يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Zer gastatu behar duten galdetzen dizute (Muhammad). Esan: «Ematen duzuen edozein aberastasun gurasoentzat, senideentzat, umezurtzentzat, pobreentzat eta bidaian daudenentzat izan behar da». Eta egiten duzuen edozein ongi, egiaz, Allah Guztia Jakituna da.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Esan (Muhammadi): «Azaldu iezadazu Allahk zure entzumena eta ikusmena kentzen baditu eta bihotza ixten badizu, zein jainkok du Allahz gain horiek itzultzeko ahalmena?». Begira nola azaldu genizkien (gure) boterearen seinaleak behin eta berriz, baina alde egiten jarraitu zuten.

قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).

Esan (Muhammadi): «Azaldu iezadazue Alaren zigorra bat-batean edo agerian etortzen bazaizue, ba al dago (Alak) suntsituko duen inor bidegabeak izan ezik?»

قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).

Esan (Mahoma): «Nork salba zaitzake lehorreko eta itsasoko hondamenditik, apalki eta ahots leunez otoitz egiten badiozue?» (Esanez): «Hondamendi honetatik salbatu izan baligu, esker oneko jendea izango ginateke».

وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ

wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).

Nola izan naiteke beldur zuek (Alarekin) lotzen duzuenaz, nahiz eta zuek ez izan beldurrik Alak berak ez dizuenaz, harekin bazkideak lotzeari buruz? Bi taldeetatik zeinek du babes handiagoa (hondamenditik), badakizu behintzat?

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

Beraz, hirietako jendea seguru sentitzen al da Gure zigorraren aurrean, gauez lo dauden bitartean etortzen den horretatik?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

Edo herriko jendea seguru sentitzen al da Gure zigorraren aurrean, goizean jolasten ari diren bitartean etorriko den horretatik?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

Edo seguru sentitzen al dira Alaren (ustekabeko) zigorretik? Inork ez du sentitzen seguru Alaren zigorretik, galtzaileek izan ezik.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

Edo ez al dago argi lurra oinordetzan hartzen dutenentzat, nahi bagenu, zigortuko genituzkeela beren bekatuengatik, eta zigilatuko genituzkeela haien bihotzak, (ikasgaia) entzun ez dezaten?

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

Esan (Muhammad): "Behar al dugu esan bere ekintzen ondorioz galera handiena jasaten duen pertsonari buruz?"

قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).

Esan (Muhammad): «Norena da lurra eta bertan dagoen guztia, badakizu?»

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ

qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Esan, “Nor da zazpi zeruetako Jauna eta Tronu Handiaren Jauna?”

قُلْ مَنْۢ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ يُجِيْرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul mam biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa huwa yujīru wa lā yujāru ‘alaihi in kuntum ta‘lamūn(a).

Esan: «Noren eskuetan dago gauza guztien boterea? Hark babesten du, eta ezer ezin da babestu (bere zigorretik), jakingo bazenu?»

قٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى الْاَرْضِ عَدَدَ سِنِيْنَ

qāla kam labiṡtum fil-arḍi ‘adada sinīn(a).

Hark (Allah-ek) esan zuen: "Zenbat urtez egongo zarete lurrean?"

قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ ۙ

qāla hal yasma‘ūnakum iż tad‘ūn(a).

Hark (Abrahamek) esan zuen: «Entzuten al dizute otoitz egiten diezunean?»

اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ

au yanfa‘ūnakum au yaḍurrūn(a).

Edo (edo) mesede edo kalte egin diezazukete?

هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ ۗ

hal unabbi'ukum ‘alā man tanazzalusy-syayāṭīn(u).

Esango dizut noren gainera jaisten diren deabruak?

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Ez al da bera zeruak eta lurra sortu eta zerutik ura jaisten dizuena? Horrela, edertasun handiko lorategiak haziarazi ditugu? Ezin izango dituzue haien zuhaitzak hazi. Ba al dago Allahz gain beste jainkorik? Baina haiek dira (egitik) desbideratzen direnak.

اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ

am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Ez al da Bera (Allah) lurra bizileku bihurtu zuena, ibaiak haren erdian jarri zituena, mendiak jarri zituena hura sendotzeko eta bi itsasoen arteko bereizketa egin zuena? Ba al dago Allahz gain beste jainkorik? Gehienek ez dakite.

اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Ez al da Bera (Allah) onartzen (otoitza) arazoetan dauden pertsonengana otoitz egiten dutenean, eta atsekabea kentzen dizuena eta zuek (gizakiak) kalifa (buruzagi) bihurtzen zaituzteena lurrean? Ba al dago (beste) jainkorik Allahz gain? Oso gutxi gogoratzen duzue (Allahren mesedeez).

اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Ez al da Bera (Allah) lehorrean eta itsasoan iluntasunean gidatzen zaituena eta haizea berri on gisa bidaltzen duena Bere errukia (etorri aurretik)? Ba al dago Allahz gain beste jainkorik? Goretsia izan bedi Allah elkarren artean lotzen dutenagatik.

اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Ez al da bera (Allah) hasieratik (izakiak) sortu eta gero (berriro) errepikatu zuena eta zerutik eta lurretik bizibidea ematen dizuena? Ba al dago Allahz gain (beste) jainkorik? Esan: "Eman zuen egiazkotasunaren froga, egiazkoak bazarete".

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).

Oi zuek, sinesten duzuenoek! Zergatik esaten duzue egiten ez duzuena?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى تِجَارَةٍ تُنْجِيْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū hal adullukum ‘alā tijāratin tunjīkum min ‘ażābin alīm(in).

Oi zuek, sinesten duzuenoi! Erakutsiko al dizuet zigor mingarri batetik salbatuko zaituen ofizio bat?

وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا سِجِّيْنٌۗ

wa mā adrāka mā sijjīn(un).

Eta badakizu zer den Sijjin?

وَمَآ اَدْرٰىكَ مَا عِلِّيُّوْنَۗ

wa mā adrāka mā ‘illiyyūn(a).

Eta badakizu zer den 'Illiyyin'?

اَفَلَا يَنْظُرُوْنَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْۗ

afalā yanẓurūna ilal-ibili kaifa khuliqat.

Beraz, ez al diote gameluari erreparatzen, nola sortu zen?