Q.S Al-Baqarah (اَلْبَقَرَة) - 286 Ihap han mga Bersikulo

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

Ini nga libro (an Qur’an) waray pagruhaduha mahitungod hini; giya para hadton mga diosnon .

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(nga amo) adton mga natoo han diri nakikita, nagbubuhat hin mga pag-ampo, ngan naggasto hin bahin han sustento nga Amon iginhatag ha ira .

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

ngan adton mga natuod han (Qur’an) nga iginpahayag ha imo (Muhammad) ngan (mga libro) nga iginpadara ha imo ugsa, ngan natoo hira han pag-eksister han kinabuhi katapos han kamatayon .

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Hira an nakakakarawat hin giya tikang ha ira Ginoo, ngan hira an swerte .

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Tinuod, adton diri natoo, pareho la ha ira, magpahimatngon ka man (Muhammad) o diri mo hira pahamangnoan, diri hira matoo.

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ginselyohan ni Allah an ira mga kasingkasing ngan pamati, ginsara an ira panan-aw, ngan mag-aantos hira hin mabug-at nga sirot .

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

Ngan ha mga tawo mayda mga nasiring, "Natoo kami kan Allah ngan ha Kataposan nga Adlaw," pero ha kamatuoran diri hira mga tumuroo .

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Ginlilimbongan nira hi Allah ngan adton mga tumuroo, kondi ginlilimbongan la nira an ira kalugaringon nga diri ito nasasantop .

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

Ha ira mga kasingkasing mayda sakit, katapos gindugangan ni Allah an sakit, ngan nakakarawat hira hin masakit nga sirot, tungod kay nagbuwa hira.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Ngan kon ginsidngan hira, "Ayaw kamo pagdaot ha tuna!" Hira binaton, "Ha kamatuoran, kami an naghihimo hin mga pag-uswag."

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

Hinumdumi, ha kamatuoran hira an nagbubuhat han kadaot, pero diri nira ito nasasantop .

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

Ngan kon igsiring ha ira, "Tumoo kamo sugad han pagtoo han iba!" Binmaton hira, “Matoo ba kami sugad han pagtoo han mga waray sarabotan?” Hinumdumi, ha kamatuoran hira an kulang hin pagsabot, pero diri hira maaram.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

Ngan kon nakikigkita hira hin mga tawo nga natoo, nasiring hira, "Natoo kami." Pero han pagbalik nira ngadto han ira mga yawa (mga lider), nagsiring hira, "Tinuod, kaupod niyo kami, nag-uuyag la kami."

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Hi Allah in magtatamay ha ira ngan pabay-an hira nga mag-anod ngadto ha sayop.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

Hira an nagpalit han sayop nga may giya. Salit malas an ira patigayon ngan waray hira nakuha nga giya.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

An ira ehemplo in sugad hadton mga nagdadagkot hin kalayo, pero katapos hini maglamrag han ira palibot, ginkukuha ni Allah an ira kapawa ngan ginbabayaan hira ha kasisidman, nga diri nakakakita.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

Bungol, ngula ngan buta hira, salit diri hira nakakabalik.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

O sugad hin (tawo nga naigo hin) makusog nga uran tikang ha langit, nga inupdan hin kasirom, dalugdog ngan kidlat. Ginsasakpan nira an ira mga talinga gamit an ira mga tudlo, (nalilikyan) an tunog han dalugdog kay nahadlok hira nga mamatay. Kaupod ni Allah adton mga diri natoo.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Haros makita han kidlat an ira pagkita. Kada paglamrag han (kidlat), nalakat hira ha ilarom hito, ngan kon masirom an kasisidman ha ira, naundang hira. Kon karuyag ni Allah, kuhaon unta Niya an ira pamati ngan pagkita. Tinuod, hi Allah an Makagarahum ha ngatanan nga mga butang.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

O mga tawo! Singbaha an imo Ginoo nga naglarang ha imo ngan han mga nauna ha imo, basi makab-ot mo an pagkadiosnon.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(Hiya) an naghimo han tuna nga higdaan para ha iyo ngan an langit nga atop, ngan Hiya an Nagpapaubos hin tubig (uran) tikang ha langit, katapos Hiya nagbubunga upod hini (uran) hin bunga sugad nga sustento para ha iyo. Sanglit, ayaw paghatag hin mga karibal kan Allah samtang maaram ka.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Ngan kon magruhaduha kamo (sa Qur’an) nga Amon iginpadara ngadto han Amon surugoon (Muhammad), niyan paghimo hin surah nga sugad hini ngan imbitara an iyo mananabang labot la kan Allah, kon tinuod kamo.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Kon diri ka makakahimo hini, ngan (sigurado) diri ka makakahimo, niyan kahadloki an kalayo han impyerno nga an gasolina amo an mga tawo ngan mga bato, nga igin-andam para han mga diri tumuroo.

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

Ngan ipaabot an maupay nga sumat hadton mga natoo ngan nagbubuhat hin mag-upay nga mga buhat, nga para ha ira (ginhatag) an mga tanaman nga ha ilarom hini naawas an mga salog. Kada hira gintatagan hin prutas tikang ha Langit komo sustento, nasiring hira, "Amo ini an aton gintagan hadto." Gintagan hira hin kapareho (mga prutas). Ngan didto hira (nakakuha) hin putli nga mga padis. Nagpapabilin hira dida hito.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

Tinuod, diri nag-aalang hi Allah paghimo hin ehemplo hin lamok o hin mas gutiay pa hito. Mahitungod hadton mga natoo, maaram hira nga amo ini an kamatuoran tikang ha Dyos. Kundi an mga diri natoo nasiring: "Ano an karuyag sidngon ni Allah hini nga pananglitan?" Pinaagi hito (parabola) iya ginpahisalaag an damu nga tawo, ngan pinaagi hito (sugad man) damu nga tawo an iya gintagan hin giya. Pero waray Niya ginpapahisalaag pinaagi hini (pananglitan) labot la han mga magraot, .

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(nga amo) adton mga nagtatalapas han kasabotan ni Allah katapos (an kasarabutan) makumpirma, ngan nagbabari han ginsugo ni Allah nga magsumpay ngan maghimo hin karat-an ha tuna. Hira an mga napirde.

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Paonan-o ka magdidiri kan Allah, han (patay) ka, tapos gintagan ka Niya hin kinabuhi, tapos ginpatay ka Niya, tapos ginbuhi ka Niya. Katapos, ha Iya kamo ibabalik.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

Hiya (Allah) an naglarang han ngatanan nga butang ha tuna para ha imo, katapos kinadto Hiya ha mga langit, katapos Iya ini ginhingpit ngadto ha pito nga langit. Ngan Hiya an Maaram han ngatanan.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagsiring han imo Ginoo ha mga anghel, "Maghihimo ako hin kalifa dinhi ha tuna." Nagsiring hira, "Magbubutang Ka ba didto hin tawo nga magpapahinabo hin korapsyon ngan magpapaagay hin dugo, samtang kami nagdadayaw ha Imo ngan nagbabaraan han Imo ngaran?" Nagsiring hiya, “Ha pagkamatuod, maaram ako han diri niyo hinbabaroan.”

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

Ngan Iya gintutdoan hi Adan han mga ngaran (mga butang) hini ngatanan, katapos Iya iginpakita ini ha mga anghel, nga nasiring, "Sumati Ako an mga ngaran hini ngatanan (mga butang), kon tinuod kamo!"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Binaton hira, "Himayaon Ka, waray kami nahibabaroan labot la han Imo igintutdo ha amon. Tinuod, Ikaw an Maaram han Ngatanan, an Maaramon han Ngatanan."

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

Siya (Allah) nag-ingon, "O Adan! Sumati sila ang mga ngalan!" Kahuman niya (Adan) igyakan an iya ngaran, Hiya nagsiring, "Waray ba ako magsumat ha iyo nga maaram ako han mga tinago han langit ngan tuna, ngan maaram ako han iyo iginpapahayag ngan han iyo gintatago?"

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagsiring Namon ha mga anghel, "Yuko kamo kan Adan!" Salit nagyukbo hira labot la kan Satanas. Nadiri hiya ngan naghahambog, ngan kaapi hiya han grupo han mga diri-tumuroo.

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Ngan Kami nagsiring, "O Adan! Pabilin ka ngan an imo asawa ha Paraiso, ngan kaon han magrasa (iba-iba nga pagkaon) didto sugad han imo karuyag. (Pero) ayaw pagdaop hini nga kahoy, kay bangin kaupod ka han mga magburuhat hin sayop!"

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Katapos, ginlimbongan hira nga duha ni Satanas tikang ha langit salit hira nga duha waray upod ha (ngatanan nga kalipayan) samtang nakadto hira (langit). Ngan Kami nagsiring, "Lusad kamo! An iba ha iyo mga kaaway han iba. Ngan para ha iyo may-ada urukyan ngan kalipayan dinhi ha tuna tubtob ha itinanda nga panahon."

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

Katapos, nakarawat hi Adan hin pipira nga sentensya tikang ha iya Ginoo, katapos, ginkarawat Niya an iya pagbasol. Ha pagkamatuod, hi Allah amo an Labi nga Makarawat han pagbasol, Labi nga Maloloy-on.

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Nagsiring kami, "Lusad kamo ngatanan, tikang ha langit! Niyan kon tinuod nga umabot ha iyo an Akon giya, niyan bisan hin-o nga magsunod han Akon giya, waray kahadlok para ha ira ngan diri liwat hira masusubo."

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Mahitungod hadton diri natoo ngan nagdidiwara han Amon mga tigaman, hira an mga umurukoy han impyerno. Nagpapabilin hira dida hito.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

O mga Anak ni Israel! Hinumdumi an Akon mga bendisyon nga Akon iginhatag ha iyo. Ngan tumana an imo saad ha Akon, tutumanon ko an Akon saad ha imo, ngan kahadloki Ako la.

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

Ngan tumoo kamo han kun ano (an Qur'an) nga akon iginpadara nga nagpapamatuod han kun ano (an Torah) an aada ha iyo, ngan ayaw kamo pagin una nga diri tumoo hini. Ayaw niyo ibaligya hin barato an Akon mga bersikulo, ngan kahadloki la Ako.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

Ngan ayaw isagol an kamatuoran ha kabuwaan ngan (ayaw) itago an kamatuoran samtang maaram ka hito.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

Ngan buhata an pag-ampo, pagbayad hin zakat, ngan pagyukbo upod han mga naduko.

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Kay ano nga ginsusugo mo an iba (nga magbuhat) hin birtud, samtang nahingangalimtan mo an imo kalugaringon, bisan kon ginbabasa mo an Libro (Torah)? Diri ba kamo nakakasabot?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

Ngan mangaro hin bulig (kan Allah) nga may pasensya ngan pag-ampo. Ngan (an pag-ampo) makuri gud, labot la hadton mga debotado .

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(nga amo) adton mga natoo nga makikita nira an ira Ginoo, ngan mabalik hira ha Iya.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

O mga Anak ni Israel! Hinumdumi an Akon mga bendisyon nga akon iginhatag ha iyo, ngan ginpaboran ko kamo kay han ngatanan nga iba nga mga tawo dinhi ha kalibutan (hito nga panahon).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

Ngan kahadloki an adlaw, (kon) waray makakadepensa ha iba bisan gutiay la. Samtang, an ano man nga intercession ngan ransom tikang ha ira in diri kakarawaton ngan diri hira mabubuligan.

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Ngan (hinumdumi) han pagtalwas namon ha iyo tikang (kan Paraon ngan) mga sumurunod ni Paraon. Ginpasakit ka nira hin duro. Ira gin-iihaw an imo mga anak nga lalaki ngan ginpapatay an imo mga anak nga babaye. Ngan hito nga kahimtang daku ito nga pagsari tikang ha imo Ginoo.

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagtunga namon han dagat para ha iyo, basi kami matalwas ha iyo ngan malumos namon (hi Paraon ngan) an mga sumurunod ni Paraon, samtang nagkikinita kamo.

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagsaad Namon kan Moises hin kap-atan ka gab-i. Katapos kamo (mga Anak ni Israel) naghimo (hin estatwa han) nati nga baka (sugad nga halad) katapos han iya (pagbaya), ngan kamo (nagin) mga magburuhat hin sayop.

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

Katapos, ginpasaylo namon kamo katapos hito, basi kamo magpasalamat.

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

Ngan (hinumdumi), han paghatag Namon kan Musa han Libro ngan han Furqan, basi kamo maggiya.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Ngan (hinumdumi) han pagsiring ni Musa ha iya katawohan, "O akon katawohan! Tinuod nga nagsayop kamo ha iyo kalugaringon pinaagi hin paghimo hin (ladawan hin) nati nga baka (sugad nga halad), sanglit magbasol kamo ha iyo Maglalarang ngan magpatay kamo. Mas maupay para ha iyo kaupod an iyo Maglalarang. Kakarawaton niya an iyo pagbasol. Ha pagkamatuod, Hiya an Labi nga Malooy, Makarawat han Pagbasol."

