حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

tanzīlul-kitābi minallāhil ‘azīzil-ḥakīm(i).

An librong ini ipinahayag gikan ki Allah, an Makakamhan sa gabos, an Pinakamadonong.

مَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَمَّآ اُنْذِرُوْا مُعْرِضُوْنَ

mā khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wal-lażīna kafarū ‘ammā unżirū mu‘riḍūn(a).

Dai ta linalang an kalangitan asin an daga asin an nasa pag-ultanan ninda kundi may tama (katuyuhan) asin sa laog kan itinalaan na panahon. Alagad an mga dai nagtubod nagtalikod sa patanid na itinao sa sainda.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَرُوْنِيْ مَاذَا خَلَقُوْا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِى السَّمٰوٰتِ ۖائْتُوْنِيْ بِكِتٰبٍ مِّنْ قَبْلِ هٰذَآ اَوْ اَثٰرَةٍ مِّنْ عِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul ara'aitum mā tad‘ūna min dūnillāhi arūnī māżā khalaqū minal-arḍi am lahum syirkun fis-samāwāt(i), i'tūnī bikitābim min qabli hāżā au aṡāratim min ‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

Sabihan (Muhammad), "Ipaliwanag (sakuya) an manungod sa kun ano an saimong sinasamba apwera ki Allah; ipahiling mo sako kun ano an saindang linalang gikan sa daga o kun baga sinda nakisumaro sa (paglalang kan) kalangitan? Darahon mo sako an libro na yaon bago kaini (an Qur'an) o sarong relikya kan kaaraman (kan mga suanoy), kun ika totoo."

وَمَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ يَّدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَنْ لَّا يَسْتَجِيْبُ لَهٗٓ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَاۤىِٕهِمْ غٰفِلُوْنَ

wa man aḍallu mimmay yad‘ū min dūnillāhi mal lā yastajību lahū ilā yaumil-qiyāmati wa hum ‘an du‘ā'ihim gāfilūn(a).

Asin siisay an mas nalalagalag pa sa mga nagsasamba apwera ki Allah (pagsamba) na dai kayang akoon an saindang (pamibi) sagkod sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat asin sinda nagpapabaya (nagtatao nin atensyon sa) saindang pamibi?

وَاِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوْا لَهُمْ اَعْدَاۤءً وَّكَانُوْا بِعِبَادَتِهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa iżā ḥusyiran-nāsu kānū lahum a‘dā'aw wa kānū bi‘ibādatihim kāfirīn(a).

Asin kun an mga tawo magkatiripon (sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat), an diyos magigin saindang kaiwal asin magnenegar kan pagsamba na saindang itinatao kaini.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌۗ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, hāżā siḥrum mubīn(un).

Asin kan sinda binabasa an Satong malinaw na mga bersikulo, an mga dai nagtubod nagsabi kan an katotoohan nag-abot sa sainda, "Ini tunay na mahika."

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَلَا تَمْلِكُوْنَ لِيْ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗهُوَ اَعْلَمُ بِمَا تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ كَفٰى بِهٖ شَهِيْدًا ۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗ وَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituh(ū), falā tamlikūna lī minallāhi syai'ā(n), huwa a‘lamu bimā tufīḍūna fīh(i), kafā bihī syahīdam bainī wa bainakum, wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Sinabi pa ngani ninda, "Siya (Muhammad) an naggibo kaini (an Koran)." Sabihon, "Kun ako an mag-isip-isip, kun siring mayo ka sa kadikit na kapangyarihan na olangon ako sa (padusa ni) Allah. Mas aram niya kun ano an saimong pinag-oolayan manongod sa Qur'an. Siya an igo bilang sarong saksi sa pag-ultanan ko asin saimo. Siya an Pinakamapagpatawad, an Pinakamaheherakon."

قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِّنَ الرُّسُلِ وَمَآ اَدْرِيْ مَا يُفْعَلُ بِيْ وَلَا بِكُمْۗ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ وَمَآ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

qul mā kuntu bid‘am minar-rusuli wa mā adrī mā yuf‘alu bī wa lā bikum, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayya wa mā ana illā nażīrum mubīn(un).

Sabihon (Muhammad), "Bako ako an enot na Sugo sa mga mensahero asin dai ko aram kun ano an gigibohon sa sako o saimo. Sinusunod ko sana an ipinahayag sa sako asin ako sarong paratao sana nin patanid na nagpapaliwanag."

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Sabihon, "Ipaliwanag mo sako, ano an saimong iisipon kun ini (Al Qur'an) talagang gikan ki Allah, asin ika nagnegar kaini, dawa ngani igwa nin sarong saksi gikan sa mga Aki ni Israel na nag-ako (kan katotoohan) na kapareho kan (kun ano an nasambit sa) Qur'an dangan siya nagtubod, ika naghahambog. Tunay nanggad, si Allah dai naggigiya sa mga tawo na bakong makatanosan."

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَّا سَبَقُوْنَآ اِلَيْهِۗ وَاِذْ لَمْ يَهْتَدُوْا بِهٖ فَسَيَقُوْلُوْنَ هٰذَآ اِفْكٌ قَدِيْمٌ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū lau kāna khairam mā sabaqūnā ilaih(i), wa iż lam yahtadū bihī fasayaqūlūna hāżā ifkun qadīm(un).

Asin an mga dai nagtutubod nagsasabi sa mga nagtutubod, "Kun an Qur'an sarong bagay na marahay, seguradong dai sinda maninigo na mag-enot sato (na magtubod) diyan." Alagad huli ta dai sinda ginigiyahan kaiyan, masabi sinda, “Daan na ining kaputikan.”

وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰٓى اِمَامًا وَّرَحْمَةً ۗوَهٰذَا كِتٰبٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۖوَبُشْرٰى لِلْمُحْسِنِيْنَ

wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), wa hāżā kitābum muṣaddiqul lisānan ‘arabiyyal liyunżiral-lażīna ẓalamū, wa busyrā lil-muḥsinīn(a).

Asin bago (an Qur'an) yaon an Libro ni Moises bilang giya asin pagkaherak. Asin ini (Al Qur'an) sarong libro na nagkukumpirma kaini sa Arabiko tanganing magtao nin patanid sa mga naggigibo nin sala asin magtao nin marhay na bareta sa mga naggigibo nin karahayan.

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Tunay nanggad, idtong mga nagsasabi, "An samong Kagurangnan iyo si Allah," dangan sinda nagdadanay na marigon, mayo nin kahaditan para sa sainda, asin sinda dai (ni) nagmomondo.

اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۚ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ulā'ika aṣḥābul-jannati khālidīna fīhā, jazā'am bimā kānū ya‘malūn(a).

An mga ini iyo an mga nag-eerok sa langit, na daing katapusan diyan; bilang balos sa saindang ginibo.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ اِحْسَانًا ۗحَمَلَتْهُ اُمُّهٗ كُرْهًا وَّوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۗوَحَمْلُهٗ وَفِصٰلُهٗ ثَلٰثُوْنَ شَهْرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَبَلَغَ اَرْبَعِيْنَ سَنَةًۙ قَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَصْلِحْ لِيْ فِيْ ذُرِّيَّتِيْۗ اِنِّيْ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاِنِّيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi iḥsānā(n), ḥamalathu ummuhū kurhaw wa waḍa‘athu kurhā(n), wa ḥamluhū wa fiṣāluhū ṡalāṡūna syahrā(n), ḥattā iżā balaga asyuddahū wa balaga arba‘īna sanah(tan), qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa aṣliḥ lī fī żurriyyatī, innī tubtu ilaika wa innī minal-muslimīn(a).

Asin pinagbotan Mi an mga tawo na gumibo nin marahay sa saindang mga magurang. An saiyang ina nagbados saiya na may kadepisilan, asin ipinangaki siya na may kadepisilan (man). An panahon nin pagbados sagkod sa paglutas iyo an treyntang bulan, kaya kun siya (an aki) adulto na asin umabot na sa edad na kwarentang taon siya namimibi, "O Kagurangnan ko, tawan mo ako nin giya tanganing ako magpasalamat sa saimong mga biyaya na Saimong itinao sakuya asin sa sakong mga magurang asin tanganing ako makagibo nin mga marahay na gibo na Saimong itinao asin itao sako an karahayan na iyan magbulos sa sakong mga aki asin mga makoapo." Tunay nanggad, ako nagsosolsol Saimo asin totoo, ako saro sa mga Muslim."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّاٰتِهِمْ فِيْٓ اَصْحٰبِ الْجَنَّةِۗ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِيْ كَانُوْا يُوْعَدُوْنَ

ulā'ikal-lażīna nataqabbalu ‘anhum aḥsana mā ‘amilū wa natajāwazu ‘an sayyi'atihim fī aṣḥābil-jannah(ti), wa‘daṣ-ṣidqil-lażī kānū yū‘adūn(a).

Idto an mga tawo na sa sainda Inaako Niamo an mga marahay na gibo na saindang ginibo asin (idtong) na an mga sala Saimo pinapatawad, (sinda magigin) mga nag-eerok sa Paraiso. Iyan an tunay na panuga na ipinanuga sa sainda.

وَالَّذِيْ قَالَ لِوَالِدَيْهِ اُفٍّ لَّكُمَآ اَتَعِدَانِنِيْٓ اَنْ اُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ الْقُرُوْنُ مِنْ قَبْلِيْۚ وَهُمَا يَسْتَغِيْثٰنِ اللّٰهَ وَيْلَكَ اٰمِنْ ۖاِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّۚ فَيَقُوْلُ مَا هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wal-lażī qāla liwālidaihi uffil lakumā ata‘idāninī an ukhraja wa qad khalatil qurūnu min qablī, wa humā yastagīṡānillāha wailaka āmin, inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fayaqūlu mā hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Asin an tawong nagsabi sa saiyang mga magurang, “Ah.” Pinatanidan daw nindo akong duwa na ako bubuhayon liwat (hale sa lolobngan), dawa ngani nagkapirang tawo bago ako an nagadan? Dangan an mga magurang naghagad nin tabang ki Allah (na nagsasabi), "Herak man saindo, magtubod kamo! Tunay nanggad, an panuga ni Allah totoo." Dangan siya (an aki) nagsabi, "Ini sarong osipon sana kan mga suanoy."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

Sinda mga tawong talagang pinadusahan (kalaglagan) kaiba an mga tawong naenot sa sainda, gikan sa (mga klase nin) jinn asin mga tawo. Sinda an mga nalugi.

وَلِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِّمَّا عَمِلُوْاۚ وَلِيُوَفِّيَهُمْ اَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likullin darajātum mimmā ‘amilū, wa liyuwaffiyahum a‘mālahum wa hum lā yuẓlamūn(a).

Asin an lambang saro nagkakaigwa nin lebel susog sa saindang naginibo asin tanganing si Allah magtao nin igo na balos para sa saindang mga gibo asin sinda dai madanyaran.

