اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Әллә һеҙ үҙегеҙҙән алда килгәндәр кеүек (һынауҙар) һеҙгә әле килмәһә лә, ожмахҡа инәсәкмен тип уйлайһығыҙмы? Уларҙы фәҡирлек, ғазаптар ҡамап алған һәм (төрлө һынауҙар) тетрәндергән, шуға күрә Рәсүл һәм уның менән бергә иман килтергән кешеләр: «Ҡасан Аллаһтың ярҙамы килер?» Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, ысынлап та, Аллаһтың ярҙамы яҡын.

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Теләкле нәмәгә мөхәббәт ирҙәр алдында матурлана: ҡатын-ҡыҙҙар, балалар, алтын-көмөш өйөмдәре, һайланма аттар, мал-тыуар, эшкәртелгән баҫыуҙар. Донъя тормошонан ләззәт табыу ҙа шул, ҡайтыу өсөн яҡшы урын Аллаһ хозурында.

وَلَىِٕنْ قُتِلْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

wa la'in qutiltum fī sabīlillāhi au muttum lamagfiratum minallāhi wa raḥmatun khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Һәм, ысынлап та, әгәр һеҙ Аллаһ юлында ҡолаһағыҙ йәки үлһәгеҙ, ысынлап та, Аллаһтың ярлыҡауы һәм Уның рәхмәте улар йыйған (ғәнимәттән) яҡшыраҡ булыр ине.

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُوْرَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa innamā tuwaffauna ujūrakum yaumal-qiyāmah(ti), faman zuḥziḥa ‘anin-nāri wa udkhilal-jannata faqad fāz(a), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).

Һәр тере йән үлем татыясаҡ. Һәм Ҡиәмәт көнөндә генә һеҙгә камил әжерегеҙ биреләсәк. Кем йәһәннәмдән йыраҡ тотола һәм ожмахҡа ултыртыла, ысынлап та, ул еңеүгә өлгәшә. Донъя тормошо - алдаҡсы ләззәт кенә.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۗ ثُمَّ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ

matā‘un qalīl(un), ṡumma ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Был ваҡытлыса ләззәт кенә, һуңынан уларҙың ҡайтыуы йәһәннәм булыр. Ниндәй яуыз йорт ул.

۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Шулай булғас, донъя ғүмерен әхирәт өсөн һатҡандар Аллаһ юлында һуғышһын! Кем дә кем Аллаһ юлында һуғышһа, йығылып йәки еңһә, Беҙ уға ҙур сауап бирербеҙ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Ҡулдарығыҙҙы тыйығыҙ (һуғыштан), намаҙ уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ!- тип әйтелгән кешеләргә иғтибар итмәйһегеҙме ни! Һуғышҡа мәжбүр булғас, ҡапыл уларҙың ҡайһы берҙәре (монафиҡтар) кешеләрҙән (дошмандарҙан) ҡурҡтылар, Аллаһтан ҡурҡҡан кеүек, хатта (унан да нығыраҡ) ҡурҡтылар. Улар: «Эй, Раббыбыҙ, ни өсөн Һин беҙҙе һуғышҡа мәжбүр иттең? Әйт: «Был донъяла ләззәттәр аҙ, ә теге донъя тәҡүәлеләр өсөн яҡшыраҡ (һуғыш өсөн сауап ала), һеҙгә әҙ генә лә ғәҙелһеҙлек ҡылынмаясаҡ».

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Аллаһ юлында барғанда (һуғышҡанда), шул саҡта һаҡ булығыҙ (мәғлүмәт эҙләгеҙ) һәм һеҙгә «сәләм» әйткән кешегә: «Һин иманлы түгелһең», (шунан һуң уны үлтерәһең), донъяуи тормош байлығын эҙләү ниәте менән әйтмә, хатта Аллаһ янында күп хазина булһа ла. Быға тиклем һеҙ шулай инегеҙ, һуңынан Аллаһы Тәғәлә һеҙгә ниғмәттәрен бирҙе, шуға күрә һаҡ булығыҙ. Ысынлап та, Аллаһ һеҙҙең эштәрегеҙгә бик һаҡсыл!

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Ә был донъя тормошо – уйындар һәм күңел асыу ғына. Шул арала теге донъя, ысынлап та, тәҡүәлеләр өсөн яҡшыраҡ. Аңламайһыңмы?