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagsiring mo, “O Musa! Diri kami matuod ha imo tubtob nga diri pa namon makita hin klaro hi Allah," niyan gin-igo ka han kidlat samtang nagkikinita ka.

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

Katapos, Ginbanhaw ka namon katapos mo mamatay, basi magpasalamat ka.

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ngan ginlandong ka namon hin mga dampog, ngan iginpalusad namon ha imo an mann ngan salwa. Kaon hin maupay (pagkaon) tikang han sustento nga Amon iginhatag ha iyo. Waray hira magsayop ha amon, kondi ira ginbuhat an sayop ha ira kalugaringon.

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

Ngan (hinumdumi) han Amon pagsiring, "Sulod hini nga tuna (Baitulmaqdis), katapos kaon hin marasa (han iba-iba nga pagkaon) nga aada ha imo karuyag. Ngan sulod ha ganghaan hini samtang naduko, ngan sumiring, "Talwasa kami (tikang ha amon mga sala)," sigurado nga Pasayloon namon an imo mga sayop. Ngan dudugangan namon adton mga nagbubuhat hin maupay para."

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Katapos, ginsaliwnan han diri makatadunganon nga mga tawo an sugo hin (iba nga sugo) nga waray igsugo ha ira. Salit iginpaubos Namon an kalamidad tikang ha langit ha diri-matadong nga mga tawo, tungod kay hira (pirme) nagbubuhat hin maraot nga mga butang.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ngan (hinumdumi) han pag-aro ni Moises hin tubig para han iya katawohan, Nagsiring Kami, "Hampaka an bato gamit an imo tungkod!" Salit 12 nga burabod an nag-awas tikang hito. An kada tribo maaram han ira (tagsa) nga lugar nga irimnon. Kaon ngan inom tikang han sustensya ni Allah (ginhatag), ngan ayaw pagbuhat hin maraot ha tuna pinaagi hin pagbuhat hin kadaot.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Ngan (hinumdumi) han imo pagsiring, "O Moises! Diri kami makakailob (pagkaon) hin usa la nga klase hin pagkaon, salit pangaro ha imo Ginoo para ha amon, nga tagan Niya kami han mga gintutubo han tuna: han mga tanom, mga pipino, ahos, mga liso hin fennel, ngan mga sibuyas." Nagsiring hiya (Moises), "Nangangaro ka ba hin maraot kabalyo hin maupay? Kadto ha usa nga bungto, sigurado nga makuha mo an imo gin-aaro." Katapos, gin-igo hira hin kaarawdan ngan kapobrehan, ngan hira (utro) nagkaada hin kasina tikang kan Allah. Nga (nahitabo) tungod kay ginigar nila ang mga ayat ni Allah ug gipatay ang mga manaragna nga way katadungan (matadong nga hinungdan). Tungod ito kay diri hira masinugtanon ngan nagtalapas. Matuod, adton mga natuo, an mga Judiyo, an mga Kristyano ug an mga Sabean, bisan hin-o (ha ira) an natoo kan Allah ug ha Kataposan nga Adlaw, ug nagbuhat hin mag-upay nga mga buhat, hira babalosan han ira Ginoo, waray kahadlok ha ira, ug diri hira mabidoon.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Matuod, adton mga natuo, an mga Judiyo, an mga Kristyano ug an mga Sabean, bisan hin-o (ha ira) an natoo kan Allah ug ha Kataposan nga Adlaw, ug nagbuhat hin mag-upay nga mga buhat, hira babalosan han ira Ginoo, waray kahadlok ha ira, ug diri hira mabidoon.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagkuha Namon han imo saad ngan gin-alsa Namon an bukid (Sinai) ha igbaw mo (samtang nasiring), "Kapti hin marig-on an Amon iginhatag ha imo ngan hinumdumi an aada hini, basi makab-ot mo an pagkadiosnon."

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

Tapos kahuman hito tumalikod ka. Salit kun diri tungod han grasya ni Allah ngan Iya kalooy ha imo, sigurado nga usa ka han mga napirde.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Ngan ha pagkamatuod, kilala niyo adton mga nagbuhat hin mga pagtalapas ha iyo ha Adlaw nga Iparahuway, sanglit nagsiring Kami ha ira, "Magin mga unggoy kamo nga talamayon!"

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Salit naghimo Kami hin (sugad) nga pahamangno para han mga tawo hadto nga panahon ngan para hadton sumunod, ngan leksyon para han mga diosnon.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagsiring ni Musa ha iya katawohan, "Ginsusugo kamo ni Allah nga mag-ihaw hin baka nga babaye." Nagpakiana hira, “Maghihimo ka ba hin pagtamay ha amon?” Hiya (Moises) binaton, "Nag-aaro ako hin darangpanan kan Allah basi diri ako mahiupod han mga ignorante."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Nagsiring hira, "Hangyoa an imo Ginoo nga ig-esplikar namon ha amon an mahitungod hito (babaye nga baka)." Hiya (Moises) binaton, "Siya (Allah) nagsiring nga an baka nga babaye diri lagas o batan-on, (kundi) ha butnga. Sanglit buhata an iginsusugo ha imo."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Nagsiring hira, “Hangyoa an imo Ginoo nga isaysay namon ha amon kon ano an kolor hito.” Hiya (Moises) binaton, "Siya (Allah) nagsugad, nga (an baka) babaye nga baka nga an kolor madulom nga dulaw, nga nakakalipay hadton mga nagkikinita (ha iya)."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

Nagsiring hira, "Hangyoa an imo Ginoo nga isaysay namon ha amon mahitungod hiton (babaye nga baka). (Kay) tinuod nga an baka diri pa klaro ha amon, ngan kon karuyag ni Allah, sigurado nga makarawat kami hin giya."

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

Hiya (Moises) binaton, "Siya (Allah) nagsiring, (an baka) usa nga babaye nga baka nga waray pa gud magamit ha pag-arado han tuna ngan diri (sugad man) ha patubig han mga pananom, mahimsog ngan waray mga buring." Nagsiring hira, "Yana kon sugad imo igsaysay an kamatuoran (mga butang)." Katapos, ira hiya gin-ihaw, ngan haros diri nira gintuman (an sugo).

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

Ngan (hinumdumi) kun mayda ka ginpapatay, tapos naghihimo ka hin mga akusasyon mahitungod hito. Pero hi Allah in nagpapahayag han iyo gintatago.

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Katapos, nagsiring Kami, "Hampaka an (patay nga lawas) hin bahin han (baka)!" Ha sugad hini gintatagan ni Allah hin kinabuhi an (mga tawo) nga patay na, ngan Iya iginpapakita ha iyo an mga tigaman (han Iya gahum) basi kamo makasabot.

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Tapos kahuman hito nagin matig-a an imo kasingkasing, salit (an imo kasingkasing) baga hin bato, mas matig-a pa gud. Ngani, tikang hini nga mga bato sigurado nga may mga salog (tubig) nga nag-aawas tikang hito. Mayda liwat mga nabubuak ngan nagawas an mga burabod tikang hini. Ngan mayda liwat mga nadadalagan tipaubos kay nahadlok hira kan Allah. Ngan diri diri maaram hi Allah han iyo ginbubuhat.

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

Salit naglalaum gud ba kamo (mga Muslim) nga tumuod hira ha iyo, samtang usa nga grupo ha ira an nakakabati han pulong ni Allah, katapos ira ito ginbabag-o katapos masabtan ito, bisan kon maaram hira hito?

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

Ngan kon nakikigkita hira hadton mga natoo, nasiring hira, “Natoo kami.” Pero han pagbalik nira ha kada tagsa, nagpakiana hira, "Igsusumat mo ba ha ira an iginsaysay ni Allah ha imo, basi ira ka nira igpamatud-an ha atubangan han imo Ginoo? Diri ba kamo nakakasabot?"

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

Ngan diri ba hira maaram nga maaram hi Allah han ira gintatago ngan han ira iginpapahayag?

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

Ngan ha ira mayda mga diri maaram magbasa ngan magsurat, diri nakakasabot han Libro (Torah), labot la han paghanduraw la ngan hira la an pagbanabana.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

Salit kairo hadton mga nagsusurat hin mga libro gamit an ira (kalugaringon) nga mga kamot, katapos magsiring, “Ini tikang kan Allah,” (nga may panuyo) nga ibaligya ito hin barato. Salit kairo nira, tungod han sinurat han ira mga kamot, ngan kairo nira tungod han ira ginbubuhat.

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Ngan hira nagsiring, "An impyerno diri makakapot ha aton, labot la hin pira ka adlaw." Siring, "Nakarawat ka ba hin saad tikang kan Allah, basi diri pagtalapas ni Allah an Iya saad, o nagyayakan ka ba mahitungod kan Allah hin diri mo maaram?"

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Diri ito an kahimtang! Bisan hin-o nga nagbubuhat hin maraot ngan an iya mga sala nalumos ha iya, niyan hira an mga umurukoy han impyerno. Nagpapabilin hira dida hito.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Ngan adton mga natoo ngan nagbubuhat hin mag-upay nga buhat, hira an mga umurukoy ha langit. Nagpapabilin hira dida hito.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagkuha Namon han saad tikang ha mga Anak ni Israel, "Ayaw kamo pagsingba labot la kan Allah, ngan magin maupay ha mga kag-anak, mga paryente, mga ilo ngan mga kablas. Ngan magyakan hin mag-upay nga mga pulong ha mga tawo, magbuhat hin mga pag-ampo ngan magbayad hin zakat." Pero tapos tumalikod kamo (gindiwara), labot la hin gutiay nga bahin ha iyo, ngan (pa) mga diri-disidente kamo.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagkuha Namon han imo saad, "Ayaw pag-ula han imo dugo (patay hin mga tawo), ngan paiwasa an iyo kalugaringon (an iyo mga igkasitawo) tikang han iyo bungto." Katapos, naghihimo ka hin saad ngan nagpapamatuod.

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Katapos kamo (an mga Anak ni Israel) nagpatay han iyo kalugaringon (an iyo mga amyaw), ngan ginpaiwas an usa nga grupo ha iyo tikang han ira mga tuna nga natawhan. Nagbuburublig kamo (naatubang) ha ira ha karaotan ngan kaaway. Ngan kon umabot hira ha imo sugad nga mga bihag, imo hira ginlulukat, bisan kon gindid-an ka ha pagpaiwas ha ira. Natoo ka ba ha pipira nga Libro (Torah) ngan diri natoo ha pipira (iba)? Sanglit waray (angay) nga balos para hadton ha iyo nga nagbubuhat hini labot la han kaarawdan ha kinabuhi dinhi ha kalibutan, ngan ha Adlaw han Pagkabanhaw ibabalik hira ngadto han pinakamabug-at nga sirot. Ngan diri diri maaram hi Allah han iyo ginbubuhat.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

Amo ini an mga tawo nga nagpalit han kinabuhi hini nga kalibutan pinaagi han (kinabuhi han) kinabuhi katapos han kamatayon. Katapos, diri na mapagaan an ira sirot ngan diri na hira mabubuligan.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

Ngan tinuod, ginhatag namon an Libro (Torah) kan Moises, ngan ginsunod namon hiya upod han mga apostoles, ngan ginhatag namon hi Jesus nga anak ni Maria han mga pamatuod han kamatuoran ngan ginpakusog namon hiya pinaagi han Espiritu Santo (Jibril). Kay ano nga kada pag-abot hin mensahero ha imo (nagdadara) hin usa nga butang (leksyon) nga diri mo karuyag, imo ito iginhahambog, katapos nagbubuwa ka mahitungod han iba hito ngan ginpapatay an iba hito?

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

Ngan nagsiring hira, “Sarado an amon mga kasingkasing.” Diri! Ginsumpa hira ni Allah tungod han ira diri pagsugot, pero gutiay la ha ira an natoo.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

Ngan kahuman umabot ha ira an Libro (Al-Qur’an) tikang kan Allah nga nagpamatuod han ira gintatag-iya, samtang han una hira nangaro hin kadaugan bawbaw han mga kawaray, nahitabo nga han umabot ha ira an ira nahibaru-an, ira ini ginlirong. Salit an sumpa ni Allah aada ha mga diri natoo.

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

Maraut kaayo (an buhat) para sa ilang pagbaligya sa ilang kaugalingon, pinaagi sa pagdiwara sa gipadayag ni Allah, tungod kay naaawa sila nga gipadala ni Allah ang Iya grasya ngadto sa Kinsa niya gusto sa Iya mga surugoon. Amo nga gin-ilob nira an sunod-sunod nga kapungot. Ngan ha mga diri natoo (ipapadapat) hin makaarawod nga sirot.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

Ngan kun ginsisiring ha ira, "Tuo kamo han iginpadayag ni Allah (an Qur’an)," hira nabaton, "Natoo kami han iginpadayag ha amon." Ngan ira gindidiwara an masunod, bisan kon (an Qur’an) amo an kamatuoran nga nagpapakamatadong han aada ha ira. Sidnga (Muhammad), "Kay ano nga ginpatay niyo an mga manaragna ni Allah hadto kon mga tumuroo kamo?"

