وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

Naswona (tsundzuka) loko Hi ku eka tintsumi, "Nkhinsameni Adamu!" Hiloko va nkhinsama handle ka Sathana. Wa ala ni ku tinyungubyisa, naswona u wela eka ntlawa wa lava nga pfumeriki.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

Naswona loko ku vuriwa leswaku, "Chava Allah," ku tikukumuxa ka yena ku pfuke ku endla xidyoho. Kutani tihele i tihele eka yena, naswona hakunene (Tihele teto) i ndhawu yo biha swinene yo tshama eka yona.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Kutani muprofeta wa vona a ku eka vona: “Hakunene, Allah u vekile Talut leswaku a va hosi ya n’wina.” Va hlamula va ku: “Xana Taluti u wu kumile njhani mfumo ehenhla ka hina, kasi hina a hi fanele ku kuma mfumo ku tlula yena, kambe a nga nyikiwanga rifuwo ro tala?” (Muprofeta) u hlamurile, "Allah u n'wi hlawurile (ku va hosi) eka wena naswona u ku nyikile vutivi bya le henhla na vuswikoti bya miri." Allah u nyika mfumo wa Yena loyi a n’wi rhandzaka, naswona Allah i Muhlanganisi Hinkwawo, Mutivi Hinkwaswo.

۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ

wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).

Naswona gandzela Allah naswona u nga hlanganisi nchumu na Yena. Naswona va na musa eka vatswari, maxaka ya le kusuhi, vana lava nga riki na vatswari, swisiwana, vaakelani va le kusuhi na le kule, vatirhi kuloni, Ibn Sabil na malandza wahi na wahi lawa u nga na wona. Hakunene, Allah a nga va tsakeli vanhu lava tikukumuxaka ni lava tikukumuxaka, .

لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا

lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).

Mesiya a nga kanakana nikatsongo ku va nandza wa Allah, naswona na tintsumi leti a ti ri ekusuhi swinene (na Allah). Naswona loyi a nga swi laviki ku n’wi gandzela ni ku tinyungubyisa, Allah u ta va hlengeleta hinkwavo eka Yena.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Loko ku ri lava pfumelaka no endla mintirho leyinene, Allah u ta va nyika hakelo ya vona hi ku helela no va engetela eka vunyingi bya Yena. Kambe loko ku ri lava alaka (ku gandzela Allah) naswona va tikukumuxaka, Allah u ta va xupula hi nxupulo wo vava. Naswona a va nge vi na musirheleri kumbe mupfuni handle ka Allah.

اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ

au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).

kumbe leswaku u (hayi) ku, "Loko Buku a yi paluxiwile eka hina, a hi ta va hi kongomisiwile ku tlula vona." Hakunene, ku fikile eka wena nhlamuselo leyi nga erivaleni, nkongomiso na tintswalo leti humaka eka Hosi ya wena. I mani la nga lulamangiki ku tlula loyi a landzulaka tindzimana ta Allah ivi a ti fularhela? Eka nkarhi lowu taka, Hi ta hakela lava va fularhelaka tindzimana ta Hina hi nxupulo wo tika, hikuva va tshama va fularhela.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Kambe lava va kanetaka tindzimana ta Hina va tinyungubyisa hi tona, lava i vaaki va tihele; va ta tshama eka yona

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Hakunene, lava va kanetaka swikombiso swa Hina va tlhela va tinyungubyisa hi swona, tinyangwa ta matilo a ti nge va pfuleriwi, naswona a va nge ngheni eParadeyisini, ku kondza kamela yi hundza hi tihlo ra naliti. Xisweswo Hi hakela lava endlaka leswo biha.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

Naswona lava nga ehenhla ka A'raf (ndhawu ya le henhla) va vitane lava va va tivaka hi swikombiso, va ku, "Rifuwo leri mi ri hlengeleteke na leswi mi tinyungubyisaka ha swona, (swi tikomba) a swi pfuni nchumu eka wena."

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

Varhangeri lava tikukumuxaka va ku eka lava a va tekiwa va ri lava tsaneke, ku nga lava a va pfumela exikarhi ka vanhu va vona, va ku: “Xana ma swi tiva leswaku Saleh i murhumiwa la humaka eka Hosi ya yena?” Va ku: “Hakunene, ha pfumela eka leswi a swi vuleke.”

