الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اُحْكِمَتْ اٰيٰتُهٗ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ خَبِيْرٍۙ

alif lām rā, kitābun uḥkimat āyātuhū ṡumma fuṣṣilat mil ladun ḥakīmin khabīr(in).

Алиф Лам Ра. (ХӀара) жайна ду, шен аяташ ма-дарра дӀанисдина, цул тӀаьхьа кхин дӀа а дийцина долу, (доссийна долу) уггар хьекъале а, уггар кӀорггера а волчу (АллахӀан) агӀорхьара.

اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنَّنِيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌۙ

allā ta‘budū illallāh(a), innanī lakum minhu nażīruw wa basyīr(un).

АллахӀ воцчунна Ӏибадат ца деш аша». Баккъалла а, со (Мухьаммад) ву шуьга Цуьнгара кхайкхам беш верг а‚ кхаъ бохьуш верг а.

وَّاَنِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَّتَاعًا حَسَنًا اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّيُؤْتِ كُلَّ ذِيْ فَضْلٍ فَضْلَهٗ ۗ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيْرٍ

wa anistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yumatti‘kum matā‘an ḥasanan ilā ajalim musammaw wa yu'ti kulla żī faḍlin faḍlah(ū), wa in tawallau fa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin kabīr(in).

Хьайн Деле гечдар а деха ахь, Цуьнга тоба а де ахь, баккъалла а Цо хьуна хаза зовкх лур ду хьуна билгалъяьккхина хан тӀекхаччалц. Ткъа Цо Шен комаьршалла лур ю дика деш мел волчунна. Ткъа шу дӀадерзахь , тӀаккха баккъалла а , со кхоьру 1áзап шуна тӀекхачарна доккхачу доккхачу дийнахь .

اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

ilallāhi marji‘ukum, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

АллахӀе доьрзур ду шу. Массо хӀуманна тӀехь ницкъ болуш ву Иза.

اَلَآ اِنَّهُمْ يَثْنُوْنَ صُدُوْرَهُمْ لِيَسْتَخْفُوْا مِنْهُۗ اَلَا حِيْنَ يَسْتَغْشُوْنَ ثِيَابَهُمْ ۙيَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَۚ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ ۔

alā innahum yaṡnūna ṣudūrahum liyastakhfū minh(u), alā ḥīna yastagsyūna ṡiyābahum, ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Дагадаийтахьа, баккъалла а цара (мунепикъаша) букъ берзабо цуьнах (Мухьаммадах) шаьш дӀалечкъархьама. Дагадаийтахьа, цара шайна тӀе кӀади дӀахьулдича, АллахӀана хаьа цара хьулдеш дерг а, цара гучудоккхуш дерг а, баккъалла а, АллахӀ ву церан дегнаш чохь дерг хууш верг.

۞ وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۗ كُلٌّ فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā min dābbatin fil-arḍi illā ‘alallāhi rizquhā wa ya‘lamu mustaqarrahā wa mustauda‘ahā, kullun fī kitābim mubīn(in).

Ткъа цхьа а кхоллам хьийзаш бац лаьтта тӀехь, амма АллахӀа массо хӀуманна рицкъа луш ду. Ша мичахь веха а, мичахь латтош ву а хаьара цунна. Дерриге а (яздинарг) бакъдолчу Жайни чохь ду (Лаух Махьфуж).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

63.Иза ву , стигланаш а , латта а кхоьллинарг 6 оьмарехь , Шен Ӏарш а хи тӀехула , шух муьлханиг дика Ӏамалш ю зерхьама . Нагахь ахь (Маккан охӀлуне) алахь: «Баккъалла а, шу деллачул тӀаьхьа дендийр ду», баккъалла а, цатешачара эр ду: «ХӀара бакъдолу бозбунчалла бен дац».

وَلَىِٕنْ اَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِلٰٓى اُمَّةٍ مَّعْدُوْدَةٍ لَّيَقُوْلُنَّ مَا يَحْبِسُهٗ ۗ اَلَا يَوْمَ يَأْتِيْهِمْ لَيْسَ مَصْرُوْفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa la'in akhkharnā ‘anhumul-‘ażāba ilā ummatim ma‘dūdatil layaqūlunna mā yaḥbisuh(ū), alā yauma ya'tīhim laisa maṣrūfan ‘anhum wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Баккъалла а, Оха царна тӀехь Ӏазап билгалъяьккхинчу ханна тӀаьхьататтахь, цара эра дара: «ХӀун ду иза сацор?» Хьуна хаийла, Ӏазап шайна тӀедеъча, цаьрга цунах ларлур доций. Царна го бина (адзаб) ду, цара хьалха забарш еш хилла долу.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنٰهَا مِنْهُۚ اِنَّهٗ لَيَـُٔوْسٌ كَفُوْرٌ

wa la'in ażaqnal-insāna minnā raḥmatan ṡumma naza‘nāhā ‘anh(u), innahū laya'ūsun kafūr(un).

20.Оха адамна Тхайн ниӀмат динехь , тӀаккха Оха иза юха схьаэцнехь , баккъалла а иза сатийсам боцуш а , баркалла ца олуш а хир ма вара .

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ نَعْمَاۤءَ بَعْدَ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ ذَهَبَ السَّيِّاٰتُ عَنِّيْ ۗاِنَّهٗ لَفَرِحٌ فَخُوْرٌۙ

wa la'in ażaqnāhu na‘mā'a ba‘da ḍarrā'a massathu layaqūlanna żahabas-sayyi'ātu ‘annī, innahū lafariḥun fakhūr(un).

Ткъа шена тӀе цхьа бохам беанчул тӀаьхьа Оха цунна ирс лахь‚ цо эра ду: «И бохам дӀабаьлла соьгара». Баккъалла а, иза чӀогӀа ирсе а, дозалла деш а вара.

اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ

illal-lażīna ṣabarū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa ajrun kabīr(un).

Собаре а хилла, дика Ӏамал йинарш боцург, царна гечдар а, йоккха ял а хуьлу.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ

fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).

Цундела хила тарло хьуна (Мухьаммадна) хьайга доссийначу хӀуманех цхьадерг дита лаар а, хьан кийра иза бахьанехь готта хилар а, хӀунда аьлча цара эр ду: «Хазна (бахам) хӀунда ца йоссийна цуьнга, я цуьнца малик хӀунда ца деана?» Баккъалла а хьо кхерамаш туьйсуш верг бен вац‚ АллахӀ ву массо хӀума лардеш верг.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

ХӀетте а, цара элира: «Цо (Мухьаммада) Къуръан хӀоттийна». Ахь áла :»(ТӀаккха) схьадала цуьнах тера итт сурат (Къуръан) кхоьллина долу , кхайкха шух АллахӀ воцург ницкъ кхочуш верг , нагахь шу бакълуьйш нах делахь ».

فَاِلَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَآ اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّٰهِ وَاَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚفَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

fa illam yastajībū lakum fa‘lamū annamā unzila bi‘ilmillāhi wa allā ilāha illā huw(a), fahal antum muslimūn(a).

Цундела нагахь санна цара хьан кхайкхам кхочуш ца бахь, тӀаккха (ала): «Хьуна хаийла, (Къуръан) АллахӀ вовзарца доссийна хилар а, Иза воцург кхин дела воцийла а, тӀаккха муьтӀахь хир вуй хьо (бусалба дин тӀеоьцур вуй)?»

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ

man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).

Дуьненан дахар а, цуьнан жовхӀарш а лууш волчунна, Оха царна дуьненахь бинчу балхах дуьззина (бекхам) лур бу, царна дуьненахь зен хир дац.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَيْسَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا النَّارُ ۖوَحَبِطَ مَا صَنَعُوْا فِيْهَا وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna laisa lahum fil-ākhirati illan-nār(u), wa ḥabiṭa mā ṣana‘ū fīhā wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

Уьш нах бу, эхартахь жоьжахате йоцург (хӀумма а) ца карош, цара (дуьненахь) къахьегнарг цигахь эрна ду, цара динарг дӀадоккхуш ду.

اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖ وَيَتْلُوْهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰىٓ اِمَامًا وَّرَحْمَةًۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ مِنَ الْاَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهٗ فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

afaman kāna ‘alā bayyinatim mir rabbihī wa yatlūhu syāhidum minhu wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī minal-aḥzābi fan-nāru mau‘iduhū falā taku fī miryatim minhu innahul-ḥaqqu mir rabbika wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

ТӀаккха (кафирш цхьатерра буй) хӀинцале а шайн Делера билггал тоьшаллаш (Къуръан) долуш болу нах, Цуьнгара тешаллаш шайна тӀаьхьахӀиттина, хьалха Мусан жайна нисдеш а, къинхетам беш а хилла болу нах? Уьш теша цунах (КъорӀанах). (Къурайшин) тобанашна юкъахь иза (Къуръан) инкарло еш верг, тӀаккха жоьжахати цунна кхерам болуш меттиг ю, цундела Къуръанах шек ма хилалахь. Баккъалла а Къуръан хьан Дéлера ду , делахь а дукхах болу нах ца теша .

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ اُولٰۤىِٕكَ يُعْرَضُوْنَ عَلٰى رَبِّهِمْ وَيَقُوْلُ الْاَشْهَادُ هٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلٰى رَبِّهِمْۚ اَلَا لَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n), ulā'ika yu‘raḍūna ‘alā rabbihim wa yaqūlul-asyhādu hā'ulā'il-lażīna każabū ‘alā rabbihim, alā la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Мила ву АллахӀана тӀехь харцдерг кхоьллинчул сов зуламе? Уьш шайн Далла хьалха хӀиттор бу‚ тешаша эра ду: "ХӀорш бу шайн Далла харцлуьйш болу нах". Дагахь латтаделаш, АллахӀан неӀалт (дехкина ду) зуламхошна

الَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۗ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كفِٰرُوْنَ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(аьлча а) АллахӀан некъана новкъарло еш берш, иза галбовла лууш берш. Ткъа уьш бу эхарт хиларх ца тешаш болу нах.

اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يَكُوْنُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ۘ يُضٰعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۗمَا كَانُوْا يَسْتَطِيْعُوْنَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوْا يُبْصِرُوْنَ

ulā'ika lam yakūnū mu‘jizīna fil-arḍi wa mā kāna lahum min dūnillāhi min auliyā'(a), yuḍā‘afu lahumul-‘ażāb(u), mā kānū yastaṭī‘ūnas-sam‘a wa mā kānū yubṣirūn(a).

Церан ницкъ бац лаьтта тӀехь (АллахӀан Ӏазап) дуьхьало ян, Дела воцург гӀоьнча а хир вац царна. ТаӀзар шозза совдаьккхина царна. Царна (бакъдерг) хезаш а дац, (иза) ган а йиш яц церан.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Шаьш-шайна зен деш болу нах бу уьш, цара даима кхоьллинарг цаьргара дӀадоьдуш ду.

لَاجَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-akhsarūn(a).

Баккъалла а, уьш (хир бу) эхартахь уггар дукха эшам хир болу нах.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَخْبَتُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْۙ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa akhbatū ilā rabbihim, ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Баккъалла а , шаьш [Дéлах] тешнарш а , диканаш динарш а , Далла хьалха гӀийла хилларш а , уьш бу стигланан бахархой , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу .

۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ

maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).

Шина тобанан (кафирийн а, муъманийн а) масал, бӀаьрзе а, къора а болчу нахаца а, гуш а, хезаш а болчу нахаца а тера ду. Ши тоба цхьатерра юй? ТӀаккха урок ца оьцу ахь?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).

Баккъалла а Оха вахийтира Нухь шен къомана тӀе‚ (цо элира): «Баккъалла а Со шуна билггал кхерам бу».

اَنْ لَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ اَلِيْمٍ

allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin alīm(in).

АллахӀ воцчунна Ӏибадат ца деш аша». Со чӀогӀа саготта ву, чӀогӀа лазамечу дийнахь (дийнахь) шуна таӀзар тохарна».

فَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا نَرٰىكَ اِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرٰىكَ اتَّبَعَكَ اِلَّا الَّذِيْنَ هُمْ اَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِۚ وَمَا نَرٰى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍۢ بَلْ نَظُنُّكُمْ كٰذِبِيْنَ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā narāka illā basyaram miṡlanā wa mā narākattaba‘aka illal-lażīna hum arāżilunā bādiyar-ra'y(i), wa mā narā lakum ‘alainā min faḍlim bal naẓunnukum kāżibīn(a).

Цундела шайн халкъана юкъара кафир хиллачу куьйгалхоша элира: "Тхуна хьо ца го, тхо санна (могӀарера) адам бен дац, хьуна тӀаьхьахӀуттуш цхьа а ца го тхуна, тхох теша сиха болу лахара нах бен. Тхуна ца го хьан тхоьл тӀехь цхьа а дикалла хилар, бакъдерг аьлча, оха хьо харцлуьйш лору".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَاٰتٰىنِيْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِهٖ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْۗ اَنُلْزِمُكُمُوْهَا وَاَنْتُمْ لَهَا كٰرِهُوْنَ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa ātānī raḥmatam min ‘indihī fa ‘ummiyat ‘alaikum, anulzimukumūhā wa antum lahā kārihūn(a).

Цо (Нухь) элира: "ХӀай сан къам! Шуна хӀун хетар дара, сан Делера билггал тоьшалла хилча, Цуьнгара суна къинхетам белахьара, ткъа (и ниӀмат) шуна лечкъийна хилча. Оха ницкъ бийр бара шуна иза тӀеэца, шуна иза ца дезашехь?"

وَيٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًاۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

wa yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi mālā(n), in ajriya illā ‘alallāhi wa mā ana biṭāridil-lażīna āmanū, innahum mulāqū rabbihim wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Ткъа хӀай сан къам! Ас ца боьху хьоьга даьхни (дуьхьал) сайн кхайкхамна. Сан ял АллахӀера бен яц, иман динарг ас цкъа а аравоккхур вац. Баккъалла а уьш дуьхьалкхетар бу шайн Далла‚ цуьнан меттана аса шу лору Ӏовдал къам.

وَيٰقَوْمِ مَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ طَرَدْتُّهُمْ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa yā qaumi may yanṣurunī minallāhi in ṭarattuhum, afalā tażakkarūn(a).

Ткъа хӀай сан къам! Хьан гӀо дийр ду суна АллахӀан (Ӏазапах) нагахь ас уьш дӀабаьхча? Урокаш ца оьцу ахь?

وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ اِنِّيْ مَلَكٌ وَّلَآ اَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ تَزْدَرِيْٓ اَعْيُنُكُمْ لَنْ يُّؤْتِيَهُمُ اللّٰهُ خَيْرًا ۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۚاِنِّيْٓ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu innī malakuw wa lā aqūlu lil-lażīna tazdarī a‘yunukum lay yu'tiyahumullāhu khairā(n), allāhu a‘lamu bimā fī anfusihim, innī iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Ас ца элира шуьга: «Сан АллахӀера рицкъа а, даьхни а ду, суна къайлаха дерг ца хаьа, ас ца элира, баккъалла а, со малик ду, я ас ца элира шун бӀаьргаша сийсазбинчу нахана: «АллахӀа царна цхьа а дика лур дац.

