وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).
און (געדענקט) ווען מיר האָבן געזאָגט צו די מלאכים, "בוקט זיך אַראָפּ פֿאַר אָדם!" האָבן זיי זיך געבוקט אַחוץ דעם שטן. ער וויל זיך נישט און רימט זיך, און ער געהערט צו דער גרופּע פֿון נישט-גלויביגע.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ
wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).
און ווען מען האט אים געזאגט, "האָב מורא פֿאַר גאָט," איז זיין שטאָלץ אויפגעשטאנען צו זינדיגן. אַזוי איז גיהנום גיהנום פֿאַר אים, און טאַקע (יענער גיהנום) איז דער ערגסטער אָרט צו וואוינען.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
און זייער נביא האט צו זיי געזאגט, "טאקע, אללא האט באשטימט טאלוט צו זיין אייער מלך." זיי האבן געענטפערט, "ווי אזוי האט טאלוט באקומען די מלכות איבער אונז, ווען מיר זענען געווען מער בארעכטיגט צו די מלכות ווי אים, און ער איז נישט געגעבן געווארן קיין גרויסע עשירות?" (דער נביא) האט געענטפערט, "אללא האט אים אויסגעקליבן (צו זיין מלך) פאר אייך און אייך געגעבן העכערע וויסן און פיזישע כוחות." אללא גיט זיין מלכות צו וועמען ער וויל, און אללא איז אל-אומפאַסנדיק, אל-וויסנדיק.
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
און דינט גאָט און פֿאַרבינדט גאָרנישט מיט אים. און זייט גוט צו עלטערן, נאָענטע קרובים, יתומים, די אָרעמע, נאָענטע און ווײַטע שכנים, קאָלעגן, אבן סביל און אַלע קנעכט וואָס איר האָט. טאַקע, גאָט האָט נישט ליב מענטשן וואָס זענען אַראָגאַנט און שטאָלץ מיט זיך,
لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا
lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).
דער משיח איז בכלל נישט געווען צוריקגעצויגן צו זיין א קנעכט פון גאט, און אויך נישט די מלאכים וואָס זענען געווען די נאָענטסטע (צו גאט). און ווער עס איז צוריקגעצויגן צו דינען אים און זיך בארימט, גאט וועט זיי אַלע צו זיך צוזאַמענברענגען.
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا
fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
וואָס שייך די וואָס גלויבן און טוען גוטע מעשים, וועט אַלאַה זיי געבן זייער פולע באַלוינונג און זיי פֿאַרגרעסערן פֿון זיין גוטהאַרציקייט. אָבער וואָס שייך די וואָס ווילן נישט דינען אַלאַה און זענען אַראָגאַנט, וועט אַלאַה זיי באַשטראָפן מיט אַ ווייטיקלעכער שטראָף. און זיי וועלן נישט האָבן קיין באַשיצער אָדער העלפֿער אַחוץ אַלאַה.
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
אדער אז איר (נישט) זאגט, "ווען דער ספר וואלט געווארן אנטפלעקט צו אונז, וואלטן מיר געווען מער געפירט ווי זיי." טאקע, עס איז געקומען צו אייך א קלארע דערקלערונג, אנווייזונג און רחמנות פון אייער האר. ווער איז מער אומגערעכט ווי דער וואס לייקנט די פסוקים פון גאט און דרייט זיך אוועק פון זיי? אין דער צוקונפט וועלן מיר באלוינען די וואס דרייען זיך אוועק פון אונזערע פסוקים מיט א שווערער שטראף, ווייל זיי דרייען זיך שטענדיג אוועק.
وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).
אבער די וואָס לייקענען אונדזערע פסוקים און זענען שטאָלץ מיט זיי, יענע זענען די איינוואוינער פון גיהנום; זיי וועלן דאָרט בלייבן
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
טאַקע, די וואָס לייקענען אונדזערע וואונדער און זענען שטאָלץ מיט זיי, די טויערן פון הימל וועלן נישט געעפנט ווערן פֿאַר זיי, און זיי וועלן נישט אַרײַן אין גן עדן, ביז אַ קעמל גייט דורכן אויג פון אַ נאָדל. אַזוי באַלוינען מיר די וואָס טוען שלעכטס.
وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ
wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).
און די וואָס זענען העכער "אַראַף" (דעם העכסטן אָרט) האָבן גערופן די וואָס זיי האָבן געקענט מיט סימנים, זאָגנדיק: "דער רייַכטום וואָס איר האָט געזאַמלט און מיט וואָס איר זענט שטאָלץ, (וועט זיך אַרויסשטעלן) איז אייך נישט נוצלעך.
قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).
די אַראָגאַנטע פירער האָבן געזאָגט צו די וואָס זענען געהאַלטן געוואָרן שוואַך, דאָס הייסט די וואָס האָבן געגלייבט צווישן זייער פאָלק, "ווייסט איר אַז סאַלח איז אַ שליח פֿון זיין גאָט?" זיי האָבן געזאָגט, "טאַקע, מיר גלויבן אין וואָס ער האָט געזאָגט."
قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ
qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).
די וואָס שטאָלצירן זאָגן, "טאַקע, מיר לייקענען וואָס איר גלויבט."
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
האָבן מיר אויף זיי געשיקט שטורעמס, היישעריקן, לײַז, פֿראָשן און בלוט (טרינקוואַסער האָט זיך פֿאַרוואַנדלט אין בלוט) ווי קלאָרע סימנים, אָבער זיי זענען געבליבן אַראָגאַנט און זיי זענען געווען אַ זינדיק פֿאָלק.
سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ
sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).
איך וועל אָפּדרייען פֿון די וואונדער (פֿון מײַן מאַכט) די וואָס שטאָלצירן זיך אויף דער ערד אָן אַ גילטיקע סיבה. אפילו אויב זיי וואָלטן געזען יעדן וואונדער (פֿון מײַן מאַכט) וואָלטן זיי נאָך אַלץ נישט געגלייבט אין אים. און אויב זיי זען אַ וועג וואָס פֿירט צו אנווייזונג, וועלן זיי אים נישט פֿאָלגן, אָבער אויב זיי זען אַ וועג פֿון טעות, פֿאָלגן זיי אים. דאָס איז ווײַל זיי לייקענען אונדזערע וואונדער און זיי זענען שטענדיק אומזיכטיק פֿון זיי.
اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩
innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).
טאַקע, די וואָס זענען מיט דיין גאָט צווייפלען זיך נישט צו דינען אַלאַה און זיי רייניקן אים און נאָר צו אים בוקן זיי זיך.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
דערנאך נאך זיי, האבן מיר געשיקט משהן און הארון צו פרעה און די פירער פון זיין פאלק, ברענגענדיג אונזערע וואונדער (פון מאכט). עס ווייזט זיך ארויס אז זיי האבן זיך גערימט און זיי זענען געווען זינדיקער.
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ
illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).
אחוץ דעם שטן. ער איז געווען נישט גרייט זיך אנצושליסן אין די (מלאכים) וואָס האָבן זיך געבוקט.
قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ
qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
ער (יבליס) האט געזאגט, "איך וועל זיך קיינמאָל נישט בוקן פארן מענטש וועמען דו האסט באשאפן פון טרוקענער ליים פון שווארצער בלאָטע וואָס איז געגעבן געוואָרן אַ פאָרעם."
لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ
lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).
אַוודאי ווייסט אַלאַה וואָס זיי באַהאַלטן און וואָס זיי אַנטפּלעקן. טאַקע, ער האָט נישט ליב די שטאָלצע.
فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).
גייט אַרײַן אין די טויערן פֿון גיהנום, און איר וועט דאָרטן בלײַבן אויף אייביק. דאָס איז זיכער דער ערגסטער אָרט פֿאַר מענטשן וואָס שטאָלצירן זיך מיט זיך.
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
און גיי נישט אויף דער ערד מיט שטאָלץ, ווייל דו וועסט נישט קענען דורכשטעכן די ערד און וועסט נישט קענען ארויפגיין אַזוי הויך ווי די בערג.
ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ
Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).