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَى النَّارِۗ اَذْهَبْتُمْ طَيِّبٰتِكُمْ فِيْ حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَاۚ فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُوْنَ ࣖ

wa yauma yu‘raḍul-lażīna kafarū ‘alan-nār(i), ażhabtum ṭayyibātikum fī ḥayātikumud-dun-yā wastamta‘tum bihā, fal-yauma tujzauna ‘ażābal-hūni bimā kuntum tastakbirūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tafsuqūn(a).

Asin (girumdoma) kan aldaw (kan) an mga dai nagtutubod dinara sa impiyerno (sinabi sa sainda), "Ginamit nindo an karahayan (marahay na kapaladan) para sa saindong kinabanon na buhay asin kamo nag-ogma (naogma) kaini, kaya sa aldaw na ini kamo babalosan nin sarong makasosopog na padusa huli ta kamo nagin arogante sa daga na dai nagdangog sa katotoohan asin kamo nagsuway ki Allah."

۞ وَاذْكُرْ اَخَا عَادٍۗ اِذْ اَنْذَرَ قَوْمَهٗ بِالْاَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖٓ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

ważkur akhā ‘ād(in), iż anżara qaumahū bil-aḥqāfi wa qad khalatin-nużuru mim baini yadaihi wa min khalfihī allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Asin girumdoma (Hud) an tugang kan mga tawo ni 'Ad, iyo na kan siya nagpatanid sa saiyang banwaan manungod sa mga bulod nin baybay asin igwa nanggad nin nagkapirang tawo na nagpatanid saiya bago asin pagkatapos niya (na nagsasabi), "Dai ka magsamba sa iba apwera ki Allah, ako talagang natatakot na an padusa mangyayari saimo sa dakulang aldaw."

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ اٰلِهَتِنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lita'fikanā ‘an ālihatinā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Nagsimbag sinda, "Nagdigdi ka daw sa samo tanganing patalikodon kami sa (pagsamba) sa samong mga dios? Dangan darahon mo sa samo an padusa na saimong tinakot sa samo kun ika kabilang sa mga totoo."

قَالَ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ۖوَاُبَلِّغُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

qāla innamal ‘ilmu ‘indallāh(i), wa uballigukum mā ursiltu bihī wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Siya (Hud) nagsabi, "Tunay na an kaaraman (kayan) sadiri sana ni Allah asin ako (sana) nagpapaabot saimo kan ipinahayag sakuya, alagad nahihiling ko na ika sarong banwaan na naggigibo nin lolong."

فَلَمَّا رَاَوْهُ عَارِضًا مُّسْتَقْبِلَ اَوْدِيَتِهِمْ قَالُوْا هٰذَا عَارِضٌ مُّمْطِرُنَا ۗبَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهٖ ۗرِيْحٌ فِيْهَا عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ

falammā ra'auhu ‘āriḍam mustaqbila audiyatihim, qālū hāżā ‘āriḍum mumṭirunā, bal huwa masta‘jaltum bih(ī), rīḥun fīhā ‘ażābun alīm(un).

Kaya kan mahiling ninda an padusa sa porma nin panganoron na pasiring sa saindang kababan, nagsarabi sinda, “Iyo ini an panganoron na mapauran sato.” (Bakong!) Alagad iyan an padusa na hinahagad nindo tanganing dumatong tolos (an boot sabihon) an doros na igwa nin makulog na padusa,

تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍۢ بِاَمْرِ رَبِّهَا فَاَصْبَحُوْا لَا يُرٰىٓ اِلَّا مَسٰكِنُهُمْۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

tudammiru kulla syai'im bi'amri rabbihā fa'aṣbaḥū lā yurā illā masākinuhum, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

na rinaot an gabos sa pagboot kan saindang Kagurangnan, kaya sinda (an mga tawo ni 'Ad) nagin dai nahihiling (sa daga) apwera sana (kan mga bakas kan) saindang istaran. Kaya binabalosan Mi an mga parakasala.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰهُمْ فِيْمَآ اِنْ مَّكَّنّٰكُمْ فِيْهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَّاَبْصَارًا وَّاَفْـِٕدَةًۖ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ اَبْصَارُهُمْ وَلَآ اَفْـِٕدَتُهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِذْ كَانُوْا يَجْحَدُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannāhum fīmā im makkannākum fīhi wa ja‘alnā lahum sam‘aw wa abṣāraw wa af'idah(tan), famā agnā ‘anhum sam‘uhum wa lā abṣāruhum wa lā af'idatuhum min syai'in iż kānū yajḥadūna bi'āyātillāhi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Asin totoo, kinumpirmar Mi an saindang posisyon (na may kauswagan asin kusog) na dai Mi noarin man itinao saindo asin tinawan Mi sinda nin pagdangog, paghiling asin puso, alagad an saindang pagdangog, paghiling asin puso mayo man lamang nin pakinabang sa sainda, huli ta sinda (pirming) nagninigar kan mga bersikulo ni Allah asin (pananakot nin) padusa na saindang ginamit sa pag-olog-olog na nakapalibot sa sainda.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُمْ مِّنَ الْقُرٰى وَصَرَّفْنَا الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa laqad ahlaknā mā ḥaulakum minal-qurā wa ṣarrafnal-āyāti la‘allahum yarji‘ūn(a).

Asin totoo, rinaot Mi an mga nasyon sa palibot nindo asin pinaliwanag Mi man nin paorootro an mga tanda (kan Samuyang kadakulaan), tanganing sinda magbalik (magsolsol).

فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ قُرْبَانًا اٰلِهَةً ۗبَلْ ضَلُّوْا عَنْهُمْۚ وَذٰلِكَ اِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

falau lā naṣarahumul-lażīnattakhażū min dūnillāhi qurbānan ālihah(tan), bal ḍallū ‘anhum, wa żālika ifkuhum wa mā kānū yaftarūn(a).