قَالُوْا يٰنُوْحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَاَ كْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū yā nūḥu qad jādaltanā fa akṡarta jidālanā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Цара элира: "ХӀай Нухь! Баккъалла а ахь тхоьца къийсам латтийра‚ ахь тхоьца долу къийсам дахбира‚ ахь тхоьца кхерамаш тийсина Ӏазап даийтахьа тхуна‚ хьо бакълуьйчарех велахь".

قَالَ اِنَّمَا يَأْتِيْكُمْ بِهِ اللّٰهُ اِنْ شَاۤءَ وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

qāla innamā ya'tīkum bihillāhu in syā'a wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Цо (Нухь) жоп делира: «АллахӀана бен Ӏазап дийр дац шуна тӀе, Шена лаахь, ткъа шу кӀелхьарадовлур дац

وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِيْٓ اِنْ اَرَدْتُّ اَنْ اَنْصَحَ لَكُمْ اِنْ كَانَ اللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يُّغْوِيَكُمْ ۗهُوَ رَبُّكُمْ ۗوَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَۗ

wa lā yanfa‘ukum nuṣḥī in arattu an anṣaḥa lakum in kānallāhu yurīdu ay yugwiyakum, huwa rabbukum, wa ilaihi turja‘ūn(a).

Ткъа сан хьехар хьуна пайдехь хир дац ас хьуна хьехар дан лиъча а, АллахӀана хьо галваккха лаахь. Иза шун Дела ву, Цуьнга дерзор ду шу».

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).

ХӀетте а цара (кафирша) элира: «Цо хӀинцца кхоьллина иза». Ахь ала (Мухьаммад): «Нагахь санна ас иза меттахӀоттадахь, ас ловр ду къа, со маьрша ву аша летийначу къинах».

وَاُوْحِيَ اِلٰى نُوْحٍ اَنَّهٗ لَنْ يُّؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ اِلَّا مَنْ قَدْ اٰمَنَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَۖ

wa ūḥiya ilā nūḥin annahū lay yu'mina min qaumika illā man qad āmana falā tabta'is bimā kānū yaf‘alūn(a).

13.Нухье доссийра :»Хьуна хаийла хьан къомах муъма нах хир боцийла , баккъалла а ийман диллинарш бен , цундела хьо гӀайгӀане ма хила цара лелочух».

وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِيْ فِى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۚاِنَّهُمْ مُّغْرَقُوْنَ

waṣna‘il-fulka bi'a‘yuninā wa waḥyinā wa lā tukhāṭibnī fil-lażīna ẓalamū, innahum mugraqūn(a).

Тхан аяташ Ӏуналла деш а, нисдеш а кема де Ахь‚ Соьга зуламхойх лаьцна къамел ма де ахь. Баккъалла а, уьш хи чу буьжур бу».

وَيَصْنَعُ الْفُلْكَۗ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَاٌ مِّنْ قَوْمِهٖ سَخِرُوْا مِنْهُ ۗقَالَ اِنْ تَسْخَرُوْا مِنَّا فَاِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُوْنَۗ

wa yaṣna‘ul-fulk(a), wa kullamā marra ‘alaihi mala'um min qaumihī sakhirū minh(u), qāla in taskharū minnā fa innā naskharu minkum kamā taskharūn(a).

Ткъа иза (Нухь) кема дан волавелира. Цуьнан халкъан тхьамданаш цунна уллохула мосазза бовлу, цара иза емалвора. Цо (Нухь) элира: «Нагахь санна аша тхох кхаьрдаш хилча, оха а кхаьрдаш хир ду шух, аша (тхоьх) кхаьрдаш ма-хиллара.

فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

fa saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

ТӀаккха хуур ду шуна тӀейогӀучу хенахь сийсаздеш долу Ӏазап мила хир ву а, (мила хир ву) гуттаренна а долу Ӏазап».

حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَ اَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّوْرُۙ قُلْنَا احْمِلْ فِيْهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَاَهْلَكَ اِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ اٰمَنَ ۗوَمَآ اٰمَنَ مَعَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلٌ

Ḥattā iżā jā'a amrunā wafārat-tannūr(u), qulnaḥmil fīhā min kullin zaujainiṡnaini wa ahlaka illā man sabaqa ‘alaihil-qaulu wa man āman(a), wa mā āmana ma‘ahū illā qalīl(un).

Тхан омра тӀекхаччалц, пешара (кухни) хи арадаллалц, Оха элира: «Цу (пхьегӀана) хӀора (хьаьйбанан) шиъ (боьрша а, сте а), (иштта) хьан доьзал а, хьалха хиллачу омрано Ӏаткъам бина берш боцурш, (иштта) ийман диллинарг а дилла». Гучудолу, Нухьца цхьа кӀеззиг бен муъма нах ца хилар.

۞ وَقَالَ ارْكَبُوْا فِيْهَا بِسْمِ اللّٰهِ مَجْرٰ۪ىهَا وَمُرْسٰىهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa qālarkabū fīhā bismillāhi majrêhā wa mursāhā, inna rabbī lagafūrur raḥīm(un).

Цо элира: «Шу массо а цу кеманна чу ховша, иза дӀадоьдуш а, якорь дӀахӀоттош а АллахӀан цӀе хьахош. Баккъалла а, сан Дела гечдеш а, къинхетаме а ву».

وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ

wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).

Уьш, лаьмнаш санна, тулгӀенашна юкъа а лелхаш, дӀадоьдура кема. 20.Нухьас кхайкхира шен кӀанте , иза генарчу меттехь хилча :»ХӀай сан кӀант , хьалавала тхоьца , ма хила хьо цатешачаьрца ».

قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ

qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).

Цо (цуьнан кӀанта) жоп делла: «Со ларлучу лома тӀе ларлур ву со хидестарх!» (Нухьас) элира: «Тахана АллахӀан Ӏазапах ларвеш цхьа а вац, Къинхетаме волу АллахӀ воцург». Ткъа тулгӀе цу шинна юкъахь шлагбаум хуьлу; тӀаккха иза (бер) хи чу баханчарна юкъахь хилла.

وَقِيْلَ يٰٓاَرْضُ ابْلَعِيْ مَاۤءَكِ وَيٰسَمَاۤءُ اَقْلِعِيْ وَغِيْضَ الْمَاۤءُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُوْدِيِّ وَقِيْلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa qīla yā arḍubla‘ī mā'aki wa yā samā'u aqli‘ī wa gīḍal-mā'u wa quḍiyal-amru wastawat ‘alal-jūdiyyi wa qīla bu‘dal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

ТӀаккха элира: "ХӀай латта, хьайн хи дӀакхалла, хӀай стигал (догӀа!) саца". Хи дӀа а даьлла, омра чекхделира, кема Юди лам тӀехь дӀахӀоттийра, элира: «ХӀаллакде зуламхой».

وَنَادٰى نُوْحٌ رَّبَّهٗ فَقَالَ رَبِّ اِنَّ ابْنِيْ مِنْ اَهْلِيْۚ وَاِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَاَنْتَ اَحْكَمُ الْحٰكِمِيْنَ

wa nādā nūḥur rabbahū fa qāla rabbi innabnī min ahlī, wa inna wa‘dakal-ḥaqqu wa anta aḥkamul-ḥākimīn(a).

13.Нухьас шен Дéле дехар дира :»ХӀай сан Дела , баккъалла а сан кӀант сан доьзалера ву , Хьан ваӀда бакъ ма ю . Хьо ву уггар нийса кхелахо ».

قَالَ يٰنُوْحُ اِنَّهٗ لَيْسَ مِنْ اَهْلِكَ ۚاِنَّهٗ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْـَٔلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنِّيْٓ اَعِظُكَ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla yā nūḥu innahū laisa min ahlik(a), innahū ‘amalun gairu ṣāliḥ(in), falā tas'alnī mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innī a‘iẓuka an takūna minal-jāhilīn(a).

Цо (АллахӀа) элира: "ХӀай Нухь! Баккъалла а, иза хьан доьзалера вац, хӀунда аьлча цуьнан Ӏамалш баккъалла а дика яц, цундела хьайна ца хууш долу хӀума (цуьнан чулацам) ма деха Соьга. Ас хьехар до хьуна, (хьо) сонтачу нахах ца хиларца".

قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَعُوْذُ بِكَ اَنْ اَسْـَٔلَكَ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَاِلَّا تَغْفِرْ لِيْ وَتَرْحَمْنِيْٓ اَكُنْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

qāla rabbi innī a‘ūżu bika an as'alaka mā laisa lī bihī ‘ilm(un), wa illā tagfir lī wa tarḥamnī akum minal-khāsirīn(a).

Цо (Нухь) элира: «ХӀай сан Дела, баккъалла а, Хьоьга ларло со, суна ца хууш долу хӀума Хьоьга деха, Ахь суна геч ца дахь, Ахь сох къинхетам ца бахь, со эшначарех хир ву».

قِيْلَ يٰنُوْحُ اهْبِطْ بِسَلٰمٍ مِّنَّا وَبَرَكٰتٍ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اُمَمٍ مِّمَّنْ مَّعَكَ ۗوَاُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

qīla yā nūḥuhbiṭ bisalāmim minnā wa barakātin ‘alaika wa ‘alā umamim mimmam ma‘ak(a), wa umamun sanumatti‘uhum ṡumma yamassuhum minnā ‘ażābun alīm(un).

ТӀаккха аьлла: "ХӀай Нухь! Охьавосса Тхоьгара маршалла а, беркат а долуш, хьуна а, хьоьца долчу массо а нахана а. Ткъа нах бу Оха шайна (дуьненан дахарехь) хазахетар луш болу, тӀаккха царна Тхан лазамечу Ӏазапо Ӏотталур ду".

تِلْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهَآ اِلَيْكَ ۚمَا كُنْتَ تَعْلَمُهَآ اَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَاۚ فَاصْبِرْۚ اِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

tilka min ambā'il-gaibi nūḥīhā ilaik(a), mā kunta ta‘lamuhā anta wa lā qaumuka min qabli hāżā, faṣbir, innal-‘āqibata lil-muttaqīn(a).

Иза ду Оха хьоьга (Мухьаммадана) доссийначу къайлахчу хабарех цхьаберш; хьуна цкъа а ца хаьара иза, хьан халкъана а ца хаьара хӀокхунна хьалха. Цундела собаре хила, баккъалла а, (дика) жамӀ дикачу нахана хир ду.

وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).

Ӏад-гӀалин охӀлуне а (Оха вахийтира) церан ваша Хьуд. Цо элира: "ХӀай сан къам! АллахӀана Ӏибадат де, Иза воцург кхин дела вац шуна. (ХӀара ерриге хан) аша хӀуманаш кхоьллина бен дац".

يٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا ۗاِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى الَّذِيْ فَطَرَنِيْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in ajriya illā ‘alal-lażī faṭaranī, afalā ta‘qilūn(a).

ХӀай сан къам! Цунна (сан кхайкхамна) компенсаци ца йоьху ас хьоьга. Сан ял со кхоьллинчу АллахӀера бен яц. Хьо ца кхета?»

وَيٰقَوْمِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاۤءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَارًا وَّيَزِدْكُمْ قُوَّةً اِلٰى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِيْنَ

wa yā qaumistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yursilis-samā'a ‘alaikum midrāraw wa yazidkum quwwatan ilā quwwatikum wa lā tatawallau mujrimīn(a).

Ткъа (ХӀуда элира): «ХӀай сан къам, гечдар деха шайн Деле, цул тӀаьхьа тоба де Цуьнга, баккъалла а Цо чӀогӀа догӀа доуьйтур ду, Цо шун ницкъана тӀе ницкъ тӀетоьхна, къинош леторе ма дерза».

قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Цара (Ӏадаша) элира: "ХӀай Хьуд! Ахь тхуна цхьа а билггал тоьшалла ца деана, хьан дешнаш бахьанехь оха тхайн Ӏибадат дуьтур дац, тхо хьоьх тешар а дац".

اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

оха бен ца боху, тхан цхьаболчу деланаш хьуна галбевлла аьлла».Цо (ХӀуда) жоп делира: «Баккъалла а, ас АллахӀана тоьшалла до, тоьшалла до ас, аша соьца накъост лоцучух со маьрша хиларца».

مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ

min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).

кхечаьрца цхьаьна, цундела хьайн дерриге а хӀилланаш кхочушде суна дуьхьал, кхин тӀаьхьа а ма тоха.

اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Баккъалла а, со АллахӀана тӀетевжина ву, сан Дела а, шун Дела а волчу. Цхьана а хьийзачу кхолламан дахар дац амма Иза ву хьалхара месаш лелош верг (цунна тӀехь урхалла деш верг). Баккъалла а, сан Дела нийсачу (нийсачу) новкъахь ву.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖٓ اِلَيْكُمْ ۗوَيَسْتَخْلِفُ رَبِّيْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۗ وَلَا تَضُرُّوْنَهٗ شَيْـًٔا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ

fa in tawallau faqad ablagtukum mā ursiltu bihī ilaikum, wa yastakhlifu rabbī qauman gairakum, wa lā taḍurrūnahū syai'ā(n), inna rabbī ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

ТӀаккха шу дӀадерзахь‚ баккъалла а ас шуьга дӀакхачийна шуна сайн векал санна декхарийлахь дерг. Ткъа сан Дáла шун метта кхечу къомах хӀиттор ду , ткъа шуна Цунна кӀеззиг а зен дан йиш йоцуш . Баккъалла а, сан Дела ву массо хӀуманна кхобуш верг».

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُوْدًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَنَجَّيْنٰهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa lammā jā'a amrunā najjainā hūdaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa najjaināhum min ‘ażābin galīẓ(in).

Тхан Ӏазап тӀедеъча , Оха кӀелхьарваьккхира Хьуд а , цуьнца иман диллинарш а Тхан къинхетамца . Оха кӀелхьарабоху уьш (эхартахь) луьрачу Ӏазапах.

وَتِلْكَ عَادٌ ۖجَحَدُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهٗ وَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍ

wa tilka ‘ādun jaḥadū bi'āyāti rabbihim wa ‘aṣau rusulahū wattaba‘ū amra kulli jabbārin ‘anīd(in).

Ткъа иза ду Делан билгалонаш (ницкъ) инкарло еш болчу Ӏад-къоман (дийцар). Цуьнан векалшна муьтӀахь ца хилла уьш, массо а лаамза а, муьтӀахь боцучу а хьаькамийн омранашна муьтӀахь хилла уьш.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ عَادًا كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّعَادٍ قَوْمِ هُوْدٍ ࣖ

wa utbi‘ū fī hażihid-dun-yā la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), alā inna ‘ādan kafarū rabbahum, alā bu‘dal li‘ādin qaumi hūd(in).

Ткъа царна тӀаьхьа гуттара неӀалташ ду хӀокху дуьненахь а, (иштта) къематдийнахь а. Дагахь латтаде, Ӏад къам шайн Делах цатешаш хилла. Баккъалла а, Ӏад къам, Хьудан къам хӀаллакьхир ду.

۞ وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا ۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗهُوَ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيْهَا فَاسْتَغْفِرُوْهُ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ قَرِيْبٌ مُّجِيْبٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣālihā(n), qāla yā qaumi‘budullāḥa mā lakum min ilāhin gairuh(ū), huwa ansya'akum minal-arḍi wasta‘marakum fīhā fastagfirūhu ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī qarībum mujīb(un).

