وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Mpi (yibuka) ntangu Beto gulusaka beno na (Faraon ti) balongoki ya Faraon. Bo pesaka nge mpasi ya ngolo. Bo ke fwa bana na nge ya babakala mpi ke bikisa luzingu ya bana na nge ya bankento. Mpi na ntangu yina yo kele kumekama ya nene ya me katuka na Mfumu na nge.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Yula Bana ya Israele ntalu ya banzikisa ya pwelele ya Beto me pesa bo. Konso muntu yina ta soba mambote ya Allah na nima ya (mambote yina) me kwisila yandi, pana kieleka, Allah kele ngolo mingi na ndola.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Keti nge memonaka ve mafunda ya bantu yina mekatukaka na babwala na bo sambu bo kewaka boma ya lufwa? Na nima Allah tubaka na bo nde: “Beno fwa!” Na nima Allah pesaka bo luzingu. Ya kieleka, Allah ke pesaka makabu na bantu, kansi bantu mingi ke pesaka ve matondo.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Mpi (yibuka) ntangu Moize tubaka na bantu na yandi nde: "O bantu na mono! Beno yibuka nlemvo ya Allah na beno ntangu yandi tulaka baprofete na kati na beno, ye yandi kumisaka beno bantu ya kimpwanza, ye yandi pesaka beno kima yina me pesamaka ntete ve na muntu na kati ya bantu ya nkaka."

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Mesia, mwana ya Maria, vandaka kaka Ntumwa. Na ntwala, bantumwa mingi lutaka. Mpi mama na yandi vandaka muntu yina vandaka kukangama na kyeleka. Mbala mingi bo zole ke diaka madia. Tala mutindu Beto ke tendula baverse (bidimbu ya ngolo) na bo (Bantu ya Mukanda), na nima tala mutindu bo ke baluka (na bampusa na bo) .

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Bantu yina ke buyaka mpi ke buyaka bidimbu na beto, bo kele bantu ya bilungi .

اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ

alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).

Keti bo me mona ve mutindu beto me fwa bandonga mingi ya bantu yina vandaka na ntwala na bo, ata (bandonga yina) Beto me tula kisika na bo na ntoto, disongidila, kukangama yina Beto me pesa beno ve ata fioti. Beto tiamunaka mvula ya ngolo na zulu na bo mpi beto salaka nde banzadi kuluta na nsi na bo, na nima beto fwaka bo sambu na masumu na bo mosi, mpi beto salaka ndonga ya nkaka na nima ya ndonga na bo.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

Mpi nani kele muntu ya kukonda lunungu kuluta muntu yina ke yidika luvunu sambu na Allah, to yina ke buya baverse na yandi? Ya kieleka, bantu ya kukonda lunungu ke vandaka ve ti chance.

قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).

Ya kieleka, Beto zaba nde mambu ya bo ke tuba ke pesa nge (Muhammad) mawa, (kuwa ve mawa) sambu na kieleka bo ke kusa nge ve, kansi bantu ya kukonda lunungu ke buya baverse ya Allah.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Tuba (Muhammad) : « Tendudila mono kana Allah me katula nge makutu ti meso mpi me kanga ntima na nge, nani kele nzambi ya nkaka katula Allah yina kele na ngolo ya kuvutula yo na nge ? Tala mutindu Beto vandaka kutendula (na bo) bidimbu ya ngolo (na Beto) mbala na mbala, kansi bo vandaka kuvutuka nima.

قُلِ اللّٰهُ يُنَجِّيْكُمْ مِّنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ اَنْتُمْ تُشْرِكُوْنَ

qulillāhu yunajjīkum minhā wa min kulli karbin ṡumma antum tusyrikūn(a).

Tuba (Muhammad) : « Allah muntu ke gulusaka beno na bisumbula ti na ba mpasi ya mitindu yonso, kansi na nima beno (vutukaka) na kuvukana ti yandi ».

وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ

wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).

Mpi bantu na nge ke buya yo (ndola) ata yo (ndola) kele ya kieleka. Tuba (Muhamed) : « Mono kele ve na kiyeka na beno ».

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Ya kieleka, banzikisa ya pwelele me katuka na Mfumu na nge. Konso muntu yina ke mona (kieleka), ebuna (mambote) kele sambu na yandi mosi; mpi konso muntu yina kele kifwa-meso (ke monaka ve kieleka), pana yandi muntu ke vidisa. Mpi mono (Muhamed) kele ve nkengidi (na nge).

