وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).
Ngan (hinumdumi) han pagsiring Namon ha mga anghel, "Yuko kamo kan Adan!" Salit nagyukbo hira labot la kan Satanas. Nadiri hiya ngan naghahambog, ngan kaapi hiya han grupo han mga diri-tumuroo.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ
wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).
Ngan han pagsiring ha iya, "Mahadlok ka kan Allah," an iya garbo in bumuhat ha pagbuhat hin sala. Salit an impyerno impyerno para ha iya, ngan ha pagkamatuod (ito nga Impyerno) amo an pinakamaraot nga lugar nga pag-uukyan.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Ngan an ira manaragna nagsiring ha ira: “Ha pagkamatuod, gintudlok ni Allah hi Talut nga magin iyo hadi.” Binmaton hira, "Paonan-o nakuha ni Talut an ginhadian ha amon, nga mas may katungod kami han ginhadian kay ha iya, ngan waray hiya tagan hin damo nga karikohan?" (An Rasul) binaton, "Ginpili hiya ni Allah (nga magin hadi) para ha imo ngan gintagan ka hin labaw nga hibaro ngan pisikal nga mga abilidad." Ginhahatag ni Allah an Iya ginhadian ha Iya karuyag, ngan hi Allah amo an Makaluluoy, Maaram han Ngatanan.
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
Ngan pagsingba kan Allah ngan ayaw pag-upod ha Iya hin bisan ano. Ngan magin buotan ha mga kag-anak, suok nga paryente, ilo, mga kablas, harani ngan harayo nga mga amyaw, mga katrabaho, kan Ibn Sabil ngan bisan hin-o nga mga surugoon nga may-ada ka. Tinuod, diri naruruyag hi Allah han mga tawo nga mapahitas-on ngan mapahitas-on ha ira kalugaringon, .
لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا
lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).
An Mesias waray gud mag-alang nga magin surugoon ni Allah, ngan diri liwat an mga anghel nga pinakaduok (kan Allah). Ngan hin-o man an mag-alang pagsingba ha Iya ngan maghambog, titirukon hira ngatanan ni Allah ngadto ha Iya.
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا
fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
Mahitungod hadton mga natoo ngan nagbubuhat hin mag-upay nga buhat, tatapuson ni Allah an ira balos ngan dudugangan an pipira han Iya pagkamahinatagon. Samtang, para sadton mga nag-aalang (pagsingba kan Allah) ngan mapahitas-on, sisirotan hira ni Allah hin masakit nga sirot. Ngan waray hira magkakaada hin parapanalipod o kabulig labot la kan Allah.
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
o nga kamo (diri) sumiring, "Kon an Libro iginpahayag ha amon, mas giyahan unta kami kay ha ira." Tinuod, inabot ha imo an klaro nga pagsaysay, giya ngan kalooy tikang ha imo Ginoo. Hin-o an mas diri matadong kaysa han nagdidiwara han mga ayat ni Allah ngan natalikod hini? Ha tidaraon, babalosan Namon adton natalikod han Amon mga bersikulo hin mapintas nga sirot, tungod kay pirme hira natalikod.
وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).
Pero adton mga nagdidiwara han Amon mga bersikulo ngan nagpapasigarbo hini, amo adto an mga umurukoy han impyerno; magpapabilin hira didto .
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Tinuod, adton mga nagdidiwara han Amon mga tigaman ngan nagpapasigarbo hini, diri aabrihan para ha ira an mga ganghaan han langit, diri liwat hira makakasulod ha Paraiso, tubtob nga an usa nga kamelyo umagi ha mata han dagum. Sugad hini an Amon ginbabalos hadton mga nagbubuhat hin maraot.
وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ
wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).
Ngan adton aada ha igbaw han A'raf (an pinakahitaas nga lugar) nagtawag han ira mga kilala nga may mga tigaman, nga nasiring, "An karikohan nga imo natirok ngan an imo iginpapasigarbo, (nahitabo) waray pulos ha imo."
قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).