זיך אָפּדרייענדיק (אין שטאָלץ) צו פֿאַרפֿירן מענטשן פֿון דעם וועג פֿון אַלאַה. ער וועט ווערן דערנידעריקט אין דער וועלט, און אין טאָג פֿון תחיית המתים וועלן מיר אים לאָזן טעם האָבן פֿון די יסורים פֿון ברענענדיקן פֿײַער.
اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَّعِظَامًا اَنَّكُمْ مُّخْرَجُوْنَ ۖ
aya‘idukum annakum iżā mittum wa kuntum turābaw wa ‘iẓāman annakum mukhrajūn(a).
האט ער דיר צוגעזאָגט אַז ווען דו וועסט שטאַרבן און ווערן שטויב און ביינער, וועסטו טאַקע אַרויסגעבראַכט ווערן (פון דיין קבר)?
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا عَالِيْنَ ۚ
ilā fir‘auna wa mala'ihī fastakbarū wa kānū qauman ‘ālīn(a).
צו פרעה און די פירער פון זיין פאלק, אבער זיי זענען געווען אראגאנטיש און זיי זענען טאקע געווען אן אראגאנטיש פאלק.
وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ
wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).
און די וואָס געבן וואָס זיי געבן (צדקה) מיט הערצער פול מיט מורא (ווייל זיי ווייסן) אַז זיי וועלן טאַקע צוריקקומען צו זייער גאָט,
مُسْتَكْبِرِيْنَۙ بِهٖ سٰمِرًا تَهْجُرُوْنَ
mustakbirīn(a), bihī sāmiran tahjurūn(a).
דורך זיך בארימען און רעדן שלעכטע ווערטער קעגן אים (דעם קוראן) ווען איר רעדט ביינאכט.
وَلَقَدْ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوْا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُوْنَ
wa laqad akhażnāhum bil-‘ażābi famastakānū lirabbihim wa mā yataḍarra‘ūn(a).
און טאַקע מיר האָבן זיי אָנגעטאָן יסורים, אָבער זיי האָבן זיך נישט אונטערגעוואָרפן זייער גאָט, און זיי האָבן זיך נישט דערנידעריקט.
۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا
wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).
און די וואָס האָפן נישט אויף אַ באַגעגעניש מיט אונדז (אין יענער וועלט) זאָגן, "פארוואס זענען די מלאכים נישט אַראָפּגעשיקט געוואָרן צו אונדז אָדער (פארוואס) האָבן מיר (נישט) געזען אונדזער האר?" טאַקע, זיי האָבן זיך גערימט מיט זיך און האָבן באמת איבערגעשטיגן זייערע גרענעצן (אין באַגיין אומרעכט).
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ
wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).
און ווען מען זאגט זיי, "בויגט זיך אן פארן רחמנותדיקן", ענטפערן זיי, "ווער איז דער רחמנותדיקער? זאלן מיר זיך בוקן פאר גאט, וועמען דו (מוחמד) האסט אונז באפוילן (זיך צו בוקן פאר אים)?" און זיי לויפן ווייטער און ווייטער (פון דער אמת).
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ
wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).
און יעדעס מאל וואס א נייע ווארענונג (א אנטפלעקטער פסוק פון קוראן) איז זיי געווארן פארגעשטעלט פון דעם מערסטן רחמנותדיקן גאט, האבן זיי זיך שטענדיג דערפון אפגעקערט.
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
און זיי לייקענען עס צוליב זייער אומרעכט און שטאָלץ, כאָטש זייערע הערצער גלויבן אין (דער אמת דערפון). אַזוי גיט אכט וואָס פּאַסירט מיט די וואָס טוען שאָדן.
وَاسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُوْدُهٗ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اِلَيْنَا لَا يُرْجَعُوْنَ
wastakbara huwa wa judūduhū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa ẓannū annahum ilainā lā yurja‘ūn(a).
און ער (פרעה) און זיין ארמיי האבן זיך אויפגעפירט מיט שטאלץ, אויף דער ערד אן א גערעכטע סיבה, און זיי האבן געמיינט אז זיי וועלן נישט צוריקגעגעבן ווערן צו אונז.
وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ
wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).
