۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ
tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).
हम किछु दूत के दोसर पर बेसी तरजीह केने छी। ओहि मे एहन लोक छथि जिनका सं अल्लाह (सीधा) गप्प करैत छथि आ किछु एहन छथि जिनका ओ कतेको डिग्री ऊपर उठबैत छथि | आ हम मरियमक पुत्र यीशु केँ कतेको चमत्कार देलियनि आ पवित्र आत् मा सँ हुनका मजबूत कयलनि। अगर अल्लाह के इच्छा रहैत त हुनका सब के बाद के लोक हत्या नै करितथि, सबूत हुनका सब तक पहुंचला के बाद। मुदा दुनू मे मतभेद छल, तेँ किछु गोटे विश्वास केलनि आ किछु अविश्वास केलनि। अल्लाह चाहथि त हत्या नहि करितथि। मुदा भगवान् अपन इच्छानुसार करैत छथि।
وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ
wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).
आ किछु एहन दूत छथि जिनकर बारे मे हम अहाँ सभ केँ पहिने कहने छी आ किछु एहन दूत (अन्य) छथि जिनकर बारे मे हम अहाँ सभ केँ नहि कहने छी। आ मूसा सँ परमेश् वर सोझे बाजल।
وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).
आ जखन मूसा ओहि समय मे (मुनाजत) लग अयलाह जखन हम सभ निर्धारित केने रही आ भगवान हुनका सँ (सोझे) बात केने छलाह, तखन (मूसा) कहलनि, "हे हमर प्रभु, हमरा सामने (अपना) प्रकट भ' जाउ जाहि सँ हम अहाँ केँ देखि सकब।" (अल्लाह)। तेँ जखन हुनक प्रभु पहाड़ पर (अपन महिमा) प्रकट केलनि तखन पहाड़ नष्ट भ गेल आ मूसा बेहोश भ गेलाह | मूसा के होश आबि गेलाक बाद ओ कहलनि, "महिमा अहाँक हो, हम अहाँ पर पश्चाताप करैत छी आ हम सबसँ पहिने विश्वास करैत छी।"
قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ
qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).
(अल्लाह) कहलनि, "हे मूसा! सचमुच, हम अहाँ केँ दोसर लोक मे सँ (अपन समय मे) अपन संदेश आ अपन बात केँ ढोबाक लेल चुनलहुँ (पसंद करैत छी), तेँ हम अहाँ केँ जे किछु देने छी ताहि पर दृढ़ता सँ पकड़ू आ कृतज्ञताक लोक मे सँ रहू।"
وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا
wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).
आ हम सभ हुनका पहाड़क दहिना कात (सिनाई) सँ बजा लेलियनि आ हुनका गप्प-सप्पक लेल लग अनलहुँ।
فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ
falammā atāhā nūdiya yā mūsā.
तेँ जखन ओ हुनका लग (आगि केर स्थान पर) आयल छलाह तखन हुनका बजाओल गेलनि, “हे मूसा!
اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ
innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).
सत्ते हम अहाँक भगवान छी, तेँ अहाँक दुनू शाप छोड़ि दियौक। कारण सचमुच अहाँ पवित्र घाटी मे छी तुवा।
وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى
wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.
आ हम अहाँ सभ केँ चुनने छी, तेँ सुनू जे की प्रकट होयत (अहाँ सभ केँ)।
اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ
innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.
सचमुच हम अल्लाह छी, हमरा अलावा कोनो देवता नहि छथि, ताहि लेल हमर इबादत करू आ हमरा याद करबाक लेल नमाज करू।
اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى
innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.
सत्ते घड़ी आबि रहल अछि, हम एकरा गुप्त राखब जाहि सँ सबहक प्रतिफल ओकर कमाई के हिसाब सँ भेटय।
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى
falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.
तेँ (प्रलयंदिन) सँ ओहि लोक सभ सँ नहि मोड़ब जे एहि मे विश्वास नहि करैत छथि आ हुनकर इच्छाक पालन करयवला लोक सभ, जाहि सँ अहाँक नाश भ' जाइत अछि |"
وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.
