اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Я хьуна моьтту хьо ялсамане гӀур ву, хьайна хьалха хиллачара санна (зераш) хӀинца а хьайна тӀе ца деънехь а? Уьш къелло а, балано а, хьийзош а бара (тайп-тайпанчу зераша), элчано а, цуьнца цхьаьна иман диллинчара а элира: «Маца хир ду АллахӀан гӀо?» Дагахь латтаде‚ баккъалла а АллахӀан гӀо герга ду.

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Лаам болчу хӀумане болу безам божаршна хьалха хазбо: зударий, бераш, дешин-детин купаш, дика говраш, даьхни, лелийна аренаш. Иза ду дуьненан дахарх зовкх хилар, юхаверза дика меттиг АллахӀехь ю.

وَلَىِٕنْ قُتِلْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

wa la'in qutiltum fī sabīlillāhi au muttum lamagfiratum minallāhi wa raḥmatun khairum mimmā yajma‘ūn(a).

10.Баккъалла а , нагахь санна шу АллахӀан новкъахь охьавоьжнехь , йа валарх , баккъалла а , АллахӀан гечдар а , Цуьнан къинхетам а дика хир бара шуна цáра гулйинчул .

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُوْرَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa innamā tuwaffauna ujūrakum yaumal-qiyāmah(ti), faman zuḥziḥa ‘anin-nāri wa udkhilal-jannata faqad fāz(a), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).

ХӀора дийначу синна Ӏожаллин чам хир бу. Ткъа къематдийнахь бен лур яц хьуна хьан кхачам боллуш йолу ял. Жоьжахатех гена а ваьккхина, ялсамане виллинарг, баккъалла а, толам кхочу цунна. Дуьненан дахар - иза еккъа цхьа Ӏехош долу хазахетар ду.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۗ ثُمَّ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ

matā‘un qalīl(un), ṡumma ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Иза цхьана ханна зовкх бен дац , тӀаккха церан юхадерзар жоьжахате хир ду . Ма вон хӀусам ю иза.

۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Цундела АллахӀан новкъахь тӀом бойла шайн дуьненан дахар эхартана духкуш берш. Шá АллахӀан новкъахь тӀом бинарг [милла велахь] , охьавоьжнарг , йа толам баьккхинарг , Óха цунна йоккха ял лур ю .

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Шайга «Шайн куьйгаш (тӀом леторах) сацаде, ламаз а де, закат а ло» бохучу нехан терго ма йо аша! ТӀом бан декхарийлахь хилча, цӀеххьана царех цхьаберш (мунапикъаш) адамех (мостагӀех) кхоьруш хилла, шаьш Делах кхоьруш ма-хиллара, кхин а чӀогӀа кхоьруш (цулла а). Цара элира: "ХӀай тхан Дела, тхуна тӀе хӀунда диллина Ахь тӀом бан? Тхуна (тӀом байтар) тӀаьхьатеттина хӀунда ца дитина Ахь цхьана ханна?" Ахьа ала: "Дуьненахь марзо кӀезиг ю, эхарт дика ду Делах тешаш болчарна (тӀом барна ял оьцуш), шуна жимма а зулам дийр дац".

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Хьо АллахӀан новкъа воьдуш (тӀом бечу хенахь), тӀаккха ларлуш хила (хаам лаха), хьайга "салам" аьллачуьнга "хьо муъма вац" ма ала (тӀаккха ахь иза вийна), дуьненан дахаран бахам лаха дагахь, АллахӀаца дуккха а хазнаш елахь а. Иштта дара шу хьалха, цул тӀаьхьа АллахӀа Шен ниӀматаш делла шуна, цундела ларлолаш. Баккъалла а, АллахӀ чӀогӀа ларлуш ву аш лелочунна.

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Ткъа дуьненан дахар еккъа цхьа ловзарш а, самукъа а ду. Цу юкъана эхартан латта баккъалла а дика ду Делах тешаш болчарна. Хьо ца кхета?

