وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).
Asin (giromdoma) kan kami magsabi sa mga anghel, "Magduko ki Adan!" Kaya nagduko sinda apuera ki Satanas. Nagsayuma siya asin naghahambog, asin kabilang siya sa grupo nin mga dai nagtutubod.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ
wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).
Asin kan sinabihan siya, "Matakot ka ki Allah," an saiyang kapalangkawan nagbutwa tanganing makagibo nin kasalan. Kaya an impiyerno para saiya, asin totoo (na an Impiyerno) iyo an pinakamaraot na lugar na istaran.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Asin an saindang propeta nagsabi sainda, "Tunay nanggad na ninombrahan ni Allah si Talut na magin saindong hade." Nagsimbag sinda, Paano nagin hade kami ni Talut, mantang kami an mas may deretso sa kahadean ki sa saiya, asin dai siya tinawan nin dakul na kayamanan? (An Propeta) nagsimbag, "Si Allah an nagpili saiya (na magin hade) para saimo asin tinawan ka nin superyor na kaaraman asin pisikal na mga kakayahan." Itinatao ni Allah an Saiyang kahadean sa siisay man na Saiyang boot, asin si Allah iyo an Nakakasakop sa Gabos, Nakakaaram kan Gabos.
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
Asin magsamba ki Allah asin dai mag-asosyar nin ano man sa Saiya. Asin magin maboot sa mga magurang, haraning paryentes, mga ilo, mga dukha, harani asin harayong mga kataed, mga katrabaho, Ibn Sabil asin sa siisay man na mga surugoon na igwa ka. Tunay nanggad, habo ni Allah sa mga tawong arogante asin orgulyoso sa saindang mga sadiri,
لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا
lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).
An Mesiyas dai nanggad nag-alangan na magin sarong surugoon ni Allah, asin siring man an mga anghel na pinakaharani (ki Allah). Asin an siisay man na nagduduwa-duwa na magsamba sa Saiya asin maghambog, titiponon sinda gabos ni Allah sa Saiya.
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا
fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
Para sa mga nagtutubod asin naggigibo nin marahay na mga gibo, tataposon ni Allah an saindang balos asin dadagdagan an nagkapira sa Saiyang biyaya. Mientras tanto, para sa mga nagduduwa-duwa (na magsamba ki Allah) asin mapalangkaw, papadusahan sinda ni Allah nin sarong masakit na padusa. Asin mayo sindang paraprotehir o katabang kundi si Allah.
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
o na ika (dai) nagsasabi, "Kun an Libro ipinahayag sa sato, kita kutana mas giniyahan kisa sainda." Tunay nanggad, nag-abot saimo an malinaw na paliwanag, giya asin pagkaherak hale sa saimong Kagurangnan. Siisay an mas bakong makatanosan kisa sa nagninigar kan mga bersikulo ni Allah asin minatalikod sa mga ini? Sa maabot na panahon, babalosan mi an mga minatalikod sa Samuyang mga bersikulo nin makuring padusa, huli ta sinda pirming minatalikod.
وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).
Alagad idtong mga nagninigar kan Samuyang mga bersikulo asin nag-oorgulyo sainda, iyo idto an mga nag-eerok sa impiyerno; sinda magdadanay diyan
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Tunay nanggad, idtong mga nagninigar kan Satong mga tanda asin nag-oorgulyo kaiyan, an mga trangkahan nin langit dai mabubuksan para sa sainda, ni sinda makakalaog sa Paraiso, sagkod na an sarong kamelyo makaagi sa labot nin sarong dagom. Kaya binabalosan Mi an mga naggigibo nin maraot.
وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ
wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).
Asin an mga nasa itaas kan A'raf (an pinakahalangkaw na lugar) inapod an mga midbid ninda na may mga tanda, na nagsasabi, "An kayamanan na saimong natipon asin an saimong ipinag-oorgolyo, (minaluwas) mayo nin pakinabang saimo."
قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).
An mga mapaabaw-abaw na lider nagsabi sa mga ibinilang na maluya, iyo idtong mga nagtubod sa tahaw kan saindang banwaan, "Aram nindo na si Saleh sarong apostol kan saiyang Kagurangnan?" Nagsimbag sinda, “Tunay na nagtutubod kami sa sinabi niya.”
قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ
qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).
