يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! АллахӀана а, Цуьнан элчанна а хьалха ма довла, Делах кхера. Баккъалла а, АллахӀ хезаш а, хууш а ву.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Шайн аз Пайхамаран озел лакха ма айделаш, цуьнга шух цхьаболчара кхечарна санна чӀогӀа ма дийцалаш, тӀаккха шун массо Ӏамалех (ял) дӀаяла тарло шу кхетамехь воцчу хенахь.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Баккъалла а, АллахӀан элчанна уллохь шайн аьзнаш охьадахнарш – уьш бу АллахӀа шайн дегнаш Ӏибадатдеш хилар зийна нах. Царна гечдар а, йоккха ял а хир ю.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Баккъалла а, (хьан) чоьнан арахьара хьоьга (Мухьаммад) кхойкхуш болу дукхах болу нах кхеташ бац.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

53.Цара собаре хиллехьара хьо царна дуьхьал валлалц , царна дика хир дара . АллахӀ гечдийриг а‚ къинхетаме верг а ву.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Нагахь санна цхьа вон стаг хьайна тӀе кхаъ баккхахь, тӀаккха бакъдерг талла, жехӀалалла (терам боцуш хилар) бахьана долуш цхьана къомана зен ца дайта, тӀаьххьара а хьайн гӀуллакхна дохко а волуш хьо.

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

Хьуна хаийла шуна юккъехь АллахӀан элча вуйла. Дуккха а хӀуманашна тӀехь иза хьуна муьтӀахь хилахь, шеко йоцуш, балех вер ву хьо. Амма АллахӀа шуна ийман деза а дина, шун дегнашкахь хаздина и (ийман) а, куфр а, Ӏесалла а, Ӏеса хилар а цадезаш а дина шу. Уьш бу нийсачу новкъахь лелаш болу нах .

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

АллахӀера совгӀат а, ниӀмат а санна. АллахӀ хууш верг а‚ хьекъале верг а ву.

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Ткъа нагахь санна муъма нехан ши тоба тӀом беш елахь - маслаӀат де царна юккъехь. Нагахь цу шиннах цхьаммо вукхунна (тобанна) харцо лелийча, тӀаккха и харцо лелочу (тобанца) тӀом бе, и тоба АллахӀан омранашна тӀе юхаерзийтархьама. Нагахь санна и тоба (АллахӀан омранна) юхайирзина елахь, цу шинна юкъахь маслаӀат де нийсонца, нийсонца Ӏамал а е. Баккъалла а, АллахӀана дукхабеза нийсо лелош берш.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

Баккъалла а, муъманаш вежарий бу‚ цундела шайн шина вешина (шайн вовшех воьхначарна) маслаӀат де‚ Делах кхералаш‚ шайга къинхетам хилийтархьама.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Цхьана халкъо кхечу халкъах забар ма йойла (хӀунда аьлча) хила тарло уьш (забар еш берш) царел (забар еш берш) дика хилар а, зударша а (забарш ян) ца еза кхечу зударех (хӀунда аьлча) хила тарло и зударий (забар еш берш) зударел (забар еш берш) тоьлла хилар а. Вовшашна емал а ма е, вовшийн во цӀераш а ма яха. Уггаре вон кхайкхам бу (кхайкхам) иман диллинчул тӀаьхьа вон (Делах воцуш) болу. Ткъа милла велахь а, тоба ца динарг – тӀаккха уьш бу зуламхой.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Дукха хьагӀ-гамонех гена довла, бакъдерг аьлча цхьайолу хьагӀ-гамо къинош ду, кхечарна бехк ма лаха, шух цхьаммо а кхечарна эладитанаш ма дайта. Шух цхьанна а шен веллачу вешин жижиг даа товш дуй? Кхеташ ду, хьуна дегаза хета. АллахӀах кхера , баккъалла а АллахӀ тоба къобалдийриг а , Къинхетаме верг а ву .