ткъа самуде (Оха вахийтина) церан ваша Салех. Цо элира: "ХӀай сан къам! Ӏибадат де АллахӀана, кхин дела вац шуна Иза воцург. Цо шу лаьттара (лаьттах) кхоьллина, шу ирсе дина, цундела Цуьнга гечдар деха, тӀаккха Цуьнга тоба де. Баккъалла а, сан Дела чӀогӀа герга ву (Шен къинхетам), цо къобалдо (Шен лайша дина доӀанаш).

قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).

Цара (Самудаша) элира: "ХӀай СалехӀ! Баккъалла а, хьо тхуна юкъахь хилале хьалха, хьо сатуьйсуш стаг вара, хӀунда дихкина ахь тхуна тхан дайша Ӏибадат деш хиллачунна Ӏибадат дар? Баккъалла а, тхо баккъалла а шеконехь а, сингаттамехь а ду ахь тхоьга кхойкхучу хӀуманна тӀехь".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْۗ وَاٰتٰىنِيْ مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ عَصَيْتُهٗ ۗفَمَا تَزِيْدُوْنَنِيْ غَيْرَ تَخْسِيْرٍ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī, wa ātānī minhu raḥmatan famay yanṣurunī minallāhi in ‘aṣaituh(ū), famā tazīdūnanī gaira takhsīr(in).

Цо (Салихь) элира: "ХӀай сан къам! Дийца суна, нагахь санна сан Делера билггал тоьшалла делахь, Цо суна Цуьнгара ниӀмат (пайхамаралла) деллехь, тӀаккха со Цунна муьтӀахь ца хилча, АллахӀан (Ӏазапах) суна гӀо хьан дийр ду? ТӀаккха аша сан эшамаш алсамбохуш бен хир бац".

وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ

wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).

Ткъа хӀай сан къам! ХӀара АллахӀера эмкал ю, шуна тамашийна хӀума санна, цундела АллахӀан лаьтта тӀехь яа еза иза, цу сохьта шайна тӀе (Ӏазап) хир долчу цхьана а кепара меттах ма яккха иза».

فَعَقَرُوْهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوْا فِيْ دَارِكُمْ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوْبٍ

fa ‘aqarūhā fa qāla tamatta‘ū fī dārikum ṡalāṡata ayyām(in), żālika wa‘dun gairu makżūb(in).

Цундела цара эмкал йира, тӀаккха цо (Салихьа) элира: «Шу массо а шайн хӀусамашкахь кхаа дийнахь самукъадаккха, иза харцдан йиш йоцу чӀагӀо ю».

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا صٰلِحًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِىِٕذٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ

falammā jā'a amrunā najjainā ṣāliḥaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā wa min khizyi yaumi'iż(in), inna rabbaka huwal-qawiyyul-‘ażīz(u).

ТӀаккха Тхан сацам тӀекхаьчча , Оха кӀелхьара баьккхира Салехь а , цуьнца цхьаьна иман диллинарш а Тхан къинхетамца , (Оха кӀелхьара баьхна) уьш цу дийнахь юьхьӀаьржонах . Баккъалла а, хьан Дела, Иза нуьцкъала а, ницкъ кхочуш а ву.

وَاَخَذَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa akhażal-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

ТӀаккха ткъес санна аз делира зуламхошна тӀе, уьш шайн хӀусамашкахь Ӏуьллуш белла

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَآ اِنَّ ثَمُوْدَا۟ كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّثَمُوْدَ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā inna ṡamūda kafarū rabbahum, alā bu‘dal liṡamūd(a).

Цкъа а цу меттехь уьш баьхна боцуш санна хетара. Дагахь латтаде, Самудан халкъо шайн Дела инкарло йина хилар. Дагахь латтаде, Самудан къам хӀаллакьхир ду.

وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ

wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).

Ткъа Тхан элчанаш (маликаш) баьхкинера ИбрахӀим волчу хаза кхаъ бохьуш, цара элира: «Декъала войла хьо». Цо (ИбрахӀима) жоп делира: «Маршалла ду (хьоьга)». Цундела дукха хан ялале ИбрахӀима хьаькхна бежанан жижиг дӀахӀоттийра.

فَلَمَّا رَآٰ اَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ اِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمِ لُوْطٍۗ

falammā ra'ā aidiyahum lā taṣilu ilaihi nakirahum wa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf innā ursilnā ilā qaumi lūṭ(in).

Цундела церан куьйгаш шех ца хьакхалуш шена гича, иза (ИбрахӀим) шеквелира царех, кхеравелира иза царех. Цара (маликаша) элира: «Ма кхера, баккъалла а тхо дахкийтина ду ЛутӀан къомана».

وَامْرَاَتُهٗ قَاۤىِٕمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنٰهَا بِاِسْحٰقَۙ وَمِنْ وَّرَاۤءِ اِسْحٰقَ يَعْقُوْبَ

wamra'atuhū qā'imatun fa ḍaḥikat fa basysyarnāhā bi'isḥāq(a), wa miw warā'i isḥāqa ya‘qūb(a).

Ткъа цуьнан зуда хьала а гӀаьттина, елакъежира. ТӀаккха Оха кхаъ баьккхира цуьнга Исхьакхах лаьцна а, Исхьакъал тӀаьхьа Якъубан хьокъехь а.

قَالَتْ يٰوَيْلَتٰىٓ ءَاَلِدُ وَاَنَا۠ عَجُوْزٌ وَّهٰذَا بَعْلِيْ شَيْخًا ۗاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيْبٌ

qālat yā wailatā a'alidu wa ana ‘ajūzuw wa hāżā ba‘lī syaikhā(n), inna hāżā lasyai'un ‘ajīb(un).

Цо (цуьнан зудчо) элира: "Ма тамашийна хӀума ду, со воккха хиллехь а, ас бер дан йиш юй, ткъа сан майра чӀогӀа воккха ву? ХӀара баккъалла а тамашийна хӀума ду".

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

Цара (маликаша) элира: "АллахӀан хьукмах цец хӀунда довлу шу? (Иза) АллахӀан къинхетам а, беркат а ду, шуна тӀе доьттина долу, хӀай байтхойн къам! Баккъалла а, АллахӀ хастаме а, къинхетаме а ву".

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ اِبْرٰهِيْمَ الرَّوْعُ وَجَاۤءَتْهُ الْبُشْرٰى يُجَادِلُنَا فِيْ قَوْمِ لُوْطٍ

falammā żahaba ‘an ibrāhīmar rau‘u wa jā'athul busyrā yujādilunā fī qaumi lūṭ(in).

Цундела ИбрахӀимах кхерам дӀабаьллачу хенахь, цуьнга хаза кхаъ баьллачу хенахь, цо Тхоьга (маликашка) хаьттира ЛутӀан къомах лаьцна.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَحَلِيْمٌ اَوَّاهٌ مُّنِيْبٌ

inna ibrāhīma laḥalīmun awwāhum munīb(un).

ИбрахӀим боккъалла а къинхетаме а, эсала а, (АллахӀе) юхаверза лууш а вара.

يٰٓاِبْرٰهِيْمُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا ۚاِنَّهٗ قَدْ جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۚ وَاِنَّهُمْ اٰتِيْهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُوْدٍ

yā ibrāhīmu a‘riḍ ‘an hāżā, innahū qad jā'a amru rabbik(a), wa innahum ātīhim ‘ażābun gairu mardūd(in).

ХӀай ИбрахӀим! Дита хӀара (къамел), баккъалла а хьан Делан хьукма деъна‚ царна Ӏотталур ду юхатохалур доцу Ӏазап.

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالَ هٰذَا يَوْمٌ عَصِيْبٌ

wa lammā jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qāla hāżā yaumun ‘aṣīb(un).

Тхан элчанаш (малийкаш) ЛутӀана тӀебаьхкича , цунна шек хилира , цуьнан кийрахь Ӏовжийра (уьш схьакхачар) бахьана долуш . Цо (ЛутӀа) элира: «ХӀара чӀогӀа хала де ду».

وَجَاۤءَهٗ قَوْمُهٗ يُهْرَعُوْنَ اِلَيْهِۗ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۗ قَالَ يٰقَوْمِ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنَاتِيْ هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ فِيْ ضَيْفِيْۗ اَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَّشِيْدٌ

wa jā'ahū qaumuhū yuhra‘ūna ilaih(i), wa min qablu kānū ya‘malūnas-sayyi'āt(i), qāla yā qaumi hā'ulā'i banātī hunna aṭharu lakum fattaqullāha wa lā tukhzūni fī ḍaifī, alaisa minkum rajulur rasyīd(un).

Ткъа цуьнан нах оцу сохьта цунна тӀебаьхкира. Ткъа ширачу заманахь дуьйна цара даима а лелош хилла ирча амалш. ЛутӀас элира: "ХӀай сан къам! ХӀорш сан (лаьттан) йоӀарий бу, уьш шуна кхин а деза ду, цундела шу Делах кхера, сан (цӀеран) сий ма дайъа сан хьешана тӀехь. Хьекъал долуш цхьа а вац шуна юкъахь?"

قَالُوْا لَقَدْ عَلِمْتَ مَا لَنَا فِيْ بَنٰتِكَ مِنْ حَقٍّۚ وَاِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيْدُ

qālū laqad ‘alimta mā lanā fī banātika min ḥaqq(in), wa innaka lata‘lamu mā nurīd(u).

Цара жоп делира: «Баккъалла а, хьуна хаьа, хьан йоӀаршка тхан цхьа а лаам цахилар, хьуна хаьа, тхуна хӀун лаьа».

قَالَ لَوْ اَنَّ لِيْ بِكُمْ قُوَّةً اَوْ اٰوِيْٓ اِلٰى رُكْنٍ شَدِيْدٍ

qāla lau anna lī bikum quwwatan au āwī ilā ruknin syadīd(in).

Цо (ЛутӀа) элира: «Сан ницкъ белахьара (хьо юхатоха), я чӀогӀачу доьзалехь ларвала йиш хиллехьара (хьаха, ас дийр дара)».

قَالُوْا يٰلُوْطُ اِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَّصِلُوْٓا اِلَيْكَ فَاَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ الَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ اِلَّا امْرَاَتَكَۗ اِنَّهٗ مُصِيْبُهَا مَآ اَصَابَهُمْ ۗاِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۗ اَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيْبٍ

qālū yā lūṭu innā rusulu rabbika lay yaṣilū ilaika fa asri bi'ahlika biqiṭ‘im minal-laili wa lā yaltafit minkum aḥadun illamra'atak(a), innahū muṣībuhā mā aṣābahum, inna mau‘idahumuṣ-ṣubḥ(u), alaisaṣ-ṣubḥu biqarīb(in).

Цара (маликаша) элира: "ХӀай ЛутӀа! Баккъалла а, тхо хьан Делан элчанаш ду, цаьрга хьо новкъарло ян ницкъ кхочур бац, цундела буьйса чекхйолуш хьайн доьзалца дӀагӀо, шух цхьа а юха ма хьажа, хьайн зуда йоцург. уллехь?"

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِّنْ سِجِّيْلٍ مَّنْضُوْدٍ

falammā jā'a amrunā ja‘alnā ‘āliyahā sāfilahā wa amṭarnā ‘alaihā ḥijāratam min sijjīlim manḍūd(in).

ТӀаккха Тхан кхиэл тӀееъча, Оха дӀахьажийра ЛутӀан къоман латта, Оха догӀа догӀучу лаьттара царна тӀе тӀулгаш даийтира.

مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَۗ وَمَا هِيَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ بِبَعِيْدٍ ࣖ

musawwamatan ‘inda rabbik(a) wa mā hiya minaẓ-ẓālimīna biba‘īd(in).

хьан Дала билгало елла йолу. Ткъа Ӏазап гена дац зуламхочунна.

۞ وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗوَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ اِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ بِخَيْرٍ وَّاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُّحِيْطٍ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), wa lā tanquṣul-mikyāla wal-mīzāna innī arākum bikhairiw wa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumim muḥīṭ(in).

Ткъа (Мадян-гӀалин охӀлуне) (Оха вахийтира) церан ваша ШуӀайб. Цо элира: "ХӀай сан къам! АллахӀана Ӏибадат де, кхин дела вац шуна Иза воцург. Аш ма лахде барамаш а, терзанаш а. Баккъалла а, Суна шу дикачу хьолехь го (беркат долуш). Баккъалла а со кхоьру шуна Ӏазап кхачарна хӀаллакьхиларан дийнахь (къемат дийнахь).

وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ткъа хӀай сан къам! Барам а, терза а нийсонца кхочушбе, адамашна церан хьакъашца зен а ма де, зен дарца лаьтта тӀехь вон а ма де

بَقِيَّتُ اللّٰهِ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ەۚ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

baqiyyatullāhi khairul lakum in kuntum mu'minīn(a), wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

АллахӀан йисина (хьанал) дика ю шуна нагахь шу муъманаш делахь. Ткъа со вац шуна тӀехь векал».

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ اَصَلٰوتُكَ تَأْمُرُكَ اَنْ نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَآ اَوْ اَنْ نَّفْعَلَ فِيْٓ اَمْوَالِنَا مَا نَشٰۤؤُا ۗاِنَّكَ لَاَنْتَ الْحَلِيْمُ الرَّشِيْدُ

qālū yā syu‘aibu aṣalātuka ta'muruka an natruka mā ya‘budu ābā'unā au an naf‘ala fī amwālinā mā nasyā'(u), innaka la'antal-ḥalīmur-rasyīd(u).

Цара элира: "ХӀай ШуӀайб! Хьан дин дуй хьоьга тхан дайша Ӏибадат динарг дита бохуш дерг, я тхуна тхайн бахамна тхуна луъучу кепара урхалла дар дихкинарг дуй? Баккъалла а, хьо баккъалла а чӀогӀа къинхетаме а, хьекъале а стаг ву".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Цо (Шуайба) элира: "ХӀай сан къам! Дийцахьа суна, нагахь санна сан Делера шера тоьшаллаш делахь, суна Цуьнгара дика кхаъ белахь (Цуьнан омранаш дохор нийса дуй суна)? Ас шуна дихкинчу хӀуманна тӀехь шу дохо дагахь дац. Цуьнга тешна ву со, Цуьнга (иштта) воьрзу со.

وَيٰقَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِيْٓ اَنْ يُّصِيْبَكُمْ مِّثْلُ مَآ اَصَابَ قَوْمَ نُوْحٍ اَوْ قَوْمَ هُوْدٍ اَوْ قَوْمَ صٰلِحٍ ۗوَمَا قَوْمُ لُوْطٍ مِّنْكُمْ بِبَعِيْدٍ

wa yā qaumi lā yajrimannakum syiqāqī ay yuṣībakum miṡlu mā aṣāba qauma nūḥin au qauma hūdin au qauma ṣāliḥ(in), wa mā qaumu lūṭim minkum biba‘īd(in).

Ткъа хӀай сан къам! Суна а (хьуна а) юккъера дов ма дойла хьоьга къа латош, Нухь-пайхамаран къомана а, Хьудан къомана а, я СалехӀан къомана а хилларг санна Ӏазап хилийтархьама, ЛутӀан къам хьуна гена а доцуш.

وَاسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ رَحِيْمٌ وَّدُوْدٌ

wastagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī raḥīmuw wadūd(un).