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

Эй, ендәр һәм кешеләр синыфы! Һеҙгә үҙ арағыҙҙан пәйғәмбәрҙәр килмәнеме, улар һеҙгә Минең аяттарымды еткерҙеләр һәм был көндө осрашыу тураһында һеҙҙе иҫкәрттеләрме ни? Улар: «(Эйе), беҙ үҙебеҙҙең шаһиттарыбыҙ», — тип яуап бирҙеләр. Әммә улар донъя тормошона алданды һәм үҙҙәренә ҡаршы шаһит булып китте, улар кафыр.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(атап әйткәндә) үҙ динен уйын һәм шаяртыу яһаусылар һәм улар донъя тормошо менән алданған. Шулай итеп, был көндө (Ҡиәмәт көнөндә), Беҙ уларҙы элек бөгөнгө осрашыуҙы онотҡан кеүек, һәм Беҙҙең аяттарыбыҙҙы инҡар иткәндәре өсөн онотабыҙ.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Тимәк, уларҙан һуң Тәүратты мираҫ итеп алған, был түбән донъяның мөлкәтен үҙләштергән (яуыз) быуын килгән. Шунан улар: «Беҙ ярлыҡарбыҙ», — тинеләр. Ә киләсәктә, әгәр ҙә уларға ла шул тиклем донъяуи байлыҡ килһә, улар ҙа уны мотлаҡ аласаҡ. Улар Китапта (Тәүратта) килешеү менән бәйле түгелме, улар унда яҙылғандарҙы өйрәнһәләр ҙә, Аллаһ тураһында дөрөҫлөктән башҡа бер нәмә лә әйтмәйәсәктәр? Тәҡүәлеләр өсөн теге донъя ере хәйерлерәк. Шунан аңламайһыңмы?

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Әгәр Беҙ теләһәк, Беҙ (уның кимәлен) шул (аят) менән күтәрер инек, әммә ул донъяға эйелгән һәм үҙенең (түбәнге) нәфселәренә эйәргән, тимәк, уның өлгөһө эт кеүек, әгәр ҙә һин уны ҡыуып ебәрһәң, һин уның телен сығараһың, әгәр ҙә рөхсәт итһәң, ул телен сығара (шулай уҡ). Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусылар хаҡындағы ҡисса шундай. Шуға күрә уйландырһын өсөн шул хикәйәләрҙе һөйләгеҙ.

مَاكَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗٓ اَسْرٰى حَتّٰى يُثْخِنَ فِى الْاَرْضِۗ تُرِيْدُوْنَ عَرَضَ الدُّنْيَاۖ وَاللّٰهُ يُرِيْدُ الْاٰخِرَةَۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌحَكِيْمٌ

mā kāna linabiyyin ay yakūna lahū asrā ḥattā yuṡkhina fil-arḍ(i), turīdūna ‘araḍad-dun-yā, wallāhu yurīdul-ākhirah(ta), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Пәйғәмбәрҙең ерҙәге дошмандарын ҡаҡшатып ебәрер алдынан әсирҙәре булыуы урынлы булмаҫ ине. Һеҙ донъяуи мөлкәтте теләйһегеҙ, ә Аллаһ теге донъяла (һеҙҙең өсөн) (сауаптар) теләй. Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

(Мөхәммәткә): «Аллаһтың рәхмәте һәм Уның рәхмәте менән улар шатланһындар, был улар йыйған нәмәләрҙән дә яҡшыраҡ», — тип әйт.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ

man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).

Кем донъя тормошон һәм уның йөҙөктәрен теләһә, Беҙ уларға донъяла эшләгән хеҙмәттәре өсөн (камил) тулыһынса (яуап) бирербеҙ һәм улар донъяла зыян күрмәҫ.

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).

әйтерһең дә, улар бер ҡасан да ул урында йәшәмәгәндәр. Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, Мәдйән халҡы, Сәмүд халҡы (шулай уҡ) юҡҡа сыҡҡан кеүек, юҡҡа сығасаҡ.

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

Аллаһ ризыҡты теләгән кешегә киңәйтә һәм (теләгән кеше өсөн) сикләй. Улар донъя тормошо менән шатланалар, ә ул әхирәт тормошо менән сағыштырғанда (ҡыҫҡа ғына) ләззәт кенә.

فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

fa iżā qara'tal-qur'āna fasta‘iż billāhi minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

Шуға күрә һеҙ (Мөхәммәт) Ҡөрьән уҡырға теләһәгеҙ, Аллаһы Тәғәләнән ҡәһәрле шайтандан һаҡлауҙы һорағыҙ.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

Żālika bi'annahumustaḥabbul-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirah(ti), wa annallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Сөнки улар теге донъяға ҡарағанда донъялағы тормошто нығыраҡ ярата һәм Аллаһ кәфер кешеләрҙе тура юлға күндермәй.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۖوَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

matā‘un qalīl(un), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Был) бер аҙ рәхәтлек, һәм уларға ғазаплы ғазап булыр.