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

ХӀай жинийн а, адамийн а класс! Шуна юккъера элчанаш ца баьхкина‚ цара шуьга Сан аяташ дӀакхачийна‚ хӀокху дийнахь хир долчу вовшахкхетарх лаьцна шуна кхерам а бина? Цара жоп делира: «(ХӀаъ) тхо тхайн теш ду». Амма дуьненан дахаро Ӏеха а бина, шайна дуьхьал теш хилла уьш, шаьш кафирш хиларца.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(шаьш ду) шайн динах ловзар а, забар а еш берш, дуьненан дахаро Ӏехабелла уьш. Цундела хӀокху дийнахь (Къематдийнахь), Оха бицбо уьш, хьалха царна таханлера цхьаьнакхетар дицделла ма-хиллара, цара Тхан аяташ харцдарна.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Цундела царна тӀаьхьа еана (вон) чкъор, Тоуратан ирс хилла, хӀокху лахарчу дуьненан диканаш шайна дӀалаьцна долу. ТӀаккха цара элира: «Тхуна гечдийр ду». Ткъа тӀейогӀучу хенахь, нагахь санна оццул дукха дуьненан бахам шайга (иштта) кхачахь, цара иза (иштта) схьаоьцур бу. Жайни тӀехь (Товрат) тӀехь барт хиларца боьзна бац уьш, шаьш цу тӀехь дуьйцург Ӏамийна доллушехь, бакъдерг бен АллахӀах лаьцна хӀумма а эр дац аьлла? Эхартан латта дика ду Делах тешаш болчарна. ТӀаккха хьо ца кхета?

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Ткъа нагахь санна Тхуна лиънехьара, Оха цу (аятца) хьалаайдийр дара (цуьнан тӀегӀа), амма иза дуьнене хьаьвзина вара, шен (лахарчу) лаамашна тӀаьхьаваьлла вара, тӀаккха цуьнан масал жӀаьла санна ду, ахь иза дӀаваьккхича ахь цуьнан мотт схьабоккху, нагахь ахь иза дӀахецча цо шен мотт схьабоккху (иштта). Иштта ду Тхан аяташ харцдечу нехан масал. Цундела и дийцарш дийца, цаьрга ойла ян.

مَاكَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗٓ اَسْرٰى حَتّٰى يُثْخِنَ فِى الْاَرْضِۗ تُرِيْدُوْنَ عَرَضَ الدُّنْيَاۖ وَاللّٰهُ يُرِيْدُ الْاٰخِرَةَۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌحَكِيْمٌ

mā kāna linabiyyin ay yakūna lahū asrā ḥattā yuṡkhina fil-arḍ(i), turīdūna ‘araḍad-dun-yā, wallāhu yurīdul-ākhirah(ta), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Пайхамарна догӀуш хир дацара шен лаьтта тӀехь болу мостагӀий заьӀап бан хьалха йийсархой хилар. Шу дуьненан бахам лууш ду, ткъа АллахӀана эхартахь (ял) лууш хилча. АллахӀ ницкъ болуш ву, хьекъал долуш ву.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад): "АллахӀан комаьршаллица а, Цуьнан къинхетамца а самукъадолийла уьш. Иза дика ду цара гулдинчул".

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ

man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).

Дуьненан дахар а, цуьнан жовхӀарш а лууш волчунна, Оха царна дуьненахь бинчу балхах дуьззина (бекхам) лур бу, царна дуьненахь зен хир дац.

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).

цкъа а цу меттехь уьш баьхна боцуш санна. Дагахь латтаде, Мадьянан къам хӀаллакьхир ду, Самудан къам (иштта) хӀаллакьхиларе терра.

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

АллахӀа рицкъа шордо Шена луучунна, доза а до цуьнан (Шена луучунна). Дуьненан дахарца ирсе бу уьш, дуьненан дахар эхартан дахарца дуьстича (кӀеззиг) марзо бен яцахь а.

فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

fa iżā qara'tal-qur'āna fasta‘iż billāhi minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

Цундела нагахь санна хьуна (Мухьаммадна) Къуръан деша лаахь, АллахӀе деха ахь неӀалт аьллачу шайтӀанах ларвар.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

Żālika bi'annahumustaḥabbul-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirah(ti), wa annallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

ХӀунда аьлча царна дуьненахь дахар эхартал дукха дезаш ду, ткъа АллахӀа цатешаш болу нах нийсачу новкъа ца боху.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۖوَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

matā‘un qalīl(un), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Иза) кӀеззиг зовкх ду , царна лазош долу Ӏазап хир ду .

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

68.Баккъалла а Óха дийр ду цу тӀехь [мел] берриг а , екъа , екъа латта .