Хьайн Деле гечдар а деха, тӀаккха Цуьнга тоба де. Баккъалла а, сан Дела къинхетаме а, къинхетаме а ву».

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَقُوْلُ وَاِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْنَا ضَعِيْفًا ۗوَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنٰكَ ۖوَمَآ اَنْتَ عَلَيْنَا بِعَزِيْزٍ

qālū yā syu‘aibu mā nafqahu kaṡīram mimmā taqūlu wa innā lanarāka fīnā ḍa‘īfā(n), wa lau lā rahṭuka larajamnāk(a), wa anta ‘alainā bi‘azīz(in).

Цара элира: "ХӀай СюӀиб! Ахь дуьйцучух дукха хӀума ца кхета тхо, амма бакъдолчехь хьо тхуна юкъахь уггаре а ледара го тхуна. Хьан доьзал ца хиллехьара, оха хьуна тӀулгаш деттар дара, хьо тхан гонехь Ӏаткъаме стаг вацахь а".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَهْطِيْٓ اَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاتَّخَذْتُمُوْهُ وَرَاۤءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۗاِنَّ رَبِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ

qāla yā qaumi arahṭī a‘azzu ‘alaikum minallāh(i), wattakhażtumūhu warā'akum ẓihriyyā(n), inna rabbī bimā ta‘malūna muḥīṭ(un).

Цо (ШуӀайба) жоп делира: "ХӀай сан къам! Сан доьзал сийлахь буй шуна хетарехь, АллахӀал, аша Иза шайна тӀехьа витинехь а (тергал ца деш)? Хаалахь, сан Делан Ӏилманна юкъадогӀу аша лелориг".

وَيٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۗسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌۗ وَارْتَقِبُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ رَقِيْبٌ

wa yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa man huwa kāżib(un), wartaqibū innī ma‘akum raqīb(un).

Ткъа хӀай сан къам! Хьайн ницкъ ма-кхоччу де, баккъалла а, ас а до. ТӀаьхьо хуур ду шуна, хьанна ловр ду юьхьӀаьржа хӀоттош долу таӀзар, хьанна харцдерг дуьйцур ду. И собар де! Баккъалла а, Со ву шуьца сатуьйсуш верг».

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَاَخَذَتِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa lammā jā'a amrunā najjainā syu‘aibaw wal-lażīna amanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa akhażatil-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī diyārihim jāṡimīn(a).

Цундела Тхан сацам тӀекхаьчча, Оха кӀелхьарваьккхира ШуӀайб а, цуьнца цхьаьна иман диллинарш а Тхан къинхетамца. Ткъес деттарца зуламхой хӀаллакбеш, шайн хӀусамашкахь Ӏуьллуш уьш леш болчу хенахь.

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).

цкъа а цу меттехь уьш баьхна боцуш санна. Дагахь латтаде, Мадьянан къам хӀаллакьхир ду, Самудан къам (иштта) хӀаллакьхиларе терра.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Баккъалла а , Оха ваийтина Муса Тхан билгалонашца а , билгалонашца а .

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ فِرْعَوْنَ ۚوَمَآ اَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيْدٍ

ilā fir‘auna wa mala'ihī fattaba‘ū amra fir‘aun(a), wa mā amru fir‘auna birasyīd(in).

ФирӀавне а, цуьнан къоман тхьамданашка а, делахь а, ФирӀавнан омранашна тӀаьхьабевлира уьш, ФирӀавнан омра нийса (омрунаш) ца хиллехь а.

يَقْدُمُ قَوْمَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَاَوْرَدَهُمُ النَّارَ ۗوَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُوْدُ

yaqdumu qaumahū yaumal-qiyāmati fa auradahumun-nār(a), wa bi'sal-wirdul-maurūd(u).

Иза (ФирӀавн) къематдийнахь шен халкъана хьалха лелла, цул тӀаьхьа уьш жоьжахати чу бигина. Жоьжахати уггаре а вон меттиг ю чу вала.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهٖ لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُوْدُ

wa utbi‘ū fī hāżihī la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), bi'sar-rifdul-marfūd(u).

Ткъа царна тӀаьхьа догӀу кхузахь (дуьненчохь) а, (иштта) къематдийнахь а. (Анафема) уггаре а вон совгӀат ду луш долу.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ

Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).

ХӀорш бу Оха хьоьга (Мухьаммадана) дийцина долу мехкех лаьцна цхьадолу хабарш. Цу пачхьалкхех цхьайолчу пачхьалкхашкахь хӀинца а ю церан ларш, цхьаерш хӀаллакйина а ю.

وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَمَآ اَغْنَتْ عَنْهُمْ اٰلِهَتُهُمُ الَّتِيْ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ لَّمَّا جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۗ وَمَا زَادُوْهُمْ غَيْرَ تَتْبِيْبٍ

wa mā ẓalamnāhum wa lākin ẓalamū anfusahum famā agnat ‘anhum ālihatuhumul-latī yad‘ūna min dūnillāhi min syai'il lammā jā'a amru rabbik(a), wa mā zādūhum gaira tatbīb(in).

Оха царна зулам ца дира , мелхо а уьш бара шаьш-шайна зулам динарш , хӀунда аьлча цунах царна кӀеззиг а пайда ца хилира цара Ӏибадат деш болчарна АллахӀ а витина , хьан Дéлан Ӏазап деъча . Оцу Ӏибадато уьш хӀаллакьхиларна тӀетоьхна бен ца хуьлу.

وَكَذٰلِكَ اَخْذُ رَبِّكَ اِذَآ اَخَذَ الْقُرٰى وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۗاِنَّ اَخْذَهٗٓ اَلِيْمٌ شَدِيْدٌ

wa każālika akhżu rabbika iżā akhażal-qurā wa hiya ẓālimah(tun), inna akhżahū alīmun syadīd(un).

И ду хьан Делан Ӏазап , Цо харцонаш лелочу мехкашкахь Ӏазап дича . Баккъалла а, Цуьнан Ӏазап чӀогӀа лазаме ду, чӀогӀа хала ду.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الْاٰخِرَةِ ۗذٰلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوْعٌۙ لَّهُ النَّاسُ وَذٰلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُوْدٌ

inna fī żālika la'āyatal liman khāfa ‘ażābal-ākhirah(ti), żālika yaumum majmū‘(un), lahun-nāsu wa żālika yaumum masyhūd(un).

Баккъалла а, цу тӀехь хьехам хила беза эхартан Ӏазапах кхоьруш волчунна. И де ду массо адамаш гулдеш (хьесап дан), и де ду (массо кхолларо) тешалла деш долу.

وَمَا نُؤَخِّرُهٗٓ اِلَّا لِاَجَلٍ مَّعْدُوْدٍۗ

wa mā nu'akhkhiruhū illā li'ajalim ma‘dūd(in).

Тхо тӀаьхьатоттур дац , билгалъяьккхина хан тӀекхаччалц бен .

يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ اِلَّا بِاِذْنِهٖۚ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَّسَعِيْدٌ

yauma ya'ti lā takallamu nafsun illā bi'iżnih(ī), fa minhum syaqiyyuw wa sa‘īd(un).

И де тӀекхаьчча, цхьа а вист хир вац, Цуьнан пурбанца бен; Цундела царна юкъахь дакъаза берш а бу, ирсе берш а бу.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ شَقُوْا فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّشَهِيْقٌۙ

fa ammal-lażīna syaqū fa fin-nāri lahum fīhā zafīruw wa syahīq(un).

Ткъа декъаза хилларш , тӀаккха (церан меттиг) жоьжахатехь ю , цигахь цара садоӀу , Ӏовжош садоӀу цара .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ اِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيْدُ

khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), inna rabbaka fa‘‘ālul limā yurīd(u).

уьш цу чохь лаьттар бу стигал а , латта а мел ду , хьан Дáла лаахь . Баккъалла а хьан Дéла - Шена луург кхочушдийриг ву .

۞ وَاَمَّا الَّذِيْنَ سُعِدُوْا فَفِى الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ عَطَاۤءً غَيْرَ مَجْذُوْذٍ

wa ammal-lażīna su‘idū fa fil-jannati khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), ‘aṭā'an gaira majżūż(in).

Ткъа ирсе хилларш , тӀаккха (церан меттиг) стиглахь ю; уьш цу чохь лаьттар бу стигал а‚ латта а мел ду‚ хьан Далла лаахь бен; цкъа а чекх ца долу совгӀат санна.

فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّمَّا يَعْبُدُ هٰٓؤُلَاۤءِ ۗمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا كَمَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُهُمْ مِّنْ قَبْلُ ۗوَاِنَّا لَمُوَفُّوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوْصٍ ࣖ

falā taku fī miryatim mimmā ya‘budu hā'ulā'(i), mā ya‘budūna illā kamā ya‘budu ābā'uhum min qabl(u), wa innā lamuwaffūhum naṣībahum gaira manqūṣ(in).

Цундела хьо (Мухьаммад) шек ма хилалахь цара дечу хӀуманах. Шайн дайша Ӏибадат деш ма-хиллара, Ӏибадат до цара. Вай шеко йоцуш чекхдоккхур ду царна бекхам (дуьхьал), иза жимма а лах а ца беш.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

Баккъалла а Оха делира Мусага жайна (Товрат) , цо цу тӀехь къийсамаш бира . Хьалха хьан Дéлéра омра ца хиллехьара , цáрна юккъехь 1áзап кхочушдийр ма дара . Баккъалла а, уьш (Маккан кафирш) баккъалла а шеконехь а, шеконехь а бу цунах (Къуръанах) .

وَاِنَّ كُلًّا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ اَعْمَالَهُمْ ۗاِنَّهٗ بِمَا يَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wa inna kullan lammā layuwaffiyannahum rabbuka a‘mālahum, innahū bimā ya‘malūna khabīr(un).

13.Баккъалла а , хӀораннан а (къийсаме болчарех) хьан Дáла цáрна цáрна цéран Ӏамалшна кхоччуш ял лур ю . Баккъалла а, Иза чӀогӀа ларлуш ву цара лелочунна.

فَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْاۗ اِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

fastaqim kamā umirta wa man tāba ma‘aka wa lā taṭgau, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Цундела виса хьо (Мухьаммад) (нийсачу новкъахь), хьайга а, (иштта) хьоьца тоба динчарна а тӀедиллина ма-хиллара, дозанал а ма вала хьо. Баккъалла а, Иза аша дийриг гуш ву.

وَلَا تَرْكَنُوْٓا اِلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُۙ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa lā tarkanū ilal-lażīna ẓalamū fa tamassakumun-nār(u), wa mā lakum min dūnillāhi min auliyā'a ṡumma lā tunṣarūn(a).

13.Шайна жоьжахатин цӀе хьакхалуш болчу харцоне нахана тӀегӀерта ма хилалаш , шайна АллахӀ воцург кхин гӀоьнча а воцуш , шайна гӀо ца дайтархьама .

وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ الَّيْلِ ۗاِنَّ الْحَسَنٰتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّاٰتِۗ ذٰلِكَ ذِكْرٰى لِلذّٰكِرِيْنَ

wa aqimiṣ-ṣalāta ṭarafayin-nahāri wa zulafam minal-lail(i), innal-ḥasanāti yużhibnas-sayyi'āt(i), żālika żikrā liż-żākirīn(a).

Ламазаш де ахь дийнан шина а агӀор (Ӏуьйранна а, суьйранна а), буьйсанан юьххьехь а. Дикачу гӀуллакхо гӀалаташ дӀадоху. Иза кхерам бу даима (АллахӀ) хьехош болчарна.

وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

waṣbir fa innallāha lā yaḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Собаре хила‚ баккъалла а АллахӀа эрна ца йойъу дика динчунна ял.

فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ اُولُوْا بَقِيَّةٍ يَّنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِى الْاَرْضِ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّنْ اَنْجَيْنَا مِنْهُمْ ۚوَاتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَآ اُتْرِفُوْا فِيْهِ وَكَانُوْا مُجْرِمِيْنَ

fa lau lā kāna minal-qurūni min qablikum ulū baqiyyatiy yanhauna ‘anil-fasādi fil-arḍi illā qalīlam mimman anjainā minhum, wattaba‘al-lażīna ẓalamū mā utrifū fīhi wa kānū mujrimīn(a).

ТӀаккха хӀунда вацара хьол хьалха нахана юккъехь лаьтта тӀехь зулам дихкина долу дикалла йолуш‚ Оха кӀелхьарбаьхначарех цхьа кӀеззиг нах боцург? Ткъа харцонаш лелош болчу нахана самукъа а, хьал а бен ца хета. Ткъа уьш къинош летош бу.

وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا مُصْلِحُوْنَ

wa mā kāna rabbuka liyuhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā muṣliḥūn(a).

Хьан Дáла мехкаш харцонца хӀаллакдийр дац , церан бахархой диканаш деш нах хилчхьана .

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلَا يَزَالُوْنَ مُخْتَلِفِيْنَۙ

wa lau syā'a rabbuka laja‘alan-nāsa ummataw wāḥidataw wa lā yazālūna mukhtalifīn(a).

Хьан Дáла лиънехьáра , Цо адамех цхьа къам дийр дара , делахь а уьш даим къаьсташ хуьлу .

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ رَبُّكَ ۗوَلِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗوَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ

illā mar raḥima rabbuk(a), wa liżālika khalaqahum, wa tammat kalimatu rabbika la'amla'anna jahannama minal-jinnati wan-nāsi ajma‘īn(a).

хьан Дала шайх къинхетам бинарш боцурш. Ткъа уьш АллахӀа оцу хӀуманна кхоьллина ду. Сан Делан предложени (сацам) йисина: «Ас шеко йоцуш жоьжахате юьззина хир ю массо а жинех а, адамех а (муьтӀахь боцчух)».

وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهٖ فُؤَادَكَ وَجَاۤءَكَ فِيْ هٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَّذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

wa kullan naquṣṣu ‘alaika min ambā'ir-rusuli mā nuṡabbitu bihī fu'ādaka wa jā'aka fī hāżihil-ḥaqqu wa mau‘iẓatuw wa żikrā lil-mu'minīn(a).

Ткъа массо а векалийн дийцарш, Оха дуьйцу шуьга (Мухьаммадана), оцу дийцаршца Оха шун дегнаш чӀагӀдархьама; ткъа цу чохь шуна делла (дерриге) бакъдерг а, хьехам а, кхерам а тешначарна.

وَقُلْ لِّلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْۗ اِنَّا عٰمِلُوْنَۙ

wa qul lil-lażīna lā yu'minūna‘malū ‘alā makānatikum, innā ‘āmilūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад) цатешачаьрга: «Шайн дарже хьаьжжина Ӏамал е, оха а дийр ду».

وَانْتَظِرُوْاۚ اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

wantaẓirū innā muntaẓirūn(a).

Собар де, баккъалла а, тхо а ду сатуьйсуш болчарех».

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهٗ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍi wa ilaihi yurja‘ul-amru kulluhū fa‘budhu wa tawakkal ‘alaih(i), wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

АллахӀан ю стигланийн а , лаьттан а къайленаш , Цуьнга дерзадо дерриге гӀуллакхаш . Цундела Цунна Ӏибадат де‚ цуьнга тешна а хила. Шун Дела ца хууш хир вац аш лелочунна.

الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اُحْكِمَتْ اٰيٰتُهٗ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ خَبِيْرٍۙ

alif lām rā, kitābun uḥkimat āyātuhū ṡumma fuṣṣilat mil ladun ḥakīmin khabīr(in).

Алиф Лам Ра. (ХӀара) жайна ду, шен аяташ ма-дарра дӀанисдина, цул тӀаьхьа кхин дӀа а дийцина долу, (доссийна долу) уггар хьекъале а, уггар кӀорггера а волчу (АллахӀан) агӀорхьара.

اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنَّنِيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌۙ

allā ta‘budū illallāh(a), innanī lakum minhu nażīruw wa basyīr(un).

АллахӀ воцчунна Ӏибадат ца деш аша». Баккъалла а, со (Мухьаммад) ву шуьга Цуьнгара кхайкхам беш верг а‚ кхаъ бохьуш верг а.

وَّاَنِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَّتَاعًا حَسَنًا اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّيُؤْتِ كُلَّ ذِيْ فَضْلٍ فَضْلَهٗ ۗ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيْرٍ

wa anistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yumatti‘kum matā‘an ḥasanan ilā ajalim musammaw wa yu'ti kulla żī faḍlin faḍlah(ū), wa in tawallau fa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin kabīr(in).

Хьайн Деле гечдар а деха ахь, Цуьнга тоба а де ахь, баккъалла а Цо хьуна хаза зовкх лур ду хьуна билгалъяьккхина хан тӀекхаччалц. Ткъа Цо Шен комаьршалла лур ю дика деш мел волчунна. Ткъа шу дӀадерзахь , тӀаккха баккъалла а , со кхоьру 1áзап шуна тӀекхачарна доккхачу доккхачу дийнахь .

اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

ilallāhi marji‘ukum, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

АллахӀе доьрзур ду шу. Массо хӀуманна тӀехь ницкъ болуш ву Иза.

اَلَآ اِنَّهُمْ يَثْنُوْنَ صُدُوْرَهُمْ لِيَسْتَخْفُوْا مِنْهُۗ اَلَا حِيْنَ يَسْتَغْشُوْنَ ثِيَابَهُمْ ۙيَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَۚ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ ۔

alā innahum yaṡnūna ṣudūrahum liyastakhfū minh(u), alā ḥīna yastagsyūna ṡiyābahum, ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Дагадаийтахьа, баккъалла а цара (мунепикъаша) букъ берзабо цуьнах (Мухьаммадах) шаьш дӀалечкъархьама. Дагадаийтахьа, цара шайна тӀе кӀади дӀахьулдича, АллахӀана хаьа цара хьулдеш дерг а, цара гучудоккхуш дерг а, баккъалла а, АллахӀ ву церан дегнаш чохь дерг хууш верг.

۞ وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۗ كُلٌّ فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā min dābbatin fil-arḍi illā ‘alallāhi rizquhā wa ya‘lamu mustaqarrahā wa mustauda‘ahā, kullun fī kitābim mubīn(in).

Ткъа цхьа а кхоллам хьийзаш бац лаьтта тӀехь, амма АллахӀа массо хӀуманна рицкъа луш ду. Ша мичахь веха а, мичахь латтош ву а хаьара цунна. Дерриге а (яздинарг) бакъдолчу Жайни чохь ду (Лаух Махьфуж).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

63.Иза ву , стигланаш а , латта а кхоьллинарг 6 оьмарехь , Шен Ӏарш а хи тӀехула , шух муьлханиг дика Ӏамалш ю зерхьама . Нагахь ахь (Маккан охӀлуне) алахь: «Баккъалла а, шу деллачул тӀаьхьа дендийр ду», баккъалла а, цатешачара эр ду: «ХӀара бакъдолу бозбунчалла бен дац».

وَلَىِٕنْ اَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِلٰٓى اُمَّةٍ مَّعْدُوْدَةٍ لَّيَقُوْلُنَّ مَا يَحْبِسُهٗ ۗ اَلَا يَوْمَ يَأْتِيْهِمْ لَيْسَ مَصْرُوْفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa la'in akhkharnā ‘anhumul-‘ażāba ilā ummatim ma‘dūdatil layaqūlunna mā yaḥbisuh(ū), alā yauma ya'tīhim laisa maṣrūfan ‘anhum wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Баккъалла а, Оха царна тӀехь Ӏазап билгалъяьккхинчу ханна тӀаьхьататтахь, цара эра дара: «ХӀун ду иза сацор?» Хьуна хаийла, Ӏазап шайна тӀедеъча, цаьрга цунах ларлур доций. Царна го бина (адзаб) ду, цара хьалха забарш еш хилла долу.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنٰهَا مِنْهُۚ اِنَّهٗ لَيَـُٔوْسٌ كَفُوْرٌ

wa la'in ażaqnal-insāna minnā raḥmatan ṡumma naza‘nāhā ‘anh(u), innahū laya'ūsun kafūr(un).

20.Оха адамна Тхайн ниӀмат динехь , тӀаккха Оха иза юха схьаэцнехь , баккъалла а иза сатийсам боцуш а , баркалла ца олуш а хир ма вара .

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ نَعْمَاۤءَ بَعْدَ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ ذَهَبَ السَّيِّاٰتُ عَنِّيْ ۗاِنَّهٗ لَفَرِحٌ فَخُوْرٌۙ

wa la'in ażaqnāhu na‘mā'a ba‘da ḍarrā'a massathu layaqūlanna żahabas-sayyi'ātu ‘annī, innahū lafariḥun fakhūr(un).

Ткъа шена тӀе цхьа бохам беанчул тӀаьхьа Оха цунна ирс лахь‚ цо эра ду: «И бохам дӀабаьлла соьгара». Баккъалла а, иза чӀогӀа ирсе а, дозалла деш а вара.

اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ

illal-lażīna ṣabarū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa ajrun kabīr(un).

Собаре а хилла, дика Ӏамал йинарш боцург, царна гечдар а, йоккха ял а хуьлу.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ

fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).

Цундела хила тарло хьуна (Мухьаммадна) хьайга доссийначу хӀуманех цхьадерг дита лаар а, хьан кийра иза бахьанехь готта хилар а, хӀунда аьлча цара эр ду: «Хазна (бахам) хӀунда ца йоссийна цуьнга, я цуьнца малик хӀунда ца деана?» Баккъалла а хьо кхерамаш туьйсуш верг бен вац‚ АллахӀ ву массо хӀума лардеш верг.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

ХӀетте а, цара элира: «Цо (Мухьаммада) Къуръан хӀоттийна». Ахь áла :»(ТӀаккха) схьадала цуьнах тера итт сурат (Къуръан) кхоьллина долу , кхайкха шух АллахӀ воцург ницкъ кхочуш верг , нагахь шу бакълуьйш нах делахь ».

فَاِلَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَآ اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّٰهِ وَاَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚفَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

fa illam yastajībū lakum fa‘lamū annamā unzila bi‘ilmillāhi wa allā ilāha illā huw(a), fahal antum muslimūn(a).

Цундела нагахь санна цара хьан кхайкхам кхочуш ца бахь, тӀаккха (ала): «Хьуна хаийла, (Къуръан) АллахӀ вовзарца доссийна хилар а, Иза воцург кхин дела воцийла а, тӀаккха муьтӀахь хир вуй хьо (бусалба дин тӀеоьцур вуй)?»

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ

man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).

Дуьненан дахар а, цуьнан жовхӀарш а лууш волчунна, Оха царна дуьненахь бинчу балхах дуьззина (бекхам) лур бу, царна дуьненахь зен хир дац.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَيْسَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا النَّارُ ۖوَحَبِطَ مَا صَنَعُوْا فِيْهَا وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna laisa lahum fil-ākhirati illan-nār(u), wa ḥabiṭa mā ṣana‘ū fīhā wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

Уьш нах бу, эхартахь жоьжахате йоцург (хӀумма а) ца карош, цара (дуьненахь) къахьегнарг цигахь эрна ду, цара динарг дӀадоккхуш ду.

اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖ وَيَتْلُوْهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰىٓ اِمَامًا وَّرَحْمَةًۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ مِنَ الْاَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهٗ فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

afaman kāna ‘alā bayyinatim mir rabbihī wa yatlūhu syāhidum minhu wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī minal-aḥzābi fan-nāru mau‘iduhū falā taku fī miryatim minhu innahul-ḥaqqu mir rabbika wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

ТӀаккха (кафирш цхьатерра буй) хӀинцале а шайн Делера билггал тоьшаллаш (Къуръан) долуш болу нах, Цуьнгара тешаллаш шайна тӀаьхьахӀиттина, хьалха Мусан жайна нисдеш а, къинхетам беш а хилла болу нах? Уьш теша цунах (КъорӀанах). (Къурайшин) тобанашна юкъахь иза (Къуръан) инкарло еш верг, тӀаккха жоьжахати цунна кхерам болуш меттиг ю, цундела Къуръанах шек ма хилалахь. Баккъалла а Къуръан хьан Дéлера ду , делахь а дукхах болу нах ца теша .

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ اُولٰۤىِٕكَ يُعْرَضُوْنَ عَلٰى رَبِّهِمْ وَيَقُوْلُ الْاَشْهَادُ هٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلٰى رَبِّهِمْۚ اَلَا لَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n), ulā'ika yu‘raḍūna ‘alā rabbihim wa yaqūlul-asyhādu hā'ulā'il-lażīna każabū ‘alā rabbihim, alā la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Мила ву АллахӀана тӀехь харцдерг кхоьллинчул сов зуламе? Уьш шайн Далла хьалха хӀиттор бу‚ тешаша эра ду: "ХӀорш бу шайн Далла харцлуьйш болу нах". Дагахь латтаделаш, АллахӀан неӀалт (дехкина ду) зуламхошна

الَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۗ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كفِٰرُوْنَ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(аьлча а) АллахӀан некъана новкъарло еш берш, иза галбовла лууш берш. Ткъа уьш бу эхарт хиларх ца тешаш болу нах.

اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يَكُوْنُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ۘ يُضٰعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۗمَا كَانُوْا يَسْتَطِيْعُوْنَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوْا يُبْصِرُوْنَ

ulā'ika lam yakūnū mu‘jizīna fil-arḍi wa mā kāna lahum min dūnillāhi min auliyā'(a), yuḍā‘afu lahumul-‘ażāb(u), mā kānū yastaṭī‘ūnas-sam‘a wa mā kānū yubṣirūn(a).

Церан ницкъ бац лаьтта тӀехь (АллахӀан Ӏазап) дуьхьало ян, Дела воцург гӀоьнча а хир вац царна. ТаӀзар шозза совдаьккхина царна. Царна (бакъдерг) хезаш а дац, (иза) ган а йиш яц церан.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Шаьш-шайна зен деш болу нах бу уьш, цара даима кхоьллинарг цаьргара дӀадоьдуш ду.

لَاجَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-akhsarūn(a).

Баккъалла а, уьш (хир бу) эхартахь уггар дукха эшам хир болу нах.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَخْبَتُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْۙ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa akhbatū ilā rabbihim, ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Баккъалла а , шаьш [Дéлах] тешнарш а , диканаш динарш а , Далла хьалха гӀийла хилларш а , уьш бу стигланан бахархой , уьш цу чохь гуттар лаьттар бу .

۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ

maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).

Шина тобанан (кафирийн а, муъманийн а) масал, бӀаьрзе а, къора а болчу нахаца а, гуш а, хезаш а болчу нахаца а тера ду. Ши тоба цхьатерра юй? ТӀаккха урок ца оьцу ахь?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).

Баккъалла а Оха вахийтира Нухь шен къомана тӀе‚ (цо элира): «Баккъалла а Со шуна билггал кхерам бу».

اَنْ لَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ اَلِيْمٍ

allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin alīm(in).

АллахӀ воцчунна Ӏибадат ца деш аша». Со чӀогӀа саготта ву, чӀогӀа лазамечу дийнахь (дийнахь) шуна таӀзар тохарна».

فَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا نَرٰىكَ اِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرٰىكَ اتَّبَعَكَ اِلَّا الَّذِيْنَ هُمْ اَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِۚ وَمَا نَرٰى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍۢ بَلْ نَظُنُّكُمْ كٰذِبِيْنَ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā narāka illā basyaram miṡlanā wa mā narākattaba‘aka illal-lażīna hum arāżilunā bādiyar-ra'y(i), wa mā narā lakum ‘alainā min faḍlim bal naẓunnukum kāżibīn(a).

Цундела шайн халкъана юкъара кафир хиллачу куьйгалхоша элира: "Тхуна хьо ца го, тхо санна (могӀарера) адам бен дац, хьуна тӀаьхьахӀуттуш цхьа а ца го тхуна, тхох теша сиха болу лахара нах бен. Тхуна ца го хьан тхоьл тӀехь цхьа а дикалла хилар, бакъдерг аьлча, оха хьо харцлуьйш лору".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَاٰتٰىنِيْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِهٖ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْۗ اَنُلْزِمُكُمُوْهَا وَاَنْتُمْ لَهَا كٰرِهُوْنَ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa ātānī raḥmatam min ‘indihī fa ‘ummiyat ‘alaikum, anulzimukumūhā wa antum lahā kārihūn(a).

Цо (Нухь) элира: "ХӀай сан къам! Шуна хӀун хетар дара, сан Делера билггал тоьшалла хилча, Цуьнгара суна къинхетам белахьара, ткъа (и ниӀмат) шуна лечкъийна хилча. Оха ницкъ бийр бара шуна иза тӀеэца, шуна иза ца дезашехь?"

وَيٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًاۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

wa yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi mālā(n), in ajriya illā ‘alallāhi wa mā ana biṭāridil-lażīna āmanū, innahum mulāqū rabbihim wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Ткъа хӀай сан къам! Ас ца боьху хьоьга даьхни (дуьхьал) сайн кхайкхамна. Сан ял АллахӀера бен яц, иман динарг ас цкъа а аравоккхур вац. Баккъалла а уьш дуьхьалкхетар бу шайн Далла‚ цуьнан меттана аса шу лору Ӏовдал къам.

وَيٰقَوْمِ مَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ طَرَدْتُّهُمْ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa yā qaumi may yanṣurunī minallāhi in ṭarattuhum, afalā tażakkarūn(a).

Ткъа хӀай сан къам! Хьан гӀо дийр ду суна АллахӀан (Ӏазапах) нагахь ас уьш дӀабаьхча? Урокаш ца оьцу ахь?

وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ اِنِّيْ مَلَكٌ وَّلَآ اَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ تَزْدَرِيْٓ اَعْيُنُكُمْ لَنْ يُّؤْتِيَهُمُ اللّٰهُ خَيْرًا ۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۚاِنِّيْٓ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu innī malakuw wa lā aqūlu lil-lażīna tazdarī a‘yunukum lay yu'tiyahumullāhu khairā(n), allāhu a‘lamu bimā fī anfusihim, innī iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Ас ца элира шуьга: «Сан АллахӀера рицкъа а, даьхни а ду, суна къайлаха дерг ца хаьа, ас ца элира, баккъалла а, со малик ду, я ас ца элира шун бӀаьргаша сийсазбинчу нахана: «АллахӀа царна цхьа а дика лур дац.

