۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ
tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).
Favoriet hon eus lod eus ar gannaded eget lod all. En o zouez ez eus tud a gomz Allah (war-eeun) ganto hag ez eus tud all a laka anezho da greskiñ meur a live. Ha roet hon eus meur a virakl da Jezuz mab Mari ha kreñvaet hon eus anezhañ gant ar Spered Santel. Ma vije bet c'hoant gant Allah, ne vije ket bet graet muntr gant an dud war o lerc'h, goude ma vije bet tizhet an testenioù ganto. Met disheñvel e oant, setu perak e kredas lod anezho ha lod all o diskrediñ. Mar fell da Allah, ne lazhint ket. Met Doue a ra hervez e volontez.
وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ
wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).
Hag ez eus kannaded zo diwar o fenn hon eus lavaret deoc'h a-raok ha kannaded zo (re all) n'hon eus ket lavaret deoc'h diwar o fenn. Ha da Voizez, Doue a gomzas war-eeun.
وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).
Ha pa zeuas Moizez da (munajat) d'an eur hon doa lakaet ha Doue en doa komzet (war-eeun) outañ, (Moizez) a lavaras: "O va Aotrou, en em ziskouez din evit ma c'hellin da welet." (Allah) a lavaras, "Ne c'hellit ket gwelet ac'hanon, met sellit ouzh ar menez, ma chom en e lec'h (evel kustum) e c'hellit gwelet ac'hanon sur a-walc'h." Setu pa ziskulias e Aotrou (e veurdez) d'ar menez, e voe distrujet ar menez ha Musa a gouezhas dic'houest. Goude ma oa bet adkavet e anaoudegezh gant Moizez, e lavaras: "Gloar deoc'h, keuz am eus ouzhoc'h ha me eo an hini kentañ o krediñ."
قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ
qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).
(Allah) a lavaras, "O Musa! E gwirionez, em eus dibabet ac'hanout e-touez tud all (en da amzer) evit kas ma c'hemennadenn ha ma c'homzoù, setu dalc'h start ouzh ar pezh am eus roet dit ha bezañ e-touez ar re a zo a-drugarez."
وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا
wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).
Hag e c'halvas anezhañ eus tu dehou ar menez (Sinai) hag e lakaas anezhañ da gaozeal.
فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ
falammā atāhā nūdiya yā mūsā.
Setu pa zeuas d'e gavout (da lec'h an tan) e voe galvet, “O Musa!
اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ
innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).
E gwirionez, me eo ho Toue, setu lezit ho daou vallozh da vont. Rak e gwirionez emaout er vall santel, Tuwa.
وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى
wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.
Ha dibabet em eus ac'hanoc'h, setu selaouit ar pezh a vo diskuliet (deoc'h).
اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ
innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.
E gwirionez, me eo Allah, n'eus doue ebet nemet me, setu ma azeulit ac'hanon ha grit pedennoù evit derc'hel soñj ac'hanon.
اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى
innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.
E gwirionez, deiz ar varn a zeuio, mirout a rin (an amzer) e kuzh evit ma vo gopret pep hini hervez ar pezh en deus labouret.
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى
falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.
Neuze na vezit ket distroet diouzh (an Deiz-varn) gant tud na gredont ket ennañ ha gant tud a heuilh o c'hoantoù, ar pezh a laka ac'hanoc'h da goll."
وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.
— Ha petra zo en da zorn deou, o Musa ?
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Lavaret en deus (Moizez) : "Setu ma bazh, fiziañs a ran ennañ, ha tennañ a ran (delioù) gantañ evit (boued) ma givri, ha din-me ez eus c'hoazh gounidoù all."
قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى
qāla alqihā yā mūsā.
Lavaret en deus (Allah) : « Taol anezhañ, o Musa !
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى
qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.
Eñ (Allah) a lavaras: "Dalc'hit anezhañ ha na vezit ket spontet, e tistroio d'e stad orin,
وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ
waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.
ha lakait ho taouarn dindan ho divrec'h, e teuio er-maez gwenn (skedus) hep fazi ebet, evel ur burzhud all,
لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ
linuriyaka min āyātinal-kubrā.
evit ma tiskouezimp deoc'h (lod eus) ar merkoù eus hor braster bras,
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
It da gavout Pharaon; treuzet en deus al linenn e gwirionez.”
۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.
"Ha perak oc’h deuet buanoc’h eget ho tud, o Musa ?"
قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى
qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.
Lavaret en deus (Moizez), « Emaint o heuliañ ac'hanon ha mont a ran buan betek ennoc'h, o va Aotrou, evit ma plijo deoc'h (ganin) ».
وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ
wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Ha (soñjit) pa c'halvas hoc'h Aotrou Moizez (gant e gomzoù), "Deuit da gavout ar bobl direizh,
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۗ اَلَا يَتَّقُوْنَ
qauma fir‘aun(a), alā yattaqūn(a).