Kaya taano ta dai sinda matatabangan kan (mga idolo asin diyos) na saindang sinasamba apwera ki Allah tanganing makarani (sa Saiya)? Dawa an mga diyos nawara na sa sainda? Asin iyan an resulta kan saindang mga kaputikan asin kan dati nindang piggigibo.

وَاِذْ صَرَفْنَآ اِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُوْنَ الْقُرْاٰنَۚ فَلَمَّا حَضَرُوْهُ قَالُوْٓا اَنْصِتُوْاۚ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا اِلٰى قَوْمِهِمْ مُّنْذِرِيْنَ

wa iż ṣarafnā ilaika nafaram minal-jinni yastami‘ūnal-qur'ān(a), falammā ḥaḍarūhu qālū anṣitū, falammā quḍiya wallau ilā qaumihim munżirīn(a).

Asin (girumdoma) kan iprinesentar Mi saimo (si Muhammad) an sarong grupo nin mga jinn na nagdadangog sa (pagbasa kan) Qur'an, dangan kan sinda nag-atendir (sa pagbasa) sinda nagsabi, "Magtoninong ka (tanganing magdangog kaini)!" Kaya kan matapos na ini nagbalik sinda sa saindang mga tawo (tanganing) magtao nin patanid.

قَالُوْا يٰقَوْمَنَآ اِنَّا سَمِعْنَا كِتٰبًا اُنْزِلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰى مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ وَاِلٰى طَرِيْقٍ مُّسْتَقِيْمٍ

qālū yā qaumanā innā sami‘nā kitāban unzila mim ba‘di mūsā muṣaddiqal limā baina yadaihi yahdī ilal-ḥaqqi wa ilā ṭarīqim mustaqīm(in).

Nagsabi sinda, "O samong banwaan! Tunay nanggad, nadangog mi an Libro (Al-Qur'an) na ipinadara pagkatapos ni Moises, na nagpapatunay (kan mga libro) na naenot, naggigiya sa katotoohan asin sa matanos na dalan."

يٰقَوْمَنَآ اَجِيْبُوْا دَاعِيَ اللّٰهِ وَاٰمِنُوْا بِهٖ يَغْفِرْ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُجِرْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

yā qaumanā ajībū dā‘iyallāhi wa āminū bihī yagfir lakum min żunūbikum wa yujirkum min ‘ażābin alīm(in).

O samong banwaan! Akoon (an pangapodan kan) an tawong (Muhammad) na nag-aapod ki Allah. Asin magtubod ka Saiya, siguradong papatawadon Niya an saimong mga kasalan asin ililigtas ka sa masakit na padusa.

وَمَنْ لَّا يُجِبْ دَاعِيَ اللّٰهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِى الْاَرْضِ وَلَيْسَ لَهٗ مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءُ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa mal lā yujib dā‘iyallāhi falaisa bimu‘jizin fil-arḍi wa laisa lahū min dūnihī auliyā'(u), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).

Asin an siisay man na dai mag-ako (kan pangapodan kan) mga nag-aapod ki Allah (Muhammad) dangan dai siya makakadulag sa padusa ni Allah sa kinaban dawa ngani mayo nin paraprotehir para saiya kundi si Allah. Sinda nasa malinaw na sala.”

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَلَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقٰدِرٍ عَلٰٓى اَنْ يُّحْيِ َۧ الْمَوْتٰى ۗبَلٰٓى اِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa lam ya‘ya bikhalqihinna biqādirin ‘alā ay yuḥyiyal-mautā, balā innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Asin dai daw ninda nahihiling na si Allah an naglalang kan kalangitan asin daga asin dai Siya nakakamati nin maraot sa paglalang sainda, asin Siya igwa nin kapangyarihan na magtao nin buhay sa mga gadan? Iyan na; totoo, Siya an Makakamhan sa gabos na bagay.

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَى النَّارِۗ اَلَيْسَ هٰذَا بِالْحَقِّ ۗ قَالُوْا بَلٰى وَرَبِّنَا ۗقَالَ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ

wa yauma yu‘raḍul-lażīna kafarū ‘alan-nār(i), alaisa hāżā bil-ḥaqq(i), qālū balā wa rabbinā, qāla fażūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

Asin (giromdoma) sa aldaw (na) an mga dai nagtutubod maatubang sa impiyerno, (hahapoton sinda), "Bakong totoo ini (adzab)?" Nagsimbag sinda, Iyo, sa ngaran kan samong Kagurangnan. Sabi ni Allah, "Kun siring, namitan mo an padusa na ini huli ta dati mo nang pignegaran ini."

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَّهُمْ ۗ كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوْعَدُوْنَۙ لَمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنْ نَّهَارٍ ۗ بَلٰغٌ ۚفَهَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الْفٰسِقُوْنَ ࣖ

faṣbir kamā ṣabara ulul-‘azmi minar-rusuli wa lā tasta‘jil lahum, ka'annahum yauma yarauna mā yū‘adūn(a), lam yalbaṡū illā sā‘atam min nahār(in), balāg(un), fahal yuhlaku illal-qaumul-fāsiqūn(a).

Kaya magin matinios (Muhammad) arog kan pasensya kan mga apostol na igwang marigon na puso asin dai maghagad na padalion an padusa para sa sainda. Sa aldaw na mahiling ninda an ipinanugang padusa, namamatian ninda na garo sinda nabuhay (sa kinaban) nin kadikit na panahon sana sa laog kan aldaw. An saimong trabaho iyo sana an magpaabot. Kaya mayo nin siisay man na malalaglag apwera sa mga maraot (masumbikal ki Allah).