An mga mapahitas-on nga mga lider nagsiring hadton mga ginhuhunahuna nga maluya, nga amo adton mga nagtoo ha butnga han ira mga tawo, "Maaram ba kamo nga hi Saleh usa nga apostol tikang han iya Ginoo?" Binmaton hira, “Tinuod gud, natoo kami han iya ginsiring.”
قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ
qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).
Adton mga naghahambog nasiring, "Ha pagkamatuod, igindidiwara namon an iyo gintotoohan."
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
Salit nagpadara Kami ha ira hin mga bagyo, duron, pulgas, pakla ngan dugo (an tubig nga irimnon nga nahimo nga dugo) sugad nga klaro nga mga pamatuod, kondi naghahambog la gihapon hira ngan makasasala hira nga katawhan.
سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ
sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).
Pahirayoon ko an mga tigaman (han Akon gahum) adton mga naghahambog ha tuna nga waray makatadunganon nga rason. Bisan kun makita nira an kada tigaman (han Akon gahum) diri la gihapon hira matoo hini. Ngan kun mayda nira makita nga dalan nga tipakadto ha giya, diri nira (masusunod) ito, pero kun mayda nira makita nga dalan hin sayop, ira ito susundon. Ini tungod kay ira gindidiwara an Amon mga tigaman ngan pirme hira waray pagtagad hini.
اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩
innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).
Tinuod, adton mga kaupod han imo Ginoo diri nag-aalang pagsingba kan Allah ngan ira Hiya ginlilimpyohan ngan ha Iya la hira nayupa.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
Katapos katapos nira, ginpadara Namon hira Moises ngan Harun ngadto kan Paraon ngan han mga lider han iya katawohan, nga nagdadara han Amon mga tigaman (han gahum). Naghahambog daw hira ngan makasasala hira.
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ
illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).
labot la han Yawa. Nag-alang hiya pag-upod han (mga anghel) nga naghahapa.
قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ
qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
Hiya (Iblis) nagsiring, "Diri gud ako magduduko ha tawo nga Imo ginlarang tikang ha uga nga lapok tikang ha itom nga lapok nga gintagan hin porma."
لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ
lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).
Waray ruhaduha nga maaram hi Allah han ira gintatago ngan han ira iginpapahayag. Ha pagkamatuod, diri Hiya naruruyag ha mapahitas-on nga mga tawo.
فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).
Salit sulod ha mga ganghaan han impyerno, magpapabilin ka nga waray katapusan dida. Sigurado nga ito an pinakamaraot nga lugar para ha mga tawo nga nagpapahambog han ira kalugaringon.
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
Ngan ayaw Ka paglakat ha tuna nga mapahitas-on, kay diri ka gud makakatusok han tuna, diri ka liwat makakasaka ha kahitas-an han kabukiran.
ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ
Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).
Samtang nagliliko sa iyang dapig (sa pagkamapahitas-on) sa pagdara sa mga tawo sa dalan sa Allah. Ginpakaalohan hiya dinhi hini nga kalibutan, ngan ha Adlaw han Pagkabanhaw tatagan namon hiya hin pagtilaw han naglalaga nga pagsakit han impyerno.
اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَّعِظَامًا اَنَّكُمْ مُّخْرَجُوْنَ ۖ
aya‘idukum annakum iżā mittum wa kuntum turābaw wa ‘iẓāman annakum mukhrajūn(a).
Nagsaad ba hiya ha imo nga kon mamatay ka ngan magin tapotapo ngan tul-an, aktuwal nga igagawas ka (tikang ha imo lubnganan)?
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا عَالِيْنَ ۚ
ilā fir‘auna wa mala'ihī fastakbarū wa kānū qauman ‘ālīn(a).
kan Paraon ngan ha mga lider han iya katawohan, kondi mapahitas-on hira ngan usa gud hira nga mapahitas-on nga katawohan.
وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ
wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).
ngan adton naghahatag han ira iginhatag (limos) nga may mga kasingkasing nga puno hin kahadlok (kay maaram hira) nga ha pagkamatuod mabalik hira ha ira Ginoo, .
مُسْتَكْبِرِيْنَۙ بِهٖ سٰمِرًا تَهْجُرُوْنَ
mustakbirīn(a), bihī sāmiran tahjurūn(a).
pinaagi han paghambog ngan pagyakan hin mangil-ad nga mga pulong kontra hito (an Qur’an) kon nakikiistorya kamo ha gab-i.