און (אויך) קארון, פרעה און המן. טאקע, משה איז געקומען צו זיי מיט (ברענגען) קלארע אינפארמאציע. אבער זיי האנדלען מיט שטאלץ אויף דער ערד, און זיי זענען די וואס אנטלויפן נישט (פון אללא'ס שטראָף).
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا وَلّٰى مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ فِيْٓ اُذُنَيْهِ وَقْرًاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihi āyātunā wallā mustakbiran ka'allam yasma‘hā ka'anna fī użunaihi waqrā(n), fabasyyirhu bi‘ażābin alīm(in).
און ווען מען זאגט אים אונדזערע פסוקים, דרייט ער זיך אַוועק מיט שטאָלץ ווי ער וואָלט זיי נישט געהערט, ווי עס וואָלטן געווען פֿאַרשטאָפּטע אויערן אין ביידע, און מאַכט אים צופֿרידן מיט אַ ווייטיקדיקער שטראָף.
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍۚ
wa lā tuṣa‘‘ir khaddaka lin-nāsi wa lā tamsyi fil-arḍi maraḥā(n), innallāha lā yuḥibbu kulla mukhtālin fakhūr(in).
און דריי נישט אפ דיין פנים פון מענטשן (פון גאווה), און גיי נישט מיט גאווה אויף דער ערד. טאקע, גאט האט נישט ליב די וואס זענען גאווה'דיג און שטאלץ.
اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩
innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).
די וואָס גלויבן אין אונדזערע פסוקים זענען נאָר די וואָס, ווען מען דערמאָנט זיי (אונדזערע פסוקים), בוקן זיך און פֿאַרהערלעכן זיך און לויבן זייער גאָט, און זיי באַרימען זיך נישט.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ
wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).
און די וואָס גלויבן נישט זאָגן, "מיר וועלן נישט גלויבן אין דעם קוראַן און אויך נישט אין דעם פריערדיקן בוך." און (ווי שרעקלעך) אויב איר זעט אַז ווען די שלעכטע ווערן געבראַכט פֿאַר זייער גאָט, געבן עטלעכע פֿון זיי צוריק זייערע ווערטער צו אַנדערע; מענטשן וואָס ווערן געהאַלטן שוואַך זאָגן צו מענטשן וואָס זענען אַראָגאַנט, "ווען נישט פֿאַר אייך, וואָלטן מיר געוואָרן גלויביקע."
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
און ווען אונדזערע קלאָרע פסוקים זענען זיי פֿאָרגעלייענט געוואָרן, האָבן זיי געזאָגט, "דער מענטש וויל גאָרנישט מער ווי אײַך אָפּהאַלטן פֿון וואָס אײַערע אָבֿות האָבן געדינט," און זיי האָבן געזאָגט, "דאָס (קוראַן) איז גאָרנישט מער ווי אַ ליגן אויסגעטראַכט." און די נישט-גלײַבער האָבן געזאָגט וועגן דער אמת ווען די אמת (דער קוראַן) איז צו זיי געקומען, "דאָס איז גאָרנישט מער ווי קלאָרע מאַגיש."
ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا
istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).
צוליב זייער שטאָלץ אויף דער ערד און זייערע שלעכטע פּלאַנירן. שלעכטע פּלאַנירן וועלן נאָר פּאַסירן די וואָס פּלאַנירן עס. זיי וואַרטן נאָר אויף דעם באַשלוס פֿון די וואָס זענען געקומען פֿאַר זיי. אַזוי וועט איר נישט געפֿינען קיין ענדערונג אין אַלאַה, און איר וועט אויך נישט געפֿינען קיין אָפּנייגונג פֿון אַלאַה'ס באַשלוס.
وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ ۖ
wa iżā żukkirū lā yażkurūn(a).
און ווען מען ווארנט זיי, הערן זיי נישט צו.
اِنَّهُمْ كَانُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ ۙ
innahum kānū iżā qīla lahum lā ilāha illallāhu yastakbirūn(a).
