تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).

ХӀара жайна (Къуръан) сийлахь а, хьекъале а волчу АллахӀа доссийна ду.

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَۗ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi fa‘budillāha mukhliṣal lahud-dīn(a).

Баккъалла а, Оха доссийна жайна (Къуръан) хьоьга (Мухьаммадна) бакъонца. Цундела АллахӀана Ӏибадат де шайн динехь догцӀена а, догцӀеналла а йолуш.

اَلَا لِلّٰهِ الدِّيْنُ الْخَالِصُ ۗوَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۘ مَا نَعْبُدُهُمْ اِلَّا لِيُقَرِّبُوْنَآ اِلَى اللّٰهِ زُلْفٰىۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِيْ مَا هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ ەۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ كٰذِبٌ كَفَّارٌ

alā lillāhid-dīnul-khāliṣ(u), wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'(a), mā na‘buduhum illā liyuqarribūnā ilallāhi zulfā, innallāha yaḥkumu bainahum fī mā hum fīhi yakhtalifūn(a), innallāha lā yahdī man huwa kāżibun kaffār(un).

Дагадан! ЦӀеначу динехь АллахӀ бен вац (ширках). Иза воцург ларбеш хиллачара (элира): «Оха царна Ӏибадат ца до, амма (сатийсам бу) цара тхо АллахӀана ма-хуьллу герга дерзоре». Баккъалла а, АллахӀа кхиэл йийр ю царна юкъахь цара къовсаме долчуьнца. Баккъалла а, АллахӀа нийсачу новкъа ца нисбо харцлуьйш берш а, чӀогӀа керста нах а.

لَوْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا لَّاصْطَفٰى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۙ سُبْحٰنَهٗ ۗهُوَ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

wa lau arādallāhu ay yattakhiża waladal laṣṭafā mimmā yakhluqu mā yasyā'(u), subḥānah(ū), huwallāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Нагахь АллахӀана бер схьаэца лаахь, хьаха, Ша кхоьллинчух Шена луург хоржур ду Цо. ЦӀена ву Иза. Иза Веза-Воккха, Нуьцкъала волу АллахӀ ву.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اَلَا هُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ

khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), yukawwirul-laila ‘alan-nahāri wa yukawwirun nahāra ‘alal-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), alā huwal-‘azīzul-gaffār(u).

Цо кхоьллина стигланаш а, латта а бакъонца (Ӏалашонца); Буьйса дийнахь а, де буьйсанна а, малх а, бутт а шен хене хьаьжжина лелаш. Дагадан! Иза сийлахь верг а ву‚ гечдеш верг а ву.

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

Цо хьо цхьана стагах (Адамах) кхоьллина, тӀаккха цуьнах хьан накъост вина Цо, ялх пара даьхни доссийна Цо хьуна. Цо хьо хьан ненан кийрахь кхаа боданехь хилам тӀаьхьа хилам бина. Иза (дийриг) АллахӀ ву, шун Дела ву, паччахьалла долахь волу Дела ву. Кхин дела вац Иза воцург; тӀаккха хӀунда дӀадерзийна шу?

اِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ۗوَلَا يَرْضٰى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَۚ وَاِنْ تَشْكُرُوْا يَرْضَهُ لَكُمْۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۗ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

in takfurū fa'innallāha ganiyyun ‘ankum, wa lā yarḍā li‘ibādihil-kufr(a), wa in tasykurū yarḍahu lakum, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Нагахь санна шу цатешахь (хӀара хаийла шуна) тӀаккха баккъалла а АллахӀана шу оьшуш дац, Цунна ца деза Шен лайша цатешар. Хьо баркалле велахь, Иза реза ву хьан баркаллана. Къинош летош волчо нехан къинош шена тӀе ца лоцу. ТӀаккха хьо хьайн Далла тӀевоьрзур ву, Цо дуьйцур ду хьуна ахь динарг. Баккъалла а, Иза хууш ву (хьан) кийрахь дерг.

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Адамна тӀе цхьа бохам тӀехӀоьттича, цо шен Деле (гӀо) доьху, Цунна (муьтӀахь) юхаверзарца; амма Цо шена салават диллича, хьалха ша АллахӀе доӀа дина хилла (бохам) дицло цунна, АллахӀана бартхой кхуллу, (нах) Шен некъах галбаха. Ахьа ала: "Самукъ даккха шайн цатешарца цхьана ханна. Баккъалла а, шу жоьжахатин охӀлунах хир ду".

اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ

amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

(Хьо дукха ирс долу мушрик вуй) йа буьйсанна сужуд деш а, дӀахӀоьттина а Ӏибадат деш верг вуй, эхартан (Ӏазапах) кхоьруш, шен Делан къинхетам хиларе сатуьйсуш волу дела? Ахьа ала: «Цхьатерра бу те хууш берш а, ца хуурш а?» Ма-дарра аьлча, хьекъал долчу наха бен тӀеоьцур дац урокаш.

قُلْ يٰعِبَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوْا رَبَّكُمْ ۗلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌ ۗاِنَّمَا يُوَفَّى الصّٰبِرُوْنَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

qul yā ‘ibādil-lażīna āmanuttaqū rabbakum, lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa arḍullāhi wāsi‘ah(tun), innamā yuwaffaṣ-ṣābirūna ajrahum bigairi ḥisāb(in).

Ахь ала (Мухьаммад): «ХӀай сан тешаме лайш! Кхералаш шайн Делах». ХӀунда аьлча, дуьненахь дика деш болчу нахана дика хир ду. Ткъа АллахӀан латта шуьйра ду. Собаре хиллачунна бен ял совйоккхур яц доза доцуш.

قُلْ اِنِّيْٓ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَ

qul innī umirtu an a‘budallāha mukhliṣal lahud-dīn(a).

Ахьа ала: «Баккъалла а, соьга омра дина АллахӀана Ӏибадат дарца Цунна дуьззина муьтӀахь хиларца динехь».

وَاُمِرْتُ لِاَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa umirtu li'an akūna awwalal-muslimīn(a).

Ткъа соьга омра дира, хьалхара дӀавала аьлла».

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Ахь áла :»Баккъалла а со кхоьру доккхачу дийнахь 1áзапах , нагахь со сайн Далла Ӏеса хилахь ».

قُلِ اللّٰهَ اَعْبُدُ مُخْلِصًا لَّهٗ دِيْنِيْۚ

qulillāha a‘budu mukhliṣal lahū dīnī.

Ахьа ала: «АллахӀана бен Ӏибадат ца до ас, Цунна дуьззина муьтӀахь а волуш, сайн динехь».

فَاعْبُدُوْا مَا شِئْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖۗ قُلْ اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اَلَا ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

fa‘budū mā syi'tum min dūnih(ī), qul innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

Цундела Иза воцчунна хьайна ма-луъу Ӏибадат де! (ХӀай мушрикаш). Ахьа ала: "Баккъалла а, эшам хилларш бу къематдийнахь шайна а, шайн доьзалшна а зен динарш". Дагадан! Иза баккъалла а эшам бу.

لَهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۗذٰلِكَ يُخَوِّفُ اللّٰهُ بِهٖ عِبَادَهٗ ۗيٰعِبَادِ فَاتَّقُوْنِ

lahum min fauqihim ẓulalum minan-nāri wa min taḥtihim ẓulal(un), żālika yukhawwifullāhu bihī ‘ibādah(ū), yā ‘ibādi fattaqūn(i).

Царна тӀехула цӀеран шардарш дара, царна бухахь царна кечдина шардарш дара. Иштта кхерамаш туьйсу АллахӀа Шен лайшна (цу Ӏазапаца). «ХӀай Сан лайш, Сох кхералаш».

وَالَّذِيْنَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوْتَ اَنْ يَّعْبُدُوْهَا وَاَنَابُوْٓا اِلَى اللّٰهِ لَهُمُ الْبُشْرٰىۚ فَبَشِّرْ عِبَادِۙ

wal-lażīnajtanabuṭ-ṭāgūta ay ya‘budūhā wa anābū ilallāhi lahumul-busyrā, fabasysyir ‘ibād(i).

Ткъа тагутах (и.дӀ.кх.а) гена а бевлла, цунна Ӏибадат ца деш, АллахӀе юхабирзинарш, кхаъ баккха хьакъ бу уьш; Цундела хаза кхаъ дӀакхачабе Сан лайшка .

الَّذِيْنَ يَسْتَمِعُوْنَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُوْنَ اَحْسَنَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدٰىهُمُ اللّٰهُ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمْ اُولُوا الْاَلْبَابِ

allażīna yastami‘ūnal-qaula fa yattabi‘ūna aḥsanah(ū), ulā'ikal-lażīna hadāhumullāhu wa ulā'ika hum ulul-albāb(i).

(аьлча а) дешнашка ла а доьгӀуш, тӀаккха царна юкъахь дика долчунна тӀаьхьабевлла нах. Уьш АллахӀа нисбина нах бу, уьш юкъара хьекъал долуш нах бу.

اَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِۗ اَفَاَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِى النَّارِ ۚ

afaman ḥaqqa ‘alaihi kalimatul-‘ażāb(i), afa'anta tunqiżu man fin-nār(i).

ТӀаккха хӀун (кхоллам хийца лаьий хьуна) таӀзар ловр ду аьлла шеко йоцуш болчарна? Ахь (Мухьаммада) жоьжахатин цӀергахь болу нах кӀелхьара бохур буй?

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِيَّةٌ ۙتَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ەۗ وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ الْمِيْعَادَ

lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum gurafum min fauqihā gurafum mabniyyah(tun), tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhul-mī‘ād(a).

Ткъа шайн Делах кхоьруш болчарна чоьнаш хир ю (стиглахь), царна тӀехула йина чоьнаш а ю, царна бухахь хиш лелаш. (Иза ду) АллахӀан ваӀда. АллахӀа харцдийр дац (Шен) ваӀда.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِى الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ ࣖ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'an fasalakahū yanābī‘a fil-arḍi ṡumma yaj‘aluhū ḥuṭāmā(n), ina fī żālika lażikrā li'ulil-albāb(i).

Хьуна ца го АллахӀа стиглара хи доссийна, иза лаьттахь шовданаш санна дойтуш хилар, тӀаккха цуьнца тайп-тайпана беснаш долу ялташ кхиош хилар; тӀаккха уьш дӀадовлу, хьуна уьш шарлуш го, тӀаккха Цо уьш дӀасадаржийна нехаш до. Баккъалла а, цу чохь хьехам ма бу хьекъал долчу нахана.

اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰى نُوْرٍ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗفَوَيْلٌ لِّلْقٰسِيَةِ قُلُوْبُهُمْ مِّنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

afaman syaraḥallāhu ṣadrahū lil-islāmi fahuwa ‘alā nūrim mir rabbih(ī), fawailul lil-qāsiyati qulūbuhum min żikrillāh(i), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).

ТӀаккха АллахӀа шайн дегнаш бусалба динна схьаделларш а, шайн Делера нур схьаэцнарш а бу (шайн дегнаш чӀагӀделларш санна)? Цундела маржа яӀ Дела хьехорехь шайн дегнаш чӀагӀдинчарна. Уьш билгалчу тиларехь бу.

اَللّٰهُ نَزَّلَ اَحْسَنَ الْحَدِيْثِ كِتٰبًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَۙ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُوْدُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ۚ ثُمَّ تَلِيْنُ جُلُوْدُهُمْ وَقُلُوْبُهُمْ اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

allāhu nazzala aḥsanal-ḥadīṡi kitābam mutasyābiham maṡāniy(a), taqsya‘irru minhu julūdul-lażīna yakhsyauna rabbahum, ṡumma talīnu julūduhum wa qulūbuhum ilā żikrillāh(i), żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'(u), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

АллахӀа даийтина уггаре а дика дешнаш, Къуръан, цхьатерра (аяташ) юх-юха а карладохуш; шайн Делах кхоьруш болчу нехан чкъор лестадо цунах, тӀаккха церан чкъор а, дегнаш а тийна хуьлу Дела хьахорца. Иза АллахӀан нисдар ду; Цуьнца нисво Цо Шена луург. Ткъа АллахӀа тила витинарг - нийсачу новкъа нисван цхьа а вац.

اَفَمَنْ يَّتَّقِيْ بِوَجْهِهٖ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗوَقِيْلَ لِلظّٰلِمِيْنَ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

afamay yattaqī biwajhihī sū'al-‘ażābi yaumal-qiyāmah(ti), wa qīla liẓ-ẓālimīna żūqū mā kuntum taksibūn(a).

ТӀаккха шайн яххьаш ларъеш болу нах къемат дийнахь вочу Ӏазапах ларлур буй (Ӏазапна кӀел боцу муъма нах санна)? Ткъа зуламхошка элира: «Чабакха шаьш динчунна бекхам».

كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

każżabal-lażīna min qablihim fa'atāhumul-‘ażābu mi ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Царна хьалха харцдинарш (элчанаш), тӀаккха царна Ӏазап деара царна ца моьттучу агӀора.

فَاَذَاقَهُمُ اللّٰهُ الْخِزْيَ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُ ۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

fa ażāqahumullāhul-khizya fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Цундела АллахӀа дуьненан дахаран юьхьӀаьржо диллира царна. Баккъалла а , эхартахь Ӏазап доккха ду , нагахь царна хууш хиллехь .

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَۚ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡalil la‘allahum yatażakkarūn(a).

Баккъалла а, Оха хӀокху Къуръан чохь массо а тайпа масалш дина адамашна Ӏамадайтархьама.

قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِيْ عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

qur'ānan ‘arabiyyan gaira żī ‘iwajil la‘allahum yattaqūn(a).

(Аьлча а) Къуръан Ӏаьрбийн маттахь ду, цхьа а галморзахаллаш яц (цу чохь), уьш Делах дика хилийтархьама.

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيْهِ شُرَكَاۤءُ مُتَشٰكِسُوْنَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

Ḍaraballāhu maṡalar rajulan fīhi syurakā'u mutasyākisūna wa rajulan salamal lirajulin hal yastawiyāni maṡalā(n), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

АллахӀа масал до (аьлча а) дов долчу цхьаьнакхетарехь болчу масех стеган долахь волчу стагах (лайх), цхьана (цхьана) стеган буьззина бахам болчу лайх а. Цхьана хьолехь вуй ши ялхо? Хастам бу АллахӀана, амма царех дукхахболчарна ца хаьа.

اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ ۖ

innaka mayyituw wa innahum mayyitūn(a).

Баккъалла а, хьо (Мухьаммад) лийр ву, уьш а лийр бу.

ثُمَّ اِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُوْنَ ࣖ ۔

Ṡumma innakum yaumal-qiyāmati ‘inda rabbikum takhtaṣimūn(a).

ТӀаккха баккъалла а‚ къематдийнахь‚ шу шайн Далла хьалха къийсалур ду.

۞ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللّٰهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ اِذْ جَاۤءَهٗۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimman każaba ‘alallāhi wa każżaba biṣ-ṣidqi iż jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

ТӀаккха мила ву АллахӀана тӀехь харцдерг кхуллуш волчул а, шена тӀедогӀу бакъдерг харцдеш волчул а зуламе? Жоьжахате цатешарш Ӏаш меттиг яц?

وَالَّذِيْ جَاۤءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

wal-lażī jā'a biṣ-ṣidqi wa ṣaddaqa bihī ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Ткъа бакъдерг (Мухьаммад) дохьуш берш а, иза тӀечӀагӀдеш берш а - уьш бу Делах тешаш болу нах.

لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ ذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَۚ

lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

Шайн Дéлéра шайна луург карадо цáрна . Иштта ял хир ю дика диначарна .

لِيُكَفِّرَ اللّٰهُ عَنْهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ عَمِلُوْا وَيَجْزِيَهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

liyukaffirallāhu ‘anhum aswa'al-lażī ‘amilū wa yajziyahum ajrahum bi'aḥsanil-lażī kānū ya‘malūn(a).

АллахӀа церан уггаре а вон Ӏамалш дӀаяхархьама, цара лелийначул дикачу хӀуманца царна бекхам банрхьама.

اَلَيْسَ اللّٰهُ بِكَافٍ عَبْدَهٗۗ وَيُخَوِّفُوْنَكَ بِالَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍۚ

alaisallāhu bikāfin ‘abdah(ū), wa yukhawwifūnaka bil-lażīna min dūnih(ī), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

АллахӀ шен лайшна тоьаш вац? Цара хьо кхераво Иза воцчу (Ӏибадатца) . АллахӀа тиларчу новкъа витинарг цхьаммо а нийсачу новкъа нисвийр вац.

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّضِلٍّ ۗ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِعَزِيْزٍ ذِى انْتِقَامٍ

wa may yahdillāhu famā lahū min muḍill(in), alaisallāhu bi‘azīzin żintiqām(in).

Ткъа АллахӀа нийсачу новкъа нисвина верг цхьаммо а галвоккхур вац иза. АллахӀ вац те Веза-Сийлахь а, таӀзар дан ницкъ болуш а?

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗ قُلْ اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَنِيَ اللّٰهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كٰشِفٰتُ ضُرِّهٖٓ اَوْ اَرَادَنِيْ بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكٰتُ رَحْمَتِهٖۗ قُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ ۗعَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa layaqūlunnallāh(u), qul afara'aitum mā tad‘ūna min dūnillāhi in arādaniyallāhu biḍurrin hal hunna kāsyifātu ḍurrihī au arādanī biraḥmatin hal hunna mumsikātu raḥmatih(ī), qul ḥasbiyallāh(u), ‘alaihi yatawakkalul-mutawakkilūn(a).