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

Һәм Беҙ унда булған нәмәләрҙе ҡоро, ҡоро ер итербеҙ.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Һәм уларға (кешеләргә) донъя тормошо тураһында бер ҡисса яһа, Беҙ күктән төшөргән һыу (ямғыр) кеүек, Ерҙәге үҫемлектәрҙе ашламаһын өсөн, һуңынан (үҫемлектәр) ел осороп киткәндә ҡорой. Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Улар (сихырсылар): "Беҙ һеҙгә килгән асыҡ дәлилдәргә (мөғжизәләргә) нигеҙләнеп, беҙгә һәм беҙҙе барлыҡҡа килтергән (Аллаһҡа) нигеҙләнеп, һеҙҙе һайламаясаҡбыҙ (буйһонмайбыҙ).

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Уларҙың ҡайһы бер төркөмдәренә, донъялағы тормош сәскәһе булғанға, Беҙ уларҙы шул (рәхәтлек) менән һынар өсөн, Беҙ биргән ләззәттәргә күҙҙәрегеҙҙе йүнәлтмәгеҙ. Аллаһыңдың рәхмәте яҡшыраҡ һәм мәңгелек.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

Һәм улар һинән (Мөхәммәттән) Аллаһ вәғәҙәһен боҙмаһа ла, ғазапты тиҙләтеүҙе һорай. Хаҡтыр, Раббың алдында бер көн һинең иҫәп-хисаптарың буйынса мең йылға тиң.

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ

qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).

Ул (Худ) доға ҡылды: «Эй, Раббым, миңә ярҙам ит, сөнки улар миңә ялған һөйләй».

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَّلَا بَنُوْنَ ۙ

yauma lā yanfa‘u māluw wa lā banūn(a).

(атап әйткәндә) байлыҡ һәм балалар файҙаһыҙ булған көндө,

اَفَرَءَيْتَ اِنْ مَّتَّعْنٰهُمْ سِنِيْنَ ۙ

afa ra'aita im matta‘nāhum sinīn(a).

Шулай булғас, әгәр Беҙ уларға бер нисә йылға йәшәү рәхәтен бирһәк, һеҙ нимә уйлар инегеҙ?

مَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يُمَتَّعُوْنَ ۗ

mā agnā ‘anhum mā kānū yumatta‘ūn(a).

һис шикһеҙ, улар өсөн тойған ләззәттә файҙаһы булмаясаҡ.

وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَزِيْنَتُهَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa mā ūtītum min syai'in famatā‘ul-ḥayātid-dun-yā wa zīnatuhā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā, afalā ta‘qilūn(a).

Һәм һиңә нимә генә (байлыҡ, вазифа, нәҫел) бирелһә лә, ул донъя тормошоноң рәхәте һәм уның биҙәктәре; ә Аллаһ хозурындағылар яҡшыраҡ һәм мәңгелек. Аңламайһыңмы?

اَفَمَنْ وَّعَدْنٰهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيْهِ كَمَنْ مَّتَّعْنٰهُ مَتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مِنَ الْمُحْضَرِيْنَ

afamaw wa‘adnāhu wa‘dan ḥasanan fahuwa lāqīhi kamam matta‘nāhu matā‘al-ḥayātid-dun-yā ṡumma huwa yaumal-qiyāmati minal-muḥḍarīn(a).

Тимәк, Беҙ уға яҡшы вәғәҙә (йәннәт) вәғәҙә иткән һәм ул уны алыусы кеше менән донъяуи тормош рәхәтлектәрен биргән кеше менән бер үкме? һуңынан Ҡиәмәт көнөндә ул (йәһәннәмгә) һөйрәләсәктәр араһында булырмы?

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ә был донъя тормошо - шаяртыу, уйын ғына. Һәм, ысынлап та, теге донъя – ысын тормош, белһәләр генә.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

Ҡиәмәт көнө килеп еткән көндө гонаһлылар бер генә мәлгә генә (ҡәберҙә) ҡалырбыҙ тип ант итәләр. Элек уларҙы (хәҡиҡәттән) шулай кире бороп ебәргәндәр.

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Һиңә нимә (рәхәтлек) бирелһә лә, был донъяла йәшәү рәхәте. Ә бына иман килтергәндәр өсөн Аллаһ хозурлығында булған нәмәләр хәйерлерәк һәм мәңгелеклерәк, һәм улар бары тик Аллаһҡа ғына тәүәккәл итә.