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Ngan ha pagkamatuod, hi Moises kinadto ha iyo nga may dara nga mga pamatuod han kamatuoran, katapos ginkuha niyo (an ladawan han) nati nga baka (sugad nga halad) katapos han iya (pagbaya), ngan kamo (nagin) mga magburuhat hin sayop.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

Ngan (hinumdumi) han pagkuha Namon han imo saad ngan gin-alsa Namon an bukid (Sinai) ha igbaw mo (samtang nasiring), "Kapti hin marig-on an Amon iginhatag ha imo ngan pamati!" Binmaton hira, “Namati kami pero waray kami sumugot.” Ngan an nati nga baka sinulod ha ira mga kasingkasing (an gugma ha pagsingba hin mga rebulto) tungod han ira kawaray pagtoo. Siring, “Maraot gud an iginsusugo ha iyo han iyo gintotoohan kon mga tumuroo kamo!”

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

Sidnga (Muhammad), "Kon ang tuna sa kinabuhi sa pagkamatay aduna sa Allah, partikular alang sa imong ug dili alang sa iba, niyan pangaro sa kamatayon kung matadong ka nga tawo."

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Pero diri gud nira hihingyapon ito nga kamatayon, tungod han mga sala nga ginbuhat han ira mga kamot. Ngan hi Allah Maaram han ngatanan nga mga magburuhat hin maraot.

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Ngan tinuod, imo (Muhammad) makikita hira (an mga Judiyo), mga tawo nga pinakahakog ha kinabuhi (an kalibutan), bisan (mas hakog) kaysa han mga politeista. Karuyag han tagsa ha ira nga tagan hin usa ka yukot ka tuig nga kinabuhi, bisan kon iton hilawig nga kinabuhi diri makakapugong ha ira tikang ha kabungkagan. Ngan hi Allah an Makakita han ira ginbubuhat.

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

Sidnga (Muhammad), "Bisan hin-o an nagin kaaway ni Gabriel, unya (hibaroi) nga hiya an nagpadara (an Qur'an) ha iyo mga kasingkasing ha pagtugot ni Allah, nga nagkukumpirma kun ano an (mga libro) hadto, ngan nagigin giya ngan maupay nga balita para han mga tumuroo."

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

Bisan hin-o an kaaway ni Allah, han Iya mga angel, han Iya mga mensahero, nira Gabriel ug Miguel, niyan tinuod nga kaaway ni Allah han mga kawaray.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

Ngan ha pagkamatuod, iginpaabot Namon ha imo (Muhammad) an mga klaro nga mga bersikulo, ngan waray nagdidiwara hini labot la han mga magraot.

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

Ngan kay ano nga kada pagsaad nira, usa nga grupo ha ira an nagtatalapas hito? Samtang, kadam-an ha ira an diri natoo.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

Ngan kahuman nga umabot ha ira an usa nga Rasul (Muhammad) tikang kan Allah nga nagpamatuod han aada ha ira, an iba hadton mga gintagan hin Libro (Torah) naglabog han Libro ni Allah ha ira likod, nga baga hin diri hira maaram.

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

Ngan ginsunod nira an ginbasa han mga demonyo durante han pagmando ni Salomon. Hi Solomon diri inbeliever kundi an mga demonyo an mga inbeliever, nagtutdo hira hin mahika ha mga tawo ngan kun ano an iginpahayag ha duha nga anghel ha tuna han Babilonya, nga hira Harut ngan Marut. Bisan kon waray ha ira an nagtutdo hin bisan hin-o antes magsiring, "Ha pagkamatuod, usa la kami nga pagsari (para ha iyo), salit ayaw kamo pagdiri.” Salit hinbaroan nira tikang ha duha (anghel) kon ano an (makakahimo) magbulag ha usa nga (bana) tikang ha iya asawa. Diri hira makakadaot hin bisan hin-o pinaagi han ira mahika labot la kon gintutugotan ni Allah. May nahibabaroan hira nga nakakadaot ha ira, ngan diri nakakapahimulos ha ira. Ngan tinuod, maaram na hira, kun hin-o an pumalit (magamit hin mahika), sigurado nga diri makakakuha hin ganansya ha urhi nga kinabuhi. Ngan tinuod, maraot gud an mga buhat hadton mga nagbabaligya han ira kalugaringon pinaagi hin madyik, kon maaram la hira.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ngan kun mayda hira pagtoo ngan diosnon, mas maupay unta an balos tikang kan Allah, kun maaram la hira.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

O kamo nga mga tumuroo! Ayaw pagsugad, raa’inaa, kundi pagsugad, “Unzhurnaa” ngan pamati. Ngan adton diri natoo makarawat hin masakit nga sirot.

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

Adton mga diri natoo tikang han mga tawo han Libro ngan han mga politeista diri naghihingyap hin bisan ano nga kaupayan nga ipalusad ha imo tikang han imo Ginoo. Pero partikular nga ginhahatag ni Allah an Iya kalooy ngadto han Iya mga karuyag. Ngan hi Allah an tag-iya han dako nga grasya.

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Mga bersikulo nga Amon ginkansela o ginkukuha ha memorya, Sigurado nga Amon sasaliwnan hin mas maupay o mga maitatanding ha ira. Diri ba kamo maaram nga hi Allah an Makagarahum ha ngatanan nga butang?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Diri ba kamo maaram nga hi Allah an may ginhadian han mga langit ngan han tuna? Ngan waray ka parapanalipod o mananabang labot la kan Allah.

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

O karuyag mo ba magpakiana ha imo Sugo (Muhammad) sugad han ginpakiana ni Moises (mga Anak ni Israel) hadto? Bisan hin-o an magsaliwan han pagtoo hin kawaray pagtoo, niyan tinuod, hiya in nahisimang tikang han matadong nga dalan.

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Damo han mga Tawo han Libro an naghihingyap nga ira kamo ibalik katapos niyo tumuod, nga magin diri tumuroo utro, tungod han kaawa ha sulod nira, katapos magin klaro ha ira an kamatuoran. Salit pasayloa ngan pag-ilob, tubtob nga hi Allah maghatag han Iya sugo. Tinuod, hi Allah an Makagarahum ha ngatanan nga mga butang.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ngan magbuhat hin mga pag-ampo ngan magbayad hin zakat. Ngan bisan ano nga kaupayan an imo buhaton para ha imo kalugaringon, makuha mo ito (balos) tikang kan Allah. Ha pagkamatuod, hi Allah Makakita han iyo ginbubuhat.

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Ngan hira (mga Judiyo ngan mga Kristiano) nagsiring, "Waray makakasulod ha langit labot la han mga Judiyo o mga Kristiano." Amo iton (la) an ira hingyap. Siring, “Ipakita ha akon an pamatuod han imo kamatuoran, kon tinuod ka.”

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Diri! Bisan hin-o nga hul-os nga magtubyan han iya kalugaringon kan Allah, ngan magbuhat hiya hin maupay, magkakaada hiya hin balos ha iya Ginoo ngan waray kahadlok ha ira ngan diri hira nasusubo.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Ngan an mga Judiyo nasiring, "An mga Kristiano waray bisan ano," ngan an mga Kristiano (sugad man) nasiring, "An mga Judiyo waray bisan ano," bisan kon ira ginbabasa an Libro. Sugad man, an mga tawo nga waray hibaro, nagyayakan han ira ginyayakan. Sanglit paghuhukman hira ni Allah ha Adlaw han Pagkabanhaw, mahitungod han ira gin-awayan.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ngan hin-o an mas diri matadong kaysa han tawo nga nagdidiri han pag-unabi han Iya ngaran ha mga moske ni Allah, ngan naniningkamot pagruba hini? Diri hira angay sumulod hini labot la ha kahadlok (kan Allah). Mapapakaalohan hira dinhi hini nga kalibutan ngan ha urhi nga kinabuhi mag-aantos hin mabug-at nga sirot.

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

Ngan kanan Allah an sinirangan ngan katundan. Bisan diin ka lumingi, aadto an nawong ni Allah. Tinuod, hi Allah amo an Makaluluoy, Maaram han Ngatanan.

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

Ngan hira nagsiring, “An Allah may-ada anak nga lalaki.” Himayaon in Allah, bisan ha Iya an ngatanan nga aada ha langit ug tuna. An ngatanan magpasakop ha Iya.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(Allah) taghimo sa langit ug yuta. Kon karuyag Niya magsugo hin usa nga butang, nasiring la Hiya hito, “Magin!” So amo iton.

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

Ngan adton diri maaram nasiring, "Kay ano nga hi Allah diri nagyayakan ha aton o nagbubuhat hin mga tigaman (han Iya gahum) nga naabot ha aton?" Sugad man an mga nauna ha ira in nagsiring na han ira ginsiring. Pareho la an ira kasingkasing. Ha pagkamatuod, Amon iginsaysay an mga tigaman (han Amon gahum) hadton mga natoo.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Ha pagkamatuod, ginpadara ka namon (Muhammad) dara an kamatuoran, sugad nga paradara hin maopay nga sumat ngan parapahimatngon. Ngan diri ka papakianhan (may baratunon) mahitungod han mga umurukoy ha impyerno.

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ngan diri ka kakarawaton han mga hudiyo ngan mga kristiyano (muhammad) tubtob nga diri ka magsusunod han ira relihiyon. Siring, "Ha pagkamatuod an paggiya ni Allah amo an (tinuod) nga paggiya." Ngan kon imo susundon an ira mga hingyap katapos umabot ha imo an hibaro (kamatuoran), waray ka magpapanalipod o mananabang tikang kan Allah.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Adton mga gintagan Namon han Libro, ira ini ginbabasa sugad han angay, hira an mga natoo hini. Ngan kun hin-o an diri tumuod ha iya, amo adto an mapipirde.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

O mga Anak ni Israel! Hinumdumi an Akon mga bendisyon nga akon iginhatag ha iyo ngan ginpaboran ko kamo labaw han ngatanan nga iba nga mga tawo dinhi ha kalibutan (hadto nga panahon).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

Ngan kahadloki an adlaw, (kon) waray makakasaliwan (makakadepensa) hin iba bisan gutiay la, waray lukat nga kakarawaton, waray pulos ha iya an bulig, ngan diri hira mabubuligan.

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Ngan (hinumdumi), han ginsarihan hi Abraham han iya Ginoo pinaagi hin pipira nga mga tudling, katapos iya ito gintuman hin hingpit. Siya (Allah) nagsugad, "Tinuod, gihimo ko ikaw nga lider sa tanan nga katawhan." Siya (Ibrahim) nagsugad, "Ug (usab) gikan sa akong mga anak ug mga apo?" Hi Allah nasiring, "(Tinuod, pero) An akon saad diri aplikado ha mga magburuhat hin sayop."

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Ngan (hinumdumi), han ginhimo Namon an balay (Kaaba) nga lugar nga katitirok ngan talwas nga lugar para han mga tawo. Ngan himoa nga lugar hin pag-ampo an maqam ni Ibrahim. Ngan ginsugo Namon hira Abraham ug Ismail, "Limpyohi niyo an Akon balay para hadton mga tawaf, adton mga iktikaf, adton mga naduko ngan adton mga nayupa!"

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

Ngan (hinumdumi) han nag-ampo hi Abraham, "O Ginoo ko, himoa ini (an tuna han Mecca) nga talwas nga tuna ngan hatagi hin sustento ha porma hin bunga ngadto han mga umurukoy hini, nga amo an butnga hadton mga natuo kan Allah ngan han Kataposan nga Adlaw," Siya (Allah) nagsiring, "Ug ha diri tumuroo akon ihahatag ha iya an temporaryo nga pakimalooy ngadto ha iya, pinakamaraot nga lugar nga balikan."

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ug (hinumdumi) han pag-alsa ni Ibrahim han mga pundasyon han Templo upod kan Ismail, (samtang nag-aampo), "Ginoo namon, karawata an (pag-ampo) tikang ha amon. Tinuod, Ikaw an Makabati, Maaram han Ngatanan."

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

O Ginoo namon, himoa kami nga mga tawo nga nagpapasakop ha Imo, ngan an amon mga anak ngan mga apo (sugad man) mga tawo nga nagpapasakop ha Imo ngan ipakita ha amon an mga paagi han pagbuhat han amon pagsingba (hajj), ngan karawata an amon pagbasol. Tinuod, Ikaw an Labi nga Makarawat han pagbasol, an Labi nga Maloloy-on.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ginoo namon, ipadara ha butnga nira an usa nga mensahero tikang ha ira kalugaringon, nga magbabasa ha ira han Imo mga bersikulo ngan magtututdo ha ira han Libro ngan Kinaadman, ngan maglilimpyo ha ira. Tinuod, Ikaw an Labi ka Gamhanan, Labi ka Maaramon."