13.Баккъалла а ахь цаьрга хаьттича :"Хьан кхоьллина стигланаш а , латта а ?" Баккъалла а, цара жоп лур ду: «АллахӀ». Ахьа ала: «ТӀаккха шуна хаьий аша АллахӀ воцург хӀун Ӏибадат до, нагахь санна АллахӀана суна тӀе бохам баккха лиъча, и бохам дӀабаккха йиш хир юй церан, йа АллахӀана соьх къинхетам бан лиъча, Цуьнан къинхетамна дуьхьало ян йиш юй церан?». Ахьа ала: "АллахӀ тоьуш ву суна. Цунна муьтӀахь бу шаьш тешна берш".

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۚفَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ

qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад): "ХӀай сан къам! Хьайн дарже хьаьжжина Ӏамал е, ас а дийр ду (иштта). ТӀаьхьо хуур ду шуна".

مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

Цунна юьхьӀаьржа хӀоттош долу таӀзар хир ду, цунна тӀе гуттаренна а Ӏазап хир ду».

اِنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّۚ فَمَنِ اهْتَدٰى فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ ࣖ

innā anzalnā ‘alaikal-kitāba lin-nāsi bil-ḥaqq(i), fa manihtadā fa linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Баккъалла а, Оха хьоьга доссийна жайна (Къуръан) адамашна бакъдерг дохьуш долу; ХӀетахь (нийса нисдар) шена ду, ткъа галваьлларг тӀаккха баккъалла а тилар шен ду, хьо вац царна тӀехь жоьпаллехь верг.

اَللّٰهُ يَتَوَفَّى الْاَنْفُسَ حِيْنَ مَوْتِهَا وَالَّتِيْ لَمْ تَمُتْ فِيْ مَنَامِهَا ۚ فَيُمْسِكُ الَّتِيْ قَضٰى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْاُخْرٰىٓ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

allāhu yatawaffal-anfusa ḥīna mautihā wal-latī lam tamut fī manāmihā, fayumsikul-latī qaḍā ‘alaihal-mauta wa yursilul-ukhrā ilā ajalim musammā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

АллахӀа латтадо (стеган) дахар иза леш волчу хенахь а, хӀинца а ца веллачу (стеган) дахар а, иза наб кхеттачу хенахь; Цундела Цо лардо Ша Ӏожалла билгалъяьккхинчу (нехан) дахарш, кхечеран дахарш дӀахецна билгалъяьккхина хан кхаччалц. Баккъалла а, цу чохь АллахӀан билгалонаш ю ойла ечу нахана.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُفَعَاۤءَۗ قُلْ اَوَلَوْ كَانُوْا لَا يَمْلِكُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَعْقِلُوْنَ

amittakhażū min dūnillāhi syufa‘ā'(a), qul awalau kānū lā yamlikūna syai'aw wa lā ya‘qilūn(a).

Я АллахӀ воцург кхин гӀоьнча лоцу цара. Ахь ала: «Цаьргахь хӀумма а доцуш, ца кхеташшехь (уьш а бигина)?»

قُلْ لِّلّٰهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيْعًا ۗ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

qul lillāhisy-syafā‘atu jamī‘ā(n), lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Ахьа ала: "ГӀо цхьана АллахӀан ду, Цуьнан долахь ду стигланийн а, лаьттан а паччахьалла. ТӀаккха Цуьнга дерзор ду шу".

وَاِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَحْدَهُ اشْمَـَٔزَّتْ قُلُوْبُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِۚ وَاِذَا ذُكِرَ الَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā żukirallāhu waḥdahusyma'azzat qulūbul-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirah(ti), wa iżā żukiral-lażīna min dūnihī iżā hum yastabsyirūn(a).

Ткъа АллахӀан цӀе бен ца йоккхуш хилча, эхартах тешаш боцчу нехан дегнаш чӀогӀа галдолу. Амма АллахӀ воцчу деланийн цӀераш яьхча, цӀеххьана ирсе хуьлу уьш.

قُلِ اللّٰهُمَّ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ عٰلِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ اَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيْ مَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

qulillāhumma fāṭiras-samāwāti wal-arḍi ‘ālimal-gaibi wasy-syahādati anta taḥkumu baina ‘ibādika fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Ахьа ала: «ХӀай АллахӀ, стигланаш а, латта а кхоьллина волу, къайлах дерг а, бакъдерг а хууш волу, Хьо ву-кх Хьайн лайшна юкъахь къастош верг, цара гуттар а къуьйсуш дерг».

وَلَوْ اَنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ مِنْ سُوْۤءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ وَبَدَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مَا لَمْ يَكُوْنُوْا يَحْتَسِبُوْنَ

wa lau anna lil-lażīna ẓalamū mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bihī min sū'il-‘ażābi yaumal-qiyāmah(ti), wa badā lahum minallāhi mā lam yakūnū yaḥtasibūn(a).

Ткъа нагахь санна зуламхошна лаьтта тӀехь дерриге а хӀума хиллехь, цу тӀе кхин а дуккха а хӀуманаш хиллехь, цара шеко йоцуш, цуьнца шаьш паргӀатбохур бара къематдийнахь хир долчу вон Ӏазапах. Царна билгалделира АллахӀера Ӏазап , хӀинццалц царна дагахь а доцу .

وَبَدَا لَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa badā lahum sayyi'ātu mā kasabū wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ткъа царна гучуделира цара динарг муьлха вон ду, шаьш даима а хьийзош хиллачу хӀуманах дог лозуш хилира уьш.

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَاۖ ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّاۙ قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ ۗبَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa'iżā massal-insāna ḍurrun da‘ānā ṡumma iżā khawwalnāhu ni‘matam minnā, qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilm(in), bal hiya fitnatuw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Цундела, стагана тӀе бохам хилча, цо Тхоьга кхойкху, тӀаккха Оха цунна Тхан ниӀматаш диллича, цо олу: «Баккъалла а, суна и ниӀмат делира сан хьекъал бахьана долуш бен». Бакъдерг аьлча, иза зер ду, амма дукхахболчарна ца хаьа.

قَدْ قَالَهَا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

qad qālahal-lażīna min qablihim famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

Баккъалла а , царел хьалха и аьллачарна , царна кхин пайда хир бац цара лелийнарг ​​.

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا ۗوَالَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ سَيُصِيْبُهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا ۙوَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

fa'aṣābahum sayyi'ātu mā kasabū, wal-lażīna ẓalamū min hā'ulā'i sayuṣībuhum sayyi'ātu mā kasabū, wa mā hum bimu‘jizīn(a).

ТӀаккха царна тоьхна (бохам) шаьш лелийначун вон тӀаьхьалонах. Ткъа царна юккъера зуламхой а тоьхна (бохам) цара лелочуьнан вочу тӀаьхьенех, уьш кӀелхьара бовлур бац.

اَوَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam ya‘lamū annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Ткъа царна ца хаьа те АллахӀа рицкъа Шена луучунна шордеш хилар а‚ цуьнан (Шена луучунна) доза тоьхна хилар а? Баккъалла а, хӀокху чохь билгалонаш ю (АллахӀан нуьцкъаллин) тешначу нахана.

۞ قُلْ يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اَسْرَفُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوْا مِنْ رَّحْمَةِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوْبَ جَمِيْعًا ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qul yā ‘ibādiyal-lażīna asrafū ‘alā anfusihim lā taqnaṭū mir raḥmatillāh(i), innallāha yagfiruż-żunūba jamī‘ā(n), innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ахьа ала: "ХӀай Сан лайш, шайн дозанал тӀехбовлуш болу! АллахӀан къинхетамах дог ма дилла шу. Баккъалла а, АллахӀа гечдо массеран а къиношна. Баккъалла а, Иза гечдеш верг а, къинхетаме верг а ву".

وَاَنِيْبُوْٓا اِلٰى رَبِّكُمْ وَاَسْلِمُوْا لَهٗ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa anībū ilā rabbikum wa aslimū lahū min qabli ay ya'tiyakumul-‘ażābu ṡumma lā tunṣarūn(a).

Хьайн Деле юхаверза хьо‚ Цунна дӀало‚ хьайна Ӏазап тӀекхачале‚ тӀаккха хьуна гӀо дийр дац.

وَاتَّبِعُوْٓا اَحْسَنَ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَّاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ ۙ

wattabi‘ū aḥsana mā unzila ilaikum mir rabbikum min qabli ay ya'tiyakumul ‘ażābu bagtataw wa antum lā tasy‘urūn(a).

Хьайн Делера хьайга (Къуръанна) доссийначунна ма-хуьллу дика тӀаьхьахӀотта хьайна тӀе цӀеххьана Ӏазап далале, хьайна хууш а доцуш.