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Дуьненан дахарх лаьцна масал де Ахьа царна (адамашна), Оха стиглара охьадоссийначу хих (догӀах) санна, цо лаьттахь йолчу ораматашна кхача латторхьама, тӀаккха (ораматаш) мохо дӀакхехьош санна, дӀаюьйш. Ткъа АллахӀ массо хӀуманна тӀехь ницкъ болуш ву.

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Цара (бозбунчаша) элира: "Оха шуна хоржур дац (муьтӀахь) билггалчу тоьшаллашна тӀе а тевжаш, тхо кхоьллинчу (АллахӀана) тӀе а тевжаш. Цундела шайна сацам бан луург къастаде. Бакъдерг аьлча, дуьненахь долчу дахарна тӀехь бен сацам бан йиш яц шун".

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Хьайн бӀаьргаш Оха церах цхьайолчу тобанашна деллачу зовкъашна тӀе ма нисбе ахь, дуьненахь дахаран зезаг санна, Оха уьш цу (зовзарца) зуьйш хилийтархьама. Хьан Делан къинхетам гӀоле а, гуттаренна а бу.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

Ткъа цара доьху хьоьга (Мухьаммаде) Ӏазап сихдар, АллахӀа Шен чӀагӀо йохор яцахь а. Баккъалла а хьан Далла гергахь цхьа де эзар шарах тера ду шун ​​хьесапашца.

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ

qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).

Цо (ХӀуда) доӀа дира: «ХӀай сан Дела, гӀо дехьа суна, хӀунда аьлча уьш суна луьш бу».

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَّلَا بَنُوْنَ ۙ

yauma lā yanfa‘u māluw wa lā banūn(a).

(аьлча а) бахам а, бераш а эрна долчу дийнахь,

اَفَرَءَيْتَ اِنْ مَّتَّعْنٰهُمْ سِنِيْنَ ۙ

afa ra'aita im matta‘nāhum sinīn(a).

ТӀаккха хӀун моьттур дара хьуна, Оха царна масех шарахь дахаран марзо елча?

مَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يُمَتَّعُوْنَ ۗ

mā agnā ‘anhum mā kānū yumatta‘ūn(a).

шеко йоцуш, царна шайна хетачу хазахетарехь цхьа а пайда хир бац цунах.

وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَزِيْنَتُهَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa mā ūtītum min syai'in famatā‘ul-ḥayātid-dun-yā wa zīnatuhā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā, afalā ta‘qilūn(a).

Ткъа хьуна делларг (бахам, дарж, тӀаьхье) - иза дуьненан дахаран марзо а, цуьнан хазалла а ю; ткъа АллахӀана гергахь дерг дика а ду, даима хир долуш а ду. Хьо ца кхета?

اَفَمَنْ وَّعَدْنٰهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيْهِ كَمَنْ مَّتَّعْنٰهُ مَتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مِنَ الْمُحْضَرِيْنَ

afamaw wa‘adnāhu wa‘dan ḥasanan fahuwa lāqīhi kamam matta‘nāhu matā‘al-ḥayātid-dun-yā ṡumma huwa yaumal-qiyāmati minal-muḥḍarīn(a).

ТӀаккха Оха шена дика ваӀда (ялсамане) лур ю аьлла, шена иза кхаьчначу стагаца цхьаьна дуй иза, Оха шена дуьненан дахаран марзо еллачу стагаца? тӀаккха къемат дийнахь (жоьжахате) дӀабуьгучарна юкъахь хир вуй иза?

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ткъа дуьненан дахар деккъа забарш а, ловзарш а ду. Ткъа баккъалла а, эхартан латта ду бакъдолу дахар, нагахь санна царна хууш хиллехь.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

Ткъа къемат де тӀедогӀучу дийнахь къинош динчара дуй буу шаьш цхьана мӀаьргонна бен (беккъа) дуьсур дац аьлла. Иштта дӀаберзош хилла уьш хьалха (бакъдолчух).

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Муьлхха а (хазахетар) хьуна делча а, иза дуьненан дахарх самукъадалар ду. Ткъа АллахӀана гергахь долу хазахетарш дика а ду, гуттаренна а ду тешаш болчарна‚ цара шайн тешам АллахӀана бен ца бо.