اَهُمْ يَقْسِمُوْنَ رَحْمَتَ رَبِّكَۗ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَّعِيْشَتَهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا ۗوَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

ahum yaqsimūna raḥmata rabbik(a), naḥnu qasamnā bainahum ma‘īsyatahum fil-ḥayātid-dun-yā, wa rafa‘nā ba‘ḍahum fauqa ba‘ḍin darajātil liyattakhiża ba‘ḍuhum ba‘ḍan sukhriyyā(n), wa raḥmatu rabbika khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Улар Раббыңдың рәхмәтен таратамы? Донъя тормошонда уларҙың йәшәү рәүешен Беҙ билдәләйбеҙ һәм ҡайһы берҙәре башҡаларҙан файҙа алһын өсөн дәрәжәләр буйынса ҡайһы берҙәрен башҡаларҙан юғарыраҡ күтәрҙек. Раббыңдың рәхмәте улар йыйған нәмәләрҙән дә хәйерлерәк.

وَزُخْرُفًاۗ وَاِنْ كُلُّ ذٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَالْاٰخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa zukhrufā(n), wa in kullu żālika lammā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wal-ākhiratu ‘inda rabbika lil-muttaqīn(a).

һәм (Беҙ шулай уҡ) алтындан биҙәүестәр эшләйбеҙ. Һәм быларҙың барыһы ла донъяуи тормош рәхәтлектәренән башҡа бер нәмә лә түгел, ә Раббың янындағы теге донъя тормошо тәҡүәлеләр өсөн генә һаҡлана.

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَّهُمْ ۗ كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوْعَدُوْنَۙ لَمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنْ نَّهَارٍ ۗ بَلٰغٌ ۚفَهَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الْفٰسِقُوْنَ ࣖ

faṣbir kamā ṣabara ulul-‘azmi minar-rusuli wa lā tasta‘jil lahum, ka'annahum yauma yarauna mā yū‘adūn(a), lam yalbaṡū illā sā‘atam min nahār(in), balāg(un), fahal yuhlaku illal-qaumul-fāsiqūn(a).

Шуға күрә (Мөхәммәт) йөрәктәре ныҡ булған илселәрҙең сабырлығы кеүек сабыр булығыҙ һәм үҙҙәре өсөн ғазаптың ашығыс булыуын һорамағыҙ. Вәғәҙә ителгән язаны күргән көндө улар үҙҙәрен көндөҙ бер мәлгә генә (донъяла) йәшәгән кеүек тоя. Һинең эшең еткереү генә. Тимәк, яуыздар (Аллаһҡа буйһонмаусылар) башҡа бер кем дә һәләк булмаясаҡ.

اِنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا يُؤْتِكُمْ اُجُوْرَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ اَمْوَالَكُمْ

innamal-ḥayātud-dun-yā la‘ibuw wa lahw(un), wa in tu'minū wa tattaqū yu'tikum ujūrakum wa lā yas'alkum amwālakum.

Ысынында иһә донъя тормошо уйындар, күңел асыу ғына. Иман килтереп, тәҡүә булһағыҙ, Аллаһ һеҙгә әжер бирер, малығыҙҙы һорамаҫ.

اِعْلَمُوْٓا اَنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ وَّزِيْنَةٌ وَّتَفَاخُرٌۢ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِۗ كَمَثَلِ غَيْثٍ اَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُوْنُ حُطَامًاۗ وَفِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيْدٌۙ وَّمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٌ ۗوَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ

i‘lamū annamal-ḥayātud-dun-yā la‘ibuw wa lahwuw wa zīnatuw wa tafākhurum bainakum wa takāṡurun fil-amwāli wal-aulād(i), kamaṡali gaiṡin a‘jabal-kuffāra nabātuhū ṡumma yahīju fatarāhu muṣfarran ṡumma yakūnu ḥuṭāmā(n), wa fil-ākhirati ‘ażābun syadīd(un), wa magfiratum minallāhi wa riḍwān(un), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).

Белегеҙ, ысынында, был донъя тормошо тик уйындар һәм шаяртыуҙар, һеҙҙең арала биҙәү һәм үҙ-ара ғорурлыҡ һәм байлыҡ һәм нәҫел өсөн ярыш, ямғыр кеүек үҫемлектәр үҫтерә, улар фермерҙарҙы һоҡландыра, һуңынан (үҫемлектәр) кибә һәм һеҙ уларҙы күрәһегеҙ, һары төҫө һәм һуңынан улар юҡҡа сыға. Ә теге донъяла (һуңыраҡ) Аллаһтан һәм Уның ризалығынан ҡаты яза һәм ярлыҡау булыр. Ә донъя тормошо ялған ләззәттән башҡа нәмә түгел.

وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ

wal-ākhiratu khairuw wa abqā.

теге донъя яҡшыраҡ һәм мәңгелек булһа ла.

وَلَلْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْاُوْلٰىۗ

wa lal-ākhiratu khairul laka minal-ūlā.

Һәм, ысынлап та, һуңғыһы һеҙҙең өсөн тәүгеһенән яҡшыраҡ.