(da lâret eo) ar Faraoned. Perak n'int ket devot ?”
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
Eñ (Moizez) a lavaras: “O va Aotrou, e gwirionez, aon am eus e lavarfent gaou din,
وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ
wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).
setu ma oa strizh ma bruched ha ma ne oa ket flour ma teod, setu ma oa bet kaset Harun (ganin).
وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ
wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).
Dre ma'm eus pec'het a-enep dezho, em boa aon e lazhfent ac'hanon.
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).
Deuit eta da gavout Faraon ha lavarit: E gwirionez, kannaded Aotrou an holl bedoù omp.
فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).
Setu pa erruas eno (lec'h an tan), e voe galvet : "Eürus ar re a zo e-kichen an tan, hag ar re a zo tro-dro dezhañ. Gloar ra vo Allah, Aotrou an holl bedoù."
يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ
yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).
(Allah a lavaras): "O Musa! E gwirionez, me eo Allah, ar C'halloudekañ, ar Furañ.
اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).
nemet evit ar re a ra direizhder hag a gemm neuze (eñ o-unan) d'ar mad goude an droug (keuziñ); Setu, e gwirionez, me eo ar Pardoner, ar C'hras-meurbet.
فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْاَيْمَنِ فِى الْبُقْعَةِ الْمُبٰرَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ اَنْ يّٰمُوْسٰىٓ اِنِّيْٓ اَنَا اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
falammā atāhā nūdiya min syāṭi'il wādil aimani fil buq‘atil mubārakati minasy syajarati ay yā mūsā innī anallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
Setu pa erruas (Moizez) e (lec'h) an tan, e voe galvet eus (tu) tu dehou ar saonenn, eus ur wezenn, war un tamm douar benniget, "O Musa! E gwirionez, me eo Allah, Aotrou an holl bedoù!
وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).
Ha taolit ho vazh." Neuze, pa welas anezhañ (Moizez) o fiñval evel un naer (aes), e redas en-dro hep sellet en-dro (Allah a lavaras), “O Musa! Deuit amañ ha n'ho pet ket aon. E gwirionez, un den sur oc'h.
اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).
Lakait ho dorn e-barzh gouzoug ho roched, dont a raio er-maez gwenn (lugernus) hep fazi ebet, ha dalc'hit ho taouarn ouzh ho bruched ma'z oc'h spontet. Setu daou vurzhud a-berzh da Aotrou (a ziskouezot) da Faraon ha d'e ofiserien. E gwirionez, tud fall int.”
وَاَخِيْ هٰرُوْنُ هُوَ اَفْصَحُ مِنِّيْ لِسَانًا فَاَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُّصَدِّقُنِيْٓ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ
wa akhī hārūnu huwa afṣaḥu minnī lisānan fa'arsilhu ma‘iya rid'ay yuṣaddiqunī, innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
Ha va breur Harun, eñ a zo barrekoc'h en e deod egedon, setu m'en deus kaset anezhañ ganin evel va skoazellerez evit kadarnaat ma (gerioù); e gwirionez, aon am eus e lavarfent gaou din.”
قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِاَخِيْكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطٰنًا فَلَا يَصِلُوْنَ اِلَيْكُمَا ۛبِاٰيٰتِنَا ۛ اَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰلِبُوْنَ
qāla sanasyuddu ‘aḍudaka bi'akhīka wa naj‘alu lakumā sulṭānan falā yaṣilūna ilaikumā - bi'āyātinā - antumā wa manittaba‘akumal-gālibūn(a).
Lavaret en deus (Allah) : « Kreñvaat a raimp ac'hanoc'h (sikour ac'hanoc'h) gant ho breur, ha reiñ a raimp deoc'h daou galloud bras, evit ma ne c'hellint ket tizhout ac'hanoc'h ;
وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).
Ha n'oc'h ket (Muhammad) e-kichen Tur (menez) pa'z eus bet galvet (Moizez), met (hon eus ho kaset) evel trugarez digant ho Aotrou, evit ma c'hellit kelaouiñ an dud (Quraish) na oant ket bet gweladennet gant ar warnerien a-raok deoc'h evit ma c'hellfent deskiñ ur gentel.
اِذْ نَادٰىهُ رَبُّهٗ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًىۚ
iż nādāhu rabbuhū bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).
Pa c'halvas Doue anezhañ (Moizez) er vall santel, da lâret eo traonienn Tuwa ;
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
it da gavout Pharaon ! E gwirionez, tremenet en deus ar vevenn,
فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰىۙ
fa qul hal laka ilā an tazakkā.
Lavaret eta (da Fir'aun), "Ha fellout a ra deoc'h en em c'hlanaat (eus ar fazi),
وَاَهْدِيَكَ اِلٰى رَبِّكَ فَتَخْشٰىۚ
wa ahdiyaka ilā rabbika fa takhsyā.
ha me a gaso ac'hanoc'h war hent ho Aotrou evit ma doujo anezhañ ?”