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

Lava va tibumaka va ri: “Hakunene, ha kaneta leswi mi swi pfumelaka.”

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Kutani Hi va rhumele swidzedze, tinjiya, tinjiya, tinjiya na ngati (mati yo nwa ya hundzuke ngati) tani hi swikombiso leswi nga erivaleni, kambe va tshame va tikukumuxa naswona a va ri vanhu va vudyoho.

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Ndzi ta fularhela swikombiso (swa matimba ya Mina) lava va tibumaka emisaveni handle ka xivangelo lexi twalaka. Hambi loko va vona xikombiso xin’wana na xin’wana (xa matimba ya Mina) a va ta va va nga pfumeli eka xona. Naswona loko va vona ndlela leyi yisaka eka nkongomiso, a va nge (va) yi landzela, kambe loko va vona ndlela ya xihoxo, va yi landzela. Leswi swi vangiwa hikuva va kaneta swikombiso swa Hina naswona va tshama va nga swi tekeli enhlokweni.

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

Hakunene, lava nga na Hosi ya wena a va kanakani ku gandzela Allah naswona va n’wi basisa naswona va nkhinsama eka Yena ntsena.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Kutani endzhaku ka vona, Hi rhumele Muxe na Haruni eka Faro na varhangeri va vanhu va yena, hi tisa swikombiso swa Hina (swa matimba). Swi tikomba onge a va tibuma naswona a va ri vadyohi.

اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ

illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).

handle ka Diyavulosi. A a kanakana ku joyina (tintsumi) leti a ti nkhinsamile.

قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ

qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Yena (Iblis) u te, "A ndzi nge pfuki ndzi nkhinsamele munhu loyi U n'wi tumbuluxeke hi vumba byo oma ku suka eka ndzhope wa ntima lowu nyikiweke xivumbeko."

لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ

lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).

Handle ko kanakana, Allah wa swi tiva leswi va swi tumbetaka ni leswi va swi paluxaka. Hakunene, A nga va tsakeli lava tikukumuxaka.

فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).

Kutani nghena etinyangweni ta tihele, u ta tshama hilaha ku nga heriki eka tona. Hakunene i ndhawu yo biha swinene eka vanhu lava tibumaka.

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

Naswona u nga fambi emisaveni leyi hi ku tikukumuxa, hikuva a wu nge swi koti ku tlhava misava naswona a wu nge swi koti ku tlakuka ku fana ni tintshava.

ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ

Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).

Ku hundzuluxa tlhelo ra yena (hi ku tikukumuxa) ku hambukisa vanhu endleleni ya Allah. U ta tsongahatiwa emisaveni leyi, naswona hi Siku ra ku pfuka Hi ta n’wi endla a nantswa ku xanisiwa ka Ndzilo lowu pfurhaka.

اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَّعِظَامًا اَنَّكُمْ مُّخْرَجُوْنَ ۖ

aya‘idukum annakum iżā mittum wa kuntum turābaw wa ‘iẓāman annakum mukhrajūn(a).

Xana u ku tshembisile leswaku loko u fa u hundzuka ntshuri na marhambu, entiyisweni u ta humesiwa (asirheni ra wena)?

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا عَالِيْنَ ۚ

ilā fir‘auna wa mala'ihī fastakbarū wa kānū qauman ‘ālīn(a).

eka Faro ni varhangeri va vanhu va yena, kambe a va tikukumuxa naswona hakunene a va ri vanhu lava tikukumuxaka.

وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ

wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).

ni lava va nyikaka leswi va swi nyikaka (tialms) hi timbilu leti taleke hi ku chava (hikuva va swi tiva) leswaku hakunene va ta tlhelela eka Hosi ya vona, .

مُسْتَكْبِرِيْنَۙ بِهٖ سٰمِرًا تَهْجُرُوْنَ

mustakbirīn(a), bihī sāmiran tahjurūn(a).

hi ku tinyungubyisa no vulavula marito yo nyenyetsa yo lwisana na yona (Qur'an) loko mi bula na vusiku.

وَلَقَدْ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوْا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُوْنَ

wa laqad akhażnāhum bil-‘ażābi famastakānū lirabbihim wa mā yataḍarra‘ūn(a).