اَنْ تَقُوْلَ نَفْسٌ يّٰحَسْرَتٰى عَلٰى مَا فَرَّطْتُّ فِيْ جَنْۢبِ اللّٰهِ وَاِنْ كُنْتُ لَمِنَ السّٰخِرِيْنَۙ

an taqūla yā ḥasratā ‘alā mā farraṭṭu fī jambillāhi wa in kuntu laminas-sākhirīn(a).

Цхьаммо а ца олийла: «Ма доккха дохко ваьлла со, АллахӀана тӀехь айса (парзаш кхочушдарехь) ледарло ярна, баккъалла а, со (АллахӀан динах) беламечу нахах ву».

اَوْ تَقُوْلَ لَوْ اَنَّ اللّٰهَ هَدٰىنِيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ ۙ

au taqūla lau annallāha hadānī lakuntu minal-muttaqīn(a).

йа (цхьаммо) ца алархьама: «АллахӀа со нийсачу новкъа нисвеллехьара со дикачу нахах хир вара».

اَوْ تَقُوْلَ حِيْنَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ اَنَّ لِيْ كَرَّةً فَاَكُوْنَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

au taqūla ḥīna taral-‘ażāba lau anna lī karratan fa akūna minal-muḥsinīn(a).

йа цхьаммо шена Ӏазап гича ала: «Со (дуьнене) юхаверза йиш хилча, хьаха, со дика дечарех ву».

بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).

Баккъалла а, Сан билггал кхаьчна шуьга, делахь а аша иза инкарло йо, цуьнан меттана дозалла до аша, цатешначарех а хуьлу шу».

وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ

wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).

Ткъа къематдийнахь хьуна гур бу АллахӀана тӀехь харцлуьйш берш, церан яххьаш Ӏаьржа йолуш. Жоьжахате баха дозалла деш болчу нахана меттиг яц?

وَيُنَجِّى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْۖ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوْۤءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa yunajjillāhul-lażīnattaqau bimafāzatihim, lā yamassuhumus-sū'u wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ткъа АллахӀа кӀелхьара боху Делах тешаш болу нах, церан толам бахьанехь. Ӏазапах ца хьакхало уьш, гӀайгӀане а ца хуьлу.

اَللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ۙوَّهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

allāhu khāliqu kulli syai'(in), wa huwa ‘alā kulli syai'iw wakīl(un).

АллахӀ ву массо хӀума кхоьллинарг, Иза ву массо хӀума латтош верг.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Цуьнан ю стигланийн а, лаьттан а кочарш (хазнаш). Ткъа АллахӀан аятех цатешнарш - уьш бу эшам хилларш.

قُلْ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَأْمُرُوْۤنِّيْٓ اَعْبُدُ اَيُّهَا الْجٰهِلُوْنَ

qul afagairallāhi ta'murūnnī a‘budu ayyuhal-jāhilūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад): «Аша соьга омра до АллахӀ воцучунна Ӏибадат де, хӀай жехӀал къам?»

وَلَقَدْ اُوْحِيَ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۚ لَىِٕنْ اَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa laqad ūḥiya ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), la'in asyrakta layaḥbaṭanna ‘amaluka wa latakūnanna minal-khāsirīn(a).

Баккъалла а, хьоьга а, хьоьл хьалха хиллачу пайхамаршка а доссийна ду: «Баккъалла а, ахь (АллахӀаца) накъост лацахь, хьан Ӏамалш дӀайохур ю, хьо эшначарех хир ву».

بَلِ اللّٰهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

balillāha fa‘bud wa kum minasy-syākirīn(a).

Цундела ахь Ӏибадат деш верг цхьа АллахӀ хуьлийла, баркалла дечарех а хуьлийла хьо».

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۖ وَالْاَرْضُ جَمِيْعًا قَبْضَتُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَالسَّمٰوٰتُ مَطْوِيّٰتٌۢ بِيَمِيْنِهٖ ۗسُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), wal-arḍu jamī‘an qabḍatuhū yaumal-qiyāmati was-samāwātu maṭwiyyātum biyamīnih(ī), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Ткъа цара АллахӀ тасбихь ца до шайна ма-деззара, къематдийнахь дерриг латта Цуьнан керахь делахь а, стигланаш Цуьнан аьтту куьйгаца дӀахьарчийна елахь а. ЦӀена а ву Иза, лекха а ву Иза цара вовшашца накъост лоцучу хӀуманал.

وَنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَصَعِقَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ ثُمَّ نُفِخَ فِيْهِ اُخْرٰى فَاِذَا هُمْ قِيَامٌ يَّنْظُرُوْنَ

wa nufikha fiṣ-ṣūri faṣa‘iqa man fis-samāwāti wa man fil-arḍi illā man syā'allāh(u), ṡumma nufikha fīhi ukhrā fa'iżā hum qiyāmuy yanẓurūn(a).

Турба а лекхна, стигланашкахь а, лаьттахь а мел верг велира, АллахӀана лиънарг воцург. ТӀаккха иза кхин цкъа а хьоькху, тӀаккха уьш гӀовтту, (АллахӀан кхиэле) сатуьйсуш.

وَاَشْرَقَتِ الْاَرْضُ بِنُوْرِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتٰبُ وَجِايْۤءَ بِالنَّبِيّٖنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa asyraqatil-arḍu binūri rabbihā wa wuḍi‘al-kitābu wa jī'a bin-nabiyyīna wasy-syuhadā'i wa quḍiya bainahum bil-ḥaqqi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ткъа латта (Махьсйаран аре) нуьре хуьлу шен Делан нуьрца; ткъа жайнаш (церан хьесапаш) дӀаделла (хӀора стагана), пайхамарш а, тешаш а схьабалийна, царна юккъехь кхел йина нийсонца, царна зулам ца деш.

وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

wa wuffiyat kullu nafsim mā ‘amilat wa huwa a‘lamu bimā yaf‘alūn(a).

ХӀора синна буьззина бекхам лур бу ша динчунна‚ Цунна дика хууш ву цара лелориг.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى جَهَنَّمَ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا فُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَآ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَتْلُوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَا ۗقَالُوْا بَلٰى وَلٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wasīqal-lażīna kafarū ilā jahannama zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā alam ya'tikum rusulum minkum yatlūna ‘alaikum āyāti rabbikum wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū balā wa lākin ḥaqqat kalimatul-‘ażābi ‘alal-kāfirīn(a).

Кафирш жоьжахати чу буьгур бу тобанашца. Уьш цу тӀекхаччалц цуьнан неӀарш дӀайоьллур ю, гӀаролхоша цаьрга эр ду: «Шуьга ца баьхкина шуна юкъара элчанаш‚ шун Делан аяташ доьшуш‚ шун хӀара де вовшахкхетарх шуна кхерамаш туьйсуш?». Цара жоп делира: «ХӀаъ, ду», амма Ӏазапан омра билггал хьакхалуш ду кафиршна.

قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(Цаьрга) элира: «Жоьжахатин неӀарш чу гӀо, цу чохь гуттар лаьттар ду шу». Цундела (жоьжахате) уггаре а вон меттиг ю дозалла деш болчарна.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ اِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا وَفُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوْهَا خٰلِدِيْنَ

wasīqal-lażīnattaqau rabbahum ilal-jannati zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā wa futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā salāmun ‘alaikum ṭibtum fadkhulūhā khālidīn(a).

Ткъа шайн Делах кхоьруш берш ялсамане буьгу тобанашца. Цундела, уьш цига (стигална) кхаьчча, цуьнан неӀарш схьайиллина хилча, ларвечо элира цаьрга: "Деркате хуьлда шуна, декъала ду шу! Цундела чудовла, шу цу чохь гуттаренна а хир ду".

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ صَدَقَنَا وَعْدَهٗ وَاَوْرَثَنَا الْاَرْضَ نَتَبَوَّاُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاۤءُ ۚفَنِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَ

wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī ṣadaqanā wa‘dahū wa auraṡanal-arḍa natabawwa'u minal-jannati ḥaiṡu nasyā'(u), fani‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

48.Цáра элира :»Хастам бу АллахӀана Ша тхуна йина ваӀда кхочушйинчунна , вайна луъучу меттехь ялсамане дӀалаца тхуна (бакъо луш) долчу хенахь тхуна хӀара меттиг еллачунна». Цундела (ялсамане ю) дика Ӏамал йиначарна уггар дика ял.

وَتَرَى الْمَلٰۤىِٕكَةَ حَاۤفِّيْنَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيْلَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa taral-malā'ikata ḥāffīna min ḥaulil-‘arsyi yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim, wa quḍiya bainahum bil-ḥaqqi wa qīlal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Ткъа хьуна (Мухьаммадна) гур ду маликаш Ӏаршна гонаха го бина, шайн Далла хастам беш тасбихь деш; тӀаккха царна (Делан лайшна) юкъахь нийсонца сацам бира, элира: «Хастам бу АллахӀана, массо а Ӏаламан Элана».

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).

