۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Mezularien artean batzuk beste batzuen gainetik lehenetsi ditugu. Horien artean, Allahk zuzenean hitz egiten dien batzuk daude, eta beste batzuk maila batzuetara igotzen ditu. Eta Mariaren seme Jesusi hainbat mirari eman genizkion, eta Espiritu Santuarekin indartu genuen. Allahk nahi izan balu, haien ondorengoek ez lukete hilketarik egingo, frogak iritsi ondoren. Baina desberdinak ziren, beraz, batzuek sinetsi zuten eta beste batzuek ez zuten sinetsi. Allahk nahi izan balu, ez lukete hilketarik egingo. Baina Jainkoak bere nahiaren arabera egiten du.

وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ

wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).

Eta badira mezulari batzuk, zeinen berri eman dizuegun lehenago, eta badira mezulari batzuk, zeinen berri ez dizuegun eman. Eta Jainkoak zuzenean hitz egin zion Moisesi.

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

Eta Moises guk izendatu genuen orduan (munajat) etorri zenean eta Jainkoak zuzenean hitz egin zion, (Moisesek) esan zuen: "Ene Jauna, agertu zaitez niri ikus zaitzadan". (Allah) esan zuen: "Ez nauzu ikusiko, baina begiratu mendiari, bere lekuan jarraitzen badu (ohi bezala), ziur aski ikusiko nauzu". Beraz, bere Jaunak mendiari (bere maiestatea) agertu zionean, mendia suntsitu egin zen eta Musa konortea galdu zuen. Moisesek konortea berreskuratu ondoren, esan zuen: "Aintza zuri, damutzen naiz zure aurrean eta ni naiz lehena sinesten".

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(Alak) esan zuen: «Oi, Musa! Egia esan, zu aukeratu zaitut (nahiago izan) beste pertsonen artean (zure garaian) Nire mezua eta Nire hitzak eramateko; beraz, eutsi tinko eman dizudanari eta izan zaitez esker onekoen artean».

وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا

wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).

Eta mendiaren eskuinaldetik (Sinai) deitu genion eta hurbildu genuen elkarrizketarako.

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

Beraz, harengana (suaren lekura) iritsi zenean, deitu zioten: "Oi Musa!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

Egia esan, ni naiz zure Jainkoa, beraz, utzi zure bi madarikazioak. Izan ere, benetan haran santuan zaude, Tuwa.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

Eta aukeratu zaituztet, beraz, entzun zer agertuko zaizun.

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

Egia esan, ni naiz Ala, ez dago Niz beste jainkorik, beraz, gurtu Nazazu eta egin otoitzak Ni gogoratzeko.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

Egia esan, Ordua dator, sekretuan gordeko dut, bakoitzak irabazi duenaren arabera ordaindua izan dadin.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

Beraz, ez zaitezte (Azken Eguna) baztertu bertan sinesten ez dutenek eta beren nahiak jarraitzen dituztenek, zuek galtzera eramaten zaituztenek".

وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.

"Eta zer duzu eskuineko eskuan, Musa?"

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

Hark (Moisesek) esan zuen: «Hau da nire makila, bertan atseden hartzen dut, eta harekin hostoak ateratzen ditut nire ahuntzentzat, eta oraindik onura gehiago dago niretzat».

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

Esan zuen (Allah-ek): "Bota ezazu, Musa!"

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

Hark (Allah-ek) esan zuen: "Eutsi iezaiozu eta ez izan beldurrik, bere jatorrizko egoerara itzuliko dugu".

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

eta eskua besape azpian jarri, zuri (distiratsu) aterako da akatsik gabe, beste mirari bat bezala,

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

gure seinale handienetako batzuk erakuts diezazkizuegun,

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Zoaz Faraoiarengana; benetan gainditu du muga».

۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.

"Eta zergatik etorri zara zure herria baino azkarrago, Musa?"

قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى

qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.

Hark (Moisesek) esan zuen: «Nire atzetik datoz eta Zuregana presaka noa, Jauna, Zuk (nirekin) poztu zaitezen».

وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Eta (gogoratu) zure Jaunak Moisesi (bere hitzekin) deitu zionean: "Zatoz bidegabeengana,

قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۗ اَلَا يَتَّقُوْنَ

qauma fir‘aun(a), alā yattaqūn(a).

(hau da) Faraoiaren herria. Zergatik ez diote Ala-ri beldurrik?

قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ

qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).

Esan zuen (Moisesek): «Ene Jauna, beldur naiz gezurra esango didatela,

وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ

wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).

beraz, nire bularra estututa sentitzen dut eta nire mihia ez dabil ondo, beraz, bidali Harun (nirekin).

وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ

wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).

Haien aurka bekatu egin nuelako, hilko ninduten beldur nintzen.

فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ

fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).

Zoazte, beraz, biok Faraoiarengana eta esan iezaiozue: «Egia esan, mundu guztien Jaunaren mezulariak gara,

فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Beraz, hara iritsi zenean (suaren lekura), oihu egin zioten: "Zorionekoak suaren ondoan eta inguruan daudenak. Aintza Ala-ri, mundu guztien Jaunari".

يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ

yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

(Alak esan zuen): «Oi, Musa! Egiaz, ni naiz Ala, Ahaltsuena, Jakintsuena.

اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).

Bidegabe jokatzen dutenak izan ezik, eta gero gaizkiaren ondoren onera aldatzen direnak (damutzen direnak); beraz, egiazki, Ni naiz Barkatzailea, Errukitsuena.

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْاَيْمَنِ فِى الْبُقْعَةِ الْمُبٰرَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ اَنْ يّٰمُوْسٰىٓ اِنِّيْٓ اَنَا اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ

falammā atāhā nūdiya min syāṭi'il wādil aimani fil buq‘atil mubārakati minasy syajarati ay yā mūsā innī anallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

Beraz, (Moises) suaren lekura iritsi zenean, haranaren eskuinaldetik (zuhaitz batetik) deitu zioten, lur bedeinkatu zati batetik: "Oi, Musa! Egia esan, ni naiz Ala, mundu guztien Jauna!"

وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).

Eta bota zure makila". Beraz, (Moisesek) suge (arin) bat bezala mugitzen ikusi zuenean, atzera begiratu gabe itzuli zen korrika (Allah-ek esan zuen): "Oi Moises! Zatoz hona eta ez izan beldurrik. Egia esan, pertsona segurua zara.

اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

Sartu eskua alkandoraren lepoan, zuri (distiratsu) aterako da akatsik gabe, eta eraman eskuak bularrean beldur bazara. Hauek dira zure Jaunaren bi mirari (erakutsiko dizkiezu) Faraoiari eta bere funtzionarioei. Egia esan, jende gaiztoa da”.

وَاَخِيْ هٰرُوْنُ هُوَ اَفْصَحُ مِنِّيْ لِسَانًا فَاَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُّصَدِّقُنِيْٓ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ

wa akhī hārūnu huwa afṣaḥu minnī lisānan fa'arsilhu ma‘iya rid'ay yuṣaddiqunī, innī akhāfu ay yukażżibūn(i).

Eta nire anaia Harun, ni baino elokuenteagoa da, beraz, bidali nirekin laguntzaile gisa nire (esanak) baieztatzeko; izan ere, beldur naiz ukatuko nautela».

قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِاَخِيْكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطٰنًا فَلَا يَصِلُوْنَ اِلَيْكُمَا ۛبِاٰيٰتِنَا ۛ اَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰلِبُوْنَ

qāla sanasyuddu ‘aḍudaka bi'akhīka wa naj‘alu lakumā sulṭānan falā yaṣilūna ilaikumā - bi'āyātinā - antumā wa manittaba‘akumal-gālibūn(a).

Hark (Allah-k) esan zuen: «Zuen anaiarekin indartuko zaituztegu (lagunduko dizuegu), eta bioi botere handia emango dizuegu, beraz, ezingo zaituztegu iritsi; (biak alde egiten duzue) Gure miraria ekarriz, zuek biok eta zuen atzetik datozenek irabaziko duzue».

وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).

Eta zu (Muhammad) ez zeunden Tur (mendiaren) ondoan (Moises) deitu genuenean, baizik eta (bidali zintugun) zure Jaunaren erruki gisa, zure aurreko ohartarazleek bisitatu ez zituzten pertsonak (Quraish) ohartarazteko, ikasgai bat ikas zezaten.

اِذْ نَادٰىهُ رَبُّهٗ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًىۚ

iż nādāhu rabbuhū bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

Jainkoak (Moises) haran sakratuan deitu zuenean, hau da, Tuwa haranean;

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

zoazte Faraoiarengana! Egia esan, muga gainditu du,

فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰىۙ

fa qul hal laka ilā an tazakkā.

Beraz, esan (Fir'auni): "Nahi al duzu zeure burua garbitu (akatsetatik),

وَاَهْدِيَكَ اِلٰى رَبِّكَ فَتَخْشٰىۚ

wa ahdiyaka ilā rabbika fa takhsyā.

eta zure Jaunaren bidetik gidatuko zaituztet, haren beldur izan zaitezen?