قَالُوْا يٰنُوْحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَاَ كْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū yā nūḥu qad jādaltanā fa akṡarta jidālanā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Цара элира: "ХӀай Нухь! Баккъалла а ахь тхоьца къийсам латтийра‚ ахь тхоьца долу къийсам дахбира‚ ахь тхоьца кхерамаш тийсина Ӏазап даийтахьа тхуна‚ хьо бакълуьйчарех велахь".

قَالَ اِنَّمَا يَأْتِيْكُمْ بِهِ اللّٰهُ اِنْ شَاۤءَ وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

qāla innamā ya'tīkum bihillāhu in syā'a wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Цо (Нухь) жоп делира: «АллахӀана бен Ӏазап дийр дац шуна тӀе, Шена лаахь, ткъа шу кӀелхьарадовлур дац

وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِيْٓ اِنْ اَرَدْتُّ اَنْ اَنْصَحَ لَكُمْ اِنْ كَانَ اللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يُّغْوِيَكُمْ ۗهُوَ رَبُّكُمْ ۗوَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَۗ

wa lā yanfa‘ukum nuṣḥī in arattu an anṣaḥa lakum in kānallāhu yurīdu ay yugwiyakum, huwa rabbukum, wa ilaihi turja‘ūn(a).

Ткъа сан хьехар хьуна пайдехь хир дац ас хьуна хьехар дан лиъча а, АллахӀана хьо галваккха лаахь. Иза шун Дела ву, Цуьнга дерзор ду шу».

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).

ХӀетте а цара (кафирша) элира: «Цо хӀинцца кхоьллина иза». Ахь ала (Мухьаммад): «Нагахь санна ас иза меттахӀоттадахь, ас ловр ду къа, со маьрша ву аша летийначу къинах».

وَاُوْحِيَ اِلٰى نُوْحٍ اَنَّهٗ لَنْ يُّؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ اِلَّا مَنْ قَدْ اٰمَنَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَۖ

wa ūḥiya ilā nūḥin annahū lay yu'mina min qaumika illā man qad āmana falā tabta'is bimā kānū yaf‘alūn(a).

13.Нухье доссийра :»Хьуна хаийла хьан къомах муъма нах хир боцийла , баккъалла а ийман диллинарш бен , цундела хьо гӀайгӀане ма хила цара лелочух».

وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِيْ فِى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۚاِنَّهُمْ مُّغْرَقُوْنَ

waṣna‘il-fulka bi'a‘yuninā wa waḥyinā wa lā tukhāṭibnī fil-lażīna ẓalamū, innahum mugraqūn(a).

Тхан аяташ Ӏуналла деш а, нисдеш а кема де Ахь‚ Соьга зуламхойх лаьцна къамел ма де ахь. Баккъалла а, уьш хи чу буьжур бу».

وَيَصْنَعُ الْفُلْكَۗ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَاٌ مِّنْ قَوْمِهٖ سَخِرُوْا مِنْهُ ۗقَالَ اِنْ تَسْخَرُوْا مِنَّا فَاِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُوْنَۗ

wa yaṣna‘ul-fulk(a), wa kullamā marra ‘alaihi mala'um min qaumihī sakhirū minh(u), qāla in taskharū minnā fa innā naskharu minkum kamā taskharūn(a).

Ткъа иза (Нухь) кема дан волавелира. Цуьнан халкъан тхьамданаш цунна уллохула мосазза бовлу, цара иза емалвора. Цо (Нухь) элира: «Нагахь санна аша тхох кхаьрдаш хилча, оха а кхаьрдаш хир ду шух, аша (тхоьх) кхаьрдаш ма-хиллара.

فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

fa saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

ТӀаккха хуур ду шуна тӀейогӀучу хенахь сийсаздеш долу Ӏазап мила хир ву а, (мила хир ву) гуттаренна а долу Ӏазап».

حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَ اَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّوْرُۙ قُلْنَا احْمِلْ فِيْهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَاَهْلَكَ اِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ اٰمَنَ ۗوَمَآ اٰمَنَ مَعَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلٌ

Ḥattā iżā jā'a amrunā wafārat-tannūr(u), qulnaḥmil fīhā min kullin zaujainiṡnaini wa ahlaka illā man sabaqa ‘alaihil-qaulu wa man āman(a), wa mā āmana ma‘ahū illā qalīl(un).

Тхан омра тӀекхаччалц, пешара (кухни) хи арадаллалц, Оха элира: «Цу (пхьегӀана) хӀора (хьаьйбанан) шиъ (боьрша а, сте а), (иштта) хьан доьзал а, хьалха хиллачу омрано Ӏаткъам бина берш боцурш, (иштта) ийман диллинарг а дилла». Гучудолу, Нухьца цхьа кӀеззиг бен муъма нах ца хилар.

۞ وَقَالَ ارْكَبُوْا فِيْهَا بِسْمِ اللّٰهِ مَجْرٰ۪ىهَا وَمُرْسٰىهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa qālarkabū fīhā bismillāhi majrêhā wa mursāhā, inna rabbī lagafūrur raḥīm(un).

Цо элира: «Шу массо а цу кеманна чу ховша, иза дӀадоьдуш а, якорь дӀахӀоттош а АллахӀан цӀе хьахош. Баккъалла а, сан Дела гечдеш а, къинхетаме а ву».

وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ

wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).

Уьш, лаьмнаш санна, тулгӀенашна юкъа а лелхаш, дӀадоьдура кема. 20.Нухьас кхайкхира шен кӀанте , иза генарчу меттехь хилча :»ХӀай сан кӀант , хьалавала тхоьца , ма хила хьо цатешачаьрца ».

قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ

qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).

Цо (цуьнан кӀанта) жоп делла: «Со ларлучу лома тӀе ларлур ву со хидестарх!» (Нухьас) элира: «Тахана АллахӀан Ӏазапах ларвеш цхьа а вац, Къинхетаме волу АллахӀ воцург». Ткъа тулгӀе цу шинна юкъахь шлагбаум хуьлу; тӀаккха иза (бер) хи чу баханчарна юкъахь хилла.

وَقِيْلَ يٰٓاَرْضُ ابْلَعِيْ مَاۤءَكِ وَيٰسَمَاۤءُ اَقْلِعِيْ وَغِيْضَ الْمَاۤءُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُوْدِيِّ وَقِيْلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa qīla yā arḍubla‘ī mā'aki wa yā samā'u aqli‘ī wa gīḍal-mā'u wa quḍiyal-amru wastawat ‘alal-jūdiyyi wa qīla bu‘dal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

ТӀаккха элира: "ХӀай латта, хьайн хи дӀакхалла, хӀай стигал (догӀа!) саца". Хи дӀа а даьлла, омра чекхделира, кема Юди лам тӀехь дӀахӀоттийра, элира: «ХӀаллакде зуламхой».

وَنَادٰى نُوْحٌ رَّبَّهٗ فَقَالَ رَبِّ اِنَّ ابْنِيْ مِنْ اَهْلِيْۚ وَاِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَاَنْتَ اَحْكَمُ الْحٰكِمِيْنَ

wa nādā nūḥur rabbahū fa qāla rabbi innabnī min ahlī, wa inna wa‘dakal-ḥaqqu wa anta aḥkamul-ḥākimīn(a).

13.Нухьас шен Дéле дехар дира :»ХӀай сан Дела , баккъалла а сан кӀант сан доьзалера ву , Хьан ваӀда бакъ ма ю . Хьо ву уггар нийса кхелахо ».

قَالَ يٰنُوْحُ اِنَّهٗ لَيْسَ مِنْ اَهْلِكَ ۚاِنَّهٗ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْـَٔلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنِّيْٓ اَعِظُكَ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla yā nūḥu innahū laisa min ahlik(a), innahū ‘amalun gairu ṣāliḥ(in), falā tas'alnī mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innī a‘iẓuka an takūna minal-jāhilīn(a).

Цо (АллахӀа) элира: "ХӀай Нухь! Баккъалла а, иза хьан доьзалера вац, хӀунда аьлча цуьнан Ӏамалш баккъалла а дика яц, цундела хьайна ца хууш долу хӀума (цуьнан чулацам) ма деха Соьга. Ас хьехар до хьуна, (хьо) сонтачу нахах ца хиларца".

قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَعُوْذُ بِكَ اَنْ اَسْـَٔلَكَ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَاِلَّا تَغْفِرْ لِيْ وَتَرْحَمْنِيْٓ اَكُنْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

qāla rabbi innī a‘ūżu bika an as'alaka mā laisa lī bihī ‘ilm(un), wa illā tagfir lī wa tarḥamnī akum minal-khāsirīn(a).

Цо (Нухь) элира: «ХӀай сан Дела, баккъалла а, Хьоьга ларло со, суна ца хууш долу хӀума Хьоьга деха, Ахь суна геч ца дахь, Ахь сох къинхетам ца бахь, со эшначарех хир ву».

قِيْلَ يٰنُوْحُ اهْبِطْ بِسَلٰمٍ مِّنَّا وَبَرَكٰتٍ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اُمَمٍ مِّمَّنْ مَّعَكَ ۗوَاُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

qīla yā nūḥuhbiṭ bisalāmim minnā wa barakātin ‘alaika wa ‘alā umamim mimmam ma‘ak(a), wa umamun sanumatti‘uhum ṡumma yamassuhum minnā ‘ażābun alīm(un).

ТӀаккха аьлла: "ХӀай Нухь! Охьавосса Тхоьгара маршалла а, беркат а долуш, хьуна а, хьоьца долчу массо а нахана а. Ткъа нах бу Оха шайна (дуьненан дахарехь) хазахетар луш болу, тӀаккха царна Тхан лазамечу Ӏазапо Ӏотталур ду".

تِلْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهَآ اِلَيْكَ ۚمَا كُنْتَ تَعْلَمُهَآ اَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَاۚ فَاصْبِرْۚ اِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

tilka min ambā'il-gaibi nūḥīhā ilaik(a), mā kunta ta‘lamuhā anta wa lā qaumuka min qabli hāżā, faṣbir, innal-‘āqibata lil-muttaqīn(a).

Иза ду Оха хьоьга (Мухьаммадана) доссийначу къайлахчу хабарех цхьаберш; хьуна цкъа а ца хаьара иза, хьан халкъана а ца хаьара хӀокхунна хьалха. Цундела собаре хила, баккъалла а, (дика) жамӀ дикачу нахана хир ду.

وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).

Ӏад-гӀалин охӀлуне а (Оха вахийтира) церан ваша Хьуд. Цо элира: "ХӀай сан къам! АллахӀана Ӏибадат де, Иза воцург кхин дела вац шуна. (ХӀара ерриге хан) аша хӀуманаш кхоьллина бен дац".

يٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا ۗاِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى الَّذِيْ فَطَرَنِيْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in ajriya illā ‘alal-lażī faṭaranī, afalā ta‘qilūn(a).

ХӀай сан къам! Цунна (сан кхайкхамна) компенсаци ца йоьху ас хьоьга. Сан ял со кхоьллинчу АллахӀера бен яц. Хьо ца кхета?»

وَيٰقَوْمِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاۤءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَارًا وَّيَزِدْكُمْ قُوَّةً اِلٰى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِيْنَ

wa yā qaumistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yursilis-samā'a ‘alaikum midrāraw wa yazidkum quwwatan ilā quwwatikum wa lā tatawallau mujrimīn(a).

Ткъа (ХӀуда элира): «ХӀай сан къам, гечдар деха шайн Деле, цул тӀаьхьа тоба де Цуьнга, баккъалла а Цо чӀогӀа догӀа доуьйтур ду, Цо шун ницкъана тӀе ницкъ тӀетоьхна, къинош леторе ма дерза».

قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Цара (Ӏадаша) элира: "ХӀай Хьуд! Ахь тхуна цхьа а билггал тоьшалла ца деана, хьан дешнаш бахьанехь оха тхайн Ӏибадат дуьтур дац, тхо хьоьх тешар а дац".

اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

оха бен ца боху, тхан цхьаболчу деланаш хьуна галбевлла аьлла».Цо (ХӀуда) жоп делира: «Баккъалла а, ас АллахӀана тоьшалла до, тоьшалла до ас, аша соьца накъост лоцучух со маьрша хиларца».

مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ

min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).

кхечаьрца цхьаьна, цундела хьайн дерриге а хӀилланаш кхочушде суна дуьхьал, кхин тӀаьхьа а ма тоха.

اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Баккъалла а, со АллахӀана тӀетевжина ву, сан Дела а, шун Дела а волчу. Цхьана а хьийзачу кхолламан дахар дац амма Иза ву хьалхара месаш лелош верг (цунна тӀехь урхалла деш верг). Баккъалла а, сан Дела нийсачу (нийсачу) новкъахь ву.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖٓ اِلَيْكُمْ ۗوَيَسْتَخْلِفُ رَبِّيْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۗ وَلَا تَضُرُّوْنَهٗ شَيْـًٔا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ

fa in tawallau faqad ablagtukum mā ursiltu bihī ilaikum, wa yastakhlifu rabbī qauman gairakum, wa lā taḍurrūnahū syai'ā(n), inna rabbī ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

ТӀаккха шу дӀадерзахь‚ баккъалла а ас шуьга дӀакхачийна шуна сайн векал санна декхарийлахь дерг. Ткъа сан Дáла шун метта кхечу къомах хӀиттор ду , ткъа шуна Цунна кӀеззиг а зен дан йиш йоцуш . Баккъалла а, сан Дела ву массо хӀуманна кхобуш верг».

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُوْدًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَنَجَّيْنٰهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa lammā jā'a amrunā najjainā hūdaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa najjaināhum min ‘ażābin galīẓ(in).

Тхан Ӏазап тӀедеъча , Оха кӀелхьарваьккхира Хьуд а , цуьнца иман диллинарш а Тхан къинхетамца . Оха кӀелхьарабоху уьш (эхартахь) луьрачу Ӏазапах.

وَتِلْكَ عَادٌ ۖجَحَدُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهٗ وَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍ

wa tilka ‘ādun jaḥadū bi'āyāti rabbihim wa ‘aṣau rusulahū wattaba‘ū amra kulli jabbārin ‘anīd(in).

Ткъа иза ду Делан билгалонаш (ницкъ) инкарло еш болчу Ӏад-къоман (дийцар). Цуьнан векалшна муьтӀахь ца хилла уьш, массо а лаамза а, муьтӀахь боцучу а хьаькамийн омранашна муьтӀахь хилла уьш.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ عَادًا كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّعَادٍ قَوْمِ هُوْدٍ ࣖ

wa utbi‘ū fī hażihid-dun-yā la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), alā inna ‘ādan kafarū rabbahum, alā bu‘dal li‘ādin qaumi hūd(in).

Ткъа царна тӀаьхьа гуттара неӀалташ ду хӀокху дуьненахь а, (иштта) къематдийнахь а. Дагахь латтаде, Ӏад къам шайн Делах цатешаш хилла. Баккъалла а, Ӏад къам, Хьудан къам хӀаллакьхир ду.

۞ وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا ۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗهُوَ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيْهَا فَاسْتَغْفِرُوْهُ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ قَرِيْبٌ مُّجِيْبٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣālihā(n), qāla yā qaumi‘budullāḥa mā lakum min ilāhin gairuh(ū), huwa ansya'akum minal-arḍi wasta‘marakum fīhā fastagfirūhu ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī qarībum mujīb(un).