Naswona hakunene Hi va vavisile, kambe a va titsongahatanga eka Hosi ya vona, naswona a va titsongahata.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

Naswona lava va nga tshembiki ku hlangana na Hina (evuton'wini bya le ndzhaku ka rifu) va ri, "Ha yini tintsumi ti nga rhumeriwanga ehansi eka hina kumbe (ha yini) hi (nga) vona Hosi ya Hina?" Hakunene, va tinyungubyisa hi voxe naswona hakunene va tlula swipimelo swa vona (eku endleni ka ku pfumaleka ka vululami).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

Naswona loko ku vuriwa leswaku, "Nkhinsama eka Loyi wa Tintswalo swinene", va hlamula, "I mani Loyi a nga ni Tintswalo swinene? Xana hi fanele ku nkhinsamela Allah loyi wena (Muhammad) u hi leriseke (ku nkhinsama eka Yena)?" Naswona va tsutsuma va ya emahlweni va ya emahlweni (ku suka entiyisweni).

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ

wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).

Naswona nkarhi wun’wana ni wun’wana loko xilemukiso lexintshwa (ndzimana leyi paluxiweke ya Qur’an) xi nyikeriwa eka vona ku suka eka Xikwembu xa Tintswalo-nkulu, minkarhi hinkwayo a va xi fularhela.

وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Naswona va swi kaneta hikwalaho ka ku pfumala vululami ni ku tikukumuxa ka vona, hambileswi timbilu ta vona ti pfumelaka eka (ntiyiso wa) swona. Kutani nyikela nyingiso eka leswi humelelaka eka lava va onhaka.

وَاسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُوْدُهٗ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اِلَيْنَا لَا يُرْجَعُوْنَ

wastakbara huwa wa judūduhū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa ẓannū annahum ilainā lā yurja‘ūn(a).

Nakona yena (Faro) na vuthu ra yena va tikhome hi ku tikukumuxa, emisaveni handle ka xivangelo xo lulama, naswona va ehleketa leswaku a va nge tlheriseriwi eka Hina.

وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ

wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).

na (naswona) Karun, Faro na Hamani. Hakunene, Muxe u tile eka vona a ri (a tisa) rungula leri nga erivaleni. Kambe va endla hi ku tikukumuxa emisaveni, naswona hi vona lava nga balekiki (eka nxupulo wa Allah).

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا وَلّٰى مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ فِيْٓ اُذُنَيْهِ وَقْرًاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihi āyātunā wallā mustakbiran ka'allam yasma‘hā ka'anna fī użunaihi waqrā(n), fabasyyirhu bi‘ażābin alīm(in).

Naswona loko tindzimana ta Hina ti hlayiwa eka yena, u hundzuluka hi ku tikukumuxa onge a nga ti twanga, onge ku na swipfalo etindleveni ta yena ha timbirhi, kutani a n’wi tsakisa hi nxupulo wo vava.

وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍۚ

wa lā tuṣa‘‘ir khaddaka lin-nāsi wa lā tamsyi fil-arḍi maraḥā(n), innallāha lā yuḥibbu kulla mukhtālin fakhūr(in).

Naswona u nga hundzuli swikandza swa wena eka vanhu (hi ku tikukumuxa), naswona u nga fambi hi ku tikukumuxa emisaveni. Hakunene, Allah a nga va tsakeli lava tikukumuxaka ni lava tikukumuxaka.

اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩

innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).

Lava va pfumelaka eka tindzimana ta Hina i ntsena lava, loko va tsundzuxiwa hi tona (tindzimana ta hina), va nkhinsama va tidzunisa va dzunisa Hosi ya vona, naswona a va tinyungubyisi.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

Naswona lava va nga pfumeriki va ri, "A hi nge pfumeli eka Koran leyi kumbe (kumbe) eka Buku leyi hundzeke." Naswona (swi chavisa swonghasi) loko u vona leswaku loko vadyohi va tisiwa emahlweni ka Hosi ya vona, van’wana va vona va tlherisela marito ya vona eka van’wana; Vanhu lava tekiwaka va tsanile va byela vanhu lava tikukumuxaka va ku, "Loko a ku nga ri n'wina, a hi ta va hi hundzuke vapfumeri."