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

tanzīlul-kitābi minallāhil ‘azīzil-ḥakīm(i).

An librong ini ipinahayag gikan ki Allah, an Makakamhan sa gabos, an Pinakamadonong.

مَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَمَّآ اُنْذِرُوْا مُعْرِضُوْنَ

mā khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wal-lażīna kafarū ‘ammā unżirū mu‘riḍūn(a).

Dai ta linalang an kalangitan asin an daga asin an nasa pag-ultanan ninda kundi may tama (katuyuhan) asin sa laog kan itinalaan na panahon. Alagad an mga dai nagtubod nagtalikod sa patanid na itinao sa sainda.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَرُوْنِيْ مَاذَا خَلَقُوْا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِى السَّمٰوٰتِ ۖائْتُوْنِيْ بِكِتٰبٍ مِّنْ قَبْلِ هٰذَآ اَوْ اَثٰرَةٍ مِّنْ عِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul ara'aitum mā tad‘ūna min dūnillāhi arūnī māżā khalaqū minal-arḍi am lahum syirkun fis-samāwāt(i), i'tūnī bikitābim min qabli hāżā au aṡāratim min ‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

Sabihan (Muhammad), "Ipaliwanag (sakuya) an manungod sa kun ano an saimong sinasamba apwera ki Allah; ipahiling mo sako kun ano an saindang linalang gikan sa daga o kun baga sinda nakisumaro sa (paglalang kan) kalangitan? Darahon mo sako an libro na yaon bago kaini (an Qur'an) o sarong relikya kan kaaraman (kan mga suanoy), kun ika totoo."

وَمَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ يَّدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَنْ لَّا يَسْتَجِيْبُ لَهٗٓ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَاۤىِٕهِمْ غٰفِلُوْنَ

wa man aḍallu mimmay yad‘ū min dūnillāhi mal lā yastajību lahū ilā yaumil-qiyāmati wa hum ‘an du‘ā'ihim gāfilūn(a).

Asin siisay an mas nalalagalag pa sa mga nagsasamba apwera ki Allah (pagsamba) na dai kayang akoon an saindang (pamibi) sagkod sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat asin sinda nagpapabaya (nagtatao nin atensyon sa) saindang pamibi?

وَاِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوْا لَهُمْ اَعْدَاۤءً وَّكَانُوْا بِعِبَادَتِهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa iżā ḥusyiran-nāsu kānū lahum a‘dā'aw wa kānū bi‘ibādatihim kāfirīn(a).

Asin kun an mga tawo magkatiripon (sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat), an diyos magigin saindang kaiwal asin magnenegar kan pagsamba na saindang itinatao kaini.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌۗ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, hāżā siḥrum mubīn(un).

Asin kan sinda binabasa an Satong malinaw na mga bersikulo, an mga dai nagtubod nagsabi kan an katotoohan nag-abot sa sainda, "Ini tunay na mahika."

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَلَا تَمْلِكُوْنَ لِيْ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗهُوَ اَعْلَمُ بِمَا تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ كَفٰى بِهٖ شَهِيْدًا ۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗ وَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituh(ū), falā tamlikūna lī minallāhi syai'ā(n), huwa a‘lamu bimā tufīḍūna fīh(i), kafā bihī syahīdam bainī wa bainakum, wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Sinabi pa ngani ninda, "Siya (Muhammad) an naggibo kaini (an Koran)." Sabihon, "Kun ako an mag-isip-isip, kun siring mayo ka sa kadikit na kapangyarihan na olangon ako sa (padusa ni) Allah. Mas aram niya kun ano an saimong pinag-oolayan manongod sa Qur'an. Siya an igo bilang sarong saksi sa pag-ultanan ko asin saimo. Siya an Pinakamapagpatawad, an Pinakamaheherakon."

قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِّنَ الرُّسُلِ وَمَآ اَدْرِيْ مَا يُفْعَلُ بِيْ وَلَا بِكُمْۗ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ وَمَآ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

qul mā kuntu bid‘am minar-rusuli wa mā adrī mā yuf‘alu bī wa lā bikum, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayya wa mā ana illā nażīrum mubīn(un).

Sabihon (Muhammad), "Bako ako an enot na Sugo sa mga mensahero asin dai ko aram kun ano an gigibohon sa sako o saimo. Sinusunod ko sana an ipinahayag sa sako asin ako sarong paratao sana nin patanid na nagpapaliwanag."

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Sabihon, "Ipaliwanag mo sako, ano an saimong iisipon kun ini (Al Qur'an) talagang gikan ki Allah, asin ika nagnegar kaini, dawa ngani igwa nin sarong saksi gikan sa mga Aki ni Israel na nag-ako (kan katotoohan) na kapareho kan (kun ano an nasambit sa) Qur'an dangan siya nagtubod, ika naghahambog. Tunay nanggad, si Allah dai naggigiya sa mga tawo na bakong makatanosan."

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَّا سَبَقُوْنَآ اِلَيْهِۗ وَاِذْ لَمْ يَهْتَدُوْا بِهٖ فَسَيَقُوْلُوْنَ هٰذَآ اِفْكٌ قَدِيْمٌ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū lau kāna khairam mā sabaqūnā ilaih(i), wa iż lam yahtadū bihī fasayaqūlūna hāżā ifkun qadīm(un).

Asin an mga dai nagtutubod nagsasabi sa mga nagtutubod, "Kun an Qur'an sarong bagay na marahay, seguradong dai sinda maninigo na mag-enot sato (na magtubod) diyan." Alagad huli ta dai sinda ginigiyahan kaiyan, masabi sinda, “Daan na ining kaputikan.”

وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰٓى اِمَامًا وَّرَحْمَةً ۗوَهٰذَا كِتٰبٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۖوَبُشْرٰى لِلْمُحْسِنِيْنَ

wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), wa hāżā kitābum muṣaddiqul lisānan ‘arabiyyal liyunżiral-lażīna ẓalamū, wa busyrā lil-muḥsinīn(a).

Asin bago (an Qur'an) yaon an Libro ni Moises bilang giya asin pagkaherak. Asin ini (Al Qur'an) sarong libro na nagkukumpirma kaini sa Arabiko tanganing magtao nin patanid sa mga naggigibo nin sala asin magtao nin marhay na bareta sa mga naggigibo nin karahayan.

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Tunay nanggad, idtong mga nagsasabi, "An samong Kagurangnan iyo si Allah," dangan sinda nagdadanay na marigon, mayo nin kahaditan para sa sainda, asin sinda dai (ni) nagmomondo.

اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۚ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ulā'ika aṣḥābul-jannati khālidīna fīhā, jazā'am bimā kānū ya‘malūn(a).

An mga ini iyo an mga nag-eerok sa langit, na daing katapusan diyan; bilang balos sa saindang ginibo.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ اِحْسَانًا ۗحَمَلَتْهُ اُمُّهٗ كُرْهًا وَّوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۗوَحَمْلُهٗ وَفِصٰلُهٗ ثَلٰثُوْنَ شَهْرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَبَلَغَ اَرْبَعِيْنَ سَنَةًۙ قَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَصْلِحْ لِيْ فِيْ ذُرِّيَّتِيْۗ اِنِّيْ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاِنِّيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi iḥsānā(n), ḥamalathu ummuhū kurhaw wa waḍa‘athu kurhā(n), wa ḥamluhū wa fiṣāluhū ṡalāṡūna syahrā(n), ḥattā iżā balaga asyuddahū wa balaga arba‘īna sanah(tan), qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa aṣliḥ lī fī żurriyyatī, innī tubtu ilaika wa innī minal-muslimīn(a).

Asin pinagbotan Mi an mga tawo na gumibo nin marahay sa saindang mga magurang. An saiyang ina nagbados saiya na may kadepisilan, asin ipinangaki siya na may kadepisilan (man). An panahon nin pagbados sagkod sa paglutas iyo an treyntang bulan, kaya kun siya (an aki) adulto na asin umabot na sa edad na kwarentang taon siya namimibi, "O Kagurangnan ko, tawan mo ako nin giya tanganing ako magpasalamat sa saimong mga biyaya na Saimong itinao sakuya asin sa sakong mga magurang asin tanganing ako makagibo nin mga marahay na gibo na Saimong itinao asin itao sako an karahayan na iyan magbulos sa sakong mga aki asin mga makoapo." Tunay nanggad, ako nagsosolsol Saimo asin totoo, ako saro sa mga Muslim."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّاٰتِهِمْ فِيْٓ اَصْحٰبِ الْجَنَّةِۗ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِيْ كَانُوْا يُوْعَدُوْنَ

ulā'ikal-lażīna nataqabbalu ‘anhum aḥsana mā ‘amilū wa natajāwazu ‘an sayyi'atihim fī aṣḥābil-jannah(ti), wa‘daṣ-ṣidqil-lażī kānū yū‘adūn(a).

Idto an mga tawo na sa sainda Inaako Niamo an mga marahay na gibo na saindang ginibo asin (idtong) na an mga sala Saimo pinapatawad, (sinda magigin) mga nag-eerok sa Paraiso. Iyan an tunay na panuga na ipinanuga sa sainda.

وَالَّذِيْ قَالَ لِوَالِدَيْهِ اُفٍّ لَّكُمَآ اَتَعِدَانِنِيْٓ اَنْ اُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ الْقُرُوْنُ مِنْ قَبْلِيْۚ وَهُمَا يَسْتَغِيْثٰنِ اللّٰهَ وَيْلَكَ اٰمِنْ ۖاِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّۚ فَيَقُوْلُ مَا هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wal-lażī qāla liwālidaihi uffil lakumā ata‘idāninī an ukhraja wa qad khalatil qurūnu min qablī, wa humā yastagīṡānillāha wailaka āmin, inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fayaqūlu mā hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Asin an tawong nagsabi sa saiyang mga magurang, “Ah.” Pinatanidan daw nindo akong duwa na ako bubuhayon liwat (hale sa lolobngan), dawa ngani nagkapirang tawo bago ako an nagadan? Dangan an mga magurang naghagad nin tabang ki Allah (na nagsasabi), "Herak man saindo, magtubod kamo! Tunay nanggad, an panuga ni Allah totoo." Dangan siya (an aki) nagsabi, "Ini sarong osipon sana kan mga suanoy."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

Sinda mga tawong talagang pinadusahan (kalaglagan) kaiba an mga tawong naenot sa sainda, gikan sa (mga klase nin) jinn asin mga tawo. Sinda an mga nalugi.

وَلِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِّمَّا عَمِلُوْاۚ وَلِيُوَفِّيَهُمْ اَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likullin darajātum mimmā ‘amilū, wa liyuwaffiyahum a‘mālahum wa hum lā yuẓlamūn(a).

Asin an lambang saro nagkakaigwa nin lebel susog sa saindang naginibo asin tanganing si Allah magtao nin igo na balos para sa saindang mga gibo asin sinda dai madanyaran.