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

ХӀай нах! Баккъалла а, Оха шу кхоьллина стагах а, зудчух а, цул тӀаьхьа шух къаьмнаш а, тайпанаш а дина Оха, шу вовшашна довзийтархьама. Баккъалла а, шух Далла гергахь уггар сийлахь верг ву уггар Делах кхоьруш верг. Баккъалла а, АллахӀ хууш верг а ву‚ Дела реза верг а ву.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Бедуин Ӏаьрбоша элира: «Тхо тешна». Ахь ала (цаьрга): "Шу хӀинца а ца теша, амма ала: "Тхо муьтӀахь хилла (Бусалба динна), хӀунда аьлча хӀинца а шун дегнаш чу ийман ца кхаьчна. Нагахь шу АллахӀана а, Цуьнан элчанна а муьтӀахь хилахь, Цо шун Ӏамалех жимма а (ял) лахйийр яц. Баккъалла а, АллахӀ гечдеш а, къинхетаме а ву".

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

Бакъдерг аьлча, бакъболу муъма нах АллахӀах а, Цуьнан элчанах а тешнарш бу, тӀаккха уьш шек ца бовлуш, шайн даьхница а, синошца а Делан новкъахь къахьоьгуш бу уьш. Уьш бу бакъдолу адамаш.

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ахьа ала (цаьрга): «Шайн дин (шайн Ӏакъидаташ) АллахӀе дийца дагахь дуй шу, АллахӀана стигланашкахь а, лаьттахь а дерг хууш воллушехь, АллахӀ массо хӀума хууш воллушехь».

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

Царна хета, шаьш шайн бусалба динца хьуна гӀо дина. Ахьа ала: «Хьуна ма хетийта ахь суна хьайн бусалба динца цхьа а дика дина, бакъдерг аьлча, АллахӀ ву хьуна ниӀматаш делларг, хьо тешар гайтарца, хьо бакълуьйш стаг велахь».

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

Баккъалла а, АллахӀана хууш ду стигланашкахь а, лаьттахь а гуш дерг. Ткъа АллахӀ аш лелориг гуш ву.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! АллахӀана а, Цуьнан элчанна а хьалха ма довла, Делах кхера. Баккъалла а, АллахӀ хезаш а, хууш а ву.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Шайн аз Пайхамаран озел лакха ма айделаш, цуьнга шух цхьаболчара кхечарна санна чӀогӀа ма дийцалаш, тӀаккха шун массо Ӏамалех (ял) дӀаяла тарло шу кхетамехь воцчу хенахь.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Баккъалла а, АллахӀан элчанна уллохь шайн аьзнаш охьадахнарш – уьш бу АллахӀа шайн дегнаш Ӏибадатдеш хилар зийна нах. Царна гечдар а, йоккха ял а хир ю.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Баккъалла а, (хьан) чоьнан арахьара хьоьга (Мухьаммад) кхойкхуш болу дукхах болу нах кхеташ бац.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

53.Цара собаре хиллехьара хьо царна дуьхьал валлалц , царна дика хир дара . АллахӀ гечдийриг а‚ къинхетаме верг а ву.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Нагахь санна цхьа вон стаг хьайна тӀе кхаъ баккхахь, тӀаккха бакъдерг талла, жехӀалалла (терам боцуш хилар) бахьана долуш цхьана къомана зен ца дайта, тӀаьххьара а хьайн гӀуллакхна дохко а волуш хьо.

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

Хьуна хаийла шуна юккъехь АллахӀан элча вуйла. Дуккха а хӀуманашна тӀехь иза хьуна муьтӀахь хилахь, шеко йоцуш, балех вер ву хьо. Амма АллахӀа шуна ийман деза а дина, шун дегнашкахь хаздина и (ийман) а, куфр а, Ӏесалла а, Ӏеса хилар а цадезаш а дина шу. Уьш бу нийсачу новкъахь лелаш болу нах .

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

АллахӀера совгӀат а, ниӀмат а санна. АллахӀ хууш верг а‚ хьекъале верг а ву.