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Naswona loko tindzimana ta Hina leti nga erivaleni ti va hlayeriwa, va te, "Munhu loyi a nga lavi nchumu handle ko mi sivela eka leswi vakokwa wa n'wina a va swi gandzela," kutani va ku, "Leswi (Qur'an) a hi nchumu handle ka mavunwa lama endliweke." Naswona lava nga pfumeriki va vule hi ntiyiso loko ntiyiso (Qur’an) wu ta eka vona, “Leswi a hi nchumu handle ka masalamusi lama nga erivaleni.”

ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا

istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).

Hikwalaho ka ku tikukumuxa ka vona emisaveni ni makungu ya vona yo biha. Makungu yo biha ma ta wela ntsena lava ma kunguhataka. Va rindzele ntsena xileriso xa lava va teke emahlweni ka vona. Kutani a wu nge kumi ku cinca kwihi na kwihi eka Allah, naswona a wu nge kumi ku hambuka kwihi na kwihi eka xileriso xa Allah.

وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ ۖ

wa iżā żukkirū lā yażkurūn(a).

Naswona loko va tsundzuxiwa, a va swi yingisi.

اِنَّهُمْ كَانُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ ۙ

innahum kānū iżā qīla lahum lā ilāha illallāhu yastakbirūn(a).

Hakunene, loko ku vuriwa leswaku, "La ilaha illallah" (A ku na xikwembu handle ka Allah), va tibuma, .

اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اِسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

illā iblīs(a), istakbara wa kāna minal-kafirīn(a).

handle ka Diyavulosi; wa tinyungubyisa naswona u wela eka ntlawa wa lava nga pfumeriki.

قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا مَنَعَكَ اَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۗ اَسْتَكْبَرْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِيْنَ

qāla yā iblīsu mā mana‘aka an tasjuda limā khalaqtu biyadayy(a), astakbarta am kunta minal-‘ālīn(a).

(Allah) aku, "Oho Sathana, i yini lexi ku sivelaka ku nkhinsama eka leswi ndzi swi tumbuluxeke hi matimba ya Mina. Xana wa tinyungubyisa hi wena kumbe u (titwa) leswaku u wa ntlawa (wa le henhla)?"

بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).

Hakunene, rungula ra Mina ri fikile eka n'wina, kambe ma ri kaneta, ematshan'wini ya sweswo ma tinyungubyisa naswona u le xikarhi ka lava nga pfumeriki."

وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ

wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).

Naswona hi Siku ra ku Pfuka u ta vona lava hembeleke Allah, swikandza swa vona swa ntima. Xana tihele a hi ndhawu ya vanhu lava tinyungubyisaka hi ku tshama?

قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

Ku vuriwile (eka vona), "Nghenani etinyangweni ta Tihele, (n'wina) mi ta tshama eka swona hilaha ku nga heriki." Kutani (tihele) i ndhawu yo biha swinene yo tshama eka yona eka lava va tibumaka.

فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

Kutani loko ku ri vanhu va 'Ad, va tinyungubyisa emisaveni handle ka (malunghana na) ntiyiso kutani va ku, "I mani loyi a nga hi tlula hi matimba?" Xana a va swi xiyanga leswaku entiyisweni i Allah loyi a va tumbuluxeke? Xana U nkulu hi matimba ku tlula vona? Naswona va landzule swikombiso swa Hina (vukulu).

يَّسْمَعُ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُتْلٰى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ

yasma‘u āyātillāhi tutlā ‘alaihi ṡumma yuṣirru mustakbiran ka'allam yasma‘hā, fa basysyirhu bi‘ażābin alīm(in).

(Hi leswaku) loyi a twaka tindzimana ta Allah loko ti hlayeriwa yena, kambe a tshama a tikukumuxa onge hiloko a nga ti twanga. Hikwalaho n’wi tsundzuxe hi nxupulo lowu vavaka.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اَفَلَمْ تَكُنْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنْتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

wa ammal-lażīna kafarū, falam takun āyātī tutlā ‘alaikum fastakbartum wa kuntum qaumam mujrimīn(a).

Naswona loko ku ri (eka) lava nga pfumeriki (ku vuriwa leswaku), "Xana tindzimana ta Mina a ti hlayeriwanga n'wina kambe mi tinyungubyisa mi hundzuke vadyohi?"