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

O kimvuka ya ba jinn na bantu! Keti binati-nsangu me kwisa ve na beno katuka na kati na beno, bo me nata baverse na Mono na beno mpi me kebisa beno sambu na lukutakanu ya kilumbu yai? Bo vutulaka nde: "(Ee), beto kele bambangi na beto mosi." Kansi bo kudikusaka na luzingu ya nsi-ntoto yai mpi bo me kumaka bambangi ya bo mosi, nde bo kele bantu ya ke kwikilaka ve.

اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ

au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).

to nde nge (ve) tuba nde: “Kana Mukanda zabisamaka na beto, beto zolaka kutwadisama kuluta bo.” Ya kieleka, ntendula ya pwelele, lutwadisu mpi mawa ya me katuka na Mfumu na nge me kwisila nge. Nani kele muntu ya kukonda lunungu kuluta muntu yina ke buyaka baverse ya Allah mpi ke buyaka yo? Na bilumbu ke kwisa, Beto ta pesa ndola ya ngolo na bantu yina ke buya baverse na Beto, sambu bo ke buya ntangu yonso.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

Mpi ya kieleka, Beto me tula beno na ntoto mpi kuna Beto me pesa beno (kisika ya) luzingu. (Kansi) nge ke pesa matondo fioti kibeni.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Ya kieleka, bantu yina ke buya bidimbu na Beto mpi ke kudikumisa sambu na yo, bakielo ya zulu ta kangukila bo ve, bo ta kota mpi ve na Paladisu, tii kuna shamo ta luta na disu ya ntunga. Mpila yina Beto ke pesaka lufutu na bantu yina ke salaka mambu ya mbi.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(disongidila) bantu yina kekumisaka dibundu na bo nsaka mpi nsaka, mpi luzingu ya inza mekusaka bo. Yo yina na kilumbu yai (Kilumbu ya Lusambisu), Beto ke vila bo mutindu bo vilaka ntete lukutakanu ya bubu, ye sambu bo buyaka baverse na Beto.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Mpi keti beno ke yituka nde lukebisu mosi me katuka na Mfumu na beno na nzila ya muntu mosi na kati na beno, sambu na kukebisa beno mpi sambu beno kuma bantu ya lusambu, sambu beno wila beno mawa?

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Mpi keti beno ke yituka mutindu lukebisu mosi me katuka na Mfumu na beno na nzila ya muntu mosi na kati na beno, sambu na kukebisa beno? Beno yibuka ntangu yandi salaka beno ba calife na nima ya bantu ya Noa, ye yandi lutaka beno na ngolo ya nitu ti na nitu. Na yawu, yibuka balusakumunu ya Allah sambu nge vanda na chance. ”

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Mpi beno yibuka ntangu Yandi kumisaka beno bakalifa na nima ya bantu ya Ad mpi yandi tulaka beno na ntoto. Nge ke tungaka banzo ya kimfumu na bisika ya patatalu mpi nge ke salaka banzo na zulu ya bangumba. Yo yina beno yibuka balusakumunu ya Allah mpi beno sala ve mambu ya mbi na ntoto.

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Mpi beno vanda ve na konso nzila na kupesaka boma mpi na kukangaka bantu ya lukwikilu nzila ya Allah mpi na kuzolaka kukatula yo. Beno yibuka ntangu beno vandaka fioti, na nima Allah kumisaka ntalu na beno mingi. Mpi tula dikebi na mambu yina ke kuminaka bantu yina ke bebisaka bima.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Mpi bayina ke buya bidimbu na Beto, Beto ta bika bo malembe-malembe kukulumuka (na ndambu ya lufwa) na mitindu ya bo me zaba ve.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

Mpi ya kieleka, Beto fwaka bantu na ntwala na nge, ntangu bo salaka mambu ya kukonda lunungu, ata binati-nsangu na bo kwisaka ti bansangu (ya kieleka), kansi bo zolaka ve kundima ata fioti. Mpila yina Beto ke pesaka lufutu na bantu yina ke salaka masumu.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

Mpi ntangu Beto ke wilaka bantu mawa, na nima ya kukutana ti kigonsa, bo ke salaka mbala mosi luvunu yonso (na) bidimbu na Beto. Tuba nde: “Allah ta baka ndola ya nswalu (sambu na luvunu yina).” Ya kieleka, bawanzio na beto ke monaka luvunu na nge.