ткъа самуде (Оха вахийтина) церан ваша Салех. Цо элира: "ХӀай сан къам! Ӏибадат де АллахӀана, кхин дела вац шуна Иза воцург. Цо шу лаьттара (лаьттах) кхоьллина, шу ирсе дина, цундела Цуьнга гечдар деха, тӀаккха Цуьнга тоба де. Баккъалла а, сан Дела чӀогӀа герга ву (Шен къинхетам), цо къобалдо (Шен лайша дина доӀанаш).

قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).

Цара (Самудаша) элира: "ХӀай СалехӀ! Баккъалла а, хьо тхуна юкъахь хилале хьалха, хьо сатуьйсуш стаг вара, хӀунда дихкина ахь тхуна тхан дайша Ӏибадат деш хиллачунна Ӏибадат дар? Баккъалла а, тхо баккъалла а шеконехь а, сингаттамехь а ду ахь тхоьга кхойкхучу хӀуманна тӀехь".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْۗ وَاٰتٰىنِيْ مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ عَصَيْتُهٗ ۗفَمَا تَزِيْدُوْنَنِيْ غَيْرَ تَخْسِيْرٍ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī, wa ātānī minhu raḥmatan famay yanṣurunī minallāhi in ‘aṣaituh(ū), famā tazīdūnanī gaira takhsīr(in).

Цо (Салихь) элира: "ХӀай сан къам! Дийца суна, нагахь санна сан Делера билггал тоьшалла делахь, Цо суна Цуьнгара ниӀмат (пайхамаралла) деллехь, тӀаккха со Цунна муьтӀахь ца хилча, АллахӀан (Ӏазапах) суна гӀо хьан дийр ду? ТӀаккха аша сан эшамаш алсамбохуш бен хир бац".

وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ

wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).

Ткъа хӀай сан къам! ХӀара АллахӀера эмкал ю, шуна тамашийна хӀума санна, цундела АллахӀан лаьтта тӀехь яа еза иза, цу сохьта шайна тӀе (Ӏазап) хир долчу цхьана а кепара меттах ма яккха иза».

فَعَقَرُوْهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوْا فِيْ دَارِكُمْ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوْبٍ

fa ‘aqarūhā fa qāla tamatta‘ū fī dārikum ṡalāṡata ayyām(in), żālika wa‘dun gairu makżūb(in).

Цундела цара эмкал йира, тӀаккха цо (Салихьа) элира: «Шу массо а шайн хӀусамашкахь кхаа дийнахь самукъадаккха, иза харцдан йиш йоцу чӀагӀо ю».

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا صٰلِحًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِىِٕذٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ

falammā jā'a amrunā najjainā ṣāliḥaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā wa min khizyi yaumi'iż(in), inna rabbaka huwal-qawiyyul-‘ażīz(u).

ТӀаккха Тхан сацам тӀекхаьчча , Оха кӀелхьара баьккхира Салехь а , цуьнца цхьаьна иман диллинарш а Тхан къинхетамца , (Оха кӀелхьара баьхна) уьш цу дийнахь юьхьӀаьржонах . Баккъалла а, хьан Дела, Иза нуьцкъала а, ницкъ кхочуш а ву.

وَاَخَذَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa akhażal-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

ТӀаккха ткъес санна аз делира зуламхошна тӀе, уьш шайн хӀусамашкахь Ӏуьллуш белла

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَآ اِنَّ ثَمُوْدَا۟ كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّثَمُوْدَ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā inna ṡamūda kafarū rabbahum, alā bu‘dal liṡamūd(a).

Цкъа а цу меттехь уьш баьхна боцуш санна хетара. Дагахь латтаде, Самудан халкъо шайн Дела инкарло йина хилар. Дагахь латтаде, Самудан къам хӀаллакьхир ду.

وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ

wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).

Ткъа Тхан элчанаш (маликаш) баьхкинера ИбрахӀим волчу хаза кхаъ бохьуш, цара элира: «Декъала войла хьо». Цо (ИбрахӀима) жоп делира: «Маршалла ду (хьоьга)». Цундела дукха хан ялале ИбрахӀима хьаькхна бежанан жижиг дӀахӀоттийра.

فَلَمَّا رَآٰ اَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ اِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمِ لُوْطٍۗ

falammā ra'ā aidiyahum lā taṣilu ilaihi nakirahum wa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf innā ursilnā ilā qaumi lūṭ(in).

Цундела церан куьйгаш шех ца хьакхалуш шена гича, иза (ИбрахӀим) шеквелира царех, кхеравелира иза царех. Цара (маликаша) элира: «Ма кхера, баккъалла а тхо дахкийтина ду ЛутӀан къомана».

وَامْرَاَتُهٗ قَاۤىِٕمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنٰهَا بِاِسْحٰقَۙ وَمِنْ وَّرَاۤءِ اِسْحٰقَ يَعْقُوْبَ

wamra'atuhū qā'imatun fa ḍaḥikat fa basysyarnāhā bi'isḥāq(a), wa miw warā'i isḥāqa ya‘qūb(a).

Ткъа цуьнан зуда хьала а гӀаьттина, елакъежира. ТӀаккха Оха кхаъ баьккхира цуьнга Исхьакхах лаьцна а, Исхьакъал тӀаьхьа Якъубан хьокъехь а.

قَالَتْ يٰوَيْلَتٰىٓ ءَاَلِدُ وَاَنَا۠ عَجُوْزٌ وَّهٰذَا بَعْلِيْ شَيْخًا ۗاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيْبٌ

qālat yā wailatā a'alidu wa ana ‘ajūzuw wa hāżā ba‘lī syaikhā(n), inna hāżā lasyai'un ‘ajīb(un).

Цо (цуьнан зудчо) элира: "Ма тамашийна хӀума ду, со воккха хиллехь а, ас бер дан йиш юй, ткъа сан майра чӀогӀа воккха ву? ХӀара баккъалла а тамашийна хӀума ду".

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

Цара (маликаша) элира: "АллахӀан хьукмах цец хӀунда довлу шу? (Иза) АллахӀан къинхетам а, беркат а ду, шуна тӀе доьттина долу, хӀай байтхойн къам! Баккъалла а, АллахӀ хастаме а, къинхетаме а ву".

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ اِبْرٰهِيْمَ الرَّوْعُ وَجَاۤءَتْهُ الْبُشْرٰى يُجَادِلُنَا فِيْ قَوْمِ لُوْطٍ

falammā żahaba ‘an ibrāhīmar rau‘u wa jā'athul busyrā yujādilunā fī qaumi lūṭ(in).

Цундела ИбрахӀимах кхерам дӀабаьллачу хенахь, цуьнга хаза кхаъ баьллачу хенахь, цо Тхоьга (маликашка) хаьттира ЛутӀан къомах лаьцна.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَحَلِيْمٌ اَوَّاهٌ مُّنِيْبٌ

inna ibrāhīma laḥalīmun awwāhum munīb(un).

ИбрахӀим боккъалла а къинхетаме а, эсала а, (АллахӀе) юхаверза лууш а вара.

يٰٓاِبْرٰهِيْمُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا ۚاِنَّهٗ قَدْ جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۚ وَاِنَّهُمْ اٰتِيْهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُوْدٍ

yā ibrāhīmu a‘riḍ ‘an hāżā, innahū qad jā'a amru rabbik(a), wa innahum ātīhim ‘ażābun gairu mardūd(in).

ХӀай ИбрахӀим! Дита хӀара (къамел), баккъалла а хьан Делан хьукма деъна‚ царна Ӏотталур ду юхатохалур доцу Ӏазап.

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالَ هٰذَا يَوْمٌ عَصِيْبٌ

wa lammā jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qāla hāżā yaumun ‘aṣīb(un).

Тхан элчанаш (малийкаш) ЛутӀана тӀебаьхкича , цунна шек хилира , цуьнан кийрахь Ӏовжийра (уьш схьакхачар) бахьана долуш . Цо (ЛутӀа) элира: «ХӀара чӀогӀа хала де ду».

وَجَاۤءَهٗ قَوْمُهٗ يُهْرَعُوْنَ اِلَيْهِۗ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۗ قَالَ يٰقَوْمِ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنَاتِيْ هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ فِيْ ضَيْفِيْۗ اَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَّشِيْدٌ

wa jā'ahū qaumuhū yuhra‘ūna ilaih(i), wa min qablu kānū ya‘malūnas-sayyi'āt(i), qāla yā qaumi hā'ulā'i banātī hunna aṭharu lakum fattaqullāha wa lā tukhzūni fī ḍaifī, alaisa minkum rajulur rasyīd(un).

Ткъа цуьнан нах оцу сохьта цунна тӀебаьхкира. Ткъа ширачу заманахь дуьйна цара даима а лелош хилла ирча амалш. ЛутӀас элира: "ХӀай сан къам! ХӀорш сан (лаьттан) йоӀарий бу, уьш шуна кхин а деза ду, цундела шу Делах кхера, сан (цӀеран) сий ма дайъа сан хьешана тӀехь. Хьекъал долуш цхьа а вац шуна юкъахь?"

قَالُوْا لَقَدْ عَلِمْتَ مَا لَنَا فِيْ بَنٰتِكَ مِنْ حَقٍّۚ وَاِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيْدُ

qālū laqad ‘alimta mā lanā fī banātika min ḥaqq(in), wa innaka lata‘lamu mā nurīd(u).

Цара жоп делира: «Баккъалла а, хьуна хаьа, хьан йоӀаршка тхан цхьа а лаам цахилар, хьуна хаьа, тхуна хӀун лаьа».

قَالَ لَوْ اَنَّ لِيْ بِكُمْ قُوَّةً اَوْ اٰوِيْٓ اِلٰى رُكْنٍ شَدِيْدٍ

qāla lau anna lī bikum quwwatan au āwī ilā ruknin syadīd(in).

Цо (ЛутӀа) элира: «Сан ницкъ белахьара (хьо юхатоха), я чӀогӀачу доьзалехь ларвала йиш хиллехьара (хьаха, ас дийр дара)».

قَالُوْا يٰلُوْطُ اِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَّصِلُوْٓا اِلَيْكَ فَاَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ الَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ اِلَّا امْرَاَتَكَۗ اِنَّهٗ مُصِيْبُهَا مَآ اَصَابَهُمْ ۗاِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۗ اَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيْبٍ

qālū yā lūṭu innā rusulu rabbika lay yaṣilū ilaika fa asri bi'ahlika biqiṭ‘im minal-laili wa lā yaltafit minkum aḥadun illamra'atak(a), innahū muṣībuhā mā aṣābahum, inna mau‘idahumuṣ-ṣubḥ(u), alaisaṣ-ṣubḥu biqarīb(in).

Цара (маликаша) элира: "ХӀай ЛутӀа! Баккъалла а, тхо хьан Делан элчанаш ду, цаьрга хьо новкъарло ян ницкъ кхочур бац, цундела буьйса чекхйолуш хьайн доьзалца дӀагӀо, шух цхьа а юха ма хьажа, хьайн зуда йоцург. уллехь?"

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِّنْ سِجِّيْلٍ مَّنْضُوْدٍ

falammā jā'a amrunā ja‘alnā ‘āliyahā sāfilahā wa amṭarnā ‘alaihā ḥijāratam min sijjīlim manḍūd(in).

ТӀаккха Тхан кхиэл тӀееъча, Оха дӀахьажийра ЛутӀан къоман латта, Оха догӀа догӀучу лаьттара царна тӀе тӀулгаш даийтира.

مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَۗ وَمَا هِيَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ بِبَعِيْدٍ ࣖ

musawwamatan ‘inda rabbik(a) wa mā hiya minaẓ-ẓālimīna biba‘īd(in).

хьан Дала билгало елла йолу. Ткъа Ӏазап гена дац зуламхочунна.

۞ وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗوَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ اِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ بِخَيْرٍ وَّاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُّحِيْطٍ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), wa lā tanquṣul-mikyāla wal-mīzāna innī arākum bikhairiw wa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumim muḥīṭ(in).

Ткъа (Мадян-гӀалин охӀлуне) (Оха вахийтира) церан ваша ШуӀайб. Цо элира: "ХӀай сан къам! АллахӀана Ӏибадат де, кхин дела вац шуна Иза воцург. Аш ма лахде барамаш а, терзанаш а. Баккъалла а, Суна шу дикачу хьолехь го (беркат долуш). Баккъалла а со кхоьру шуна Ӏазап кхачарна хӀаллакьхиларан дийнахь (къемат дийнахь).

وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ткъа хӀай сан къам! Барам а, терза а нийсонца кхочушбе, адамашна церан хьакъашца зен а ма де, зен дарца лаьтта тӀехь вон а ма де

بَقِيَّتُ اللّٰهِ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ەۚ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

baqiyyatullāhi khairul lakum in kuntum mu'minīn(a), wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

АллахӀан йисина (хьанал) дика ю шуна нагахь шу муъманаш делахь. Ткъа со вац шуна тӀехь векал».

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ اَصَلٰوتُكَ تَأْمُرُكَ اَنْ نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَآ اَوْ اَنْ نَّفْعَلَ فِيْٓ اَمْوَالِنَا مَا نَشٰۤؤُا ۗاِنَّكَ لَاَنْتَ الْحَلِيْمُ الرَّشِيْدُ

qālū yā syu‘aibu aṣalātuka ta'muruka an natruka mā ya‘budu ābā'unā au an naf‘ala fī amwālinā mā nasyā'(u), innaka la'antal-ḥalīmur-rasyīd(u).

Цара элира: "ХӀай ШуӀайб! Хьан дин дуй хьоьга тхан дайша Ӏибадат динарг дита бохуш дерг, я тхуна тхайн бахамна тхуна луъучу кепара урхалла дар дихкинарг дуй? Баккъалла а, хьо баккъалла а чӀогӀа къинхетаме а, хьекъале а стаг ву".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Цо (Шуайба) элира: "ХӀай сан къам! Дийцахьа суна, нагахь санна сан Делера шера тоьшаллаш делахь, суна Цуьнгара дика кхаъ белахь (Цуьнан омранаш дохор нийса дуй суна)? Ас шуна дихкинчу хӀуманна тӀехь шу дохо дагахь дац. Цуьнга тешна ву со, Цуьнга (иштта) воьрзу со.

وَيٰقَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِيْٓ اَنْ يُّصِيْبَكُمْ مِّثْلُ مَآ اَصَابَ قَوْمَ نُوْحٍ اَوْ قَوْمَ هُوْدٍ اَوْ قَوْمَ صٰلِحٍ ۗوَمَا قَوْمُ لُوْطٍ مِّنْكُمْ بِبَعِيْدٍ

wa yā qaumi lā yajrimannakum syiqāqī ay yuṣībakum miṡlu mā aṣāba qauma nūḥin au qauma hūdin au qauma ṣāliḥ(in), wa mā qaumu lūṭim minkum biba‘īd(in).

Ткъа хӀай сан къам! Суна а (хьуна а) юккъера дов ма дойла хьоьга къа латош, Нухь-пайхамаран къомана а, Хьудан къомана а, я СалехӀан къомана а хилларг санна Ӏазап хилийтархьама, ЛутӀан къам хьуна гена а доцуш.

وَاسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ رَحِيْمٌ وَّدُوْدٌ

wastagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī raḥīmuw wadūd(un).

