اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
Walima aw (yahutuw ni kerecɛnw) b’a fɔ ko Ibrayima, Sumayila, Isiyaka, Yakuba ani u bɔnsɔnw tun ye yahutuw ye wala kerecɛnw ye wa? A fɔ ko: «Yala aw le ka lɔn ka tɛmɛ Ala kan, ani jɔn le ka jugu ka tɛmɛ mɔgɔ min kan, min bɛ seereya min dogo Ala fɛ?» Aw bɛ min kɛ, Ala tɛ o lɔnbali ye.
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ
kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Wajibi lo i ka kɛlɛ kɛ, hali n’a man di i ye. Nka a be se ka kɛ ko fɛɛn dɔ man di i ye, hali k’a sɔrɔ a ka ɲi i ma, a be se ka kɛ fana ko fɛɛn dɔ man di i ye, hali k’a sɔrɔ a man ɲi i ma. Ala b’a lɔn, k’a sɔrɔ aw m’a lɔn.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Ani n’aw ye (aw ka) musow furu sa, o tuma na, u sera u ka sɔnni ma, o tuma na, aw kana u bali ka furu (kokura) u ka cɛɛ nataw ma, ni bɛnkan sigira u ni ɲɔgɔn cɛ cogo ɲuman na. O le ye ladili ye aw cɛma minw lara Ala la ani laban don na. A saniyanin lo i ye ani a saniyanin lo. Ala b’a lɔn, k’a sɔrɔ aw m’a lɔn.
فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ
fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).
N’i be siranna (farati ɲɛ), delili kɛ n’i be tagamana wala n’i be bolifɛn bolila. O kɔ, n’a lafiyara, o tuma na, aw k’aw hakili to Ala la (Ala delili), i n’a fɔ a ye min kalan aw ma, aw tun tɛ min lɔn.
اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ
allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).
Ala, ala wɛrɛ tɛ yen n’ale tɛ. Sebagayabɛɛtigi min b’a janto (a ka danfɛnw) la tuma bɛɛ, ale tɛ sinɔgɔ, a tɛ sinɔgɔ. Fɛn o fɛn bɛ sankolo ra, ani dugukolo kan, o bɛɛ ye ale ta le ye. Mɔgɔ si tɛ se ka delili kɛ a fan fɛ n’a ma sɔn o ma. Fɛɛn min b'u ɲafɛ, ani min b'u kɔfɛ, a b'o lɔn, u tɛ foyi lɔn a ka lɔnniya la fɔɔ ale sago. A sigiyɔrɔ bɛ sankolo ni dugukolo datugu. Ani, a ma gwɛlɛya a ma k’u fila bɛɛ ladon, ani ale lo ye Saninba ye, Alaba lo.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Ale lo ye kitabu (Ali-kurana) jigi i (Muhamadu) kan. O la, vɛrise dɔw be yen minw ye dafaninw ye, minw ye kitabu (Al-Qur’an) ka miiriya jɔnjɔnw ye ani dɔw wɛrɛ minw ye mutasyabihat ye. Minw dusukun b’a fɛ ka tunu, olu be tugu mutashabihat kɔ ka tɔgɔjugu ɲini ani k’u ka tawil ɲini, hali ni mɔgɔ si t’u ka tawil lɔn fɔɔ Ala. Ani minw ka lɔnniya ka bon, olu b’a fɔ ko: «An lanin b’a ra (alikurana), fɛn bɛɛ bɔra an Matigi le ra.» Mɔgɔ si tɛ se ka kalan sɔrɔ, ni mɔgɔ minw bɛ faamuri kɛ.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Aw bɛ ten le! I be min lɔn, aw be sɔsɔli kɛ o koo la, nka aw tɛ min lɔn, mun na aw be sɔsɔli kɛ o koo la? Ala b’a lɔn k’a sɔrɔ aw m’a lɔn.
وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ
wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).
ani (An fana ye ɲangili kɛ) bari u ko: “Tiɲɛ na, an ye Masiya faga, Yezu, Mariyamu dencɛ, Ala ka ciden,” hali n’u m’a faga wala (walima) k’a gwengwen kuruwa kan, nka (u ye min faga, o ye) mɔgɔ dɔ ye min be i n’a fɔ Yezu. Tiɲɛn na, minw tɛ bɛn (Yezu fagali) koo la, u be sigasiga tuma bɛɛ mɔgɔ min fagara. Tiɲɛn na, u tun t’a lɔn (jɔɔn tigitigi fagara), nka u tun basiginin lo miirili dɔrɔn lo kan, o kama u tun lanin t’a la k’u y’a faga.
۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ
yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).
(Aw k’aw hakili to) loon min na, Ala ye cidenw lajɛn, o kɔ, a y’u ɲininga ko: «Aw ka mɔgɔw ka jaabili tun ye mun ye aw ka (welekan) ma?» O (cidenw) y'a jaabi ko: "An m'a lɔn (o koo la). Tiɲɛ na, ele lo ye fɛɛn yebaliw bɛɛ lɔnbaga ye."
وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يُّنَزِّلَ اٰيَةً وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālū lau lā nuzzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha qādirun ‘alā ay yunazzila āyataw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).
Olu (mushiriw) ko: «Mun na kabako dɔ ma jigi a kan (Muhamadu) ka bɔ a Matigi fɛ?» A fɔ ko: «Tiɲɛ na, Ala be se ka kabako jigi, nga u fanba m'a lɔn.»
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).
U b'i ɲininga (Muhamadu) lɛrɛ koo la ko: «A bena kɛ tuma jumɛn?» A fɔ ko: "Tiɲɛ na, Apokalipisi lɔnniya be ne Matigi fɛ; mɔgɔ si (mɔgɔ si) tɛ se k'a kɛwagati ɲɛfɔ fɔɔ ale. (Apokalipisi) ka jugu kosɛbɛ (a ka yɛlɛma danfɛnw kama) min be sankolow ni dugukolo kan, o tɛna na i fɛ fɔɔ yɔrɔnin kelen." U b’i ɲininga i n’a fɔ i b’a lɔn. A fɔ (Muhamadu) ko: «Tiɲɛ na, (kiiri loon) lɔnniya be Ala fɛ, nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.»
وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Misiranka min y'a san, ale y'a fɔ a muso ye ko: «I ka yɔrɔ ɲuman di a ma (ani baara), n'a sɔrɔ a bena an nafa, walima an k'a ta k'a kɛ an dencɛ ye.» An ye lɔyɔrɔ ɲuman di Yusufu ma jamana kɔnɔ (Misira), an ye siko kɔrɔ fɔ a ye. Ani Ala ka sebagaya b’a ka koow la, nka mɔgɔ fanba t’o faamu.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
U donna tuma min na ka kɛɲɛ n’u facɛ ka cifɔni ye, (u ka donni) tun tɛ se ka Ala ka latigɛli ban hali dɔɔni, (nka o tun ye) nege dɔrɔn ye Yakuba la, a tun ye min latigɛ. Tiɲɛ na, lɔnniya b’a fɛ, bari an y’a kalan. Nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
O la, a y’a daminɛ k’u ka bɔrɔw sɛgɛsɛgɛ a yɛrɛ balimacɛ ta ɲɛfɛ, o kɔ, a y’u bɔ a balimacɛ ka bɔrɔ kɔnɔ. O cogo la, An ye labɛn kɛ Yusufu ye. A tun tɛ se k’a balimacɛ ɲangi ka kɛɲɛ ni masacɛ ka sariya ye fɔɔ ni Ala sɔnna. An be min fɛ, an b’o tigi lawuli. ani lɔnnibaga bɛɛ sanfɛ, mɔgɔ dɔ be yen min ka lɔnniya ka bon .
وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُۗ بَلٰى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
wa aqsamū billāhi jahda aimānihim, lā yab‘aṡullāhu may yamūt(u), balā wa‘dan ‘alaihi ḥaqqaw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
O ka kali Ala tɔgɔ ra, k’a fɔ ko: «Ala tɛna suw lakunu.» O tɛ (Siga t’a la, Ala bena a lakunu), i n’a fɔ layidu tiɲɛman min bɔra a fɛ, nka mɔgɔ fanba t’o lɔn,
وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَۙ
wal-lażīna hājarū fillāhi mim ba‘di mā ẓulimū lanubawwi'annahum fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa la'ajrul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Ni mɔgɔ minw bɛ taga jamana wɛrɛ ra Ala kosɔn, olugu tɔɔrɔnin kɔ, siga t’a ra, an bɛna yɔrɔɲuman di o ma dunuɲa kɔnɔ. Ani sara min bena sɔrɔ saya kɔfɛ, siga t’a la, o bena bonya ka tɛmɛ o kan, n’u tun b’a lɔn,
فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
falā taḍribū lillāhil-amṡāl(a), innallāha ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
O la, aw kana jɛn ni Ala ye. Tiɲɛ na, Ala b'a lɔn, nga aw m'a lɔn.
وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Ni an ye ayat dɔ yɛlɛma ni dɔ wɛrɛ ye, ani Ala b’a lɔn ka ɲɛ a ye min jigi, u b’a fɔ ko: «Tiɲɛ na, ele (Muhamadu) b’a labɛnna dɔrɔn.» Tiɲɛn na, u fanba t’o lɔn.
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا
wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).
Ani u b’i ɲininga (Muhamadu) niin koo la. A fɔ ko: «Niin ye ne Matigi ta ko ye, k’a sɔrɔ lɔnniya dɔɔni dɔrɔn lo dira i ma.»
مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا
mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).
U tɛ o koo lɔn ani u bɛnbaw fana t’o lɔn. Kuma min bɛ bɔ o da ra, o kuma man ɲi dɛ! o tɛ foyi fɔ ni faninya tɛ.
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا
ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).
Min be u ɲɛfɛ (min bena kɛ) ani min be u kɔfɛ (min kɛra ka ban), ale (Ala) b’o lɔn, k’a sɔrɔ u ka lɔnniya tɛ se ka don a ka lɔnniya la.
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَاٰبَاۤؤُنَا هٰذَا مِنْ قَبْلُ اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
laqad wu‘idnā naḥnu wa ābā'unā hāżā min qablu in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Tiɲɛ na, layidu tara anw ni an bɛnbaw ye, nin ye mɔgɔ kɔrɔw ka nsiirin dɔrɔn lo ye!»
اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Tiɲɛ na, minw b’a fɛ k’a to o koo haramuninw (ngalon kibaruyaw) ka jɛnsɛn lanabagaw cɛma, olu bena ɲangili jugu sɔrɔ diɲɛ kɔnɔ ani lahara. Ala b’a lɔn, k’a sɔrɔ aw m’a lɔn.
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Yala ale le tɛ dugukolo kɛ sigiyɔrɔ ye, ka bajiw bla a cɛ ra, ka kuruw bla k’a barika bonya, ka danfara don kɔgɔji fla cɛ wa? Ala wɛrɛ bɛ yi Ala kɔ wa? U fanba t’o lɔn.
قُلْ لَّا يَعْلَمُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ
qul lā ya‘lamu man fis-samāwāti wal-arḍil gaiba illallāh(u), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).
A fɔ (Muhamadu) ko: "Mɔgɔ si tɛ fɛn yebaliw lɔn sankolow ni dugukolo kan, fɔɔ Ala. U t'a lɔn u bena kunu wagati min na."
بَلِ ادّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى الْاٰخِرَةِۗ بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْهَاۗ بَلْ هُمْ مِّنْهَا عَمُوْنَ ࣖ
balid dāraka ‘ilmuhum fil-ākhirah(ti), bal hum fī syakkim minhā, bal hum minhā ‘amūn(a).
Hali u ka lɔnniya min be sɔrɔ saya kɔfɛ, o ma se (o yɔrɔ la). Hali u be sigasiga o la (saya kɔ). Hali olu fiyentɔw lo o koo la.
حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْ قَالَ اَكَذَّبْتُمْ بِاٰيٰتِيْ وَلَمْ تُحِيْطُوْا بِهَا عِلْمًا اَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
Ḥattā iżā jā'ū qāla akażżabtum bi'āyātī wa lam tuḥīṭū bihā ‘ilman ammāżā kuntum ta‘malūn(a).