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ngan mga tawo nga nangangalas han relihiyon nga Abraham, mga tawo la nga naglilimbong han ira kalugaringon. Ngan tinuod, Amon hiya (Ibrahim) an ginpili dinhi hini nga kalibutan. Ngan ha pagkamatuod ha urhi nga kinabuhi mahiupod hiya ha mga diosnon nga katawohan.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(Hinumdumi) han pagsiring han Diyos ha iya (Ibrahim), “Pagsurender!” Binaton hiya, "Nagtutubyan ako ha Ginoo han ngatanan nga kalibutan."

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

Ngan iginpanunod ni Abraham ini (pulong) ha iya mga anak, sugad han ginbuhat ni Jakob. "O akon mga anak! Tinuod, ginpili ni Allah ini nga relihiyon para ha iyo, sanglit ayaw kamo pagkamatay kun diri kamo Muslim."

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Mga saksi ba kamo han pag-abot han kamatayon kan Jakob, han pagsiring niya ha iya mga anak, "Ano an iyo sisingbahon katapos ko mamatay?" Binmaton hira, "Magsisingba kami han iyo Dios ngan han Dyos han iyo mga kaapoy-apoyan, nga amo hira Abraham, Ismael ngan Isaac, (nga amo an) Dios nga Makagarahum ngan kami (la) sumurender ha Iya."

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Amo ito an mga tawo han naglabay. Ha iya an ira ginkita ngan ha iyo an iyo ginkita. Ngan diri ka papakianhan (may baratunon) han ira ginbubuhat hadto.

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Ngan nagsiring hira, "Magin kamo (mga tumuroo) nga mga Judiyo o mga Kristiano, sigurado nga maggigiyahan kamo." Siring, "(Diri!) Kundi (nasunod kami) han tul-id nga relihiyon ni Abraham ngan diri hiya kaupod hadton mga nakikig-upod hin mga kapadis ha Dios."

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Siring, "Natuo kami kan Allah ngan han iginpadayag ha amon, ngan han iginpadayag kan Abraham, Ismael, Isaac, Jakob ngan han ira mga tulin, ngan han iginhatag kan Moises ngan Jesus ngan han iginhatag ngadto han mga propeta tikang han ira Ginoo. Waray kami ginhihimo nga kalainan ha bisan hin-o ha ira, ngan kami in nagtutubyan ha Iya."

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Salit kon natoo hira sugad han iyo gintotoohan, ha pagkamatuod, gin-giyahan unta hira. Kundi kon magtalikod hira, tinuod nga magkaaway hira (ha imo), niyan igo ha imo (Muhammad) ni Allah para ha ira (upod an Iya bulig). Ngan Hiya an Makabati, Maaram han Ngatanan.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

Dios an magbalos ha iyo." Hin-o an mas maupay kaysa kan Allah? Ngan ha Iya kita nagsisingba.

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

Sugad (Muhammad), "Gusto ba nimo makiglantugi sa amon tungud sa Allah, nga Siya ang among Ginoo ug Ginoo nimo. Sa amon ang amon mga buhat, sa imo ang imong mga buhat, ug sa Iya lamang sinsero nga gihalad namon ang among mga kaugalingon."

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

O nasiring kamo (mga Judiyo ngan Kristyano) nga hira Abraham, Ismael, Isaac, Jakob ngan an ira mga tulin mga Judiyo o Kristiyano? Sidnga, “Ikaw ba an labaw nga maaram o hi Allah, ngan hin-o an labaw nga diri matadong kaysa han tawo nga nagtatago han pagpamatuod nga iya ginkakaptan tikang kan Allah?” Diri diri maaram hi Allah han iyo ginbubuhat.

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Amo ito an mga tawo han naglabay. Ha iya an ira ginkita ngan ha iyo an iyo ginkita. Ngan diri ka papakianhan (may baratunon) han ira ginbubuhat hadto.

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Adton mga kulang hin pag-intindi ha mga tawo masiring, "Ano an nagpahirayo ha ira (mga Muslim) tikang han qibla nga ira hadto (gintututdoan) an ira kalugaringon?" Sidnga (Muhammad), "Kan Allah an sinirangan ug katundan; Iya gintutugwayan an iya karuyag ngadto ha tul-id nga dalan."

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Ngan sugad man, ginhimo namon kamo (mga Muslim) nga "mga butnga nga tawo" basi kamo magin mga testigo han mga tawo (mga buhat) ngan basi an Rasul (Muhammad) magin testigo han iyo (mga buhat). Waray namon ini himoa nga qibla nga imo (hadto) gindangop, kundi basi hibaroan Namon kon hin-o an nasunod ha Rasul ngan kon hin-o an nabalik. Tinuod, (pagbalhin han Qibla) makuri gud, labot la hadton mga gin-giyahan ni Allah. Ngan diri sasayangan ni Allah an iyo pagtoo. Tinuod, hi Allah amo an Labi nga Maloloy-on, Labi nga Maloloy-on ha mga tawo.

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Nakikita namon an imo nawong (Muhammad) nga agsob maghangad ha langit, sanglit ipapabalik ka namon ha Qibla nga imo naruruyagan. Salit lingi an imo nawong tipakadto ha Daku nga Moske. Ngan kun diin ka man, ibalik an imo nawong ngadto hito. Ngan tinuod nga adton mga gintagan han Libro (Torah ngan Ebanghelyo) maaram nga (an pagbalhin han Qibla) amo an kamatuoran tikang ha ira Ginoo. Ngan diri diri maaram hi Allah han ira ginbubuhat.

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Ngan bisan kon imo (Muhammad) ginhatag an ngatanan nga mga bersikulo (impormasyon) hadton mga ginhatagan han Libro, diri hira masunod han imo Qibla, ngan diri ka magsusunod han ira Qibla. An iba ha ira diri masunod han Qibla han iba. Ngan kon susundon mo an ira karuyag katapos umabot ha imo an kahibaro, sigurado nga usa ka han mga magburuhat hin sayop.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

Adton gintagan Namon han Libro (Torah ngan Ebanghelyo) nakilala ha iya (Muhammad) sugad han ira pagkilala han ira kalugaringon nga mga anak. Ha pagkamatuod, an iba ha ira sigurado nga magtatago han kamatuoran, bisan kon maaram hira (ito) .

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

An kamatuoran tikang ha imo Ginoo, sanglit diri ka gud (Muhammad) angay magin usa han mga nagruruhaduha.

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ngan an kada Ummah mayda Qibla nga iya gin-aatubang. Salit makigkompetensya ha pagkamaopay. Bisan diin kamo, sigurado nga titirukon kamo ngatanan ni Allah. Tinuod, hi Allah an Makagarahum ha ngatanan nga mga butang.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Ngan bisan diin ka (Muhammad) gumawas, ibalik an imo nawong tipakadto ha Dako nga Moske, tinuod nga amo gud ito an sugo han imo Ginoo. Diri diri maaram hi Allah han iyo ginbubuhat.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

Ngan bisan diin ka (Muhammad) gumawas, lingi an imo nawong tipakadto ha Dako nga Moske. Ngan bisan hain ka, ibalik an imo nawong ngadto hini, basi waray rason para han mga tawo (pagkontra ha imo), labot la han mga magburuhat hin sayop ha ira. Ayaw kamo kahadlok ha ira, kundi kahadloki Ako, basi matapos ko an Akon mga bendisyon ha iyo, ngan basi kamo magiyahan.

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Sugad nga nagpadara Kami ha iyo hin usa nga Sugo (Muhammad) tikang (ha butnga) niyo nga nagbabasa han Amon mga ayat, naglilimpyo ha iyo, ngan nagtututdo ha iyo han Libro (Al-Qur’an) ngan Kinaadman (Sunnah), ngan nagtututdo ha iyo han diri niyo maaram.

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

Salit hinumdumi Ako, mahinunumduman ko kamo. Magpasalamat kamo ha Akon, ngan ayaw kamo pagtoo ha Akon.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

O kamo nga mga tumuroo! Pangaro hin bulig (kan Allah) nga may pasensya ngan pag-ampo. Ha pagkamatuod, hi Allah kaupod hadton mga mapailubon.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

Ngan ayaw pagsiring nga adton mga pinatay ha dalan ni Allah (hira) patay na. Ha tinuod la (hira) buhi, pero diri mo ito narerealisar.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

Ngan sigurado nga susulayan namon kamo hin pipira nga kahadlok, kagutom, kakulang hin karikohan, mga kalag ngan mga bunga. Ngan ipaabot an maupay nga sumat ha mga mapailubon .

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(nga amo) adton mga kon may kalamidad nga umabot, nasiring hira "Inna lillahi wa inna ilaihi raji'un" (tinuod, kanan Allah kita ngan ha Iya kita mabalik).

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

Hira an nakakakuha hin kapasayloan ngan kalooy tikang ha ira Ginoo, ngan hira an nakarawat hin giya.

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

Ha kamatuoran, an Safa ngan Marwah kabahin han syi'ar (relihiyon) ni Allah. Salit bisan hin-o nga magbuhat hin Hajj ngadto ha Balay ni Allah o magbuhat hin Umrah, waray sala ha iya nga magbuhat hin Sa’i ha butnga han duha. Ngan hin-o man nga kinaburut-on nga magbuhat hin mag-upay nga buhat, hi Allah in Mapasalamaton, Maaram.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

Ha pagkamatuod, adton mga nagtatago han Amon iginpadara ha porma hin impormasyon ug giya, katapos Namon ini isaysay ha katawhan dida han Libro (Al-Qur’an), hira amo an ginsumpa ni Allah ngan ginsumpa (sugad) han mga nagsumpa, .

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

labot la hadton mga nagbasol, nag-ayad ngan nagsaysay (ini), amo adto an mga pagbasol akon ginkakarawat ngan ako an Labi nga Makarawat han pagbasol, an Labi nga Maloloy-on.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Tinuod, adton mga diri tumuroo ngan namamatay nga diri tumuroo, hira in pagsusumpaon ni Allah, han mga anghel ngan han ngatanan nga katawhan, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

magpapabilin hira nga waray kataposan dida (sumpa), an ira sirot diri mapagaan, ngan diri hira tatagan hin pag-undang.

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Ngan an iyo Dios amo an Makagarahum nga Dios, waray iba nga diyos kundi Hiya, an Labi nga Maloloy-on, an Labi nga Maloloy-on.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Tinuod, sa paglarang sa mga langit ug tuna, ug sa pagbalyo sa gab-i ug adlaw, ug sa mga sakayan nga naglalayag sa dagat nga may mga mapulsanon sa katawhan, ug sa tubig nga ipadara ni Allah gikan sa langit, ug nagbubuhi sa tuna uban sa iyang pagkamatay, ug nagsasarang dida sa tanan nga klase sa mga mananap, ug sa pagbag-o sa mga dampog. ngan an tuna—may-ada gud mga tigaman para ha katawohan nga nakakasabot.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

Ngan ha katawhan mayda mga nagsisingba hin iba nga mga diyos labot la kan Allah komo mga karibal, nga ira hinigugma sugad han ira paghigugma kan Allah. Kundi adton mga tumuod sobra an paghigugma kan Allah. Kun adton mga nagbubuhat la hin sayop in makakita, kun ira makita an sirot (ha Adlaw han Pagkabanhaw), nga an ngatanan nga gahum kanan Allah ngan nga hi Allah in grabe ha sirot (sigurado nga magbabasol hira).

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(Karuyag sidngon) kon adton mga ginsundan tumalikod tikang hadton mga sumunod, ngan ira makita an sirot, ngan (kon) an ngatanan nga mga higot ha butnga nira mautod.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

Ngan an mga sumunod nagsiring, "Kun mayda kami higayon (nga bumalik ha kalibutan), syempre bubuhian namon hira, sugad han ira pagbuhi ha amon." Ha sugad hini iginpapakita ni Allah ha ira an ira mga buhat nga ira ginbabasol. Ngan diri hira magawas ha kalayo han impyerno.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

O mga tawo! Kaon han halal ngan maupay (pagkaon) nga makikita ha tuna, ngan ayaw pagsunod han mga pitad ni Satanas. Ha pagkamatuod, hi Satanas totoo nga kaaway para ha imo.