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Kansi ntangu Allah gulusaka bo, na kifulu na yo bo salaka mambu ya kukonda lunungu na ntoto kukonda ata (kikuma mosi) ya mbote. O bantu! Ya kieleka, kigonsa ya kukonda lunungu na nge ta bwila nge; yo kele kaka kiese ya luzingu ya nsi-ntoto, ebuna na Beto nge ta vutuka, na nima Beto ta songa nge mambu ya nge me sala.

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Mpi inki kele mambu ya bantu yina ke salaka luvunu na Allah na kilumbu ya lufutumuku ke funda yandi? Ya kieleka, Allah kele kibeni ti makabu (ya yandi me pesa) na bantu, kansi mingi na kati na bo ke pesaka ve matondo.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنٰهَا مِنْهُۚ اِنَّهٗ لَيَـُٔوْسٌ كَفُوْرٌ

wa la'in ażaqnal-insāna minnā raḥmatan ṡumma naza‘nāhā ‘anh(u), innahū laya'ūsun kafūr(un).

Mpi kana Beto pesa nlemvo na Beto na muntu, ebuna Beto vutudila yandi yo, yandi ta kuma kibeni muntu ya kukonda kivuvu mpi ya kukonda ntonda.

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

O bantu zole ya boloko! Inki kele mbote, banzambi ya mutindu na mutindu to Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso, Nkwa-Ngolo Yonso?

وَاٰتٰىكُمْ مِّنْ كُلِّ مَا سَاَلْتُمُوْهُۗ وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَاۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُوْمٌ كَفَّارٌ ࣖ

wa ātākum min kulli mā sa'altumūh(u), wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innal-insāna laẓalūmun kaffār(un).

Mpi Yandi me pesa nge bima yonso ya nge ke lomba Yandi. Mpi kana beno tanga balusakumunu ya Allah, beno ta kuka ve kutanga yo. Ya kieleka, bantu kele bantu ya kukonda lunungu mingi mpi ya ke buyaka mingi (balusakumunu ya Allah).

خَلَقَ الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

khalaqal-insāna min nuṭfatin fa iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

Yandi gangaka muntu na masa ya babakala, mpi yandi kumaka muntu ya kewakanaka ve pwelele.

ثُمَّ اِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma iżā kasyafaḍ-ḍurra ‘ankum iżā farīqum minkum birabbihim yusyrikūn(a).

Na nima ntangu Yandi me katula mpasi na beno, bankaka na kati na beno ke vukisaka banduku ti Nzambi ti (bankaka).

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِالْاُنْثٰى ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌۚ

wa iżā busysyira aḥaduhum bil-unṡā ẓalla wajhuhū muswaddaw wa huwa kaẓīm(un).

Ya kieleka, kana bo me zabisa mosi na kati na bo (lubutuku ya) mwana ya nkento, luse na yandi ke kumaka ndombe (mbwaki), mpi yandi ke waka makasi mingi.

يَتَوٰرٰى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوْۤءِ مَا بُشِّرَ بِهٖۗ اَيُمْسِكُهٗ عَلٰى هُوْنٍ اَمْ يَدُسُّهٗ فِى التُّرَابِۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

yatawārā minal-qaumi min sū'i mā busysyira bih(ī), ayumsikuhū ‘alā hūnin am yadussuhū fit-turāb(i), alā sā'a mā yaḥkumūn(a).

Yandi bumbanaka na ntwala ya bantu, sambu bo zabisaka yandi nsangu yina ya mbi. Keti yandi ta kudisa yo ti (urse) nsoni to yandi ta kotisa yo na ntoto (na luzingu)? Yibuka mutindu (desizio) yina bo bakaka vandaka mbi.

وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ فِى الرِّزْقِۚ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَاۤدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰى مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌۗ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

wallāhu faḍḍala ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍin fir-rizq(i), famal-lażīna fuḍḍilū birāddī rizqihim ‘alā mā malakat aimānuhum fahum fīhi sawā'un afa bini‘matillāhi yajḥadūn(a).

Mpi Allah me zola bankaka na kati na beno kuluta bankaka na yina me tala madia, kansi bayina me luta (na madia na bo) ke zola ve kupesa madia na bo na bansadi yina bo kele na yo, na mpila nde bo zole (kuwa) madia. Sambu na nki bo ke buyaka lutondo ya Allah?

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Mpi Allah salaka nge nduku (bakala to nkento) na kati ya mutindu na nge mosi mpi yandi salaka bana ti bana sambu na nge na nduku na nge, mpi yandi pesaka nge madia ya mbote. Sambu na nki bo ke kwikilaka na luvunu mpi ke buyaka balusakumunu ya Allah?