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَى النَّارِۗ اَذْهَبْتُمْ طَيِّبٰتِكُمْ فِيْ حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَاۚ فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُوْنَ ࣖ

wa yauma yu‘raḍul-lażīna kafarū ‘alan-nār(i), ażhabtum ṭayyibātikum fī ḥayātikumud-dun-yā wastamta‘tum bihā, fal-yauma tujzauna ‘ażābal-hūni bimā kuntum tastakbirūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tafsuqūn(a).

Asin (girumdoma) kan aldaw (kan) an mga dai nagtutubod dinara sa impiyerno (sinabi sa sainda), "Ginamit nindo an karahayan (marahay na kapaladan) para sa saindong kinabanon na buhay asin kamo nag-ogma (naogma) kaini, kaya sa aldaw na ini kamo babalosan nin sarong makasosopog na padusa huli ta kamo nagin arogante sa daga na dai nagdangog sa katotoohan asin kamo nagsuway ki Allah."

۞ وَاذْكُرْ اَخَا عَادٍۗ اِذْ اَنْذَرَ قَوْمَهٗ بِالْاَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖٓ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

ważkur akhā ‘ād(in), iż anżara qaumahū bil-aḥqāfi wa qad khalatin-nużuru mim baini yadaihi wa min khalfihī allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Asin girumdoma (Hud) an tugang kan mga tawo ni 'Ad, iyo na kan siya nagpatanid sa saiyang banwaan manungod sa mga bulod nin baybay asin igwa nanggad nin nagkapirang tawo na nagpatanid saiya bago asin pagkatapos niya (na nagsasabi), "Dai ka magsamba sa iba apwera ki Allah, ako talagang natatakot na an padusa mangyayari saimo sa dakulang aldaw."

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ اٰلِهَتِنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lita'fikanā ‘an ālihatinā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Nagsimbag sinda, "Nagdigdi ka daw sa samo tanganing patalikodon kami sa (pagsamba) sa samong mga dios? Dangan darahon mo sa samo an padusa na saimong tinakot sa samo kun ika kabilang sa mga totoo."

قَالَ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ۖوَاُبَلِّغُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

qāla innamal ‘ilmu ‘indallāh(i), wa uballigukum mā ursiltu bihī wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Siya (Hud) nagsabi, "Tunay na an kaaraman (kayan) sadiri sana ni Allah asin ako (sana) nagpapaabot saimo kan ipinahayag sakuya, alagad nahihiling ko na ika sarong banwaan na naggigibo nin lolong."

فَلَمَّا رَاَوْهُ عَارِضًا مُّسْتَقْبِلَ اَوْدِيَتِهِمْ قَالُوْا هٰذَا عَارِضٌ مُّمْطِرُنَا ۗبَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهٖ ۗرِيْحٌ فِيْهَا عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ

falammā ra'auhu ‘āriḍam mustaqbila audiyatihim, qālū hāżā ‘āriḍum mumṭirunā, bal huwa masta‘jaltum bih(ī), rīḥun fīhā ‘ażābun alīm(un).

Kaya kan mahiling ninda an padusa sa porma nin panganoron na pasiring sa saindang kababan, nagsarabi sinda, “Iyo ini an panganoron na mapauran sato.” (Bakong!) Alagad iyan an padusa na hinahagad nindo tanganing dumatong tolos (an boot sabihon) an doros na igwa nin makulog na padusa,

تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍۢ بِاَمْرِ رَبِّهَا فَاَصْبَحُوْا لَا يُرٰىٓ اِلَّا مَسٰكِنُهُمْۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

tudammiru kulla syai'im bi'amri rabbihā fa'aṣbaḥū lā yurā illā masākinuhum, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

na rinaot an gabos sa pagboot kan saindang Kagurangnan, kaya sinda (an mga tawo ni 'Ad) nagin dai nahihiling (sa daga) apwera sana (kan mga bakas kan) saindang istaran. Kaya binabalosan Mi an mga parakasala.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰهُمْ فِيْمَآ اِنْ مَّكَّنّٰكُمْ فِيْهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَّاَبْصَارًا وَّاَفْـِٕدَةًۖ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ اَبْصَارُهُمْ وَلَآ اَفْـِٕدَتُهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِذْ كَانُوْا يَجْحَدُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannāhum fīmā im makkannākum fīhi wa ja‘alnā lahum sam‘aw wa abṣāraw wa af'idah(tan), famā agnā ‘anhum sam‘uhum wa lā abṣāruhum wa lā af'idatuhum min syai'in iż kānū yajḥadūna bi'āyātillāhi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Asin totoo, kinumpirmar Mi an saindang posisyon (na may kauswagan asin kusog) na dai Mi noarin man itinao saindo asin tinawan Mi sinda nin pagdangog, paghiling asin puso, alagad an saindang pagdangog, paghiling asin puso mayo man lamang nin pakinabang sa sainda, huli ta sinda (pirming) nagninigar kan mga bersikulo ni Allah asin (pananakot nin) padusa na saindang ginamit sa pag-olog-olog na nakapalibot sa sainda.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُمْ مِّنَ الْقُرٰى وَصَرَّفْنَا الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa laqad ahlaknā mā ḥaulakum minal-qurā wa ṣarrafnal-āyāti la‘allahum yarji‘ūn(a).

Asin totoo, rinaot Mi an mga nasyon sa palibot nindo asin pinaliwanag Mi man nin paorootro an mga tanda (kan Samuyang kadakulaan), tanganing sinda magbalik (magsolsol).

فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ قُرْبَانًا اٰلِهَةً ۗبَلْ ضَلُّوْا عَنْهُمْۚ وَذٰلِكَ اِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

falau lā naṣarahumul-lażīnattakhażū min dūnillāhi qurbānan ālihah(tan), bal ḍallū ‘anhum, wa żālika ifkuhum wa mā kānū yaftarūn(a).