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Tinuod, (Satanas) nagsusugo la ha iyo nga magbuhat hin mga maraut ngan mangil-ad nga mga butang, ngan magyakan han diri niyo maaram mahitungod kan Allah.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Ngan kun igsiring ha ira: "Sunod kamo han iginpadayag ni Allah." Hira binaton, “(Diri!) Ginsusunod namon an amon hin-agian han amon mga kaapoy-apoyan (nga ginbubuhat).” Ngani, an ira mga kaapoy-apoyan waray hinbabaroan, ngan waray giya.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

Ngan an parabola para han (mga natawag) han mga diri tumuroo sugad hin (magbarantay) nga nagsisinggit ha (mga hayop) nga waray iba nga nababatian kundi an mga pagtawag ngan pagsinggit. (Hira) mga bungol, nganga ngan buta, salit diri hira nakakasabot.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

O kamo nga mga tumuroo! Kaon kamo han mag-upay nga mga probisyon nga Amon ginhatag para ha iyo ngan magpasalamat kan Allah, kun magsingba la kamo ha Iya.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Tinuod, gindid-an la Niya ha iyo an patay nga lawas, dugo, baboy ngan (karne) hin mga hayop nga gin-ihaw hin (mga ngaran hin) labot la kan Allah. Pero kun hin-o an ginpipirit (nga kumaon hini), diri tungod nga karuyag niya ngan diri (sugad man) labaw han limitasyon, niyan waray sala para ha iya. Ha pagkamatuod, hi Allah Mapinasayloon, Maloloy-on.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Tinuod, adton mga nagtatago han iginpahayag ni Allah, nga amo an Libro, ngan iginbabaligya ini ha barato nga presyo, ira la ginlalamoy an kalayo han impyerno ngadto ha ira mga tiyan, ngan diri hira kukumustahon ni Allah ha Adlaw han Pagkabanhaw, ngan diri hira lilimpyohan. Mag-aantos hira hin masakit hinduro nga sirot.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

Hira an namamalit hin sayop nga may giya ngan sirot nga may kapasayloan. Salit maisog gud hira ha pagsupak ha kalayo han impyerno!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

Kini tungod kay in Allah nagpalusad sa Libro (Al-Qur'an) nga may (pagdala) sa kamatuoran, ug tinuod adtong dili nagkakauyon bahin sa (kamatuoran sa) Libro, sila sa halarom nga pagkabahin-bahin.

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

An birtud dili paglingi sa imo nawong pakadto sa sinirangan ug katundan, apan ang birtud mao ang (birtud) adton mga natuo kan Allah, sa Kataposan nga Adlaw, sa mga anghel, sa mga libro, ug sa mga manaragna ug nahatag sa bahandi nga ilang hinigugma sa mga paryente, mga ilo, sa mga kablas, mga tawo nga adto sa usa ka biyahe (musafir), mga makililimos, nga magbayad sa ilang mga tawo, ug sa pagbayad sa ilang mga tawo, mga saad kun mga saad, ngan mga tawo nga mapailubon ha kapobrehan, pag-antos ngan ha panahon han girra. Hira an mga tawo nga tinuod, ngan hira an mga diosnon.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

O kamo nga mga tumuroo! Obligado ha iyo (pagbuhat) hin qisas mahitungod han tawo nga ginpatay. Libre nga mga tawo upod an libre nga mga tawo, mga uripon upod an mga uripon, mga babaye upod an mga babaye. Pero an bisan hin-o nga makakakuha hin kapasayloan tikang ha iya bugto, sundon niya ito hin maopay, ngan bayaran hin maopay an diat (lukat) ha iya (sugad man). Ini an katalwasan ngan kalooy tikang ha iyo Ginoo. Bisan hin-o an maglalabaw han limitasyon katapos hito, mag-aantos hiya hin duro nga kasakit nga sirot.

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

Ngan ha qisas may-ada (garantiya han) kinabuhi para ha iyo, O mga tawo nga may pagsabot, basi kamo magin diosnon.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Obligado ha iyo, kon umabot an kamatayon ha usa ha iyo, kon magbilin hiya hin karikohan, maghimo hin testamento para han iya mga kag-anak ngan duok nga mga paryente ha maopay nga paagi, (sugad nga) obligasyon para hadton mga diosnon.

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Kun hin-o an magbabag-o hini (an kaburut-on), kahuman niya pamatian, an sala para la han tawo nga magbabag-o hini. Ha pagkamatuod, hi Allah Makabati, Maaram.

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Pero kon hin-o an nahahadlok nga an naghatag han kaburut-on (may-ada) ginpipili o may ginbuhat nga sayop, ngan katapos makig-uli ha butnga nira, niyan waray hiya makasala. Ha pagkamatuod, hi Allah Mapinasayloon, Maloloy-on.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

O kamo nga mga tumuroo! An pagpuasa iginsugo ha iyo sugad han iginsugo ha mga nauna ha iyo basi magin diosnon kamo, .

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(Nga amo) an pipira nga mga adlaw. Sanglit kon hin-o ha iyo an may sakit o nagbibiyahe (ngan diri nagpupuasa), niyan (kinahanglan saliwanan) an kadamo han mga adlaw (nga waray hiya magpuasa) hin iba nga mga adlaw. Ngan para han mga tawo nga nakukurian pagbuhat hini, obligado hira pagbayad hin fidyah, nga amo an pagpakaon hin kablas nga tawo. Pero an bisan hin-o nga nagbubuhat hin maupay nga may kinaburut-on nga kasingkasing, mas maupay para ha iya, ngan an pagpuasa mas maupay para ha iyo kun maaram la kamo.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

An bulan han Ramadan amo an (bulan) nga diin iginpahayag an Qur’an, komo giya para han mga tawo ngan usa nga pagsaysay mahitungod hito nga giya ngan an pagkaiba (ha butnga han tinuod ngan diri buwa). Sanglit, bisan hin-o ha iyo dida hito nga bulan, magpupuasa ito. Ngan kun hin-o an may sakit o nagbibiyahe (diri hiya nagpupuasa), niyan (kinahanglan magbayad hini), sugad kadamo han adlaw nga iya nawara, ha iba nga adlaw. Hi Allah naghihingyap hin kasayon ​​para ha iyo, ngan diri naghihingyap hin kakurian para ha iyo. Kinahanglan mo kumpletuhon an ihap ngan himayaon hi Allah tungod han giya nga Iya iginhatag ha imo, basi magpasalamat ka.

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

Ngan kon an Akon mga surugoon magpakiana ha imo (Muhammad) mahitungod ha Akon, niyan tinuod nga harani na Ako. Gintutugot ko an mga hingyap hadton mga nag-aampo kon nag-aampo hira ha Akon. Tuguti hira nga tumanon an Akon (mga sugo) ngan tumoo ha Akon, basi makab-ot nira an kamatuoran.

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

Tugot nga magpuasa kamo nga magkaupod ha gab-i upod an iyo asawa. Mga bado hira para ha iyo, ngan kamo mga bado para ha ira. Maaram hi Allah nga diri niyo mapupugngan an iyo kalugaringon, pero ginkakarawat Niya an iyo pagbasol ngan ginpapasaylo kamo. Sanglit yana pag-interbenir ha ira ngan bilnga an gin-orden ni Allah para ha iyo. Kaon ngan inom tubtob nga magin klaro ha imo (an kaibahan) han busag nga hilo ngan han itom nga hilo, nga amo an kaagahon. Katapos, kumpletuha an pagpuasa tubtob (umabot) an kulop. Pero ayaw kamo pag-interbenir ha ira kun nag-Iqaaf kamo ha moske. Amo iton an sugo ni Allah, sanglit ayaw kamo pagduok hini. Sugad hini ginpapatin-aw ni Allah an Iya mga berat ha mga tawo, basi hira makab-ot an pagkadiosnon.

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

Ngan ayaw pag-ubos han karikohan ha butnga niyo ha buwa nga paagi, ngan (ayaw) pagsuhol ha mga hukom hini nga karikohan, ha panuyo nga maubos mo an pipira nga karikohan han iba nga tawo ha makasasala nga paagi, bisan kon maaram ka.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Nagpapakiana hira ha imo (Muhammad) mahitungod han nagtitipaubos nga bulan. Siring, "Ito (tigaman han) panahon para han mga tawo ngan (an pagbiyahe han) Hajj." Ngan diri birtud an pagsulod ha usa nga balay tikang ha igbaw hini, kondi an birtud amo an (birtud) hadton mga diosnon. Sulod kamo ha mga balay tikang ha ira mga purtahan, ngan kahadloki kamo kan Allah basi kamo magmalinampuson.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Ngan pakig-away ha dalan ni Allah hadton mga nakikig-away ha iyo, pero ayaw paglapas han mga limitasyon. Tinuod, diri naruruyag hi Allah han mga tawo nga naglalapas han mga tubtoban.

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Ngan pataya hira kon diin niyo hira hiagian, ngan paiwasa hira tikang ha lugar nga ira ginpaiwas ha iyo. Ngan an pagpakaraot mas mapintas kay han pagpatay. Ngan ayaw kamo pakig-away ha ira ha Sagrado nga Moske, labot la kon makig-away hira ha iyo didto. Kun makig-away hira ha imo, niyan makig-away ha ira. Sugad hini an balos han mga diri tumuroo.

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Pero kun hira in umundang, niyan tinuod, hi Allah Mapinasayloon, Maloloy-on.

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Ngan pakig-away hira tubtob nga waray na pakaraot, ngan an relihiyon kanan Allah la. Kon umundang hira, niyan waray na (na) pagdumot, labot la ha mga magburuhat hin sayop.

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Mga bulan nga haram nga may mga bulan nga haram, ngan (batok) hin usa nga butang nga gintatahod naaplikar (an balaud han) qisas. Sanglit, bisan hin-o nga umatake ha iyo, atakeha hiya katugbang han iya pag-atake ha iyo. Kahadluki kamo kan Allah ngan hibaroi nga hi Allah kaupod hadton mga nahadlok kan Allah.

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Ngan gastoha (an iyo mga bahandi) ha dalan ni Allah, ngan ayaw ilabog (an iyo kalugaringon) ngadto ha kabungkagan pinaagi han iyo kalugaringon nga mga kamot, ngan magbuhat hin maupay. Tinuod, hinigugma ni Allah adton mga nagbubuhat hin maupay.

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Ngan mahuman an Hajj ngan Umrah para kan Allah. Pero kun napapalibutan ka (hin mga kaaway), niyan (ihaw) an hadyu nga madali makuha, ngan ayaw pag-ahit an imo ulo, antes umabot an hadyu ha lugar nga ihawon. Kon may-ada ha iyo may sakit o may problema ha iya ulo (ngan nag-aahit hiya), niyan hiya obligado nga magbuhat hin fidyah, nga amo an pagpuasa, paghatag hin limos o paghalad. Kun talwas ka, niyan kun hin-o an magbuhat hin Umrah ugsa han Hajj, hiya (kinahanglan mag-ihaw) hin hadyu nga madali makuha. Pero kun diri niya ini makuha, niyan (kinahanglan) magpuasa hiya hin tulo ka adlaw ha Hajj (panahon) ngan pito (ka adlaw) katapos mo bumalik. Kabug-usan adto nga napulo (adlaw). Sugad man, para han mga tawo nga an ira mga pamilya diri naukoy hirani ha Grand Mosque. Kahadluki kamo kan Allah ngan hibaroi nga hi Allah in grabe hin duro ha sirot.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

An Hajj (panahon) amo an (ha) mga bulan nga gin-aprobahan. Bisan hin-o nga mag-hajj dida hito nga (mga bulan), diri hiya magyakan hin mahugaw nga mga pulong (rafats), magbuhat hin imoralidad o mag-aragway dida han Hajj. Bisan ano nga kaupayan an iyo ginbubuhat, maaram hi Allah. Pagdara hin mga probisyon, kay ha kamatuoran an gimaopayi nga probisyon amo an pagkadiosnon. Ngan kahadloki niyo Ako, O mga tawo nga may sentido komon!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Diri sala para ha imo an pag-aro hin grasya tikang ha imo Ginoo. Salit paggawas mo ha Arafah, hinumdumi hi Allah ha Mash’arilharam. Ngan hinumdumi Hiya sugad han Iya paggiya ha imo, bisan kun hadto kaupod ka hadton diri maaram.

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Katapos, bayaan an lugar nga damo nga tawo an nabaya (Arafah) ngan mangaro hin pasaylo kan Allah. Ha pagkamatuod, hi Allah Mapinasayloon, Maloloy-on.

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

Kun nahuman na kamo sa Hajj, niyan basaha an dhikr ni Allah, sugad san imo gin-unabi sa imo mga kaapoy-apoyan, ngan bisan an dhikr nga labaw pa sini. Salit ha mga tawo mayda nag-aampo, "Ginoo namon, tagi kami hin (kaupayan) dinhi hini nga kalibutan," ngan ha urhi nga kinabuhi waray hiya bahin bisan ano.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

Ngan ha ira mayda mga nag-aampo, "Ginoo namon, tagi kami hin kaupayan dinhi hini nga kalibutan ngan kaupayan ha urhi, ngan panalipdi kami tikang hin sirot ha impyerno."

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Hira an nakakakuha hin bahin han ira ginbuhat, ngan madagmit hi Allah ha pagkuwenta.