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

fa in tawallau fa innamā ‘alaikal-balāgul-mubīn(u).

Yo yina kana bo vutuka nima, pana zaba nde mukumba ya bo me tula nge (Muhammad) kele kaka ya kuzabisa (nsangu ya Allah) pwelele.

يَعْرِفُوْنَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُوْنَهَا وَاَكْثَرُهُمُ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

ya‘rifūna ni‘matallāhi ṡumma yunkirūnahā wa akṡaruhumul-kāfirūn(a).

Bo zaba balusakumunu ya Allah, na nima bo ke buyaka yo mpi mingi na kati na bo kele bantu ya ke buyaka Allah.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Mpi Allah me sala mbandu (ya) ntoto yina vandaka ntete na lutaninu mpi na ngemba, madia kwisaka na yo mingi katuka na bisika yonso, kansi (bantu na yo) buyaka balusakumunu ya Allah, yo yina Allah tulaka bo mpasi ya nzala mpi ya boma, sambu na mambu yina bo salaka.

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

Mpi kana kigonsa me simba nge na nzadi-mungwa, nge ta vidisa kibeni bima yonso ya nge (lendaka) binga, katula kaka Yandi. Kansi ntangu Yandi pesaka beno na ntoto, beno balukaka (na Yandi). Mpe bantu ke vandaka ntangu yonso na kubuya (kukonda ntonda).

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

Mpi kana beto pesa muntu kiese, yandi ta vutuka kibeni nima mpi ta kuditanina ti lulendo; mpi ntangu mpasi ta bwila yandi, yandi ta vidisa kibeni kivuvu.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Mpi nani kele muntu ya kukonda lunungu kuluta muntu yina bo me kebisaka na baverse ya Mfumu na yandi, na nima yandi me buya yo mpi me vila mambu yina maboko na yandi zole me sala? Ya kieleka, Beto me kanga ntima na bo, (sambu bo bakisa yo ve), mpi (Beto me tula mpi) bima ya kukanga na makutu na bo. Ata nge (Muhammad) ke binga bo na lutwadisu, bo ta baka kibeni ve lutwadisu kimakulu.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Mpi Beto kumisaka zulu ludi ya bo ke taninaka, kansi bo ke buyaka kaka bidimbu (ya bunene ya Allah) (ntangu, ngonda, mupepe, matuti, mpi buna na buna).

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Tuba nde: “Nani ta tanina beno mpimpa ti mwini na (mpasi ya) Allah, Muntu ya kuluta mawa?” Kansi bo ke zolaka ve kuyibuka Mfumu na bo.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ

innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).

Ya kieleka, Allah ke taninaka bantu yina ke kwikilaka. Ya kieleka, Allah ke zolaka ve muntu yina ke tekaka mpi ke ndimaka ve balusakumunu na yandi.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ

wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).

Mpi yandi muntu pesaka nge luzingu, na nima yandi fwaka nge, na nima yandi vutulaka nge na luzingu (na kilumbu ya lufutumuku). Ya kyeleka, bantu kevandaka mpenza ve ti ntonda.

۞ وَلَوْ رَحِمْنٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِّنْ ضُرٍّ لَّلَجُّوْا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau raḥimnāhum wa kasyafnā mā bihim min ḍurril lalajjū fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Mpi kana Beto wilaka bo mawa, mpi Beto katulaka mpasi yina kuminaka bo, kieleka bo zolaka kulanda na kunikana na kifu na bo.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī yuḥyī wa yumītu wa lahukhtilāful-laili wan-nahār(i), afalā ta‘qilūn(a).

Mpi yandi muntu salaka sambu na nge kuwa, kumona, ti kansansa, kansi fioti mpamba nge ke pesa matondo.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Mpi ya kieleka, Beto me lutisa yo (mvula) na kati na bo sambu bo baka dilongi; kansi bantu mingi ke zolaka ve kuvanda (kupesa matondo), bo ke buyaka nkutu (balusakumunu).

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةًۗ وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).

Ya kieleka, na kati ya bantu ya mutindu yina kele ti bidimbu (ya bunene ya Allah), kansi mingi na kati na bo ke kwikilaka ve.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).

Ya kieleka, na bantu ya mutindu yina kele ti kidimbu (ya ngolo ya Allah), kansi mingi na kati na bo ke kwikilaka ve.

قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ

qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).

Yo yina, beno wa Allah boma mpi beno lemfukila mono, .