ХӀара жайна (Къуръан) сийлахь а, хьекъале а волчу АллахӀа доссийна ду.

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَۗ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi fa‘budillāha mukhliṣal lahud-dīn(a).

Баккъалла а, Оха доссийна жайна (Къуръан) хьоьга (Мухьаммадна) бакъонца. Цундела АллахӀана Ӏибадат де шайн динехь догцӀена а, догцӀеналла а йолуш.

اَلَا لِلّٰهِ الدِّيْنُ الْخَالِصُ ۗوَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۘ مَا نَعْبُدُهُمْ اِلَّا لِيُقَرِّبُوْنَآ اِلَى اللّٰهِ زُلْفٰىۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِيْ مَا هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ ەۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ كٰذِبٌ كَفَّارٌ

alā lillāhid-dīnul-khāliṣ(u), wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'(a), mā na‘buduhum illā liyuqarribūnā ilallāhi zulfā, innallāha yaḥkumu bainahum fī mā hum fīhi yakhtalifūn(a), innallāha lā yahdī man huwa kāżibun kaffār(un).

Дагадан! ЦӀеначу динехь АллахӀ бен вац (ширках). Иза воцург ларбеш хиллачара (элира): «Оха царна Ӏибадат ца до, амма (сатийсам бу) цара тхо АллахӀана ма-хуьллу герга дерзоре». Баккъалла а, АллахӀа кхиэл йийр ю царна юкъахь цара къовсаме долчуьнца. Баккъалла а, АллахӀа нийсачу новкъа ца нисбо харцлуьйш берш а, чӀогӀа керста нах а.

لَوْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا لَّاصْطَفٰى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۙ سُبْحٰنَهٗ ۗهُوَ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

wa lau arādallāhu ay yattakhiża waladal laṣṭafā mimmā yakhluqu mā yasyā'(u), subḥānah(ū), huwallāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Нагахь АллахӀана бер схьаэца лаахь, хьаха, Ша кхоьллинчух Шена луург хоржур ду Цо. ЦӀена ву Иза. Иза Веза-Воккха, Нуьцкъала волу АллахӀ ву.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اَلَا هُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ

khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), yukawwirul-laila ‘alan-nahāri wa yukawwirun nahāra ‘alal-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), alā huwal-‘azīzul-gaffār(u).

Цо кхоьллина стигланаш а, латта а бакъонца (Ӏалашонца); Буьйса дийнахь а, де буьйсанна а, малх а, бутт а шен хене хьаьжжина лелаш. Дагадан! Иза сийлахь верг а ву‚ гечдеш верг а ву.

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

Цо хьо цхьана стагах (Адамах) кхоьллина, тӀаккха цуьнах хьан накъост вина Цо, ялх пара даьхни доссийна Цо хьуна. Цо хьо хьан ненан кийрахь кхаа боданехь хилам тӀаьхьа хилам бина. Иза (дийриг) АллахӀ ву, шун Дела ву, паччахьалла долахь волу Дела ву. Кхин дела вац Иза воцург; тӀаккха хӀунда дӀадерзийна шу?

اِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ۗوَلَا يَرْضٰى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَۚ وَاِنْ تَشْكُرُوْا يَرْضَهُ لَكُمْۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۗ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

in takfurū fa'innallāha ganiyyun ‘ankum, wa lā yarḍā li‘ibādihil-kufr(a), wa in tasykurū yarḍahu lakum, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Нагахь санна шу цатешахь (хӀара хаийла шуна) тӀаккха баккъалла а АллахӀана шу оьшуш дац, Цунна ца деза Шен лайша цатешар. Хьо баркалле велахь, Иза реза ву хьан баркаллана. Къинош летош волчо нехан къинош шена тӀе ца лоцу. ТӀаккха хьо хьайн Далла тӀевоьрзур ву, Цо дуьйцур ду хьуна ахь динарг. Баккъалла а, Иза хууш ву (хьан) кийрахь дерг.

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Адамна тӀе цхьа бохам тӀехӀоьттича, цо шен Деле (гӀо) доьху, Цунна (муьтӀахь) юхаверзарца; амма Цо шена салават диллича, хьалха ша АллахӀе доӀа дина хилла (бохам) дицло цунна, АллахӀана бартхой кхуллу, (нах) Шен некъах галбаха. Ахьа ала: "Самукъ даккха шайн цатешарца цхьана ханна. Баккъалла а, шу жоьжахатин охӀлунах хир ду".

اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ

amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

(Хьо дукха ирс долу мушрик вуй) йа буьйсанна сужуд деш а, дӀахӀоьттина а Ӏибадат деш верг вуй, эхартан (Ӏазапах) кхоьруш, шен Делан къинхетам хиларе сатуьйсуш волу дела? Ахьа ала: «Цхьатерра бу те хууш берш а, ца хуурш а?» Ма-дарра аьлча, хьекъал долчу наха бен тӀеоьцур дац урокаш.

قُلْ يٰعِبَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوْا رَبَّكُمْ ۗلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌ ۗاِنَّمَا يُوَفَّى الصّٰبِرُوْنَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

qul yā ‘ibādil-lażīna āmanuttaqū rabbakum, lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa arḍullāhi wāsi‘ah(tun), innamā yuwaffaṣ-ṣābirūna ajrahum bigairi ḥisāb(in).

Ахь ала (Мухьаммад): «ХӀай сан тешаме лайш! Кхералаш шайн Делах». ХӀунда аьлча, дуьненахь дика деш болчу нахана дика хир ду. Ткъа АллахӀан латта шуьйра ду. Собаре хиллачунна бен ял совйоккхур яц доза доцуш.

قُلْ اِنِّيْٓ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَ

qul innī umirtu an a‘budallāha mukhliṣal lahud-dīn(a).

Ахьа ала: «Баккъалла а, соьга омра дина АллахӀана Ӏибадат дарца Цунна дуьззина муьтӀахь хиларца динехь».

وَاُمِرْتُ لِاَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa umirtu li'an akūna awwalal-muslimīn(a).

Ткъа соьга омра дира, хьалхара дӀавала аьлла».

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Ахь áла :»Баккъалла а со кхоьру доккхачу дийнахь 1áзапах , нагахь со сайн Далла Ӏеса хилахь ».

قُلِ اللّٰهَ اَعْبُدُ مُخْلِصًا لَّهٗ دِيْنِيْۚ

qulillāha a‘budu mukhliṣal lahū dīnī.

Ахьа ала: «АллахӀана бен Ӏибадат ца до ас, Цунна дуьззина муьтӀахь а волуш, сайн динехь».

فَاعْبُدُوْا مَا شِئْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖۗ قُلْ اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اَلَا ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

fa‘budū mā syi'tum min dūnih(ī), qul innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

Цундела Иза воцчунна хьайна ма-луъу Ӏибадат де! (ХӀай мушрикаш). Ахьа ала: "Баккъалла а, эшам хилларш бу къематдийнахь шайна а, шайн доьзалшна а зен динарш". Дагадан! Иза баккъалла а эшам бу.

لَهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۗذٰلِكَ يُخَوِّفُ اللّٰهُ بِهٖ عِبَادَهٗ ۗيٰعِبَادِ فَاتَّقُوْنِ

lahum min fauqihim ẓulalum minan-nāri wa min taḥtihim ẓulal(un), żālika yukhawwifullāhu bihī ‘ibādah(ū), yā ‘ibādi fattaqūn(i).

Царна тӀехула цӀеран шардарш дара, царна бухахь царна кечдина шардарш дара. Иштта кхерамаш туьйсу АллахӀа Шен лайшна (цу Ӏазапаца). «ХӀай Сан лайш, Сох кхералаш».

وَالَّذِيْنَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوْتَ اَنْ يَّعْبُدُوْهَا وَاَنَابُوْٓا اِلَى اللّٰهِ لَهُمُ الْبُشْرٰىۚ فَبَشِّرْ عِبَادِۙ

wal-lażīnajtanabuṭ-ṭāgūta ay ya‘budūhā wa anābū ilallāhi lahumul-busyrā, fabasysyir ‘ibād(i).

Ткъа тагутах (и.дӀ.кх.а) гена а бевлла, цунна Ӏибадат ца деш, АллахӀе юхабирзинарш, кхаъ баккха хьакъ бу уьш; Цундела хаза кхаъ дӀакхачабе Сан лайшка .

الَّذِيْنَ يَسْتَمِعُوْنَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُوْنَ اَحْسَنَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدٰىهُمُ اللّٰهُ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمْ اُولُوا الْاَلْبَابِ

allażīna yastami‘ūnal-qaula fa yattabi‘ūna aḥsanah(ū), ulā'ikal-lażīna hadāhumullāhu wa ulā'ika hum ulul-albāb(i).

(аьлча а) дешнашка ла а доьгӀуш, тӀаккха царна юкъахь дика долчунна тӀаьхьабевлла нах. Уьш АллахӀа нисбина нах бу, уьш юкъара хьекъал долуш нах бу.

اَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِۗ اَفَاَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِى النَّارِ ۚ

afaman ḥaqqa ‘alaihi kalimatul-‘ażāb(i), afa'anta tunqiżu man fin-nār(i).

ТӀаккха хӀун (кхоллам хийца лаьий хьуна) таӀзар ловр ду аьлла шеко йоцуш болчарна? Ахь (Мухьаммада) жоьжахатин цӀергахь болу нах кӀелхьара бохур буй?

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِيَّةٌ ۙتَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ەۗ وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ الْمِيْعَادَ

lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum gurafum min fauqihā gurafum mabniyyah(tun), tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhul-mī‘ād(a).

Ткъа шайн Делах кхоьруш болчарна чоьнаш хир ю (стиглахь), царна тӀехула йина чоьнаш а ю, царна бухахь хиш лелаш. (Иза ду) АллахӀан ваӀда. АллахӀа харцдийр дац (Шен) ваӀда.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِى الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ ࣖ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'an fasalakahū yanābī‘a fil-arḍi ṡumma yaj‘aluhū ḥuṭāmā(n), ina fī żālika lażikrā li'ulil-albāb(i).

Хьуна ца го АллахӀа стиглара хи доссийна, иза лаьттахь шовданаш санна дойтуш хилар, тӀаккха цуьнца тайп-тайпана беснаш долу ялташ кхиош хилар; тӀаккха уьш дӀадовлу, хьуна уьш шарлуш го, тӀаккха Цо уьш дӀасадаржийна нехаш до. Баккъалла а, цу чохь хьехам ма бу хьекъал долчу нахана.

اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰى نُوْرٍ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗفَوَيْلٌ لِّلْقٰسِيَةِ قُلُوْبُهُمْ مِّنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

afaman syaraḥallāhu ṣadrahū lil-islāmi fahuwa ‘alā nūrim mir rabbih(ī), fawailul lil-qāsiyati qulūbuhum min żikrillāh(i), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).

ТӀаккха АллахӀа шайн дегнаш бусалба динна схьаделларш а, шайн Делера нур схьаэцнарш а бу (шайн дегнаш чӀагӀделларш санна)? Цундела маржа яӀ Дела хьехорехь шайн дегнаш чӀагӀдинчарна. Уьш билгалчу тиларехь бу.

اَللّٰهُ نَزَّلَ اَحْسَنَ الْحَدِيْثِ كِتٰبًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَۙ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُوْدُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ۚ ثُمَّ تَلِيْنُ جُلُوْدُهُمْ وَقُلُوْبُهُمْ اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

allāhu nazzala aḥsanal-ḥadīṡi kitābam mutasyābiham maṡāniy(a), taqsya‘irru minhu julūdul-lażīna yakhsyauna rabbahum, ṡumma talīnu julūduhum wa qulūbuhum ilā żikrillāh(i), żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'(u), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

АллахӀа даийтина уггаре а дика дешнаш, Къуръан, цхьатерра (аяташ) юх-юха а карладохуш; шайн Делах кхоьруш болчу нехан чкъор лестадо цунах, тӀаккха церан чкъор а, дегнаш а тийна хуьлу Дела хьахорца. Иза АллахӀан нисдар ду; Цуьнца нисво Цо Шена луург. Ткъа АллахӀа тила витинарг - нийсачу новкъа нисван цхьа а вац.

اَفَمَنْ يَّتَّقِيْ بِوَجْهِهٖ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗوَقِيْلَ لِلظّٰلِمِيْنَ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

afamay yattaqī biwajhihī sū'al-‘ażābi yaumal-qiyāmah(ti), wa qīla liẓ-ẓālimīna żūqū mā kuntum taksibūn(a).

ТӀаккха шайн яххьаш ларъеш болу нах къемат дийнахь вочу Ӏазапах ларлур буй (Ӏазапна кӀел боцу муъма нах санна)? Ткъа зуламхошка элира: «Чабакха шаьш динчунна бекхам».

كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

każżabal-lażīna min qablihim fa'atāhumul-‘ażābu mi ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Царна хьалха харцдинарш (элчанаш), тӀаккха царна Ӏазап деара царна ца моьттучу агӀора.

فَاَذَاقَهُمُ اللّٰهُ الْخِزْيَ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُ ۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

fa ażāqahumullāhul-khizya fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Цундела АллахӀа дуьненан дахаран юьхьӀаьржо диллира царна. Баккъалла а , эхартахь Ӏазап доккха ду , нагахь царна хууш хиллехь .

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَۚ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡalil la‘allahum yatażakkarūn(a).

Баккъалла а, Оха хӀокху Къуръан чохь массо а тайпа масалш дина адамашна Ӏамадайтархьама.

قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِيْ عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

qur'ānan ‘arabiyyan gaira żī ‘iwajil la‘allahum yattaqūn(a).

(Аьлча а) Къуръан Ӏаьрбийн маттахь ду, цхьа а галморзахаллаш яц (цу чохь), уьш Делах дика хилийтархьама.

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيْهِ شُرَكَاۤءُ مُتَشٰكِسُوْنَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

Ḍaraballāhu maṡalar rajulan fīhi syurakā'u mutasyākisūna wa rajulan salamal lirajulin hal yastawiyāni maṡalā(n), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

АллахӀа масал до (аьлча а) дов долчу цхьаьнакхетарехь болчу масех стеган долахь волчу стагах (лайх), цхьана (цхьана) стеган буьззина бахам болчу лайх а. Цхьана хьолехь вуй ши ялхо? Хастам бу АллахӀана, амма царех дукхахболчарна ца хаьа.

اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ ۖ

innaka mayyituw wa innahum mayyitūn(a).

Баккъалла а, хьо (Мухьаммад) лийр ву, уьш а лийр бу.

ثُمَّ اِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُوْنَ ࣖ ۔

Ṡumma innakum yaumal-qiyāmati ‘inda rabbikum takhtaṣimūn(a).

ТӀаккха баккъалла а‚ къематдийнахь‚ шу шайн Далла хьалха къийсалур ду.

۞ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللّٰهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ اِذْ جَاۤءَهٗۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimman każaba ‘alallāhi wa każżaba biṣ-ṣidqi iż jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

ТӀаккха мила ву АллахӀана тӀехь харцдерг кхуллуш волчул а, шена тӀедогӀу бакъдерг харцдеш волчул а зуламе? Жоьжахате цатешарш Ӏаш меттиг яц?

وَالَّذِيْ جَاۤءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

wal-lażī jā'a biṣ-ṣidqi wa ṣaddaqa bihī ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Ткъа бакъдерг (Мухьаммад) дохьуш берш а, иза тӀечӀагӀдеш берш а - уьш бу Делах тешаш болу нах.

لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ ذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَۚ

lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

Шайн Дéлéра шайна луург карадо цáрна . Иштта ял хир ю дика диначарна .

لِيُكَفِّرَ اللّٰهُ عَنْهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ عَمِلُوْا وَيَجْزِيَهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

liyukaffirallāhu ‘anhum aswa'al-lażī ‘amilū wa yajziyahum ajrahum bi'aḥsanil-lażī kānū ya‘malūn(a).

АллахӀа церан уггаре а вон Ӏамалш дӀаяхархьама, цара лелийначул дикачу хӀуманца царна бекхам банрхьама.

اَلَيْسَ اللّٰهُ بِكَافٍ عَبْدَهٗۗ وَيُخَوِّفُوْنَكَ بِالَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍۚ

alaisallāhu bikāfin ‘abdah(ū), wa yukhawwifūnaka bil-lażīna min dūnih(ī), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

АллахӀ шен лайшна тоьаш вац? Цара хьо кхераво Иза воцчу (Ӏибадатца) . АллахӀа тиларчу новкъа витинарг цхьаммо а нийсачу новкъа нисвийр вац.

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّضِلٍّ ۗ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِعَزِيْزٍ ذِى انْتِقَامٍ

wa may yahdillāhu famā lahū min muḍill(in), alaisallāhu bi‘azīzin żintiqām(in).

Ткъа АллахӀа нийсачу новкъа нисвина верг цхьаммо а галвоккхур вац иза. АллахӀ вац те Веза-Сийлахь а, таӀзар дан ницкъ болуш а?

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗ قُلْ اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَنِيَ اللّٰهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كٰشِفٰتُ ضُرِّهٖٓ اَوْ اَرَادَنِيْ بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكٰتُ رَحْمَتِهٖۗ قُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ ۗعَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa layaqūlunnallāh(u), qul afara'aitum mā tad‘ūna min dūnillāhi in arādaniyallāhu biḍurrin hal hunna kāsyifātu ḍurrihī au arādanī biraḥmatin hal hunna mumsikātu raḥmatih(ī), qul ḥasbiyallāh(u), ‘alaihi yatawakkalul-mutawakkilūn(a).