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

Ngan maghimo hin dhikr kan Allah ha gintudlok nga ihap han mga adlaw. Kun hin-o an magdadagmit (baya ha Mina) kahuman hin duha ka adlaw, waray sala ha iya. Ngan an bisan hin-o nga magtapos hini waray sala (o) para ha iya, (karuyag sidngon) para hadton mga diosnon. Ngan kahadluki kamo kan Allah, ngan hibaroi nga Iya kamo titirukon.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

Ug sa mga tawo adunay usa nga iyang pamulong mahitungod sa kalibutanon nga kinabuhi nakakahipausa ka (Muhammad), ug siya nagpamatuod kan Allah bahin sa iyang kasing-kasing, bisan pa siya ang labing mabangis nga kontra.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Ngan kon hiya in tumalikod (ha iyo), hiya in nagsasari paghimo hin karat-an ha tuna, ngan nagbubungkag hin mga pananom ngan mga hayop, samtang hi Allah diri naruruyag hin kadaot.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

Ngan han pagsiring ha iya, "Mahadlok ka kan Allah," an iya garbo in bumuhat ha pagbuhat hin sala. Salit an impyerno impyerno para ha iya, ngan ha pagkamatuod (ito nga Impyerno) amo an pinakamaraot nga lugar nga pag-uukyan.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

Ngan ha mga tawo mayda mga naghahalad han ira kalugaringon para mamiling hin pag-uyon ni Allah. Ngan hi Allah an Labi nga Maloloy-on ha Iya mga surugoon.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

O kamo nga mga tumuroo! Sulod ha Islam ha kabug-osan, ngan ayaw sunda an mga pitad ni Satanas. Ha pagkamatuod, totoo hiya nga kaaway para ha imo.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Pero kun mag-isol ka kahuman umabot ha imo an klaro nga ebidensya, hibaroi nga hi Allah an makagarahum, maaramon.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Waray iba nga ira ginhuhulat labot la han pag-abot (han sirot) ni Allah upod an mga anghel ha ilarom han tabon han mga dampog, samtang (an ira) kaso nadesisyunan na. Ngan kan Allah an ngatanan nga mga butang iginbabalik.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Pakianhi an mga Anak ni Israel kun pira nga klaro nga mga pamatuod an Amon iginhatag ha ira. Bisan hin-o an magbalyo hin mga pabor ni Allah katapos (adto nga mga pabor) umabot ha iya, niyan ha pagkamatuod, hi Allah in grabe hin duro ha sirot.

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

An kalibutanon nga kinabuhi ginhihimo nga baga hin matahom ha mga mata hadton diri natoo, ngan ira gin-iinsulto adton mga natoo. Bisan kun adton mga diosnon in aada ha igbaw nira ha Adlaw han Pagkabanhaw. Ngan hi Allah naghahatag hin sustento hadton Iya karuyag nga waray pagkalkulo.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

An mga tawo (hadto) usa nga katawohan. Katapos, nagpadara hi Allah hin mga manaragna (nga) magpaabot hin maopay nga sumat ngan mga pahamangno. Ngan Iya iginpadara upod ha ira an Libro nga nagsusulod han kamatuoran, basi magdesisyon ha butnga han mga tawo mahitungod han mga butang nga ira ginlalantugian. Ngan adton mga nagkakaiba amo la adton mga ginhatag (an Libro), katapos umabot ha ira an matin-aw nga mga pamatuod, tungod han kaawa ha ira kalugaringon. Salit pinaagi han Iya kaburut-on, gin-gigiyahan ni Allah adton mga natoo mahitungod han kamatuoran nga ira ginlalantugian. Gin-gigiyahan ni Allah an Iya karuyag ngadto ha tul-id nga dalan.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

O naghuhunahuna ka ba nga makakasulod ka ha langit, bisan kon (mga pagsari) waray pa umabot ha imo sugad han (naeksperyensyahan) han mga nauna ha imo? Gin-atake hira han kapobrehan, pag-antos ngan gin-uyog (han iba-iba nga mga pagsulay), sanglit an Rasul ug adton mga nagtoo upod niya nagsiring, "San-o maabot an bulig ni Allah?" Hinumdumi, tinuod, harani na an bulig ni Allah.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Nagpapakiana hira ha imo (Muhammad) mahitungod han ira angay gastuson. Siring, "Bisan ano nga karikohan an imo ihatag kinahanglan para han mga kag-anak, mga paryente, mga ilo, mga kablas ngan mga tawo nga nagbibiyahe." Ngan bisan ano nga maupay nga iyo buhaton, tinuod nga hi Allah Maaram han ngatanan.

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Obligado ha iyo an pakig-away, bisan kon diri ito makaruruyag para ha iyo. Pero bangin diri ka naruruyagan hin usa nga butang, bisan kon maopay ito para ha imo, ngan bangin may-ada ka naruruyagan, bisan kon diri ito maopay para ha imo. Hi Allah maaram, samtang kamo diri maaram.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Nagpakiana hira ha imo (Muhammad) mahitungod han pakig-away ha igindidiri nga bulan. Siring, "An pakig-away hadto nga bulan usa nga dako (sala). Pero an pagpugong (mga tawo) tikang ha dalan ni Allah, pagsupak ha Iya, (pagpugong han mga tawo nga makasulod) ha Dako nga Moske, ngan pagpaiwas han mga tawo tikang ha iya palibot, mas daku (sala) ha paniplatan ni Allah. Samtang an pagpakaraot mas mapintas kaysa ha pagpatay. relihiyon, kon hira in makakahimo. Bisan hin-o ha iyo an bumaya tikang han iya relihiyon, ngan katapos hiya mamatay nga diri natoo, niyan hira an ira mga buhat waray pulos dinhi hini nga kalibutan ngan ha kataposan, ngan hira an mga umurukoy han impyerno, magpapabilin hira didto ha kadayonan."

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ha pagkamatuod, adton mga natoo, ngan adton mga nabalhin ngan naniningkamot ha dalan ni Allah, hira an naglalaum han kalooy ni Allah. Hi Allah Mapinasayloon, Maloloy-on.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Nagpakiana hira ha imo (Muhammad) mahitungod han irimnon ngan sugal. Siring, "Ha duha may-ada daku nga sala ngan pipira nga kapulsanan para ha mga tawo. Pero an sala mas daku kay han kapulsanan." Ngan nagpapakiana hira ha imo (mahitungod) kon ano an ira (angay) gastuson. Siring, “Sobra (han ginkikinahanglan).” Sugad hini ginpapatin-aw ni Allah an Iya mga berat ha iyo basi maghunahuna kamo, .

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

Mahitungod han kalibutan ngan ha kataposan. Nagpapakiana hira ha imo (Muhammad) mahitungod han mga ilo. Siring, “Maopay gud an pagpauswag han ira kahimtang!” Ngan kon makig-upod ka ha ira, niyan kabugtoan mo hira. Maaram hi Allah han mga nagbubuhat hin maraot ngan han mga nagbubuhat hin kaupayan. Ngan kun karuyag ni Allah, sigurado nga magdadara Hiya ha iyo hin mga kakurian. Tinuod, hi Allah makagarahum, maaramon.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Ngan ayaw pag-asawa hin mga babaye nga politeista tubtob nga diri pa hira tumuod. Ha pagkamatuod, mas maopay an tumuroo nga surugoon nga babaye kay ha idolatroso nga babaye, bisan kon nakakadani hiya han imo kasingkasing. Ngan ayaw pag-asawa hin mga politeista (kalalakin-an) (ha mga babaye nga natoo) antes hira tumuod. Ha pagkamatuod, an matinumanon nga surugoon nga lalaki mas maopay kay han politeista nga uripon nga lalaki, bisan kon nakakadani hiya han imo kasingkasing. Gin-iimbitar nira hira ngadto ha impyerno, samtang gin-iimbitar hira ni Allah ngadto ha langit ngan pagpasaylo ha Iya pagtugot. Ginpapatin-aw ni (Allah) an Iya mga bersikulo ha mga tawo basi hira mahibaro hin leksyon.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

Ngan napakiana hira ha imo (Muhammad) mahitungod han pagregla. Siring, “Mahugaw ito nga butang.” Sanglit pag-iwas ha imo asawa durante han pagregla; ngan ayaw pagdaop ha ira tubtob nga diri pa hira putli. Kun putli na hira, panginlabot ha ira sumala han (mga probisyon) nga iginsugo ha imo ni Allah. Tinuod, hinigugma ni Allah adton mga nagbabasol ngan hinigugma niya adton mga naglilimpyo han ira kalugaringon.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

An iyo mga asawa usa nga uma para ha iyo, salit kadi kamo ha iyo uma ha anoman nga oras ngan ha paagi nga iyo karuyag. Ngan unaha (kun ano an maupay) para ha imo kalugaringon. Kahadlok kan Allah ngan hibaroi nga (usa ka adlaw) makikigkita ka ha Iya. Ngan ipaabot an maopay nga sumat ha mga natoo.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ngan ayaw gamita an kan Allah (ngalan) ha imo panumpa nga ulang ha pagbuhat hin mag-upay nga buhat, pagin diosnon ngan paghimo hin kamurayawan ha butnga han mga tawo. Hi Allah amo an Mamati, Maaram.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Diri ka ginsisirotan ni Allah tungod han imo diri tinuyo nga panumpa, kundi Iya ka ginsisirotan tungod han mga panuyo nga aada ha imo kasingkasing. Hi Allah amo an Labi nga Mapinasayloon, Labi nga Maloloy-on.

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

An mga tawo nga naglilimbong ha ira asawa kinahanglan maghulat hin upat ka bulan. Niyan kon hira bumalik (ha ira mga asawa), niyan, tinuod, hi Allah Mapinasayloon, Maloloy-on.

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Ngan kun hira in disidido nga magbulag, niyan tinuod, hi Allah Makabati, Maaram han ngatanan.

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ngan an mga asawa nga diborsyado (kinahanglan) magpugong han ira kalugaringon (maghulat) hin tulo ka beses quru'. Diri pwede ha ira nga itago an ginlarang ni Allah ha ira mga tiyan, kon natoo hira kan Allah ngan ha Kataposan nga Adlaw. Ngan mas may katungod an ira mga bana nga bumalik ha ira hito nga (panahon), kon karuyag nira hin pag-uswag. Ngan hira (mga kababayin-an) mayda mga katungod nga balanse ha ira mga obligasyon ha kaangayan nga paagi. Pero may mga bentaha an mga bana kay ha ira. Hi Allah an makagarahum, maaramon.

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

An talak (nga pwede itudlok) ginhihimo hin duha ka beses. (Kahuman hito an bana mahimo) magpugong hin maopay, o buhian hin maopay. Diri halal para ha imo nga bawion an usa nga butang nga imo iginhatag ha ira, labot la kon hira nga duha (bana ngan asawa) nababaraka nga diri nira mahihimo an mga balaod ni Allah. Kun ikaw (an bantay) nababaraka nga pareho sila diri nakakahimo sa mga balaod ni Allah, niyan sila pareho dili salaan sa bayad nga (kinahanglan) ihatag (sa asawa) sa pagtubos sa ilang kaugalingon. Amo iton an balaud ni Allah, sanglit ayaw ini pagtalapas. Kun hin-o an magtalapas han mga balaud ni Allah, amo adto an mga magburuhat hin sayop.

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

Tapos kun iya hiya bulagan (kahuman han ikaduha nga pagbulag), then diri na halal an babaye para ha iya tubtob nga mag-asawa hiya hin iba nga bana. Katapos, kon bulagan hiya han usa nga bana, niyan waray sala para ha ira nga duha (siyahan nga bana ngan asawa hadto) nga mag-asawa utro kon hira nga duha naghuhunahuna nga makakatuman hira han mga balaud han Dios. Amo ini an mga probisyon ni Allah nga Iya iginpapatin-aw ha mga may-ada hibaro.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ngan kun iyo bulagan (an iyo) mga asawa, niyan tubtob (katapos han) ira pag-ampo, niyan pugngi hira ha maupay nga paagi, o bulagan hira ha maupay nga paagi (sugad man). Ngan ayaw hira pag-ipit nga may maraot nga panuyo nga tiranihon hira. Bisan hin-o nga nagbubuhat hini nakasayop ha iya kalugaringon. Ngan ayaw gamita an mga ayat ni Allah komo butang nga pagtamay. Hinumdumi ang pabor ni Allah sa imong, ug ang gipadayag ni Allah sa imong, nga mao ang Libro (Al-Qur’an) ug Kinaadman (Sunnah), aron itutdo sa imo. Ngan kahadlok kamo kan Allah ngan hibaroi nga hi Allah Maaram han ngatanan.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Ngan kon imo bulagan an (imo) mga asawa, niyan nakaabot na hira ha ira pagtugot, niyan ayaw hira pugngi ha pag-asawa (utro) han ira magigin mga bana, kon an pagkakaangay naestablisar na ha butnga nira ha maopay nga paagi. Amo iton an ginsasagdunan ha mga ha iyo nga natoo kan Allah ngan ha Kataposan nga Adlaw. Mas putli ito para ha imo ngan mas malimpyo. Ngan maaram hi Allah, samtang diri kamo maaram.