اِنْ هٰذَآ اِلَّا خُلُقُ الْاَوَّلِيْنَ ۙ

in hāżā illā khuluqul-awwalīn(a).

mpi bikala ya kukangama na Yandi yina me pesa nge mambu yina nge me zaba.

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Sambu na inki nge ke kwendaka na babakala sambu na (kulungisa) bampusa (na nge), kansi ve (kutala) bankento? Ya kieleka, beno kele bantu ya ke zaba ve (malanda ya mambu ya beno ke sala).

وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ

wa inna rabbaka lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Banda ntama bo ke bangisaka beto na mambu yai (kilumbu ya lufutumuku); beto na ba mbuta na beto. Ya kieleka, yo kele kaka disolo ya bantu ya ntama."

۞ وَاِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ اَخْرَجْنَا لَهُمْ دَاۤبَّةً مِّنَ الْاَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ اَنَّ النَّاسَ كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

wa iżā waqa‘al-qaulu ‘alaihim akhrajnā lahum dābbatam minal-arḍi tukallimuhum annan-nāsa kānū bi'āyātinā lā yūqinūn(a).

Mpe ya kieleka, (Quran) kele kibeni lutwadisu mpi mawa sambu na bantu yina ke kwikilaka.

وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ فَوْجًا مِّمَّنْ يُّكَذِّبُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma naḥsyuru min kulli ummatin faujam mimmay yukażżibu bi'āyātinā fahum yūza‘ūn(a).

Ya kieleka, Mfumu na nge ta yidika (mambu) na kati na bo na nsiku na yandi, mpi yandi kele Nkwa-Ngolo Yonso, Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso.

وَقَالُوْٓا اِنْ نَّتَّبِعِ الْهُدٰى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ اَرْضِنَاۗ اَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَّهُمْ حَرَمًا اٰمِنًا يُّجْبٰٓى اِلَيْهِ ثَمَرٰتُ كُلِّ شَيْءٍ رِّزْقًا مِّنْ لَّدُنَّا وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālū in natabi‘il-hudā ma‘aka nutakhaṭṭaf min arḍinā, awalam numakkil lahum ḥaraman āminay yujbā ilaihi ṡamarātu kulli syai'ir rizqam mil ladunnā wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Bantu yina beto pesaka bo Mukanda na ntwala ya Qur’an, bo kwikilaka (mpi) na yo (Qur’an).

قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ عِنْدِيْۗ اَوَلَمْ يَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهٖ مِنَ الْقُرُوْنِ مَنْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَّاَكْثَرُ جَمْعًا ۗوَلَا يُسْـَٔلُ عَنْ ذُنُوْبِهِمُ الْمُجْرِمُوْنَ

qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilmin ‘indī, awalam ya‘lam annallāha qad ahlaka min qablihī minal-qurūni man huwa asyaddu minhu quwwataw wa akṡaru jam‘ā(n), wa lā yus'alu ‘an żunūbihimul-mujrimūn(a).

Mpi yo kele sambu na mawa na yandi ya yandi salaka sambu na beno mpimpa ti mwini, sambu beno pema na mpimpa mpi sambu beno sosa ndambu ya lutondo na yandi (na ntangu) mpi sambu beno pesa yandi matondo.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

Allah salaka zulu ti ntoto na nswa. Ya kieleka, na yina me tala kibeni bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke kwikilaka.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

O bansadi na mono ya kwikama! Ya kieleka, ntoto na Mono kele nene, yo yina beno samba Mono (mosi).

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

Mpi bigangwa ikwa ya kezingaka yina ketambulaka lenda (lenda ve) kunata ve (kukeba) madya na bo mosi. Allah kele muntu ke pesaka yandi ti beno madia. Yandi ke waka mambu yonso, yandi ke zabaka mambu yonso.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

Mpi kana nge yula bo nde: “Nani salaka zulu ti ntoto mpi yalaka ntangu ti ngonda?” Ya kieleka, bo ta pesa mvutu nde: “Allah.” Ebuna sambu na inki bo lenda vutuka (na kieleka).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Allah ke pesaka madia na bantu yina yandi me zola na kati ya bansadi na yandi mpi yandi (mpi) ke tulaka ndilu na yo sambu na yandi. Ya kieleka, Allah me zaba mambu yonso.