13.Баккъалла а ахь цаьрга хаьттича :"Хьан кхоьллина стигланаш а , латта а ?" Баккъалла а, цара жоп лур ду: «АллахӀ». Ахьа ала: «ТӀаккха шуна хаьий аша АллахӀ воцург хӀун Ӏибадат до, нагахь санна АллахӀана суна тӀе бохам баккха лиъча, и бохам дӀабаккха йиш хир юй церан, йа АллахӀана соьх къинхетам бан лиъча, Цуьнан къинхетамна дуьхьало ян йиш юй церан?». Ахьа ала: "АллахӀ тоьуш ву суна. Цунна муьтӀахь бу шаьш тешна берш".

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۚفَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ

qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад): "ХӀай сан къам! Хьайн дарже хьаьжжина Ӏамал е, ас а дийр ду (иштта). ТӀаьхьо хуур ду шуна".

مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

Цунна юьхьӀаьржа хӀоттош долу таӀзар хир ду, цунна тӀе гуттаренна а Ӏазап хир ду».

اِنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّۚ فَمَنِ اهْتَدٰى فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ ࣖ

innā anzalnā ‘alaikal-kitāba lin-nāsi bil-ḥaqq(i), fa manihtadā fa linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Баккъалла а, Оха хьоьга доссийна жайна (Къуръан) адамашна бакъдерг дохьуш долу; ХӀетахь (нийса нисдар) шена ду, ткъа галваьлларг тӀаккха баккъалла а тилар шен ду, хьо вац царна тӀехь жоьпаллехь верг.

اَللّٰهُ يَتَوَفَّى الْاَنْفُسَ حِيْنَ مَوْتِهَا وَالَّتِيْ لَمْ تَمُتْ فِيْ مَنَامِهَا ۚ فَيُمْسِكُ الَّتِيْ قَضٰى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْاُخْرٰىٓ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

allāhu yatawaffal-anfusa ḥīna mautihā wal-latī lam tamut fī manāmihā, fayumsikul-latī qaḍā ‘alaihal-mauta wa yursilul-ukhrā ilā ajalim musammā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

АллахӀа латтадо (стеган) дахар иза леш волчу хенахь а, хӀинца а ца веллачу (стеган) дахар а, иза наб кхеттачу хенахь; Цундела Цо лардо Ша Ӏожалла билгалъяьккхинчу (нехан) дахарш, кхечеран дахарш дӀахецна билгалъяьккхина хан кхаччалц. Баккъалла а, цу чохь АллахӀан билгалонаш ю ойла ечу нахана.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُفَعَاۤءَۗ قُلْ اَوَلَوْ كَانُوْا لَا يَمْلِكُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَعْقِلُوْنَ

amittakhażū min dūnillāhi syufa‘ā'(a), qul awalau kānū lā yamlikūna syai'aw wa lā ya‘qilūn(a).

Я АллахӀ воцург кхин гӀоьнча лоцу цара. Ахь ала: «Цаьргахь хӀумма а доцуш, ца кхеташшехь (уьш а бигина)?»

قُلْ لِّلّٰهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيْعًا ۗ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

qul lillāhisy-syafā‘atu jamī‘ā(n), lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Ахьа ала: "ГӀо цхьана АллахӀан ду, Цуьнан долахь ду стигланийн а, лаьттан а паччахьалла. ТӀаккха Цуьнга дерзор ду шу".

وَاِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَحْدَهُ اشْمَـَٔزَّتْ قُلُوْبُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِۚ وَاِذَا ذُكِرَ الَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā żukirallāhu waḥdahusyma'azzat qulūbul-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirah(ti), wa iżā żukiral-lażīna min dūnihī iżā hum yastabsyirūn(a).

Ткъа АллахӀан цӀе бен ца йоккхуш хилча, эхартах тешаш боцчу нехан дегнаш чӀогӀа галдолу. Амма АллахӀ воцчу деланийн цӀераш яьхча, цӀеххьана ирсе хуьлу уьш.

قُلِ اللّٰهُمَّ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ عٰلِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ اَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيْ مَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

qulillāhumma fāṭiras-samāwāti wal-arḍi ‘ālimal-gaibi wasy-syahādati anta taḥkumu baina ‘ibādika fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Ахьа ала: «ХӀай АллахӀ, стигланаш а, латта а кхоьллина волу, къайлах дерг а, бакъдерг а хууш волу, Хьо ву-кх Хьайн лайшна юкъахь къастош верг, цара гуттар а къуьйсуш дерг».

وَلَوْ اَنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ مِنْ سُوْۤءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ وَبَدَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مَا لَمْ يَكُوْنُوْا يَحْتَسِبُوْنَ

wa lau anna lil-lażīna ẓalamū mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bihī min sū'il-‘ażābi yaumal-qiyāmah(ti), wa badā lahum minallāhi mā lam yakūnū yaḥtasibūn(a).

Ткъа нагахь санна зуламхошна лаьтта тӀехь дерриге а хӀума хиллехь, цу тӀе кхин а дуккха а хӀуманаш хиллехь, цара шеко йоцуш, цуьнца шаьш паргӀатбохур бара къематдийнахь хир долчу вон Ӏазапах. Царна билгалделира АллахӀера Ӏазап , хӀинццалц царна дагахь а доцу .

وَبَدَا لَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa badā lahum sayyi'ātu mā kasabū wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ткъа царна гучуделира цара динарг муьлха вон ду, шаьш даима а хьийзош хиллачу хӀуманах дог лозуш хилира уьш.

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَاۖ ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّاۙ قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ ۗبَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa'iżā massal-insāna ḍurrun da‘ānā ṡumma iżā khawwalnāhu ni‘matam minnā, qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilm(in), bal hiya fitnatuw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Цундела, стагана тӀе бохам хилча, цо Тхоьга кхойкху, тӀаккха Оха цунна Тхан ниӀматаш диллича, цо олу: «Баккъалла а, суна и ниӀмат делира сан хьекъал бахьана долуш бен». Бакъдерг аьлча, иза зер ду, амма дукхахболчарна ца хаьа.

قَدْ قَالَهَا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

qad qālahal-lażīna min qablihim famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

Баккъалла а , царел хьалха и аьллачарна , царна кхин пайда хир бац цара лелийнарг ​​.

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا ۗوَالَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ سَيُصِيْبُهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا ۙوَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

fa'aṣābahum sayyi'ātu mā kasabū, wal-lażīna ẓalamū min hā'ulā'i sayuṣībuhum sayyi'ātu mā kasabū, wa mā hum bimu‘jizīn(a).

ТӀаккха царна тоьхна (бохам) шаьш лелийначун вон тӀаьхьалонах. Ткъа царна юккъера зуламхой а тоьхна (бохам) цара лелочуьнан вочу тӀаьхьенех, уьш кӀелхьара бовлур бац.

اَوَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam ya‘lamū annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Ткъа царна ца хаьа те АллахӀа рицкъа Шена луучунна шордеш хилар а‚ цуьнан (Шена луучунна) доза тоьхна хилар а? Баккъалла а, хӀокху чохь билгалонаш ю (АллахӀан нуьцкъаллин) тешначу нахана.

۞ قُلْ يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اَسْرَفُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوْا مِنْ رَّحْمَةِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوْبَ جَمِيْعًا ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qul yā ‘ibādiyal-lażīna asrafū ‘alā anfusihim lā taqnaṭū mir raḥmatillāh(i), innallāha yagfiruż-żunūba jamī‘ā(n), innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ахьа ала: "ХӀай Сан лайш, шайн дозанал тӀехбовлуш болу! АллахӀан къинхетамах дог ма дилла шу. Баккъалла а, АллахӀа гечдо массеран а къиношна. Баккъалла а, Иза гечдеш верг а, къинхетаме верг а ву".

وَاَنِيْبُوْٓا اِلٰى رَبِّكُمْ وَاَسْلِمُوْا لَهٗ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa anībū ilā rabbikum wa aslimū lahū min qabli ay ya'tiyakumul-‘ażābu ṡumma lā tunṣarūn(a).

Хьайн Деле юхаверза хьо‚ Цунна дӀало‚ хьайна Ӏазап тӀекхачале‚ тӀаккха хьуна гӀо дийр дац.

وَاتَّبِعُوْٓا اَحْسَنَ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَّاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ ۙ

wattabi‘ū aḥsana mā unzila ilaikum mir rabbikum min qabli ay ya'tiyakumul ‘ażābu bagtataw wa antum lā tasy‘urūn(a).

Хьайн Делера хьайга (Къуръанна) доссийначунна ма-хуьллу дика тӀаьхьахӀотта хьайна тӀе цӀеххьана Ӏазап далале, хьайна хууш а доцуш.