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ngan an mga iroy in kinahanglan magpasuso han ira mga anak hin duha ka bug-os nga tuig, para hadton karuyag magpasuso hin hul-os. Ngan an obligasyon han amay amo an pagtagana ha ira ngan pagpanapton ha ira ha angayan nga paagi. An tawo diri nabubug-atan hin labaw pa han iya maaakos. Ayaw tuguti nga an iroy mag-antos tungod han iya anak ngan ayaw tuguti nga an amay (mag-antos) tungod han iya anak. An mga manurunod liwat (obligado) sugad hito liwat. Kon karuyag nira nga duha maglutas nga may-ada pagkauruyon ngan paghunahuna ha butnga nira, niyan waray sala ha bisan hin-o ha ira. Ngan kun karuyag mo pasuson an imo anak ha iba, niyan waray sala ha imo paghatag hin bayad ha kaangayan nga paagi. Kahadlok kamo kan Allah ngan hibaroi nga hi Allah an Makakita han iyo ginbubuhat.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Ngan adton mga mamatay ha iyo ngan magbilin hin mga asawa, pabay-i hira (mga asawa) nga maghulat hin upat ka bulan ngan napulo ka adlaw. Katapos kon umabot na hira (ha kataposan han) ira pag-ampo, niyan waray na sala para ha imo mahitungod han ira ginbubuhat ha ira kalugaringon ha angayan nga paagi. Ngan hi Allah Maaram han iyo ginbubuhat.

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

Ngan waray sala para ha imo an pag-propose hini nga mga babaye nga may innuendo o pagtago (han imo mga hingyap) ha imo kasingkasing. Maaram hi Allah nga imo hira pag-uunabihon. Pero ayaw paghimo hin kasabotan (pag-asawa) ha ira ha tago, labot la han pagyakan hin mag-opay nga mga pulong. Ngan ayaw paghimo hin kontrata ha pag-asawa antes matapos an panahon han idāh. Hibaroi niyo nga maaram hi Allah han aada ha iyo mga kasingkasing, sanglit kahadloki niyo Hiya. Ngan hibaroi nga hi Allah Mapinasayloon, Mapinasayloon.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

Waray sala para ha iyo kun iyo bulagan an iyo mga asawa nga waray niyo kapti (mag-interbenir) o waray niyo igdeterminar an dote. Ngan angay mo hira tagan hin mut’ah, ha mga may kapas sumala han ira abilidad ngan ha mga waray kapas sumala han ira abilidad, nga amo an paghatag ha kaangayan nga paagi, nga usa nga obligasyon para hadton nagbubuhat hin maopay.

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ngan kun imo hira bulagan antes mo kaptan (mag-interbenir), bisan kun imo na gin-determinar an Mahar, niyan (bayad) an katunga han imo gin-determinar, labot la kun hira (libre) o ginlibre han tawo nga an kontrata han kasal aada ha ira mga kamot. An katalwasan mas hirani ha pagkadiosnon. Ngan ayaw hingalimti an kaupayan ha butnga niyo. Ha pagkamatuod, hi Allah Makakita han iyo ginbubuhat.

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

Imintinar an ngatanan nga pag-ampo ngan wustha nga pag-ampo. Ngan pagbuhat (pag-ampo) para kan Allah hin solemne.

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Kun nahadlok ka (han peligro), pag-ampo samtang nagbabaktas o nagmamaneho. Niyan kon talwas na, niyan hinumdumi in Allah (mag-ampo), sugad han Iya pagtutdo ha imo han waray mo hibaroi.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ngan adton mamatay ha iyo ngan magbilin hin mga asawa, maghimo hira hin testamento para han ira mga asawa, (nga amo an) pagmintinar tubtob hin usa ka tuig nga diri hira ginkukuha (tikang ha balay). Pero kun gumawas hira (ha ira kalugaringon), niyan waray sala ha iyo (mahitungod han) ira ginbubuhat ha ira kalugaringon ha mag-upay nga mga butang. Hi Allah an makagarahum, maaramon.

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Ngan an mga babaye nga ginbubulag kinahanglan tagan hin mut’ah ha kaangayan nga paagi, komo obligasyon para hin usa nga diosnon nga tawo.

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Sugad hini ginpapatin-aw ni Allah ha iyo an Iya mga berat basi makasabot kamo.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Diri mo ba napapansin an yinukot nga mga tawo nga binaya ha ira mga bungto tungod han kahadlok ha kamatayon? Katapos, hi Allah nagsiring ha ira: “Mamatay kamo!” Katapos, gintagan hira hin kinabuhi ni Allah. Tinuod, hi Allah naghahatag hin mga regalo ha mga tawo, pero kadam-an nga mga tawo diri nagpapasalamat.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

Ngan makig-away kamo ha dalan ni Allah, ngan hibaroi nga hi Allah Mamati, Maaram han ngatanan.

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Bisan hin-o nga magpautang kan Allah hin maupay nga pautang, dadamoon ni Allah an iya bayad hin dako. Hi Allah nagpupugong ngan nagpapahaluag (pagkabuhi) ngan ha Iya kamo ibabalik.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Waray ba niyo mapansin an mga lider han mga Anak ni Israel katapos mamatay hi Moises, han ira pagsiring ha ira manaragna, "Pagtudlok hin hadi para ha amon, sigurado nga makikig-away kami ha dalan ni Allah." An ira Propeta binaton, "Pwede ba nga kun obligado ha imo an pakig-away, diri ka liwat makikig-away?" Binaton hira, "Kay ano nga diri kami makikig-away ha dalan ni Allah, nga kami ginpaiwas na tikang ha amon mga bungto nga natawhan ngan (ginbulag ha) amon mga anak?" Pero han igin-imponer ha ira an girra, tinalikod hira, labot la han gutiay nga kadamu ha ira. Ngan hi Allah Maaram han ngatanan nga mga magburuhat hin maraot.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Ngan an ira manaragna nagsiring ha ira: “Ha pagkamatuod, gintudlok ni Allah hi Talut nga magin iyo hadi.” Binmaton hira, "Paonan-o nakuha ni Talut an ginhadian ha amon, nga mas may katungod kami han ginhadian kay ha iya, ngan waray hiya tagan hin damo nga karikohan?" (An Rasul) binaton, "Ginpili hiya ni Allah (nga magin hadi) para ha imo ngan gintagan ka hin labaw nga hibaro ngan pisikal nga mga abilidad." Ginhahatag ni Allah an Iya ginhadian ha Iya karuyag, ngan hi Allah amo an Makaluluoy, Maaram han Ngatanan.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Ngan an ira manaragna nagsiring ha ira, "Tinuod, an tigaman han iya ginhadian amo an pag-abot ha iyo han Arka, nga diin may-ada kamurayawan tikang ha iyo Ginoo ngan an mga salin han pamilya ni Moises ngan han pamilya ni Aaron, nga gindara han mga anghel. Tinuod, dida hini may-ada tigaman (han pagkadako ni Allah) para ha iyo, kon kamo mga tumuroo."

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Salit han pagdara ni Talut han iya kasundalohan, nagsiring hiya, "Sasarihan kamo ni Allah hin salog. Salit bisan hin-o nga uminom (han tubig hini), diri hiya akon sumurunod. Ngan bisan hin-o nga diri uminom hini, niyan akon sumurunod hiya labot la kon mag-iinom hiya hin gutiay gamit an iya kamot." Pero ira ito gin-inom labot la han pipira ha ira. Han pagtabok niya (Talut) ngan han mga kaupod niya nga tumuod ha salog, nagsiring hira, "Diri na kita makusog yana nga adlaw kontra kan Jalut ngan han iya kasundalohan." Adton mga natoo nga hira in makakatapo kan Allah nasiring, "Pira nga gudtiay nga mga grupo an nagpirde hin dagko nga mga grupo ha pagtugot ni Allah." Ngan hi Allah kaupod hadton mga mapailubon.

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Ngan han ira pag-abante kontra kan Jalut ngan han iya kasundalohan, nag-ampo hira, "Ginoo namon, tagi kami hin pasensya, parig-ona an amon mga pitad ngan buligi kami pag-atubang han mga diri tumuroo."

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

Salit ira hiya ginpirde ha pagtugot ni Allah, ngan ginpatay ni Dawud hi Jalut. Katapos, ginhatag ha iya (Dawud) ni Allah an ginhadian, ngan kinaadman, ngan gintutdoan hiya han Iya karuyag. Ngan kun diri panalipdan ni Allah an pipira nga mga tawo upod an iba, sigurado nga mabubungkag ini nga tuna. Pero hi Allah mayda grasya (nga Iya ginhatag) ha ngatanan nga kinaiya.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

Kini ang mga ayat ni Allah, Ginbabasa namon kini sa imo sin husto ug ikaw (Muhammad) tinuod nga mensahero.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Ginpaboran namon an pipira han mga mensahero kay han iba. Ha ira mayda mga ginkakaistorya ni Allah (direkta) ngan mayda iba nga Iya ginpapahitaas hin pira ka grado. Ngan gintagan Namon hi Jesus nga anak ni Maria hin pira nga mga milagro ngan ginparig-on Namon hiya han Espiritu Santo. Kon karuyag ni Allah, an mga tawo nga katapos nira diri unta magbuhat hin pagpatay, katapos umabot ha ira an mga ebidensya. Pero nagkaiba hira, salit an iba ha ira tinmoo ngan an iba waray tumoo. Kun karuyag ni Allah, diri hira magpapatay. Pero an Dios nagbubuhat uyon ha Iya kaburut-on.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

O kamo nga mga tumuroo! Ipuhunan an pira nga sustento nga Amon ginhatag ha iyo antis umabot an adlaw nga waray na pamalit ngan pagbaligya, waray na pakigsangkay ngan waray na pangamuyo. Adton mga diri natoo amo an mga magburuhat hin sayop.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Allah, walay iba nga diyos kundi Hiya. An Makagarahum, Nga padayon nga nag-aataman han (Iya mga binuhat), diri nangangaturog o nakaturog. Iya an bisan ano nga aada ha langit ngan bisan ano nga aada ha tuna. Waray makakag-ampo ha Iya dapig kon waray Niya pagtugot. Maaram Hiya kon ano an aada ha ira atubangan ngan kon ano an aada ha ira luyo, ngan waray hira hinbabaroan han Iya kahibaro labot la han Iya karuyag. An iya lingkoran nagtatabon han langit ngan han tuna. Ngan diri Hiya nakukurian pag-ataman ha ira nga duha, ngan Hiya an Gihitaasi, an Gihitaasi.

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Waray pagpirit ha (pagsunod) han relihiyon (Islam), ha kamatuoran mayda klaro (kaibahan) ha butnga han tama nga dalan ngan han sayop nga dalan. Kinsa nga diri natoo kan Tagut ug natoo kan Allah, niyan tinuod, nakapot hiya (marig-on) hin usa nga marig-on hinduro nga pisi nga diri mababari. Hi Allah amo an Mamati, Maaram.

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Hi Allah an parapanalipod han mga tumuroo. Ginpagawas niya hira tikang ha kasisidman ngadto ha kapawa (pagtoo). Ngan para hadton diri natoo, an ira mga parapanalipod amo hi Satanas, nga nagdadara ha ira tikang ha kapawa ngadto ha kasisidman. Hira an mga umurukoy ha impyerno. Nagpapabilin hira dida hito.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Wala ba mo mapansin ang mga tawo nga nakiglantugi kan Abraham mahitungod sa iyang Ginoo, tungod kay gitagan siya ni Allah sin ginhadian (gahum). Han nagsiring hi Abraham, “An akon Ginoo amo an Usa nga naghahatag hin kinabuhi ngan nagpapatay,” hiya nagsiring, “Mahimo liwat ako maghatag hin kinabuhi ngan magpahinabo hin kamatayon.” Siring ni Ibrahim, "Gin-alsa ni Allah an adlaw tikang ha sidlangan, sanglit iya ini gin-alsa tikang ha katundan." Salit an tawo nga diri natoo nagugupong. Diri ginigiyahan ni Allah an mga magburuhat hin sayop.

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

O sugad hin tawo nga naagi ha usa nga nasod nga an (mga tinukod) narumpag basi matabonan (an mga kagubaan han) mga atop, nasiring hiya, "Paonan-o ginbuhi ni Allah ini (nasud) katapos ini mabungkag?" Katapos ginpatay hiya (an tawo) ni Allah ha sulod hin usa ka gatos ka tuig, katapos ginbanhaw hiya (ginbuhi) utro. Ug (Allah) nagpakiana, "Tubtob san-o ka mag-iiha (dinhi)?" Hiya (an tawo) binaton, "Nagpapabilin ako (dinhi) hin usa ka adlaw o tunga ka adlaw." Nagsiring hi Allah, "Diri! Nabuhi ka hin usa ka gatos ka tuig. Kitaa an imo pagkaon ngan irimnon nga waray magbag-o, kundi kitaa an imo asno (nga nagin mga tul-an). Ngan basi himoon ka namon nga tigaman han Amon gahum para han mga tawo. Kitaa an mga tul-an (han asno), kon paonan-o Namon ini gintirok utro, katapos Ginbabadoan Namon hira hin unod." Sanglit han nagin klaro ha iya, nagsiring hiya, "Maaram ako nga hi Allah an Makagarahum ha ngatanan nga mga butang."