An mga naghahambog nagsasabi, "Totoo, pinagninigaran niamo an saimong tinutubod."
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
Kaya pinadarahan Mi sinda nin mga bagyo, doron, pulgas, palaka asin dugo (an tubig na inumon na nagin dugo) bilang malinaw na patunay, alagad sinda naghahambog pa man giraray asin sinda sarong makasalan na banwaan.
سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ
sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).
Tatalikodan ko an mga tanda (kan sakuyang kapangyarihan) idtong mga naghahambog sa daga na mayong balidong rason. Dawa kun mahiling ninda an lambang tanda (kan Sakuyang kapangyarihan) dai pa man giraray sinda matubod kaini. Asin kun makahiling sinda nin dalan na minagiya pasiring sa paggiya, dai ninda ini susunudon, alagad kun makahiling sinda nin dalan nin sala, sinusunod ninda ini. Ini huli ta sinda nagninigar kan Satong mga tanda asin sinda danay na daing pagmangno sa mga ini.
اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩
innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).
Tunay nanggad, an mga kaiba kan saimong Kagurangnan dai nag-aalangan na magsamba ki Allah asin sinda naglilinig sa Saiya asin sa Saiya sana sinda nagduduko.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
Dangan pagkatapos ninda, isinugo Mi si Moises asin Harun ki Faraon asin sa mga lider kan saiyang banwaan, na dara an Samong mga tanda (nin kapangyarihan). Nagluluwas na sinda naghahambog asin sinda mga parakasala.
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ
illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).
apuera sa Diablo. Nagduduwa-duwa siyang mag-iba sa (mga anghel) na nagduduko.
قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ
qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
Siya (Iblis) nagsabi, "Dai nanggad ako maduko sa tawo na linalang Mo hale sa mara na dalipay hale sa itom na laboy na tinawan nin porma."
لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ
lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).
Daing duwa-duwa na aram ni Allah kun ano an saindang itinatago asin kun ano an saindang ihinahayag. Tunay nanggad, habo Niya sa mga arogante.
فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).
Kaya maglaog sa mga trangkahan kan impiyerno, magdadanay kang daing sagkod diyan. Siguradong ini an pinakamaraot na lugar para sa mga tawong naghahambog kan saindang sadiri.
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
Asin dai ka maglakaw sa dagang ini na arogante, huli ta sa katunayan dai ka makakalaog sa daga asin dai ka makakaitaas nin siring kahalangkaw sa sarong bukid.
ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ
Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).
Mantang naglilikod sa saiyang lado (sa arogante) tanganing darahon an mga tawo na mawara sa dalan ni Allah. Napasupog siya sa kinaban na ini, asin sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat Tatawan ta siya kan namit kan naglalaad na pasakit sa impiyerno.
اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَّعِظَامًا اَنَّكُمْ مُّخْرَجُوْنَ ۖ
aya‘idukum annakum iżā mittum wa kuntum turābaw wa ‘iẓāman annakum mukhrajūn(a).
Nanuga daw siya saimo na kun ika magadan asin magin alpog asin mga tulang, ika talagang iluwas (sa saimong lolobngan)?
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا عَالِيْنَ ۚ
ilā fir‘auna wa mala'ihī fastakbarū wa kānū qauman ‘ālīn(a).
ki Faraon asin sa mga pamayo kan saiyang banwaan, alagad sinda mga mapaabaw-abaw asin sinda totoong sarong mapaabaw-abaw na banwaan.
وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ
wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).
asin idtong mga nagtatao kan saindang itinatao (limos) na may pusong pano nin takot (huli ta aram ninda) na sinda totoong mabalik sa saindang Kagurangnan, .
مُسْتَكْبِرِيْنَۙ بِهٖ سٰمِرًا تَهْجُرُوْنَ
mustakbirīn(a), bihī sāmiran tahjurūn(a).
sa paagi nin pag-orgulyo asin pagtaram nin mga makauuyam na tataramon laban kaini (an Qur'an) kun kamo nakikipag-olay sa banggi.
وَلَقَدْ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوْا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُوْنَ
wa laqad akhażnāhum bil-‘ażābi famastakānū lirabbihim wa mā yataḍarra‘ūn(a).
Asin totoo na pinasakitan mi sinda, alagad dai sinda nagpasakop sa saindang Kagurangnan, ni nagpakumbaba man sinda.
۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا
wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).
Asin an mga dai naglalaom na makasabat sa Sato (sa Huring Kinabuhi) nagsasabi, "Tadaw ta dai isinugo an mga anghel sato, o (tano ta) dai ta nahihiling an satong Kagurangnan?" Tunay nanggad, sinda nagin arogante asin talagang naglapas (sa paggibo nin inhustisya).
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ
wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).
Asin kun sinasabihan sinda, "Magduko ka sa Pinakamaheherakon", sinda minasimbag, "Siisay an Pinakamaheherakon? Dapat daw kaming magduko ki Allah na saimong (Muhammad) pinagbotan kami (na magduko sa Saiya)?" Asin sinda nagdadalagan nin orog asin orog (hale sa katotoohan).
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ
wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).
Asin kada may bagong patanid (sarong ipinahayag na bersikulo kan Qur'an) na iprinesentar sa sainda gikan sa Maheherakon na Dios, pirmi sindang minatalikod kaini.
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Asin pinagnenegaran ninda ini huli sa saindang inhustisya asin arogante, dawa ngani an saindang mga puso nagtutubod sa (katotoohan) kaini. Kaya tawan nin atensyon an nangyayari sa mga naggigibo nin danyos.
وَاسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُوْدُهٗ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اِلَيْنَا لَا يُرْجَعُوْنَ
wastakbara huwa wa judūduhū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa ẓannū annahum ilainā lā yurja‘ūn(a).
Asin siya (si Faraon) asin an saiyang hukbo naggawe nin arogante, sa daga na mayong marahay na rason, asin naghona sinda na dai sinda ibabalik sa Samo.
وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ
wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).
asin (siring man) si Karun, Faraon asin Haman. Tunay nanggad, si Moises nagdolok sa sainda na may (darang) malinaw na impormasyon. Alagad sinda naghihiro nin arogante sa kinaban, asin sinda idtong mga dai nakakadulag (sa padusa ni Allah).
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا وَلّٰى مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ فِيْٓ اُذُنَيْهِ وَقْرًاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihi āyātunā wallā mustakbiran ka'allam yasma‘hā ka'anna fī użunaihi waqrā(n), fabasyyirhu bi‘ażābin alīm(in).
Asin kun an Satong mga berso pig-aawit saiya, siya minatalikod na may pag-orgulyo na garo dai niya ini nadangog, na garo baga igwa nin mga bara sa saiyang duwang talinga, dangan paogmahon siya nin sarong masakit na padusa.
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍۚ
wa lā tuṣa‘‘ir khaddaka lin-nāsi wa lā tamsyi fil-arḍi maraḥā(n), innallāha lā yuḥibbu kulla mukhtālin fakhūr(in).
Asin dai mo italikod an saimong lalawgon sa mga tawo (huli sa kapalangkawan) asin dai ka maglakaw sa daga na arogante. Tunay nanggad, habo ni Allah sa mga tawong arogante asin orgulyoso sa saindang mga sadiri.
اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩
innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).
An mga nagtutubod sa Samuyang mga bersikulo iyo sana idtong mga kun pinapagiromdom an mga ini (sa Satong mga bersikulo), minaduko asin nagpapamuraway asin nag-oomaw sa saindang Kagurangnan, asin dai sinda naghahambog.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ
wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).
Asin an mga dai nagtutubod nagsasabi, "Dai kami matubod sa Koran na ini ni (ni) sa nakaaging Libro." Asin (kanigoan kamakangingirhat) kun mahiling nindo na kun an mga paragibo nin sala dinadara sa atubangan kan saindang Kagurangnan, an iba sainda minabalik kan saindang mga tataramon sa iba; An mga tawong ibinibilang na maluya nagsasabi sa mga tawong mapaabaw-abaw, "Kun bakong huli saindo, nagin kutana kami mga paratubod."
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Asin kan an Satong malinaw na mga bersikulo binasa sa sainda, sinda nagsabi, "An tawong ini mayo nang ibang gusto kundi an olangon ka sa kun ano an sinasamba kan saimong mga apoon," asin sinda nagsabi, "Ini (Qur'an) mayo nang iba kundi sarong kaputikan na ginibo." Asin an mga dai nagtutubod nagsabi manongod sa katotoohan kan an katotoohan (an Qur'an) nag-abot sa sainda, "Ini mayo nang iba kundi malinaw na mahika."
ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا
istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).
huli kan saindang kapaabaw-abawan digdi sa daga asin kan saindang maraot na mga pakana. An maraot na mga plano mangyayari sana sa mga nagplano kaiyan. Hinahalat sana ninda (an implementasyon kan) mga probisyon kan mga naenot na tawo. Dangan dai ka makakakua nin ano man na pagbabago para ki Allah, ni (man) dai ka makakasabat nin ano man na paglihis sa mga probisyon ni Allah.
وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ ۖ
wa iżā żukkirū lā yażkurūn(a).
Asin kun sinda pinatatanidan, dai ninda iyan hinihimate.
اِنَّهُمْ كَانُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ ۙ
innahum kānū iżā qīla lahum lā ilāha illallāhu yastakbirūn(a).
Tunay nanggad, kan sinabihan sinda, "La ilaha illallah" (Mayo nin ibang dios kundi si Allah), sinda naghambog,
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اِسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
illā iblīs(a), istakbara wa kāna minal-kafirīn(a).
apwera sa Diyablo; naghahambog siya asin kabilang siya sa grupo nin mga dai nagtutubod.
قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا مَنَعَكَ اَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۗ اَسْتَكْبَرْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِيْنَ
qāla yā iblīsu mā mana‘aka an tasjuda limā khalaqtu biyadayy(a), astakbarta am kunta minal-‘ālīn(a).
(Si Allah) nagsabi, "O Satanas, ano an nakakaulang saimo na magduko sa kun ano an sakong linalang sa sakuyang kapangyarihan. Ika daw orgulyo sa saimong sadiri o ika daw (nakakamati) na ika kabali sa sarong (mas halangkaw) na grupo?"
بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).
Tunay nanggad, an sakuyang impormasyon nakaabot saimo, alagad ika nagnenegar kaini, imbes ika naghahambog asin kabilang sa mga dai nagtutubod."
وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ
wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).
Asin sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat mahihiling nindo an mga nagputik tumang ki Allah, an saindang mga lalawgon maitom. Bako daw na an impiyerno sarong lugar para sa mga tawong orgulyosong mag-erok?
قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).
Sinabi (sa sainda), "Maglaog kamo sa mga trangkahan kan Impiyerno, (kamo) magdadanay duman sagkod pa man." Kaya (impiyerno) an pinakamaraot na lugar na istaran para sa mga naghahambog.
فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
Kaya kun manungod sa mga tawo kan 'Ad, sinda nag-orgulyo sa daga na dai (nag-iisip) kan katotoohan asin sinda nagsabi, "Siisay an mas dakula sa kusog kisa sato?" Dai daw ninda nariparo na si Allah talaga an naglalang sainda? Mas dakula daw Siya sa kusog kisa sainda? Asin pinagnegaran ninda an Satong mga tanda (kadakulaan).
يَّسْمَعُ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُتْلٰى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
yasma‘u āyātillāhi tutlā ‘alaihi ṡumma yuṣirru mustakbiran ka'allam yasma‘hā, fa basysyirhu bi‘ażābin alīm(in).
(na iyo an) an tawong nakakadangog kan mga bersikulo ni Allah kun ini pigbabasa saiya alagad siya naghahambog pa man giraray na garo dai niya ini nadangog. Kaya patanidan mo siya nin makulog na padusa.
وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اَفَلَمْ تَكُنْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنْتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
wa ammal-lażīna kafarū, falam takun āyātī tutlā ‘alaikum fastakbartum wa kuntum qaumam mujrimīn(a).
Asin manungod sa mga dai nagtutubod (sabi), "Bako daw na an Sakuyang mga bersikulo nabasa saindo alagad kamo nag-orgulyo asin kamo nagin mga parakasala?"
قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Sabihon, "Ipaliwanag mo sako, ano an saimong iisipon kun ini (Al Qur'an) talagang gikan ki Allah, asin ika nagnegar kaini, dawa ngani igwa nin sarong saksi gikan sa mga Aki ni Israel na nag-ako (kan katotoohan) na kapareho kan (kun ano an nasambit sa) Qur'an dangan siya nagtubod, ika naghahambog. Tunay nanggad, si Allah dai naggigiya sa mga tawo na bakong makatanosan."