اَنْ تَقُوْلَ نَفْسٌ يّٰحَسْرَتٰى عَلٰى مَا فَرَّطْتُّ فِيْ جَنْۢبِ اللّٰهِ وَاِنْ كُنْتُ لَمِنَ السّٰخِرِيْنَۙ

an taqūla yā ḥasratā ‘alā mā farraṭṭu fī jambillāhi wa in kuntu laminas-sākhirīn(a).

Цхьаммо а ца олийла: «Ма доккха дохко ваьлла со, АллахӀана тӀехь айса (парзаш кхочушдарехь) ледарло ярна, баккъалла а, со (АллахӀан динах) беламечу нахах ву».

اَوْ تَقُوْلَ لَوْ اَنَّ اللّٰهَ هَدٰىنِيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ ۙ

au taqūla lau annallāha hadānī lakuntu minal-muttaqīn(a).

йа (цхьаммо) ца алархьама: «АллахӀа со нийсачу новкъа нисвеллехьара со дикачу нахах хир вара».

اَوْ تَقُوْلَ حِيْنَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ اَنَّ لِيْ كَرَّةً فَاَكُوْنَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

au taqūla ḥīna taral-‘ażāba lau anna lī karratan fa akūna minal-muḥsinīn(a).

йа цхьаммо шена Ӏазап гича ала: «Со (дуьнене) юхаверза йиш хилча, хьаха, со дика дечарех ву».

بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).

Баккъалла а, Сан билггал кхаьчна шуьга, делахь а аша иза инкарло йо, цуьнан меттана дозалла до аша, цатешначарех а хуьлу шу».

وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ

wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).

Ткъа къематдийнахь хьуна гур бу АллахӀана тӀехь харцлуьйш берш, церан яххьаш Ӏаьржа йолуш. Жоьжахате баха дозалла деш болчу нахана меттиг яц?

وَيُنَجِّى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْۖ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوْۤءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa yunajjillāhul-lażīnattaqau bimafāzatihim, lā yamassuhumus-sū'u wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ткъа АллахӀа кӀелхьара боху Делах тешаш болу нах, церан толам бахьанехь. Ӏазапах ца хьакхало уьш, гӀайгӀане а ца хуьлу.

اَللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ۙوَّهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

allāhu khāliqu kulli syai'(in), wa huwa ‘alā kulli syai'iw wakīl(un).

АллахӀ ву массо хӀума кхоьллинарг, Иза ву массо хӀума латтош верг.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Цуьнан ю стигланийн а, лаьттан а кочарш (хазнаш). Ткъа АллахӀан аятех цатешнарш - уьш бу эшам хилларш.

قُلْ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَأْمُرُوْۤنِّيْٓ اَعْبُدُ اَيُّهَا الْجٰهِلُوْنَ

qul afagairallāhi ta'murūnnī a‘budu ayyuhal-jāhilūn(a).

Ахь ала (Мухьаммад): «Аша соьга омра до АллахӀ воцучунна Ӏибадат де, хӀай жехӀал къам?»

وَلَقَدْ اُوْحِيَ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۚ لَىِٕنْ اَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa laqad ūḥiya ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), la'in asyrakta layaḥbaṭanna ‘amaluka wa latakūnanna minal-khāsirīn(a).

Баккъалла а, хьоьга а, хьоьл хьалха хиллачу пайхамаршка а доссийна ду: «Баккъалла а, ахь (АллахӀаца) накъост лацахь, хьан Ӏамалш дӀайохур ю, хьо эшначарех хир ву».

بَلِ اللّٰهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

balillāha fa‘bud wa kum minasy-syākirīn(a).

Цундела ахь Ӏибадат деш верг цхьа АллахӀ хуьлийла, баркалла дечарех а хуьлийла хьо».

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۖ وَالْاَرْضُ جَمِيْعًا قَبْضَتُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَالسَّمٰوٰتُ مَطْوِيّٰتٌۢ بِيَمِيْنِهٖ ۗسُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), wal-arḍu jamī‘an qabḍatuhū yaumal-qiyāmati was-samāwātu maṭwiyyātum biyamīnih(ī), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Ткъа цара АллахӀ тасбихь ца до шайна ма-деззара, къематдийнахь дерриг латта Цуьнан керахь делахь а, стигланаш Цуьнан аьтту куьйгаца дӀахьарчийна елахь а. ЦӀена а ву Иза, лекха а ву Иза цара вовшашца накъост лоцучу хӀуманал.

وَنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَصَعِقَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ ثُمَّ نُفِخَ فِيْهِ اُخْرٰى فَاِذَا هُمْ قِيَامٌ يَّنْظُرُوْنَ

wa nufikha fiṣ-ṣūri faṣa‘iqa man fis-samāwāti wa man fil-arḍi illā man syā'allāh(u), ṡumma nufikha fīhi ukhrā fa'iżā hum qiyāmuy yanẓurūn(a).

Турба а лекхна, стигланашкахь а, лаьттахь а мел верг велира, АллахӀана лиънарг воцург. ТӀаккха иза кхин цкъа а хьоькху, тӀаккха уьш гӀовтту, (АллахӀан кхиэле) сатуьйсуш.

وَاَشْرَقَتِ الْاَرْضُ بِنُوْرِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتٰبُ وَجِايْۤءَ بِالنَّبِيّٖنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa asyraqatil-arḍu binūri rabbihā wa wuḍi‘al-kitābu wa jī'a bin-nabiyyīna wasy-syuhadā'i wa quḍiya bainahum bil-ḥaqqi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ткъа латта (Махьсйаран аре) нуьре хуьлу шен Делан нуьрца; ткъа жайнаш (церан хьесапаш) дӀаделла (хӀора стагана), пайхамарш а, тешаш а схьабалийна, царна юккъехь кхел йина нийсонца, царна зулам ца деш.

وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

wa wuffiyat kullu nafsim mā ‘amilat wa huwa a‘lamu bimā yaf‘alūn(a).

ХӀора синна буьззина бекхам лур бу ша динчунна‚ Цунна дика хууш ву цара лелориг.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى جَهَنَّمَ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا فُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَآ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَتْلُوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَا ۗقَالُوْا بَلٰى وَلٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wasīqal-lażīna kafarū ilā jahannama zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā alam ya'tikum rusulum minkum yatlūna ‘alaikum āyāti rabbikum wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū balā wa lākin ḥaqqat kalimatul-‘ażābi ‘alal-kāfirīn(a).

Кафирш жоьжахати чу буьгур бу тобанашца. Уьш цу тӀекхаччалц цуьнан неӀарш дӀайоьллур ю, гӀаролхоша цаьрга эр ду: «Шуьга ца баьхкина шуна юкъара элчанаш‚ шун Делан аяташ доьшуш‚ шун хӀара де вовшахкхетарх шуна кхерамаш туьйсуш?». Цара жоп делира: «ХӀаъ, ду», амма Ӏазапан омра билггал хьакхалуш ду кафиршна.

قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(Цаьрга) элира: «Жоьжахатин неӀарш чу гӀо, цу чохь гуттар лаьттар ду шу». Цундела (жоьжахате) уггаре а вон меттиг ю дозалла деш болчарна.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ اِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا وَفُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوْهَا خٰلِدِيْنَ

wasīqal-lażīnattaqau rabbahum ilal-jannati zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā wa futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā salāmun ‘alaikum ṭibtum fadkhulūhā khālidīn(a).

Ткъа шайн Делах кхоьруш берш ялсамане буьгу тобанашца. Цундела, уьш цига (стигална) кхаьчча, цуьнан неӀарш схьайиллина хилча, ларвечо элира цаьрга: "Деркате хуьлда шуна, декъала ду шу! Цундела чудовла, шу цу чохь гуттаренна а хир ду".

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ صَدَقَنَا وَعْدَهٗ وَاَوْرَثَنَا الْاَرْضَ نَتَبَوَّاُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاۤءُ ۚفَنِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَ

wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī ṣadaqanā wa‘dahū wa auraṡanal-arḍa natabawwa'u minal-jannati ḥaiṡu nasyā'(u), fani‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

48.Цáра элира :»Хастам бу АллахӀана Ша тхуна йина ваӀда кхочушйинчунна , вайна луъучу меттехь ялсамане дӀалаца тхуна (бакъо луш) долчу хенахь тхуна хӀара меттиг еллачунна». Цундела (ялсамане ю) дика Ӏамал йиначарна уггар дика ял.

وَتَرَى الْمَلٰۤىِٕكَةَ حَاۤفِّيْنَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيْلَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa taral-malā'ikata ḥāffīna min ḥaulil-‘arsyi yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim, wa quḍiya bainahum bil-ḥaqqi wa qīlal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Ткъа хьуна (Мухьаммадна) гур ду маликаш Ӏаршна гонаха го бина, шайн Далла хастам беш тасбихь деш; тӀаккха царна (Делан лайшна) юкъахь нийсонца сацам бира, элира: «Хастам бу АллахӀана, массо а Ӏаламан Элана».