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Ngan (hinumdumi) han pagsiring ni Abraham, "O Ginoo ko, ipakita ha akon kon paonan-o Mo ginbubuhi an mga patay." Nagsiring hi Allah, “Diri pa ba kamo natoo?” Hiya (Ibrahim) binaton, "Natoo ako, pero basi an akon kasingkasing kalmado (marig-on)." Nagsiring hiya (Allah), "Katapos kuhaa an upat nga tamsi, katapos tadtara, katapos ibutang an usa nga bahin ha kada bungtod, katapos tawaga hira, makadto dayon hira ha imo.” Hibaroi nga hi Allah an makagarahum, maaramon.

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

An pananglitan han tawo nga nagasto han iya karikohan ha dalan ni Allah in sugad hin usa nga liso nga nagtutubo hin pito nga tuod, ha kada tuod mayda usa ka gatos nga liso. Hi Allah nagpapadamo para han Iya karuyag, ngan hi Allah an Makaluluoy, Maaram han Ngatanan.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

An mga tawo nga nagasto han ira mga karikohan ha dalan ni Allah, unya diri upod han ira iginhatag pinaagi hin pagtawag hin mga ngaran ngan pagsakit (an mga pagbati han nakarawat), makakakuha hira hin balos tikang ha ira Ginoo. Waray kahadlok ha ira ngan diri hira nasusubo.

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

An buotan nga mga pulong ngan pagpasaylo mas maopay kay han limos nga gin-uupdan hin nakakasakit nga mga buhat. Hi Allah an Labi nga Riko, an Labi nga Mapinasayloon.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

O kamo nga mga tumuroo! Ayaw pagdaot han imo charity pinaagi hin pag-unabi hini ngan pagsakit (han mga pagbati han nakarawat), sugad hin usa nga tawo nga naghahatag han iya karikohan tungod kay nagpapakita hiya ha mga tawo ngan diri hiya natoo kan Allah ngan ha Kataposan nga Adlaw. An ehemplo (han siton nga tawo) baga hin mahamis nga bato nga may tapotapo, tapos kun makusog nga uran an tumulog ha bato, nagpapabilin nga mahamis na liwat an bato. Waray hira nakuha tikang han ira ginbubuhat. Ngan diri gintutugwayan ni Allah an mga kawaray.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ngan an pananglitan han mga tawo nga nagasto han ira mga karikohan ha pagbiling han pag-uyon ni Allah ngan ha pagparig-on han ira mga kalag, in sugad hin hardin nga nahimumutang ha patag nga gintutubigan han makusog nga uran, unya an hardin nagbubunga hin doble nga bunga. Kon diri ito gintutubigan han makusog nga uran, niyan tun-og (bisan igo). Hi Allah an Makakita han iyo ginbubuhat.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

May-ada ba ha iyo nga karuyag magkaada hin urubasan hin mga datiles ngan ubas nga ha ilarom hito naawas an mga salog, diin may-ada hiya ngatanan nga klase hin bunga, katapos maabot an iya kalagas samtang may-ada hiya gudtiay nga mga anak? Katapos, an hardin ginhuyop han makusog nga hangin nga may sulod nga kalayo, salit nasunog ito. Sugad hini ginpapatin-aw ni Allah an Iya mga berat ha imo basi imo ini hunahunaon.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

O kamo nga mga tumuroo! Gasto kamo tikang han mga mag-upay nga butang nga iyo nakita ngan tikang han Amon iginpagawas para ha iyo tikang ha tuna. Ayaw pagpili hin maraot nga gagastuson, samtang ikaw mismo diri magkukuha hito labot la hin pagpiyong hito. Ngan hibaroi nga Riko, Darayawon hi Allah.

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

Hi Satanas nagsasaad ha imo hin kapobrehan ngan nagsusugo ha imo nga magbuhat hin mga mangil-ad (kaurusahon), samtang hi Allah nagsasaad ha imo hin kapasayloan ngan Iya pagkamahinatagon. Ngan hi Allah amo an Makaluluoy, Maaram han Ngatanan.

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

Gintatagan Niya hin kinaadman an Iya karuyag. Bisan hin-o nga gintagan hin kinaadman gintagan gud hin damu nga kaopayan. Ngan waray makakahinumdom labot la hadton may pagsabot.

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Ngan bisan ano an imo ihatag ha limo o pagsaad nga imo ginhihimo, ha pagkamatuod, hi Allah maaram hito. Ngan para ha nakasala waray mabulig.

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Kun imo igpapasamwak ha publiko an imo charity, maupay ito. Ngan kun imo ini itago ngan ihatag ha mga kablas, niyan mas maupay para ha imo ngan papason ni Allah an pipira han imo mga sayop. Ngan hi Allah Maaram han iyo ginbubuhat.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Diri katungdanan nimo (ni Muhammad) an paggiya ha ira, kundi hi Allah an naggigiya han Iya karuyag. Ano man nga karikohan an imo ihatag, para ito ha imo kalugaringon. Ngan ayaw paghatag hin infaq kun diri ka mag-aaro hin pag-uyon ni Allah. Ngan ano man nga karikohan an imo ipuhunan, sigurado nga tatagan ka (balos) hin bug-os ngan diri ka masasayop (madadaot).

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(Ang imong gigasto) alang sa mga kablas nga mga tawo nga naulang (sa ilang mga paningkamot tungod sa jihad) sa dalan ni Allah, sanglit dili sila makahimo sa mga paningkamot dinhi sa tuna; (iba nga tawo) nga diri maaram, naghuhunahuna nga mga riko hira kay ginbabantayan nira an ira kalugaringon (tikang ha paglimos). Ikaw (Muhammad) an nakilala ha ira pinaagi han ira mga kinaiya, diri hira nangangaro hin pirit ha iba. Bisan ano nga maupay nga karikohan an imo ipuhunan, tinuod, hi Allah an Maaram han ngatanan.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Adton mga nagasto han ira karikohan gab-i ngan adlaw (ha tago o ha dayag), magkakaada hira han ira balos ha ira Ginoo. Waray kahadlok ha ira ngan diri hira nasusubo.

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

An mga tawo nga nag-uubos hin tubo diri nakakatindog kundi sugad hin mga ginsasakitan hin mga demonyo kay mga lurong. Ini tungod kay nasiring hira nga an pagpalit ngan pagbaligya pareho la han tubo. Bisan kun gintugotan ni Allah an pagpalit ngan pagbaligya ngan igindiri an tubo. Kun hin-o an kumarawat hin pahimatngon tikang han iya Ginoo, katapos umundang, katapos an iya una nga nakuha nagigin iya ngan an iya buruhaton (ada ha) Allah. Kun hin-o an mag-uutro hini, niyan hira an mga umurukoy han impyerno, magpapabilin hira didto ha kadayonan.

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

Hi Allah nagbubungkag han tubo ngan nagpapariko han kalooy. Diri naruruyag hi Allah hin bisan hin-o nga nagpapabilin ha kawaray pagtoo ngan nag-uuyag-uyag ha sala.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Tinuod, adton mga natoo, nagbubuhat hin mag-upay nga buhat, nagbubuhat hin mga pag-ampo ngan nagbabayad hin zakat, magkakaada hira han ira balos ha ira Ginoo. Waray kahadlok ha ira ngan diri hira nasusubo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

O kamo nga mga tumuroo! Kahadlok kan Allah ngan bayai an iba pa nga tubo (nga waray pa matirok) kon tumuroo ka.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Kun diri niyo buhaton, niyan magpahayag hin gyera tikang kan Allah ngan han Iya Rasul. Pero kun magbasol ka, niyan may katungod ka han prinsipal han imo karikohan. Waray ka magbuhat hin sayop (daot) ngan waray ka ginbuhat nga sayop (daot).

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Ngan kun (an tawo nga may utang) in nagkukuri, niyan tagi hiya hin grasya nga panahon tubtob nga makabiling hiya hin katalwasan. Ngan kun maghatag ka hin gugma, mas maupay para ha imo, kun maaram ka la.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ngan kahadloki an adlaw (kun san-o) kamo ngatanan mababalik ngadto kan Allah. Katapos, an ngatanan gintatagan hin hingpit nga balos sumala han ira ginbuhat, ngan diri hira ginsasayop (nadadaot).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

O kamo nga mga tumuroo! Kon may-ada ka mga utang ngan mga utang ha sulod hin espisipiko nga peryodo han panahon, sadang mo ito isurat. Ngan tuguti an usa nga parasurat ha iyo nga magsurat hito hin husto. Ayaw tuguti nga magdumiri an manunurat pagsurat hini sugad han igintutdo ha iya ni Allah, sanglit tuguti hiya nga magsurat hini. Ngan an tawo nga may utang hini magdikta, ngan mahadlok hiya kan Allah, an iya Ginoo, ngan diri hiya mag-iban hin bisan ano tikang hini. Kon an may utang usa nga tawo nga kulang hin kinaadman o maluya (ha iya kahimtang), o diri nakakadikta han iya kalugaringon, niyan tuguti an iya magbarantay nga magdikta hito hin husto. Ngan magtestigo upod an duha nga lalaki nga testigo ha butnga niyo. Kun waray duha nga lalaki (testigo), niyan (bangin) usa nga lalaki ngan duha nga babaye ha mga tawo nga imo naruruyagan tikang han (naeksister) nga mga testigo, basi kun mahingalimot an usa, an usa magpahinumdom ha iya. Ngan ayaw tuguti nga magdumiri an mga testigo kon gintatawag. Ngan ayaw kamo pagsawa pagsurat hini, para han deadline, gutiay man o dako (an utang). Mas makatadungan iton sa paniplatan ni Allah, mas makapakusog sa pagpamatuod, ug mas harani sa pagruhaduha, labot la kon cash nga negosyo nga gindudumara sa butnga niyo, niyan walay sala para sa imong kung dili niyo ini isusurat. Ngan pagkuha hin mga testigo kon namamalit ngan nagbabaligya kamo, ngan ayaw pagkuria an mga butang para han nagsurat o han mga testigo. Kon buhaton mo (ito), niyan ha pagkamatuod, usa ito nga buhat hin karaotan ha imo bahin. Ngan kahadlok kamo kan Allah, hi Allah an nagtututdo ha iyo, ngan hi Allah an Maaram han ngatanan.

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Ngan kun waray ka makabiling hin manunurat ha imo pagbiyahe, niyan dapat mayda ka garantiya. Pero, kun an iba ha iyo nasarig ha iba, tuguti nga adton mga gintatapod magtuman han ira mandato (utang) ngan tuguti hira nga mahadlok kan Allah, an ira Ginoo. Ngan ayaw itago an imo pagpamatuod, kay kun hin-o an magtatago hini, tinuod, mahugaw (makasasala) an iya kasingkasing. Hi Allah an Maaram han iyo ginbubuhat.

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kan Allah an bisan ano nga aada ha langit ngan bisan ano nga aada ha tuna. Kun imo igpahayag an aada ha imo kasingkasing o an imo gintatago, sigurado nga ig-iisip ito ni Allah (mahitungod hito nga buhat) para ha imo. Ginpapasaylo Niya an Iya karuyag ngan ginsisirot an Iya karuyag. Hi Allah an Makagarahum ha ngatanan.

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

An Rasul (Muhammad) natoo han iginpadayag ha iya (an Qur’an) tikang han iya Ginoo, ngan sugad man adton mga natuo. An ngatanan natoo kan Allah, ha Iya mga anghel, ha Iya mga libro ngan ha Iya mga mensahero. (Hira nagsiring), "Waray kami ginhihimo nga kaibahan ha bisan hin-o han Iya mga mensahero." Ngan hira nagsiring, "Namati kami ngan sumugot kami. Pasayloa kami O amon Ginoo, ngan ha Imo (amon) pagbalik."

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

Diri ginpapabug-atan ni Allah an usa ka tawo labot la sumala han iya abilidad. Nakukuha niya (balos) tikang han (birtud) nga iya ginbubuhat ngan nakakakuha hiya (pasakit) tikang han (karaotan) nga iya ginbubuhat. (Nag-ampo hira), "O Ginoo namon, ayaw kami siroti kon mahingalimot kami o magsayop kami. O Ginoo namon, ayaw kami pagbug-ati hin mabug-at nga pinas-an sugad han Imo iginpahamtang ha mga nauna ha amon. O Ginoo namon, ayaw kami tagi hin diri namon madadara. Pasayloa kami, pasayloa kami, ngan kalooyi kami. Ikaw an amon nawong nga parapanalipod, salit buligi kami."