Kaya taano ta dai sinda matatabangan kan (mga idolo asin diyos) na saindang sinasamba apwera ki Allah tanganing makarani (sa Saiya)? Dawa an mga diyos nawara na sa sainda? Asin iyan an resulta kan saindang mga kaputikan asin kan dati nindang piggigibo.

وَاِذْ صَرَفْنَآ اِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُوْنَ الْقُرْاٰنَۚ فَلَمَّا حَضَرُوْهُ قَالُوْٓا اَنْصِتُوْاۚ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا اِلٰى قَوْمِهِمْ مُّنْذِرِيْنَ

wa iż ṣarafnā ilaika nafaram minal-jinni yastami‘ūnal-qur'ān(a), falammā ḥaḍarūhu qālū anṣitū, falammā quḍiya wallau ilā qaumihim munżirīn(a).

Asin (girumdoma) kan iprinesentar Mi saimo (si Muhammad) an sarong grupo nin mga jinn na nagdadangog sa (pagbasa kan) Qur'an, dangan kan sinda nag-atendir (sa pagbasa) sinda nagsabi, "Magtoninong ka (tanganing magdangog kaini)!" Kaya kan matapos na ini nagbalik sinda sa saindang mga tawo (tanganing) magtao nin patanid.

قَالُوْا يٰقَوْمَنَآ اِنَّا سَمِعْنَا كِتٰبًا اُنْزِلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰى مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ وَاِلٰى طَرِيْقٍ مُّسْتَقِيْمٍ

qālū yā qaumanā innā sami‘nā kitāban unzila mim ba‘di mūsā muṣaddiqal limā baina yadaihi yahdī ilal-ḥaqqi wa ilā ṭarīqim mustaqīm(in).

Nagsabi sinda, "O samong banwaan! Tunay nanggad, nadangog mi an Libro (Al-Qur'an) na ipinadara pagkatapos ni Moises, na nagpapatunay (kan mga libro) na naenot, naggigiya sa katotoohan asin sa matanos na dalan."

يٰقَوْمَنَآ اَجِيْبُوْا دَاعِيَ اللّٰهِ وَاٰمِنُوْا بِهٖ يَغْفِرْ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُجِرْكُمْ مِّنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

yā qaumanā ajībū dā‘iyallāhi wa āminū bihī yagfir lakum min żunūbikum wa yujirkum min ‘ażābin alīm(in).

O samong banwaan! Akoon (an pangapodan kan) an tawong (Muhammad) na nag-aapod ki Allah. Asin magtubod ka Saiya, siguradong papatawadon Niya an saimong mga kasalan asin ililigtas ka sa masakit na padusa.

وَمَنْ لَّا يُجِبْ دَاعِيَ اللّٰهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِى الْاَرْضِ وَلَيْسَ لَهٗ مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءُ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa mal lā yujib dā‘iyallāhi falaisa bimu‘jizin fil-arḍi wa laisa lahū min dūnihī auliyā'(u), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).

Asin an siisay man na dai mag-ako (kan pangapodan kan) mga nag-aapod ki Allah (Muhammad) dangan dai siya makakadulag sa padusa ni Allah sa kinaban dawa ngani mayo nin paraprotehir para saiya kundi si Allah. Sinda nasa malinaw na sala.”

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَلَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقٰدِرٍ عَلٰٓى اَنْ يُّحْيِ َۧ الْمَوْتٰى ۗبَلٰٓى اِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa lam ya‘ya bikhalqihinna biqādirin ‘alā ay yuḥyiyal-mautā, balā innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Asin dai daw ninda nahihiling na si Allah an naglalang kan kalangitan asin daga asin dai Siya nakakamati nin maraot sa paglalang sainda, asin Siya igwa nin kapangyarihan na magtao nin buhay sa mga gadan? Iyan na; totoo, Siya an Makakamhan sa gabos na bagay.

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَلَى النَّارِۗ اَلَيْسَ هٰذَا بِالْحَقِّ ۗ قَالُوْا بَلٰى وَرَبِّنَا ۗقَالَ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ

wa yauma yu‘raḍul-lażīna kafarū ‘alan-nār(i), alaisa hāżā bil-ḥaqq(i), qālū balā wa rabbinā, qāla fażūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

Asin (giromdoma) sa aldaw (na) an mga dai nagtutubod maatubang sa impiyerno, (hahapoton sinda), "Bakong totoo ini (adzab)?" Nagsimbag sinda, Iyo, sa ngaran kan samong Kagurangnan. Sabi ni Allah, "Kun siring, namitan mo an padusa na ini huli ta dati mo nang pignegaran ini."

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَّهُمْ ۗ كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوْعَدُوْنَۙ لَمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنْ نَّهَارٍ ۗ بَلٰغٌ ۚفَهَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الْفٰسِقُوْنَ ࣖ

faṣbir kamā ṣabara ulul-‘azmi minar-rusuli wa lā tasta‘jil lahum, ka'annahum yauma yarauna mā yū‘adūn(a), lam yalbaṡū illā sā‘atam min nahār(in), balāg(un), fahal yuhlaku illal-qaumul-fāsiqūn(a).

Kaya magin matinios (Muhammad) arog kan pasensya kan mga apostol na igwang marigon na puso asin dai maghagad na padalion an padusa para sa sainda. Sa aldaw na mahiling ninda an ipinanugang padusa, namamatian ninda na garo sinda nabuhay (sa kinaban) nin kadikit na panahon sana sa laog kan aldaw. An saimong trabaho iyo sana an magpaabot. Kaya mayo nin siisay man na malalaglag apwera sa mga maraot (masumbikal ki Allah).