يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).
Эйигиттэн (Мухаммедтан) тугу ороскуоттуохтаахтарын ыйыталлар. "Туох баар баайы-дуолу биэрэргит төрөппүттэргэ, аймахтарга, тулаайах оҕолорго, дьадаҥыларга уонна айаҥҥа сылдьар дьоҥҥо ананыахтаах" диэ. Туох үтүөнү оҥорбуккут иһин, кырдьык, Аллах барытын билэр.
قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ
qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).
Этиҥ (Мухаммед), "Миэхэ быһаар, өскөтүн Аллах эн истиигин-көрүүгүн былдьаан ылан сүрэххин сабан кэбистэҕинэ, кинилэри эйиэхэ төннөрөр кыахтаах Аллахтан ураты ким таҥара баарый?" Биһиги күүспүт бэлиэлэрин кинилэргэ хаста да быһаарбыппытын, кинилэр тэйэн иһэллэрин көрүҥ.
قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ
qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).
Этиҥ (Мухаммед): "Миэхэ быһаар, эһиги Аллах накаастабыла эһиэхэ эмискэ эбэтэр аһаҕастык кэллэҕинэ, оччоҕо буруйдаахтартан ураты (Аллах) суох оҥорор киһи баар буолуо дуо?"
قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ
qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).
Этиҥ (Мухаммед): "Ким эйигин сиргэ уонна муораҕа алдьархайтан быыһыаҕай, Киниэхэ сэмэйдик уонна сымнаҕастык үҥэр буоллаххына?" (Этэн туран): "Кини биһигини бу (алдьархайтан) быыһаабыта буоллар, биһиги махталлаах дьон буолуо этибит."
وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ
wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).
Эн (Аллахтыын) тугу холбуургуттан хайдах куттаныахпыный, эн Аллах Бэйэтэ эйиэхэ Кинини кытта партнердары холбуур туһунан тугу арыйбатаҕыттан куттаммаккын даҕаны. Эһиги билэр буоллаххытына, икки бөлөхтөн ханнык куттал суох буолуутугар (алдьархайтан) ордук бырааптаах буолуой?”
اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ
afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).
Онон ол дойду дьоно түүн утуйа сыттахтарына кэлэр биһиги эрэйбититтэн куттала суох курдук сананаллар дуо?
اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ
awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).
Эбэтэр ол сир дьоно оонньуу сылдьан сарсыарда кэлэр эрэйбититтэн куттала суох курдук сананаллар дуу?
اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ
afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).
Эбэтэр Аллах (күүтүллүбэтэх) эрэйиттэн куттала суох курдук сананаллар дуу? Аллах эрэйиттэн ким да куттала суох курдук санаммат, сүтэрбит дьонтон ураты.
اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ
awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).
Эбэтэр олохтоохторо (сүппүттэрин) кэннэ сири нэһилиэстибэ ылар дьоҥҥо чуолкайа суох дуу? Биһиги баҕарбыппыт буоллар, кинилэри аньыыларын иһин накаастыа этибит; уонна (уруок) истибэттэрин курдук сүрэхтэрин хаайбыппыт.
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ
qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).
Этиҥ (О Мухаммед): "Биһиги эйиэхэ дьайыыларыгар саамай улахан хотторуулары биллэриэхпит дуо?"
قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).
Этиҥ (Мухаммед): "Эн билэр буоллаххына, сир уонна онно баар барыта кимнээҕий?"
قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ
qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
Этиҥ: «Сэттэ халлаан Тойоно, Үрдүк бүрүстүөл Тойоно кимий?»
قُلْ مَنْۢ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ يُجِيْرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
qul mam biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa huwa yujīru wa lā yujāru ‘alaihi in kuntum ta‘lamūn(a).
Этиҥ: "Ким илиитигэр барыта баһылыыр? Кини харыстыыр, уонна (Кини накаастабылыттан) көмүскүүр киһи суох, билэр буоллаххына?"
قٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى الْاَرْضِ عَدَدَ سِنِيْنَ
qāla kam labiṡtum fil-arḍi ‘adada sinīn(a).
Кини (Аллах) эппит: "Эн сиргэ хас сыл олорбуккунуй?"
قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ ۙ
qāla hal yasma‘ūnakum iż tad‘ūn(a).
Кини (Ибрагим) эппитэ: “Эн (киниэхэ) үҥэргин истибиттэрэ дуо?
اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ
au yanfa‘ūnakum au yaḍurrūn(a).
Эбэтэр эйиэхэ туһалаах дуу, куһаҕан дуу буолуохтарын сөп дуо?”
هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ ۗ
hal unabbi'ukum ‘alā man tanazzalusy-syayāṭīn(u).
Абааһылар ким үрдүгэр түһэллэрин эһиэхэ биллэриэм дуо?
اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ
am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).
Кини (Аллах) сири-халлааны айбыта уонна эһиэхэ халлаантан уу түһэрбитэ, онтон биһиги ону кытта кэрэ көстүүлээх саадтары үүннэрбиппит буолбатах дуо? Мастары кыайан үүннэрбэккин. Аллахтан ураты (атын) таҥара баар дуо? Дьиҥэр, кинилэр (кырдьыктан) тэйэр дьон.
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Кини (Аллах) сири олорор сир оҥорбута, өрүстэри оҥорбута, хайалары оҥорбута уонна икки муора икки ардыгар араарар сир оҥорбута буолбатах дуо? Аллахтан ураты (атын) таҥара баар дуо? Дьиҥэр, үксүлэрэ билбэттэр.
اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ
am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).
Кини (Аллах) эрэйгэ түбэспит дьон Киниэхэ үҥэллэригэр ылынар, уонна эрэйи-муҥу суох оҥорор уонна эһигини (дьону) сиргэ халифтар (салайааччылар) оҥорор буолбатах дуо? Аллахтан ураты (атын) таҥара баар дуо? Эн олус аҕыйахтык өйдүүгүн (Аллах үтүөтүн).
اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ
am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).
Кини (Аллах) сир уонна муораҕа хараҥаҕа эһигини салайар уонна Кини амарах санаата кэлиэн иннинэ үчүгэй сонун быһыытынан тыалы ыытар буолбатах дуо? Аллахтан ураты (атын) таҥара баар дуо? Бэйэ-бэйэлэрин кытта туохха сыһыаннаахтарын иһин Аллах үрдүктүк тутуллар.
اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).
Кини (Аллах) аан бастакыттан айбыт, онтон хатылаан (эмиэ) эйиэхэ халлаантан-сиртэн аһылыгы биэрэр буолбатах дуо? Аллахтан ураты (атын) таҥара баар дуо? “Кырдьыгы этэр буоллаххына, кырдьыккын туоһулуур дакаастабылы биэр” диэ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).
Итэҕэйээччилэр! То5о гыммат тылгын этэ5ин?
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى تِجَارَةٍ تُنْجِيْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ
yā ayyuhal-lażīna āmanū hal adullukum ‘alā tijāratin tunjīkum min ‘ażābin alīm(in).
Итэҕэйээччилэр! Ыарахан накаастабылтан быыһыыр идэни көрдөрүөхпүн баҕараҕын дуо?
وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا سِجِّيْنٌۗ
wa mā adrāka mā sijjīn(un).
Уонна Сиджин диэни билэҕин дуо?
وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا عِلِّيُّوْنَۗ
wa mā adrāka mā ‘illiyyūn(a).
Онтон 'Иллийин' диэн тугун билэ5ин дуо?
اَفَلَا يَنْظُرُوْنَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْۗ
afalā yanẓurūna ilal-ibili kaifa khuliqat.
Онон тэбиэни, хайдах айыллыбытын көрбөттөр дуо?