"आ अहाँक दहिना हाथ मे की अछि हे मूसा?"
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
ओ (मूसा) कहलनि, “ई हमर लाठी अछि, हम एहि पर आराम करैत छी, आ एकरा संग अपन बकरी सभक लेल खटखटाबैत छी, आ हमरा लेल एखनो बेसी लाभ अछि।”
قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى
qāla alqihā yā mūsā.
ओ (अल्लाह) कहलनि, "हे मूसा, ओकरा फेकि दियौक!"
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى
qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.
ओ (अल्लाह) कहलनि, "ओकरा पकड़ू आ नहि डेराउ, हम ओकरा अपन मूल अवस्था मे वापस क' देब,
وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ
waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.
आ बगलक नीचाँ हाथ राखि दियौक, ओ बिना कोनो दोषक उज्जर (प्रकाशित) निकलत, एकटा आओर चमत्कार जकाँ,
لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ
linuriyaka min āyātinal-kubrā.
ताकि हम अहाँ सभ केँ (किछु) अपन पैघ चिन्ह देखा सकब,
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
फिरौन लग जाउ; ओ सचमुच रेखा पार क’ गेल छथि।”
۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.
"आ अहाँ अपन लोक सँ बेसी तेजी सँ किएक आबि गेलहुँ हे मूसा?"
قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى
qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.
ओ (मूसा) कहलनि, "ओ सभ हमरा पाछाँ लागि रहल छथि आ हम अहाँक पास जल्दबाजी करैत छी, हे हमर प्रभु, जाहि सँ अहाँ (हमरा सँ) प्रसन्न होयब।"
وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ
wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
आ (याद करू) जखन अहाँक प्रभु मूसा केँ (अपन वचन सँ) बजौलनि, "अन्यायिक लोक लग आउ,
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۗ اَلَا يَتَّقُوْنَ
qauma fir‘aun(a), alā yattaqūn(a).
(अर्थात) फिरौन के लोग। अल्लाह सँ कियैक नहि डरैत छथि?
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
ओ (मूसा) कहलनि, “हे हमर प्रभु, हमरा डर अछि जे ओ सभ हमरा संग झूठ बाजत।
وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ
wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).
जाहि सँ हमर छाती कसल लागय आ जीह प्रवाहित नहि हो, तेँ हारून (हमरा संग) पठा दियौक।
وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ
wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).
हम हुनका सभक विरुद्ध पाप केलाक कारणेँ हमरा डर छल जे ओ सभ हमरा मारि देत।”
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).
तेँ अहाँ दुनू गोटे फिरौन लग आबि कऽ कहू जे, “सत्ते, हम सभ समस्त संसारक प्रभुक प्रेरित छी।
فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).
अतः जखन ओ ओतय (आगि केर स्थान) पहुँचलाह तखन हुनका बजाओल गेलनि, "धन्य अछि जे आगि लग अछि, आ जे ओकर चारू कात अछि। महिमा सब संसारक मालिक अल्लाह केर हो।"
يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ
yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).
(अल्लाह कहलनि) "हे मूसा! सचमुच हम अल्लाह छी, परम शक्तिशाली, परम बुद्धिमान।"
اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).
सिवाय ओहि अन्याय के जे तखन (अपने) अधलाह के बाद नीक मे बदलि जाइत छथि (पश्चाताप करैत छथि); त सच मे हम क्षमाशील, परम दयालु छी।
فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْاَيْمَنِ فِى الْبُقْعَةِ الْمُبٰرَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ اَنْ يّٰمُوْسٰىٓ اِنِّيْٓ اَنَا اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
falammā atāhā nūdiya min syāṭi'il wādil aimani fil buq‘atil mubārakati minasy syajarati ay yā mūsā innī anallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
त जखन ओ (मूसा) आगि (स्थान) पर पहुँचलाह त हुनका घाटी के दाहिना कात (दिशा) स, एकटा गाछ स, एकटा धन्य भूमि के टुकड़ा पर बजाओल गेलनि, "हे मूसा! सचमुच, हम अल्लाह छी, सब दुनिया के मालिक छी!
وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).
आ अपन लाठी नीचाँ फेकि दियौक।" तेँ जखन ओ (मूसा) ओकरा (फुर्तीला) साँप जकाँ चलैत देखलक तऽ बिना पाछू तकने पाछू दौड़ि गेल (अल्लाह कहलनि), "हे मूसा! एतय आऊ आ डरब नहि। सत्ते, अहाँ सुरक्षित व्यक्ति छी।
اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).
कमीज के गरदन में हाथ राखू, बिना कोनो दोष के उज्जर (चमकैत) निकलत, आ डरा गेल त हाथ छाती स पकड़ू। ई दू टा चमत्कार अछि जे अहाँक प्रभु (जेकर प्रदर्शन अहाँ करब) द्वारा फिरौन आ हुनकर अधिकारी सभ केँ कयल गेल अछि | सत्ते, ओ सभ दुष्ट लोक छथि।”
وَاَخِيْ هٰرُوْنُ هُوَ اَفْصَحُ مِنِّيْ لِسَانًا فَاَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُّصَدِّقُنِيْٓ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ
wa akhī hārūnu huwa afṣaḥu minnī lisānan fa'arsilhu ma‘iya rid'ay yuṣaddiqunī, innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
आ हमर भाइ हारून, ओ हमरासँ बेसी वाक्पटु छथि, तेँ हुनका हमरा संग हमर सहायकक रूपमे पठा दियौक जे हमर (कहानीक) पुष्टि करथि; सत्ते, हमरा डर अछि जे ओ सभ हमरा नकारत।”
قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِاَخِيْكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطٰنًا فَلَا يَصِلُوْنَ اِلَيْكُمَا ۛبِاٰيٰتِنَا ۛ اَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰلِبُوْنَ
qāla sanasyuddu ‘aḍudaka bi'akhīka wa naj‘alu lakumā sulṭānan falā yaṣilūna ilaikumā - bi'āyātinā - antumā wa manittaba‘akumal-gālibūn(a).
ओ (अल्लाह) कहलनि, "हम अहाँ सभ केँ अहाँक भाइ सँ मजबूत करब (अहाँ सभक मदद करब) आ अहाँ दुनू गोटे केँ बहुत शक्ति देब, जाहि सँ ओ सभ अहाँ सभ लग नहि पहुँचि सकब; (अहाँ दुनू गोटे चलि जायब) हमर चमत्कार ल' क', अहाँ दुनू गोटे आ अहाँक पाछाँ चलयवला जीतब।"
وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).
आरू तोहें (मुहम्मद) तुर (पहाड़) के पास नै छेलियै जबे हम्में (मूसा) के फोन करलियै, बल्कि (हम तोरा भेजने छेलियै) तोरऽ प्रभु के दया के रूप में, ताकि तोहें वू लोगऽ (कुरैश) के चेतावनी द॑ सकियै, जेकरा तोरा स॑ पहल॑ चेतावनी दै वाला सिनी के पास नै गेलऽ छेलै, ताकि वू सबक सीख॑ सक॑ ।
اِذْ نَادٰىهُ رَبُّهٗ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًىۚ
iż nādāhu rabbuhū bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).
जखन परमेश् वर हुनका (मूसा) केँ पवित्र घाटी अर्थात तुवा घाटी मे बजौलनि;
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
फिरौन लग जाउ! सचमुच, सीमा पार क' गेल छथि,
فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰىۙ
fa qul hal laka ilā an tazakkā.
अस्तु (फिर'आउन सँ) कहू, "की अहाँ अपना केँ (त्रुटि सँ) शुद्ध करबाक इच्छा रखैत छी, .
وَاَهْدِيَكَ اِلٰى رَبِّكَ فَتَخْشٰىۚ
wa ahdiyaka ilā rabbika fa takhsyā.
आ हम अहाँ केँ अहाँक प्रभुक बाट पर लऽ जायब जाहि सँ अहाँ हुनका सँ डेरा सकब?”