O la, u nana tuma min na, a (Ala) ko: «Mun na aw ye ne ka ayataw sɔsɔ, k’a sɔrɔ aw tɛ o lɔn, aw ye min kɛ?»
فَرَدَدْنٰهُ اِلٰٓى اُمِّهٖ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
faradadnāhu ilā ummihī kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzana wa lita‘lama anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).
O la, an y’a (Musa) kɔsegi a bamuso ma, walisa a dusukun ka nisɔndiya, a kana nisɔngoya, ani walisa a k’a lɔn ko Ala ka layidu ye tiɲɛ ye, nka u fanba t’o lɔn.
وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
(O ye) Ala ka layidu ye. Ala tɛna a ka layidu tiɲɛ, nga mɔgɔ fanba t’o lɔn.
يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ
ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).
U b’a lɔn min wolola (min be bɔ) duniɲa ka ɲɛnamaya kɔnɔ; k’a sɔrɔ (saya) koo la, u be miiri.
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).
Nka mɔgɔ terenbariw bɛ tugu o ta negelakow kɔ, k’a sɔrɔ o ma o lɔn; O la, Ala ye mɔgɔ minw lafili, jɔn lo be se k’u bilasira? Dɛmɛbaga fana tun tɛ o fɛ.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
Tiɲɛ na, an ye cikan dɔ di sankolow ni dugukolow ni kuluw ma; nka bɛɛ tun be sigasiga ka cikan ta ani u tun be hami k’u tɛna a ta (a tun ka gwɛlɛ), o la, adamadenw lo tun be cikan ta. Can lo, adamadenw ye tilenbaliyakow ni nalomanw lo ye kosɔbɛ;
وَقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ الرَّحْمٰنُ مَا عَبَدْنٰهُمْ ۗمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ اِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَۗ
wa qālū lau syā'ar-raḥmānu mā ‘abadnāhum, mā lahum biżālika min ‘ilm(in), in hum illā yakhruṣūn(a).
O ko: «Ni (Ala) tun b’a fɛ, an tun tɛna o (mɛlɛkɛw) bato.» U tɛ lɔnniya dɔɔni sɔrɔ o koo la. U tɛ foyi ye ni miirili dɔrɔn tɛ.
وَقَالُوْا مَا هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوْتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَآ اِلَّا الدَّهْرُۚ وَمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍۚ اِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ
wa qālū mā hiya illā ḥayātunad-dun-yā namūtu wa naḥyā wa mā yuhlikunā illad-dahr(u), wa mā lahum biżālika min ‘ilmin in hum illā yaẓunnūn(a).
O ko: «Foyi tɛ yen ni nin dunuɲa ɲanamaya tɛ, an be sa, an be balo, foyi tɛ an halaki fɔɔ wagati.» Nka olugu ma lɔnniya foyi sɔrɔ o ra; o bɛ miiri dɔrɔn.
فِيْمَ اَنْتَ مِنْ ذِكْرٰىهَاۗ
fīma anta min żikrāhā.
Mun na i ka ɲi k’o kofɔ (waati)?
فَاَمَّا الْاِنْسَانُ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ رَبُّهٗ فَاَكْرَمَهٗ وَنَعَّمَهٗۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَكْرَمَنِۗ
fa ammal-insānu iżā mabtalāhu rabbuhū fa akramahū wa na‘‘amah(ū), fa yaqūlu rabbī akraman(i).
O la, ni Ala y'a kɔrɔbɔ, ka sɔrɔ k'a bonya, k'a diyabɔ, o tuma na, a b'a fɔ ko: «Ne ka Ala ye ne bonya.»
وَاَمَّآ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهٗ ەۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَهَانَنِۚ
wa ammā iżā mabtalāhu fa qadara ‘alaihi rizqah(ū), fa yaqūlu rabbī ahānan(i).
Nka ni Ala k’a kɔrɔbɔ, ka dan sigi a ta baro ra, o tuma a b’a fɔ ko: «Ne ta Ala ka ne nɛni.»