وَلَقَدْ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوْا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُوْنَ
wa laqad akhażnāhum bil-‘ażābi famastakānū lirabbihim wa mā yataḍarra‘ūn(a).
Ngan ha pagkamatuod, ginpasakit Namon hira, kondi waray hira magpasakop ha ira Ginoo, ngan waray liwat hira magpaubos.
۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا
wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).
Ngan adton diri naglalaum nga makigkita ha Aton (ha Kataposan) nasiring, "Kay ano nga waray igpadara ha aton an mga anghel, o (kay ano nga) diri naton nakikita an aton Ginoo?" Ha pagkamatuod, nagin hambog hira ngan nagtalapas gud (ha pagbuhat hin kawaray-hustisya).
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ
wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).
Ug kung giingnan kanila, "Mayukbo ka sa Maloloy-on", nagbaton sila, "Hin-o ang Maloloy-on? Angay ba kami magyukbo kan Allah nga imo (Muhammad) ginsugo sa amon (nga magyukbo sa Iya)?" Ngan hira in nagdadalagan hin mas hirayo ngan mas hirayo (tikang ha kamatuoran).
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ
wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).
Ngan kada bag-o nga pahamangno (usa nga iginpahayag nga bersikulo han Qur’an) nga iginpresentar ha ira tikang ha Maloloy-on nga Dios, pirme hira natalikod hito.
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
labot la hadton nagbubuhat hin diri makatadunganon nga katapos nagbabag-o (iya kalugaringon) ngadto ha maopay katapos han maraot (nagbasol); Salit tinuod, ako an Mapinasayloon, an Maloloy-on.
وَاسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُوْدُهٗ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اِلَيْنَا لَا يُرْجَعُوْنَ
wastakbara huwa wa judūduhū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa ẓannū annahum ilainā lā yurja‘ūn(a).
Salit han pag-abot ni Moises ha ira dara an (pagdara) han Aton tinuod nga milagro, nagsiring hira, "Ini in hinimo-himo la nga mahika, ngan waray pa gud kami makabati (hini) ha amon mga kaapoy-apoyan."
وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ
wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).
Ngan ngadto han mga tawo han Madyan, (ginpadara namon) an ira bugto nga hi Shuaib, hiya nagsiring: "O akon mga tawo! Pagsingba kamo kan Allah, paglaum han (balos han) katapusan nga adlaw, ngan ayaw kamo paglibot-libot ha tuna nga nagbubuhat hin karat-an."
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا وَلّٰى مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ فِيْٓ اُذُنَيْهِ وَقْرًاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihi āyātunā wallā mustakbiran ka'allam yasma‘hā ka'anna fī użunaihi waqrā(n), fabasyyirhu bi‘ażābin alīm(in).
(nga amo) an mga tawo nga nagbubuhat hin mga pag-ampo, nagbabayad hin zakat ngan natoo hira ha pag-eksister han kinabuhi katapos han kamatayon.
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍۚ
wa lā tuṣa‘‘ir khaddaka lin-nāsi wa lā tamsyi fil-arḍi maraḥā(n), innallāha lā yuḥibbu kulla mukhtālin fakhūr(in).
Ngan kun hira nga duha magpirit ha imo nga makig-upod hin mga kapadis ha Akon hin usa nga butang nga waray ka hibaro, niyan ayaw hira pagsugot, ngan makig-upod hin maupay ha kalibutan, ngan sunda an dalan hadton mga nabalik ha Akon. Katapos, ha Akon an imo pagbalik, katapos, igsusumat ko ha imo an imo ginbuhat.
اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩
innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).
Ngan (makangingirhat gud), kon makita mo adton mga makasasala nga nagduko han ira mga ulo ha atubangan han ira Ginoo, (hira nagsiring), "Ginoo namon, nakita ngan nabatian namon, salit ibalik kami (ha kalibotan), sigurado nga magbubuhat kami hin mag-opay nga buhat. Ha pagkamatuod, kami usa nga katawohan nga natoo."
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ
wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).