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Vula, "Ndzi hlamusele, xana u nga ehleketa yini loko leswi (Al Qur'an) hakunene swi huma eka Allah, naswona u swi landzurile, hambi leswi a ku ri na mbhoni leyi humaka eka Vana va Israele leyi amukeleke (ntiyiso) leyi fanaka na (leswi boxiweke eka) Qur'an ivi yi pfumela, wa tibuma. Hakunene, Allah a nga kongomi vanhu lava nga lulamangiki."

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَى النَّارِۗ اَذْهَبْتُمْ طَيِّبٰتِكُمْ فِيْ حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَاۚ فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُوْنَ ࣖ

wa yauma yu‘raḍul-lażīna kafarū ‘alan-nār(i), ażhabtum ṭayyibātikum fī ḥayātikumud-dun-yā wastamta‘tum bihā, fal-yauma tujzauna ‘ażābal-hūni bimā kuntum tastakbirūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tafsuqūn(a).

Naswona (tsundzuka) Siku leri vapfumeri va nga ta yisiwa eTiheleni (naswona ku ta vuriwa eka vona): "U hete swilo leswinene swa vutomi bya wena bya misava naswona u tiphinile eka swona. Kutani namuntlha u ta hakeriwa hi nxupulo lowu khomisaka tingana hikuva a wu tikukumuxa emisaveni u nga ri na mhaka na ntiyiso na hikuva u endle hi ndlela yo ka u nga yingisi (u nga yingisi Allah)."

وَاِنْ يَّرَوْا اٰيَةً يُّعْرِضُوْا وَيَقُوْلُوْا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ

wa iy yarau āyatay yu‘riḍū wa yaqūlū siḥrum mustamirr(un).

Naswona loko vona (vatshembheki) va vona xikombiso (singita), va hundzuluka va ku, "(Leswi i) masalamusi lama yaka emahlweni."

لِّكَيْلَا تَأْسَوْا عَلٰى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوْا بِمَآ اٰتٰىكُمْ ۗوَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍۙ

likailā ta'sau ‘alā mā fātakum wa lā tafraḥū bimā ātākum, wallāhu lā yuḥibbu kulla mukhtālin fakhūr(in).

Leswaku u nga vi na gome hi leswi ku kayivelaka, naswona nakambe u nga tsaki ngopfu hi leswi xi ku nyikeke swona. Naswona Allah a nga n’wi tsakeli munhu loyi a tikukumuxaka ni ku tinyungubyisa hi yena n’wini, .

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُوْلُ اللّٰهِ لَوَّوْا رُءُوْسَهُمْ وَرَاَيْتَهُمْ يَصُدُّوْنَ وَهُمْ مُّسْتَكْبِرُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau yastagfir lakum rasūlullāhi lawwau ru'ūsahum wa ra'aitahum yaṣuddūna wa hum mustakbirūn(a).

Naswona loko ku vuriwa eka vona, "Tanani (va na ripfumelo), leswaku Murhumiwa wa Allah a kombela ku rivaleriwa eka n'wina," va languta etlhelo kutani u va vona va fularhela, va tinyungubyisa.

وَاِنِّيْ كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوْٓا اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيَابَهُمْ وَاَصَرُّوْا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَارًاۚ

wa innī kullamā da‘autuhum litagfira lahum ja‘alū aṣābi‘ahum fī āżānihim wastagsyau ṡiyābahum wa aṣarrū wastakbarustikbārā(n).

Naswona hakunene, nkarhi wun’wana na wun’wana loko ndzi va vitana (ku pfumela) leswaku U ta va rivalela, va nghenisa tintiho ta vona etindleveni ta vona va funengeta swiambalo swa vona (ehenhla ka swikandza swa vona) naswona va ha (landzula) naswona va tinyungubyisa swinene.

ثُمَّ اَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَۙ

Ṡumma adbara wastakbar(a).

kutani a fularhela (entiyisweni) a tibuma, .

فَمَا لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْرِضِيْنَۙ

famā lahum ‘anit-tażkirati mu‘riḍīn(a).

Kutani ha yini vona (vapfumeri) va fularhele xilemukiso xa (Allah)?