Хьайн Деле гечдар а деха, тӀаккха Цуьнга тоба де. Баккъалла а, сан Дела къинхетаме а, къинхетаме а ву».

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَقُوْلُ وَاِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْنَا ضَعِيْفًا ۗوَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنٰكَ ۖوَمَآ اَنْتَ عَلَيْنَا بِعَزِيْزٍ

qālū yā syu‘aibu mā nafqahu kaṡīram mimmā taqūlu wa innā lanarāka fīnā ḍa‘īfā(n), wa lau lā rahṭuka larajamnāk(a), wa anta ‘alainā bi‘azīz(in).

Цара элира: "ХӀай СюӀиб! Ахь дуьйцучух дукха хӀума ца кхета тхо, амма бакъдолчехь хьо тхуна юкъахь уггаре а ледара го тхуна. Хьан доьзал ца хиллехьара, оха хьуна тӀулгаш деттар дара, хьо тхан гонехь Ӏаткъаме стаг вацахь а".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَهْطِيْٓ اَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاتَّخَذْتُمُوْهُ وَرَاۤءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۗاِنَّ رَبِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ

qāla yā qaumi arahṭī a‘azzu ‘alaikum minallāh(i), wattakhażtumūhu warā'akum ẓihriyyā(n), inna rabbī bimā ta‘malūna muḥīṭ(un).

Цо (ШуӀайба) жоп делира: "ХӀай сан къам! Сан доьзал сийлахь буй шуна хетарехь, АллахӀал, аша Иза шайна тӀехьа витинехь а (тергал ца деш)? Хаалахь, сан Делан Ӏилманна юкъадогӀу аша лелориг".

وَيٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۗسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌۗ وَارْتَقِبُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ رَقِيْبٌ

wa yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa man huwa kāżib(un), wartaqibū innī ma‘akum raqīb(un).

Ткъа хӀай сан къам! Хьайн ницкъ ма-кхоччу де, баккъалла а, ас а до. ТӀаьхьо хуур ду шуна, хьанна ловр ду юьхьӀаьржа хӀоттош долу таӀзар, хьанна харцдерг дуьйцур ду. И собар де! Баккъалла а, Со ву шуьца сатуьйсуш верг».

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَاَخَذَتِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa lammā jā'a amrunā najjainā syu‘aibaw wal-lażīna amanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa akhażatil-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī diyārihim jāṡimīn(a).

Цундела Тхан сацам тӀекхаьчча, Оха кӀелхьарваьккхира ШуӀайб а, цуьнца цхьаьна иман диллинарш а Тхан къинхетамца. Ткъес деттарца зуламхой хӀаллакбеш, шайн хӀусамашкахь Ӏуьллуш уьш леш болчу хенахь.

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).

цкъа а цу меттехь уьш баьхна боцуш санна. Дагахь латтаде, Мадьянан къам хӀаллакьхир ду, Самудан къам (иштта) хӀаллакьхиларе терра.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Баккъалла а , Оха ваийтина Муса Тхан билгалонашца а , билгалонашца а .

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ فِرْعَوْنَ ۚوَمَآ اَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيْدٍ

ilā fir‘auna wa mala'ihī fattaba‘ū amra fir‘aun(a), wa mā amru fir‘auna birasyīd(in).

ФирӀавне а, цуьнан къоман тхьамданашка а, делахь а, ФирӀавнан омранашна тӀаьхьабевлира уьш, ФирӀавнан омра нийса (омрунаш) ца хиллехь а.

يَقْدُمُ قَوْمَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَاَوْرَدَهُمُ النَّارَ ۗوَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُوْدُ

yaqdumu qaumahū yaumal-qiyāmati fa auradahumun-nār(a), wa bi'sal-wirdul-maurūd(u).

Иза (ФирӀавн) къематдийнахь шен халкъана хьалха лелла, цул тӀаьхьа уьш жоьжахати чу бигина. Жоьжахати уггаре а вон меттиг ю чу вала.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهٖ لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُوْدُ

wa utbi‘ū fī hāżihī la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), bi'sar-rifdul-marfūd(u).

Ткъа царна тӀаьхьа догӀу кхузахь (дуьненчохь) а, (иштта) къематдийнахь а. (Анафема) уггаре а вон совгӀат ду луш долу.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ

Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).

ХӀорш бу Оха хьоьга (Мухьаммадана) дийцина долу мехкех лаьцна цхьадолу хабарш. Цу пачхьалкхех цхьайолчу пачхьалкхашкахь хӀинца а ю церан ларш, цхьаерш хӀаллакйина а ю.

وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَمَآ اَغْنَتْ عَنْهُمْ اٰلِهَتُهُمُ الَّتِيْ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ لَّمَّا جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۗ وَمَا زَادُوْهُمْ غَيْرَ تَتْبِيْبٍ

wa mā ẓalamnāhum wa lākin ẓalamū anfusahum famā agnat ‘anhum ālihatuhumul-latī yad‘ūna min dūnillāhi min syai'il lammā jā'a amru rabbik(a), wa mā zādūhum gaira tatbīb(in).

Оха царна зулам ца дира , мелхо а уьш бара шаьш-шайна зулам динарш , хӀунда аьлча цунах царна кӀеззиг а пайда ца хилира цара Ӏибадат деш болчарна АллахӀ а витина , хьан Дéлан Ӏазап деъча . Оцу Ӏибадато уьш хӀаллакьхиларна тӀетоьхна бен ца хуьлу.

وَكَذٰلِكَ اَخْذُ رَبِّكَ اِذَآ اَخَذَ الْقُرٰى وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۗاِنَّ اَخْذَهٗٓ اَلِيْمٌ شَدِيْدٌ

wa każālika akhżu rabbika iżā akhażal-qurā wa hiya ẓālimah(tun), inna akhżahū alīmun syadīd(un).

И ду хьан Делан Ӏазап , Цо харцонаш лелочу мехкашкахь Ӏазап дича . Баккъалла а, Цуьнан Ӏазап чӀогӀа лазаме ду, чӀогӀа хала ду.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الْاٰخِرَةِ ۗذٰلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوْعٌۙ لَّهُ النَّاسُ وَذٰلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُوْدٌ

inna fī żālika la'āyatal liman khāfa ‘ażābal-ākhirah(ti), żālika yaumum majmū‘(un), lahun-nāsu wa żālika yaumum masyhūd(un).

Баккъалла а, цу тӀехь хьехам хила беза эхартан Ӏазапах кхоьруш волчунна. И де ду массо адамаш гулдеш (хьесап дан), и де ду (массо кхолларо) тешалла деш долу.

وَمَا نُؤَخِّرُهٗٓ اِلَّا لِاَجَلٍ مَّعْدُوْدٍۗ

wa mā nu'akhkhiruhū illā li'ajalim ma‘dūd(in).

Тхо тӀаьхьатоттур дац , билгалъяьккхина хан тӀекхаччалц бен .

يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ اِلَّا بِاِذْنِهٖۚ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَّسَعِيْدٌ

yauma ya'ti lā takallamu nafsun illā bi'iżnih(ī), fa minhum syaqiyyuw wa sa‘īd(un).

И де тӀекхаьчча, цхьа а вист хир вац, Цуьнан пурбанца бен; Цундела царна юкъахь дакъаза берш а бу, ирсе берш а бу.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ شَقُوْا فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّشَهِيْقٌۙ

fa ammal-lażīna syaqū fa fin-nāri lahum fīhā zafīruw wa syahīq(un).

Ткъа декъаза хилларш , тӀаккха (церан меттиг) жоьжахатехь ю , цигахь цара садоӀу , Ӏовжош садоӀу цара .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ اِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيْدُ

khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), inna rabbaka fa‘‘ālul limā yurīd(u).

уьш цу чохь лаьттар бу стигал а , латта а мел ду , хьан Дáла лаахь . Баккъалла а хьан Дéла - Шена луург кхочушдийриг ву .

۞ وَاَمَّا الَّذِيْنَ سُعِدُوْا فَفِى الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ عَطَاۤءً غَيْرَ مَجْذُوْذٍ

wa ammal-lażīna su‘idū fa fil-jannati khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), ‘aṭā'an gaira majżūż(in).

Ткъа ирсе хилларш , тӀаккха (церан меттиг) стиглахь ю; уьш цу чохь лаьттар бу стигал а‚ латта а мел ду‚ хьан Далла лаахь бен; цкъа а чекх ца долу совгӀат санна.

فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّمَّا يَعْبُدُ هٰٓؤُلَاۤءِ ۗمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا كَمَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُهُمْ مِّنْ قَبْلُ ۗوَاِنَّا لَمُوَفُّوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوْصٍ ࣖ

falā taku fī miryatim mimmā ya‘budu hā'ulā'(i), mā ya‘budūna illā kamā ya‘budu ābā'uhum min qabl(u), wa innā lamuwaffūhum naṣībahum gaira manqūṣ(in).

Цундела хьо (Мухьаммад) шек ма хилалахь цара дечу хӀуманах. Шайн дайша Ӏибадат деш ма-хиллара, Ӏибадат до цара. Вай шеко йоцуш чекхдоккхур ду царна бекхам (дуьхьал), иза жимма а лах а ца беш.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

Баккъалла а Оха делира Мусага жайна (Товрат) , цо цу тӀехь къийсамаш бира . Хьалха хьан Дéлéра омра ца хиллехьара , цáрна юккъехь 1áзап кхочушдийр ма дара . Баккъалла а, уьш (Маккан кафирш) баккъалла а шеконехь а, шеконехь а бу цунах (Къуръанах) .

وَاِنَّ كُلًّا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ اَعْمَالَهُمْ ۗاِنَّهٗ بِمَا يَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wa inna kullan lammā layuwaffiyannahum rabbuka a‘mālahum, innahū bimā ya‘malūna khabīr(un).

13.Баккъалла а , хӀораннан а (къийсаме болчарех) хьан Дáла цáрна цáрна цéран Ӏамалшна кхоччуш ял лур ю . Баккъалла а, Иза чӀогӀа ларлуш ву цара лелочунна.

فَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْاۗ اِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

fastaqim kamā umirta wa man tāba ma‘aka wa lā taṭgau, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Цундела виса хьо (Мухьаммад) (нийсачу новкъахь), хьайга а, (иштта) хьоьца тоба динчарна а тӀедиллина ма-хиллара, дозанал а ма вала хьо. Баккъалла а, Иза аша дийриг гуш ву.

وَلَا تَرْكَنُوْٓا اِلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُۙ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa lā tarkanū ilal-lażīna ẓalamū fa tamassakumun-nār(u), wa mā lakum min dūnillāhi min auliyā'a ṡumma lā tunṣarūn(a).

13.Шайна жоьжахатин цӀе хьакхалуш болчу харцоне нахана тӀегӀерта ма хилалаш , шайна АллахӀ воцург кхин гӀоьнча а воцуш , шайна гӀо ца дайтархьама .

وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ الَّيْلِ ۗاِنَّ الْحَسَنٰتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّاٰتِۗ ذٰلِكَ ذِكْرٰى لِلذّٰكِرِيْنَ

wa aqimiṣ-ṣalāta ṭarafayin-nahāri wa zulafam minal-lail(i), innal-ḥasanāti yużhibnas-sayyi'āt(i), żālika żikrā liż-żākirīn(a).

Ламазаш де ахь дийнан шина а агӀор (Ӏуьйранна а, суьйранна а), буьйсанан юьххьехь а. Дикачу гӀуллакхо гӀалаташ дӀадоху. Иза кхерам бу даима (АллахӀ) хьехош болчарна.

وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

waṣbir fa innallāha lā yaḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Собаре хила‚ баккъалла а АллахӀа эрна ца йойъу дика динчунна ял.

فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ اُولُوْا بَقِيَّةٍ يَّنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِى الْاَرْضِ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّنْ اَنْجَيْنَا مِنْهُمْ ۚوَاتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَآ اُتْرِفُوْا فِيْهِ وَكَانُوْا مُجْرِمِيْنَ

fa lau lā kāna minal-qurūni min qablikum ulū baqiyyatiy yanhauna ‘anil-fasādi fil-arḍi illā qalīlam mimman anjainā minhum, wattaba‘al-lażīna ẓalamū mā utrifū fīhi wa kānū mujrimīn(a).

ТӀаккха хӀунда вацара хьол хьалха нахана юккъехь лаьтта тӀехь зулам дихкина долу дикалла йолуш‚ Оха кӀелхьарбаьхначарех цхьа кӀеззиг нах боцург? Ткъа харцонаш лелош болчу нахана самукъа а, хьал а бен ца хета. Ткъа уьш къинош летош бу.

وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا مُصْلِحُوْنَ

wa mā kāna rabbuka liyuhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā muṣliḥūn(a).

Хьан Дáла мехкаш харцонца хӀаллакдийр дац , церан бахархой диканаш деш нах хилчхьана .

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلَا يَزَالُوْنَ مُخْتَلِفِيْنَۙ

wa lau syā'a rabbuka laja‘alan-nāsa ummataw wāḥidataw wa lā yazālūna mukhtalifīn(a).

Хьан Дáла лиънехьáра , Цо адамех цхьа къам дийр дара , делахь а уьш даим къаьсташ хуьлу .

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ رَبُّكَ ۗوَلِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗوَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ

illā mar raḥima rabbuk(a), wa liżālika khalaqahum, wa tammat kalimatu rabbika la'amla'anna jahannama minal-jinnati wan-nāsi ajma‘īn(a).

хьан Дала шайх къинхетам бинарш боцурш. Ткъа уьш АллахӀа оцу хӀуманна кхоьллина ду. Сан Делан предложени (сацам) йисина: «Ас шеко йоцуш жоьжахате юьззина хир ю массо а жинех а, адамех а (муьтӀахь боцчух)».

وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهٖ فُؤَادَكَ وَجَاۤءَكَ فِيْ هٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَّذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

wa kullan naquṣṣu ‘alaika min ambā'ir-rusuli mā nuṡabbitu bihī fu'ādaka wa jā'aka fī hāżihil-ḥaqqu wa mau‘iẓatuw wa żikrā lil-mu'minīn(a).

Ткъа массо а векалийн дийцарш, Оха дуьйцу шуьга (Мухьаммадана), оцу дийцаршца Оха шун дегнаш чӀагӀдархьама; ткъа цу чохь шуна делла (дерриге) бакъдерг а, хьехам а, кхерам а тешначарна.

وَقُلْ لِّلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْۗ اِنَّا عٰمِلُوْنَۙ

wa qul lil-lażīna lā yu'minūna‘malū ‘alā makānatikum, innā ‘āmilūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад) цатешачаьрга: «Шайн дарже хьаьжжина Ӏамал е, оха а дийр ду».

وَانْتَظِرُوْاۚ اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

wantaẓirū innā muntaẓirūn(a).

Собар де, баккъалла а, тхо а ду сатуьйсуш болчарех».

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهٗ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍi wa ilaihi yurja‘ul-amru kulluhū fa‘budhu wa tawakkal ‘alaih(i), wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

АллахӀан ю стигланийн а , лаьттан а къайленаш , Цуьнга дерзадо дерриге гӀуллакхаш . Цундела Цунна Ӏибадат де‚ цуьнга тешна а хила. Шун Дела ца хууш хир вац аш лелочунна.