يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Ma faisen hao (Muhammad) put hafa para u ma gasta. Ilek-ña, "Kuanto na riku na in na'i debi di u ma'usa para i manaina, parientes, famagu'on, i mamopble yan i taotao siha ni' manmamomokkat." Ya maseha hafa na maolek na che'cho'-mu, si Allah ha tungo' todu.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Ilek-ña si (Muhammad), "Esplåra yu' yanggen ha na'suha si Allah i hiningok-mu yan i lini'e'-mu ya ha na'suha i korason-mu, håyi otro na dius fuera di si Allah ni' gai nina'siña para u na'i hao ta'lo?" Atan taimanu in esplåra (para siha) i siniseden i nina'siña-ta ta'lo yan ta'lo, lao sigi ha' manma'a'ñao.

قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).

Ilek-ña si (Muhammad), "Esplåra yu' yanggen i kastigun Allah måtto giya hagu derepente pat gi abrigado, pues guaha ha' para u na'fanlamen (Allah) fuera di i taotao ni' ti maolek?"

قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).

Ilek-ña si (Muhammad), "Håyi siña ha na'libre hao ginen i chinatsaga gi tano' yan gi tasi, yanggen un ågang Gui' gi minagof yan gi minagof na bos?" (Yanggen ilek-ña), "Yanggen Ha na'fanlibre hit ginen este (disastre), siempre manmagof hit na taotao siha."

وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ

wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).

Kao siña yu' ma'å'ñao put hafa un aidentifika (yan si Allah), achokka' ti un ma'å'ñao put hafa ti ha na'tungo' hao si Allah put i para un asosia yan Guiya. Håyi gi entre i dos na gurupu mas gai direcho para i siguridåt (gi i distrosu), yanggen un tungo' ha'?”

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

Pues, kao manma'å'ñao i taotao siha gi ayu na tano' ginen i piniti-ta ni' matto gi puengi annai manmamaigo' siha?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

O sino i taotao siha gi ayu na tano' manma'a'ñao nu i pinadesi-ta ni' matto gi pupuengi mientras manma'a'ñao siha?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

Pat manma'å'ñao siha ginen i (ti ma'espipiha) na piniti as Allah? Taya' siña ha' ma'åse' ginen i piniti-ña si Allah fuera di ayu siha i manmalingu.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

Pat ti klaru para i taotao ni' manma'eråda gi un tano' despues di i taotao-ña (manmalingu)? Na yanggen manmalago' ham, in na'kastigo siha put i isao-ñiha; ya In na'fanlå'la' i korason-ñiha ya ti siña ma hungok (i leksion).

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

Ilek-ña (O Muhammad), "Kao siña in na'tungo' hao put i mas takhilo' na taotao ni' manmalingu gi i che'cho'-ñiha?"

قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).

Ilek-ña si (Muhammad), "Para håyi i tano', yan todu i gaige gi halom-ña, yanggen un tungo'?"

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ

qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Ilek-ña, "Håyi i Saina ni' gai siete na langet yan hayi gai tronu?"

قُلْ مَنْۢ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ يُجِيْرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul mam biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa huwa yujīru wa lā yujāru ‘alaihi in kuntum ta‘lamūn(a).

Ilek-ña, "Gi kannai-ña gaige i nina'siñan todu. Ha prutehi, ya taya' siña maprotehi ginen (i kastigu-ña), yanggen un tungo' ha'?"

قٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى الْاَرْضِ عَدَدَ سِنِيْنَ

qāla kam labiṡtum fil-arḍi ‘adada sinīn(a).

Ilek-ña (Allah), "Kuanto na såkkan para un fañåga gi tano'?"

قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ ۙ

qāla hal yasma‘ūnakum iż tad‘ūn(a).

Ilek-ña (si Ibrahim), "Ma hungok hao annai un fanmanayuyot (guiya)?

اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ

au yanfa‘ūnakum au yaḍurrūn(a).

Pat (siña) ma benefisia pat ma na'piniti hao?”

هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ ۗ

hal unabbi'ukum ‘alā man tanazzalusy-syayāṭīn(u).

Jusangane jao, jaye nae tumunog y manganite sija?

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Ti Guiya (Allah) ha na'fanhuyong i langet yan i tano' ya ha na'fanhuyong i hanom ginen i langet para hamyo, pues in na'fanlå'la' i tinanom siha ni' manmaolek na bidan-ñiha? Ti siña un na'lå'la' i trongko siha. Guaha otro na yuus fuera di si Allah? Gi magåhet, siha i taotao ni' manma'a'ñao (gi i minagahet).

اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ

am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Ti Guiya (Allah) ni' ha na'fanhuyong i tano' para u fanlå'la', ni' ha na'fanhuyong i hånom gi i kanton-ña, ni' ha na'fanhuyong i båndan tåno' para u fanma'ayek yan ni' ha na'fanhuyong i dos na tasi? Guaha otro na yuus fuera di si Allah? Gi magåhet, meggai giya siha ti ma tungo'.

اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Ti Guiya (Allah) i ha aksepta (i tinayuyot) i taotao ni' manma'å'ñao yanggen manmanayuyot para Guiya, ya ha na'fanhuyong i chinatsaga ya ha na'fanhuyong hamyo (taotao) caliph (lider) gi tano'? Guaha otro na yuus fuera di si Allah? Ti meggai un hasso (put i fabor-ña si Allah).

اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Ti Guiya (Allah) i guiya hao gi i linao gi tano' yan tasi ya ha na'hanao i manglo' komo maolek na notisia antes di (i finatto i) mina'ase'-ña? Guaha otro na yuus fuera di si Allah? Si Allah ma'å'ñao put hafa ma'a'agang gi entre siha.

اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Ti Guiya (Allah) i Unu ni' ha na'fanhuyong (i gå'ga' siha) desde i tutuhon, pues ha ripiti (ta'lo) ya ha na'i hao sustansia ginen i langet yan i tano'? Guaha otro na yuus fuera di si Allah? Ilek-ña, “Na'i pruba put i minagahet-mu, yanggen magahet hao.”

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).

O jamyo ni y manmanjonggue! Sa' hafa na un sångan ayu i ti un cho'gue?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى تِجَارَةٍ تُنْجِيْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū hal adullukum ‘alā tijāratin tunjīkum min ‘ażābin alīm(in).

O jamyo ni y manmanjonggue! Malago' hao na bai hu fa'nu'i hao un cho'cho' ni' siña ha na'fanlibre hao ginen i piniti na kastigu?

وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا سِجِّيْنٌۗ

wa mā adrāka mā sijjīn(un).

Y ya sabes que es Sijjin?

وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا عِلِّيُّوْنَۗ

wa mā adrāka mā ‘illiyyūn(a).

Y ya sabes que es 'Illiyyin'?

اَفَلَا يَنْظُرُوْنَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْۗ

afalā yanẓurūna ilal-ibili kaifa khuliqat.

Pues ti ma atan i kamelu, taimanu na ma fa'tinas?