טאַקע, ווען מען האָט צו זיי געזאָגט, "לאַ אילאַהאַ אילאַלאַלאַ" (עס איז נישטאָ קיין גאָט אַחוץ אַלאַ), האָבן זיי זיך גערימט,
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اِسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
illā iblīs(a), istakbara wa kāna minal-kafirīn(a).
אחוץ דעם שטן; ער רימט זיך און ער געהערט צו דער גרופע פון נישט-גלייבנדיקע.
قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا مَنَعَكَ اَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۗ اَسْتَكْبَرْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِيْنَ
qāla yā iblīsu mā mana‘aka an tasjuda limā khalaqtu biyadayy(a), astakbarta am kunta minal-‘ālīn(a).
(אַלאַה) האָט געזאָגט, "אָ שטן, וואָס שטערט דיר זיך צו בייגן צו וואָס איך האָב באַשאַפן מיט מיין מאַכט? ביסטו שטאָלץ מיט זיך אָדער פילסטו אַז דו געהערסט צו אַ (העכערער) גרופּע?"
بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).
טאַקע, מײַנע ידיעות זענען אָנגעקומען צו אײַך, אָבער איר לייקנט עס, אַנשטאָט דעם באַרימט איר זיך און זײַט צווישן די נישט-גלײַבנדיקע."
وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ
wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).
און אין טאָג פֿון תחיית המתים וועט איר זען די וואָס האָבן געלייגנט קעגן אַלאַ, זייערע פנימער שוואַרץ. איז גיהנום נישט אַ פּלאַץ פֿאַר מענטשן וואָס זענען שטאָלץ צו לעבן?
قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).
מען האט (צו זיי) געזאָגט, "גייט אריין אין די טויערן פון גיהנום, (איר) וועט דאָרט בלייבן אויף אייביק." אַזוי (גיהנום) איז דער ערגסטער אָרט צו וואוינען פֿאַר די וואָס שטאָלצירן.
فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
אַלזאָ, וואָס שייך די מענטשן פֿון עד, האָבן זיי זיך גערימט אויף דער ערד אָן (באַטראַכטן) די אמת, און זיי האָבן געזאָגט: "ווער איז גרעסער אין שטאַרקייט פֿון אונדז?" האָבן זיי נישט באַמערקט אַז עס איז טאַקע אַלאַה וואָס האָט זיי באַשאַפֿן? איז ער גרעסער אין שטאַרקייט פֿון זיי? און זיי האָבן געלייקנט אונדזערע וואונדער (גרויסקייט).
يَّسْمَعُ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُتْلٰى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
yasma‘u āyātillāhi tutlā ‘alaihi ṡumma yuṣirru mustakbiran ka'allam yasma‘hā, fa basysyirhu bi‘ażābin alīm(in).
(נעמלעך) דער וואָס הערט די פסוקים פון אַלאַה ווען מען זאָגט זיי אים, אָבער ער בלייבט אַראָגאַנט ווי ער וואָלט זיי נישט געהערט. אַזוי וואָרנט אים פון אַ ווייטיקלעכער שטראָף.
وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اَفَلَمْ تَكُنْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنْتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
wa ammal-lażīna kafarū, falam takun āyātī tutlā ‘alaikum fastakbartum wa kuntum qaumam mujrimīn(a).
און וואָס שייך (צו) די וואָס גלויבן נישט (ווערט געזאָגט), "זענען נישט מײַנע פסוקים אײַך פֿאָרגעלייענט געוואָרן, אָבער איר האָט זיך גערימט און איר זײַט געוואָרן זינדיקער?"
قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
זאָג, "ערקלער מיר, וואָס וואָלט איר געטראַכט אויב דאָס (אַל קאָראַן) וואָלט טאַקע געקומען פֿון אַלאַה, און איר וואָלט עס געלייקנט, כאָטש עס איז געווען אַ עדות פֿון די קינדער פֿון ישׂראל וואָס האָט מודה געווען (די אמת) ענלעך צו (וואָס ווערט דערמאָנט אין) קאָראַן און דערנאָך האָט ער געגלייבט, איר באַרימט זיך. טאַקע, אַלאַה פֿירט נישט די אומרעכטע מענטשן."