۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ
tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).
E yoli sran nga be sunmannin be’n be nun wie’m be ye trali wie mun. Be nun wie’m be o lɛ mɔ Allah (directement) nin be koko yalɛ’n, yɛ wie’m be o lɛ’n, ɔ man be degré kpanngban. Yɛ E mannin Zezi Mari i wa abonuan sa kpanngban yɛ E fali Wawɛ’n e wlɛli i fanngan. Sɛ ɔ ti kɛ Allah kloli’n, nn sran nga be sinnin be sin’n, b’a kunman sran, kɛ ndɛ’n i su ndɛ’n w’a ju be sa nun’n. Sanngɛ be timan kun, ɔ maan be nun wie’m be lafili su yɛ wie’m b’a lafiman su. Sɛ Allah klo’n, be su kunman sran. Sanngɛ Ɲanmiɛn yo kɛ i bɔbɔ klo’n sa.
وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ
wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).
Yɛ sran wie’m be o lɛ mɔ e kannin be ndɛ kleli amun laa’n, yɛ sran wie’m be o lɛ (be wie mun ekun) mɔ y’a kanman be ndɛ kleman amun’n. Yɛ Ɲanmiɛn kannin ndɛ trele kleli Moizi.
وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).
Yɛ kɛ Moizi bali (munajat) blɛ nga e sieli’n su’n, mɔ Ɲanmiɛn kannin ndɛ (directement) kleli i’n, (Moizi) seli kɛ: “O min Min, yi ɔ wun nglo (ɔ wun) kle min naan m’an wun wɔ.” (Allah) seli kɛ: "Amun su (kwla) wunman min, sanngɛ amun nian oka’n su, sɛ ɔ ka i lika’n nun (kɛ titi’n sa’n) nanwlɛ, amún kwlá wún min." Ɔ maan kɛ i Min’n yili (I dan’n) i nglo kleli oka’n, oka’n sacili yɛ Musa tɔli, i wun w’a sanngan. Kɛ Moizi i akunndan’n sanngannin’n, ɔ seli kɛ: “Maan ɔ aɲrunɲan’n yo ɔ liɛ, n kacili min nzuɛn’n, n ti sran klikli ng’ɔ lafili su’n.”
قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ
qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).
(Allah) seli kɛ: "O Musa! Nanwlɛ, n fali (n klo) wɔ sran uflɛ'm be nun (ɔ blɛ su) kɛ a fa min ndɛ'n nin min ndɛ'n, ɔ maan tra like nga n fa mannin wɔ'n su kpa naan yo be nga be si ye'n be nun kun."
وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا
wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).
Yɛ e flɛli i oka’n i bue kpa su (Sinai) yɛ e fɛli i e mantannin e naan y’a koko yalɛ.
فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ
falammā atāhā nūdiya yā mūsā.
Ɔ maan kɛ ɔ juli i wun lɔ’n (sin’n i lika’n nun lɔ’n), be flɛli i kɛ, “O Musa!
اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ
innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).
Nanwlɛ, n ti amun Ɲanmiɛn, ɔ maan amun yaci amun sannzan nɲɔn’m be lɛ. Afin nanwlɛ, amun o jenvie’n i nuan lɔ, Tuwa.
وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى
wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.
Yɛ n fali amun, ɔ maan amun sie amun su ndɛ nga bé wá yí i nglo’n (amun).
اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ
innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.
Nanwlɛ, min yɛ n ti Allah ɔ, amuɛn uflɛ fi nunman lɛ saan min, ɔ maan amun su min, yɛ amun srɛ Ɲanmiɛn naan amun wla w’a fi min su.
اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى
innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.
Nanwlɛ, Jɔlɛ Dilɛ Cɛn’n wá jú, ń fá (blɛ’n) ń síe i fiɛn naan sran kwlaa w’a ɲan akatua kɛ nga ɔ dili junman’n sa.
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى
falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.
Ɔ maan nán maan sran nga be lafimɛn i su’n, ɔ nin sran nga be nanti be klun sa’m be su’n, be kpɛ amun sin (Mɛn’n i awieliɛ cɛn’n), mɔ i ti yɛ amun mlin’n.”
وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.
?Yɛ ngue yɛ ɔ sa fama su ɔ, Musa?
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Ɔ (Moizi) seli kɛ: “Min waka’n yɛ ɔ o lɛ ɔ, n lafi su, yɛ n fa bo (nɲa) mun (aliɛ) min boli’m be ti, yɛ min liɛ’n, mmlusuɛ uflɛ wie’m be te o lɛ.”
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى
qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.
Ɔ (Allah) seli kɛ: “An tra i, nán srɛ kun amun, é fá kɔ́ i lika ng’ɔ o lɛ’n nun ekun, .
وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ
waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.
yɛ a fa ɔ sa’n wla ɔ ja’n i bo lɔ’n, ɔ́ fíte ufue (radiant) m’ɔ leman fɔ fi’n, kɛ abonuan sa uflɛ sa, .
لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ
linuriyaka min āyātinal-kubrā.
kɛ é klé amun E dan dan’n i nzɔliɛ’m be nun wie mun’n, .
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
Amun ko wun Faraɔn wun lɔ; ɔ kpɛli nglo lɔ sakpa.”
۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.
?Yɛ ngue ti yɛ a bali ndɛndɛ trali ɔ nvlefuɛ mun ɔn, Musa?
قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى
qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.
Ɔ (Moizi) seli kɛ: “Be su min su yɛ n su kɔ ɔ wun lɔ ndɛndɛ, min Min, naan ɔ klun w’a jɔ (min su).”
وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ
wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Yɛ (an wla kpɛn su) kɛ amun Min’n flɛli Moizi (nin i ndɛ’n) kɛ: “Bla sran nga be yoman sa kpa’n be wun lɔ, .
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۗ اَلَا يَتَّقُوْنَ
qauma fir‘aun(a), alā yattaqūn(a).
(yɛle kɛ) Faraɔn mun. ?Ngue ti yɛ be suman Ɲanmiɛn-ɔn?”
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
Ɔ (Moizi) seli kɛ: “Min Min, nanwlɛ, srɛ kun min kɛ bé bú min ato, .
وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ
wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).
ɔ maan min klun lɔ’n yoli mlanmlanmlan, yɛ min taflanman’n w’a yoman mlanmlanmlan, i sɔ’n ti’n, be sunmannin Arun (nin min).
وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ
wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).
Kɛ mɔ n fɔnnin be wun’n ti’n, srɛ kunnin min kɛ bé kún min.”
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).
Ɔ maan amun nɲɔn’n amun bla Faraɔn wun lɔ naan amun se i kɛ: “Nanwlɛ, e ti mɛn’n i Min’n i janunfuɛ mun.
فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).
Ɔ maan kɛ ɔ juli lɔ (sin’n i lika’n), be flɛli i kɛ: "Be nga be o sin’n i wun koko lɛ’n, ɔ nin be nga be o sin’n i wun lɛ’n, be liɛ su ti ye.
يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ
yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).
(Allah seli kɛ), "O Musa! Nanwlɛ, min yɛ n ti Allah, m'ɔ le wunmiɛn kpa'n, m'ɔ si ngwlɛlɛ kpa'n niɔn."
اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).
saan be nga be yo sa ng’ɔ timan su’n mɔ i sin’n be kaci (i bɔbɔ) like kpa’n i sin’n (be kaci be nzuɛn’n); Ɔ maan nanwlɛ, min yɛ n ti sran ng’ɔ yaci sa tɛ’m be cɛ sran’n niɔn, n ti sran m’ɔ si aunnvuɛ kpa’n niɔn.
فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْاَيْمَنِ فِى الْبُقْعَةِ الْمُبٰرَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ اَنْ يّٰمُوْسٰىٓ اِنِّيْٓ اَنَا اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
falammā atāhā nūdiya min syāṭi'il wādil aimani fil buq‘atil mubārakati minasy syajarati ay yā mūsā innī anallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
Ɔ maan kɛ ɔ (Moizi) juli sin’n i lika’n nun’n, be flɛli i (i bue ng’ɔ o) jenvie’n i bue kpa su’n, waka kun su, asiɛ ng’ɔ ti kpa’n i su lɔ kɛ: "O Musa! Nanwlɛ, min yɛ n ti Allah, mɛn kwlaa i Min’n niɔn!
وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).
Yɛ to ɔ waka’n ase." Ɔ maan kɛ ɔ (Moizi) wunnin kɛ ɔ su tu sin kɛ wo (nimble) sa’n, ɔ wanndili ɔli i sin lɔ, w’a nianman i sin lɔ (Allah seli kɛ), “O Moizi! Bla wa, nán srɛ kun wɔ. Nanwlɛ, a ti sran m’ɔ leman ndɛ’n niɔn.
اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).
Fa ɔ sa’n wlɛ i ɔ tralɛ’n i kɔmi’n nun, ɔ́ fíte ufue (ɔ kpaja) m’ɔ leman fɔ fi’n, yɛ sɛ srɛ kun wɔ’n, fa ɔ sa’n wlɛ i ɔ klun lɔ. Abonuan sa nɲɔn nga amun Min’n (mɔ amún fá klé’n) ɔ yoli Faraɔn nin i kpɛnngbɛn mun’n, yɛ be o lɛ ɔ. Nanwlɛ, be ti klunwifuɛ.”
وَاَخِيْ هٰرُوْنُ هُوَ اَفْصَحُ مِنِّيْ لِسَانًا فَاَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُّصَدِّقُنِيْٓ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ
wa akhī hārūnu huwa afṣaḥu minnī lisānan fa'arsilhu ma‘iya rid'ay yuṣaddiqunī, innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
Yɛ min niaan bian Harun, ɔ si i aniɛn’n i kpa tra min, i sɔ’n ti’n, ɔ sunmɛnnin i kɛ ɔ nin min be uka min naan ɔ jran min (ndɛ’m be su); nanwlɛ, srɛ kun min kɛ bé bú min ato.”
قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِاَخِيْكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطٰنًا فَلَا يَصِلُوْنَ اِلَيْكُمَا ۛبِاٰيٰتِنَا ۛ اَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰلِبُوْنَ
qāla sanasyuddu ‘aḍudaka bi'akhīka wa naj‘alu lakumā sulṭānan falā yaṣilūna ilaikumā - bi'āyātinā - antumā wa manittaba‘akumal-gālibūn(a).
Ɔ (Allah) seli kɛ: "É wlá amun fanngan (é úka amun) nin amun niaan bian, yɛ é fá wunmiɛn dan é mán amun nɲɔn'n, naan b'a kwlá juman amun wun lɔ; (amun nɲɔn'n amun jaso) amun fa E abonuan like'n, amun nɲɔn'n nin be nga be su amun su'n, amún kwlá."
وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).
Yɛ amun (Muhammad) kɛ é flɛ́ (Moizi)’n, amun nunman Tur (oka’n) i wun koko lɛ, sanngɛ (E sunmannin amun) kɛ amun Min’n i aunnvuɛ silɛ sa, naan amun a bo sran’m be su (Quraish) mɔ be nga be dun mmua wlali amun su’n be nunman lɛ’n, be su nun naan b’a suan like.
اِذْ نَادٰىهُ رَبُّهٗ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًىۚ
iż nādāhu rabbuhū bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).
Kɛ Ɲanmiɛn flɛli i (Moizi) jenvie’n i nuan lɔ lika sanwun’n, yɛle kɛ Tuwa jenvie’n i nuan lɔ’n;
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
kɔ Faraɔn wun lɔ! Nanwlɛ, ɔ trali ng’ɔ fata kɛ ɔ di’n, .
فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰىۙ
fa qul hal laka ilā an tazakkā.
Ɔ maan, se (Fir’aun kɛ), “?A kunndɛ kɛ á yó ɔ wun sanwun (fɔnlɛ’n nun), .
وَاَهْدِيَكَ اِلٰى رَبِّكَ فَتَخْشٰىۚ
wa ahdiyaka ilā rabbika fa takhsyā.
?Yɛ ń fá amun kɔ́ amun Min’n i atin’n su naan amun sro i?”