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Ткъа нагахь санна муъма нехан ши тоба тӀом беш елахь - маслаӀат де царна юккъехь. Нагахь цу шиннах цхьаммо вукхунна (тобанна) харцо лелийча, тӀаккха и харцо лелочу (тобанца) тӀом бе, и тоба АллахӀан омранашна тӀе юхаерзийтархьама. Нагахь санна и тоба (АллахӀан омранна) юхайирзина елахь, цу шинна юкъахь маслаӀат де нийсонца, нийсонца Ӏамал а е. Баккъалла а, АллахӀана дукхабеза нийсо лелош берш.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

Баккъалла а, муъманаш вежарий бу‚ цундела шайн шина вешина (шайн вовшех воьхначарна) маслаӀат де‚ Делах кхералаш‚ шайга къинхетам хилийтархьама.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Цхьана халкъо кхечу халкъах забар ма йойла (хӀунда аьлча) хила тарло уьш (забар еш берш) царел (забар еш берш) дика хилар а, зударша а (забарш ян) ца еза кхечу зударех (хӀунда аьлча) хила тарло и зударий (забар еш берш) зударел (забар еш берш) тоьлла хилар а. Вовшашна емал а ма е, вовшийн во цӀераш а ма яха. Уггаре вон кхайкхам бу (кхайкхам) иман диллинчул тӀаьхьа вон (Делах воцуш) болу. Ткъа милла велахь а, тоба ца динарг – тӀаккха уьш бу зуламхой.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

ХӀай шаьш [Дéлах] тешнарш ! Дукха хьагӀ-гамонех гена довла, бакъдерг аьлча цхьайолу хьагӀ-гамо къинош ду, кхечарна бехк ма лаха, шух цхьаммо а кхечарна эладитанаш ма дайта. Шух цхьанна а шен веллачу вешин жижиг даа товш дуй? Кхеташ ду, хьуна дегаза хета. АллахӀах кхера , баккъалла а АллахӀ тоба къобалдийриг а , Къинхетаме верг а ву .

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

ХӀай нах! Баккъалла а, Оха шу кхоьллина стагах а, зудчух а, цул тӀаьхьа шух къаьмнаш а, тайпанаш а дина Оха, шу вовшашна довзийтархьама. Баккъалла а, шух Далла гергахь уггар сийлахь верг ву уггар Делах кхоьруш верг. Баккъалла а, АллахӀ хууш верг а ву‚ Дела реза верг а ву.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Бедуин Ӏаьрбоша элира: «Тхо тешна». Ахь ала (цаьрга): "Шу хӀинца а ца теша, амма ала: "Тхо муьтӀахь хилла (Бусалба динна), хӀунда аьлча хӀинца а шун дегнаш чу ийман ца кхаьчна. Нагахь шу АллахӀана а, Цуьнан элчанна а муьтӀахь хилахь, Цо шун Ӏамалех жимма а (ял) лахйийр яц. Баккъалла а, АллахӀ гечдеш а, къинхетаме а ву".

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

Бакъдерг аьлча, бакъболу муъма нах АллахӀах а, Цуьнан элчанах а тешнарш бу, тӀаккха уьш шек ца бовлуш, шайн даьхница а, синошца а Делан новкъахь къахьоьгуш бу уьш. Уьш бу бакъдолу адамаш.

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ахьа ала (цаьрга): «Шайн дин (шайн Ӏакъидаташ) АллахӀе дийца дагахь дуй шу, АллахӀана стигланашкахь а, лаьттахь а дерг хууш воллушехь, АллахӀ массо хӀума хууш воллушехь».

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

Царна хета, шаьш шайн бусалба динца хьуна гӀо дина. Ахьа ала: «Хьуна ма хетийта ахь суна хьайн бусалба динца цхьа а дика дина, бакъдерг аьлча, АллахӀ ву хьуна ниӀматаш делларг, хьо тешар гайтарца, хьо бакълуьйш стаг велахь».

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

Баккъалла а, АллахӀана хууш ду стигланашкахь а, лаьттахь а гуш дерг. Ткъа АллахӀ аш лелориг гуш ву.