اَهُمْ يَقْسِمُوْنَ رَحْمَتَ رَبِّكَۗ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَّعِيْشَتَهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا ۗوَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

ahum yaqsimūna raḥmata rabbik(a), naḥnu qasamnā bainahum ma‘īsyatahum fil-ḥayātid-dun-yā, wa rafa‘nā ba‘ḍahum fauqa ba‘ḍin darajātil liyattakhiża ba‘ḍuhum ba‘ḍan sukhriyyā(n), wa raḥmatu rabbika khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Хьан Делан къинхетам боькъу цара? Дуьненан дахарехь церан рицкъа къастош дерш Тхо ду, царех цхьаберш даржашкахь вукхарел лакхабаьхна Оха, царех цхьаболчарна вукхара пайда эцархьама. Хьан Делан къинхетам дика бу цара гулдинчул а.

وَزُخْرُفًاۗ وَاِنْ كُلُّ ذٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَالْاٰخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa zukhrufā(n), wa in kullu żālika lammā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wal-ākhiratu ‘inda rabbika lil-muttaqīn(a).

дешин орнаменташ а яра. И дерриге а дуьненан дахарх марзо эцар бен кхин хӀума дац, хьан Далла гергахь эхарт дикачарна кечдина долуш.

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَّهُمْ ۗ كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوْعَدُوْنَۙ لَمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنْ نَّهَارٍ ۗ بَلٰغٌ ۚفَهَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الْفٰسِقُوْنَ ࣖ

faṣbir kamā ṣabara ulul-‘azmi minar-rusuli wa lā tasta‘jil lahum, ka'annahum yauma yarauna mā yū‘adūn(a), lam yalbaṡū illā sā‘atam min nahār(in), balāg(un), fahal yuhlaku illal-qaumul-fāsiqūn(a).

Цундела собаре хила хьо (Мухьаммад) дегнаш чӀагӀделла хиллачу элчанийн собар санна, царна Ӏазап сихдар а ма деха ахь. Шайна дош делла Ӏазап гуш долчу дийнахь, дийнахь цхьана мӀаьргонна бен (дуьненахь) шаьш ца дехаш санна хета царна. Сан болх дӀакхачор бен бац. Цундела цхьа а хӀаллак хир вац зуламхой бен (АллахӀана муьтӀахь боцурш).

اِنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا يُؤْتِكُمْ اُجُوْرَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ اَمْوَالَكُمْ

innamal-ḥayātud-dun-yā la‘ibuw wa lahw(un), wa in tu'minū wa tattaqū yu'tikum ujūrakum wa lā yas'alkum amwālakum.

Бакъдерг аьлча, дуьненан дахар еккъа цхьа ловзарш а, самукъа а ду. Хьо тешаш велахь, хьо Делах тешаш велахь, АллахӀа ял лур ю хьуна, Цо хьоьгара даьхни а доьхур дац.

اِعْلَمُوْٓا اَنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ وَّزِيْنَةٌ وَّتَفَاخُرٌۢ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِۗ كَمَثَلِ غَيْثٍ اَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُوْنُ حُطَامًاۗ وَفِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيْدٌۙ وَّمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٌ ۗوَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ

i‘lamū annamal-ḥayātud-dun-yā la‘ibuw wa lahwuw wa zīnatuw wa tafākhurum bainakum wa takāṡurun fil-amwāli wal-aulād(i), kamaṡali gaiṡin a‘jabal-kuffāra nabātuhū ṡumma yahīju fatarāhu muṣfarran ṡumma yakūnu ḥuṭāmā(n), wa fil-ākhirati ‘ażābun syadīd(un), wa magfiratum minallāhi wa riḍwān(un), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).

Хаалахь, бакъдерг аьлча, дуьненан дахар еккъа цхьа ловзарш а, забарш а ю, шуна юкъахь хаздар а, вовшех дозалла дар а, хьал-бахамна а, тӀаьхьенна а къовсам хилар а ду, догӀа санна, ахархошна дагах кхеташ йолу ораматаш дӀаюьйш, тӀаккха (ораматаш) дӀа а евлла, церан бос шарло хьуна, тӀаккха уьш хӀаллак хуьлу. Ткъа эхартахь (тӀаьхьо) луьра Ӏазап а, гечдар а хир ду АллахӀера а, Иза реза хиларца а. Ткъа дуьненан дахар харц марзо бен кхин хӀума дац.

وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ

wal-ākhiratu khairuw wa abqā.

эхарт дика а, даима хир долуш а делахь а.

وَلَلْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْاُوْلٰىۗ

wa lal-ākhiratu khairul laka minal-ūlā.

ткъа баккъалла а, тӀаьхьарниг дика ду шуна хьалхарчул».