Ngan waray ka Namon sugoa (Muhammad), kundi ngadto han ngatanan nga katawhan komo paradara hin maupay nga sumat ngan komo parapahimatngon, pero kadam-an nga mga tawo in diri maaram.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Ngan (hinumdumi) ha adlaw (nga) gintirok hira ngatanan ni Allah katapos Hiya nagsiring ha mga anghel, “Nagsingba ba hira ha imo hadto?”
ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا
istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).
Sidngon, "Pahibaroa Ako mahitungod han imo mga kaupod nga imo gin-aampo labot la kan Allah." Ipakita ha Akon kon ano nga bahin han tuna an ira ginlarang? O may-ada ba hira bahin ha paglarang han kalangitan? O gintagan ba Namon hira hin usa nga Libro basi makarawat hira hin matin-aw nga mga pamatuod tikang hito? Tinuod, an mga magburuhat hin sayop, an iba ha ira nagsasaad la hin panlimbong ha iba.
وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ ۖ
wa iżā żukkirū lā yażkurūn(a).
labot la han (yawa) nga nangawat (usa nga pag-istorya); kay ginlalanat hiya hin naglalaga nga bitoon.
اِنَّهُمْ كَانُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ ۙ
innahum kānū iżā qīla lahum lā ilāha illallāhu yastakbirūn(a).
Salit ginpahisalaag kamo namon, ha pagkamatuod kami mismo an nagpahisalaag."
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اِسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
illā iblīs(a), istakbara wa kāna minal-kafirīn(a).
An iginpahayag ha akon amo nga usa la ako nga totoo nga parapahamangno.”
قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا مَنَعَكَ اَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۗ اَسْتَكْبَرْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِيْنَ
qāla yā iblīsu mā mana‘aka an tasjuda limā khalaqtu biyadayy(a), astakbarta am kunta minal-‘ālīn(a).
(Hinumdumi) han pagsiring han imo Ginoo ha mga anghel, “Tinuod, akon lalarang an tawo tikang ha lapok.
بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).
Ngan sunda kutob han mahihimo an iginpalusad ha imo (an Qur’an) tikang ha imo Ginoo antes umabot ha imo hin tigda an sirot, samtang diri ka maaram hito.
وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ
wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).
basi waray magsiring, 'Kadako han akon pagbasol han akon pagpabaya ha (pagtuman han akon mga obligasyon) ngadto kan Allah, ngan ha pagkamatuod usa ako hadton mga nagtatamay (han relihiyon ni Allah),'
قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).
Ngan ginhuhuyop an Trompeta, ngan an ngatanan nga aada ha langit ngan tuna namamatay labot la hadton karuyag ni Allah. Katapos, ginhuhuyop ito hin makausa pa, ngan nabuhat hira, nga naghuhulat (han paghukom ni Allah).
فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
Katapos, kinadto Hiya ha langit ngan (an langit) aso pa, katapos, nagsiring Hiya hito ngan ha tuna, "Kadi kamo nga duha sumala han Akon sugo, nga masinugtanon o napipiritan." Pareho hira binaton, “Masinugtanon kami nga kinanhi.”
يَّسْمَعُ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُتْلٰى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
yasma‘u āyātillāhi tutlā ‘alaihi ṡumma yuṣirru mustakbiran ka'allam yasma‘hā, fa basysyirhu bi‘ażābin alīm(in).
Ha Mim
وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اَفَلَمْ تَكُنْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنْتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
wa ammal-lażīna kafarū, falam takun āyātī tutlā ‘alaikum fastakbartum wa kuntum qaumam mujrimīn(a).
Ngan nasiring hira, "Ini nga kinabuhi waray iba kundi kinabuhi dinhi hini nga kalibutan, namamatay kita ngan nabubuhi kita, ngan waray iba nga nagbubungkag ha aton kundi an panahon." Pero waray hira hibaro mahitungod hini, nagbabanabana la hira.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Waray naton himoa an langit ngan tuna ngan an aada ha butnga hini kundi ha tama (katuyoan) ngan ha sulod han itinanda nga panahon. Kondi an mga waray tumoo binaya ha pahamangno nga iginhatag ha ira.