमकां सांगपाची गरज आसा?"
قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).
म्हण (मुहंमद) "तुका खबर आसल्यार धर्तरी कोणाची आनी तातूंतली सगळी गजाल?"
قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ
qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
म्हणा, “सात सर्गाचो स्वामी आनी व्हडल्या सिंहासनाचो स्वामी कोण?”
قُلْ مَنْۢ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ يُجِيْرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
qul mam biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa huwa yujīru wa lā yujāru ‘alaihi in kuntum ta‘lamūn(a).
म्हणचें, "सगल्या वस्तूंची शक्त कोणाच्या हातांत आसा. तो राखण करता, आनी (ताच्या ख्यास्ती पासून) कांयच राखूंक मेळना, जर तुमकां खबर आसली जाल्यार?"
قٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى الْاَرْضِ عَدَدَ سِنِيْنَ
qāla kam labiṡtum fil-arḍi ‘adada sinīn(a).
ताणें (अल्ला) म्हणलें, "तुमी धर्तरेचेर कितले वर्सां रावतले?"
قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ ۙ
qāla hal yasma‘ūnakum iż tad‘ūn(a).
ताणें (अब्राहम) म्हणलें, “तुमी (तांकां) मागणें करतना ते तुमचें आयकतात काय?
اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ
au yanfa‘ūnakum au yaḍurrūn(a).
वा (तुमकां) तांचो फायदो वा तुमकां हानी जावंक शकता?”
هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ ۗ
hal unabbi'ukum ‘alā man tanazzalusy-syayāṭīn(u).
कोणाचेर सैतान देंवतात तें सांगूं?
اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ
am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).
तो (अल्ला) न्हय, जांणी मळब आनी धर्तरी रचली आनी जो तुमचे खातीर मळबांतल्यान उदक सकयल धाडटा आनी ताका लागून आमी सोबीत सोबीतकाय आशिल्लीं बागायती वाडयतात? ताचीं झाडां तुमकां वाडोवंक मेळचीं नात. अल्ला सोडून कोणूच देव आसा? बगर (सत्यांतल्यान) पयस वचपी तेच.
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
धर्तरेक रावपाची सुवात करपी, तिचे मदीं न्हंयो दवरपी, तिका घटमूट करपाक दोंगर दवरपी आनी दोनूय दर्या मदीं वेगळेपण करपी तो (अल्ला) न्हय? अल्ला सोडून कोणूच देव आसा? चडशांक खबर ना.
اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ
am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).
ताचे कडेन प्रार्थना करतना संकश्टांत पडपी लोकांक (दुआ) स्वीकार करपी, आनी संकश्ट पयस करपी आनी तुमकां (मनीसांक) धर्तरेचेर खलीफा (फुडारी) करपी तो (अल्ला) न्हय? अल्ला सोडून (आनीक एक) देव आसा? तुमकां (अल्लाच्या उपकाराची) खूब उणी याद जाता.
اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ
am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).
जमनीचेर आनी दर्याचेर काळखांत तुमकां मार्गदर्शन करपी आनी आपल्या दयाळपणाच्या (आगमनाच्या) आदीं वाऱ्याक बरी खबर म्हूण धाडपी तो (अल्ला) न्हय? अल्ला सोडून (आनीक एक) देव आसा? ते एकामेकांक जें जोडटात ताचे खातीर अल्ला उंच आसा.
اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).
सुरवाती सावन (जीव) निर्माण करपी, मागीर परतून (परत) परतून सांगपी आनी तुमकां मळबांतल्यान आनी धर्तरेंतल्यान पोट भरपी तो (अल्ला) न्हय? अल्ला सोडून (आनीक एक) देव आसा? म्हणात, “तुमच्या सत्याचो पुरावो दिवचो, जर तूं सत्यवादी आसत जाल्यार.”
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).
हे तुमी विस्वास दवरतात! तुमी जें करिनात तें कित्याक म्हणटात?
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى تِجَارَةٍ تُنْجِيْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ
yā ayyuhal-lażīna āmanū hal adullukum ‘alā tijāratin tunjīkum min ‘ażābin alīm(in).
हे तुमी विस्वास दवरतात! तुका वेदनादायक ख्यास्तींतल्यान वाटावपी वेपार दाखोवं?
وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا سِجِّيْنٌۗ
wa mā adrāka mā sijjīn(un).
आनी सिज्जीन म्हणल्यार कितें तें तुमकां खबर आसा?
وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا عِلِّيُّوْنَۗ
wa mā adrāka mā ‘illiyyūn(a).
आनी ‘इल्लीयीन’ म्हणल्यार कितें तें तुमकां खबर आसा?
اَفَلَا يَنْظُرُوْنَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْۗ
afalā yanẓurūna ilal-ibili kaifa khuliqat.
तर ते उंटाक पळयना, तो कसो निर्माण जालो?