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

Yandi ke sala bingana sambu na beno katuka na beno mosi. Keti (nge zola kana) mosi na kati ya bansadi ya nge kele na yo, kukuma nduku sambu na nge na (kuvanda) ti madia ya beto me pesa nge, na mpila nde nge kuma kiteso mosi ti bo na diambu yai, ebuna nge ke tina bo boma mutindu nge ke tina nkweno na nge boma. Mpila yina Beto ke tendula baverse sambu na bantu ya ke bakisa.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

na kuvutukaka na kubalula ntima na Yandi mpi kuwa Yandi boma mpi kusala bisambu mpi kuvanda ve na kati ya bantu yina ke vukisaka Nzambi, .

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

Mpi na kati ya bidimbu na yandi (ya bunene na yandi) kele nde yandi ke tinda mupepe bonso muntu ya ke nata nsangu ya mbote mpi sambu beno kuwa ndambu ya lutondo na yandi mpi sambu bamaswa lenda tambula na ntuma na yandi mpi (mpi) sambu beno sosa ndambu ya makabu na yandi, mpi sambu beno pesa matondo.

اَلَمْ تَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَاَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهٗ ظَاهِرَةً وَّبَاطِنَةً ۗوَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ

alam tarau annallāha sakhkhara lakum mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa asbaga ‘alaikum ni‘amahū ẓāhirataw wa bāṭinah(tan), wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).

Mpi kana bo zole ke pusa nge na ngolo na kuvukisa banduku ti Mono na kima ya nge kele na nzayilu ve, pana lemfukila bo ve, mpi vukisa bo mbote na inza, mpi landa nzila ya bantu yina ke vutuka na Mono. Ebuna na Mono kele kuvutuka na nge, ebuna Mono ta songa nge mambu ya nge me sala.

وَاِذَا غَشِيَهُمْ مَّوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُّقْتَصِدٌۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُوْرٍ

wa iżā gasyiyahum maujun kaẓ-ẓulali da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri faminhum muqtaṣid(un), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illā kullu khattārin kafūr(in).

Mpi kana banti ya ntoto kukumaka bapeni mpi banzadi-mungwa (menja .

ثُمَّ سَوّٰىهُ وَنَفَخَ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِهٖ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma sawwāhu wa nafakha fīhi mir rūḥihī wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

Allah salaka zulu ti ntoto ti mambu ya kele na kati na yo na bamvula sambanu, na nima yandi zingaka na zulu ya ‘Arsh. Sambu na nge muntu mosi ve kele nsadisi to nsadisi katula kaka Yandi. Ebuna, keti nge ketula ve dikebi?

اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ

innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).

Bo tubaka nde: “Mfumu na beto, kieleka beto lemfukilaka bamfumu ti bamfumu na beto, na nima bo vilaka beto na nzila (ya mbote).

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

Keti yandi ke yidika luvunu sambu na Allah to yandi kele kilawu?” (Ve), kansi bantu yina kekwikilaka ve na luzingu na nima ya lufwa kele na mpasi mpi na kifu mingi kuluta.

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

ie) kusala kitini ya nene ya binwaninu mpi kutesa nsinga ya nsinga; mpi sala bisalu ya mbote. Ya kieleka, mono ke monaka mambu yonso ya beno ke salaka.

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Yo yina ntangu Beto tulaka lufwa sambu na yandi (Sulaiman), kima mosi ve songaka bo lufwa na yandi katula kaka ba nsusu yina vandaka kudia nti na yandi. Yo yina ntangu yandi bwaka, ba jinn zabaka nde kana bo zaba mambu ya ke monanaka ve bo ta bikala ve na mpasi ya nsoni.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Mpi kisambu (lusadisu) ya me katuka na yandi kele mfunu kaka sambu na bantu yina yandi me pesa nzila (na kubaka kisambu yina). Yo yina, ntangu boma me katuka na ntima na bo, bo ke tuba nde: “Mfumu na beno me tuba inki?” Bo vutulaka nde: "(Bangogo) kele kieleka," mpi Yandi kele Muntu ya Kuluta Kuzanguka, Muntu ya Kuluta Nene.

لِيَأْكُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖۙ وَمَا عَمِلَتْهُ اَيْدِيْهِمْ ۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

liya'kulū min ṡamarihī wa mā ‘amilathu aidīhim, afalā yasykurūn(a).

Bansadi yai vandaka kuwa mawa mingi kibeni, konso ntangu yina kinati-nsangu vandaka kukwisa na bo, bo vandaka kuseka yandi ntangu yonso.

وَلَهُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

wa lahum fīhā manāfi‘u wa masyārib(u), afalā yasykurūn(a).

Mpi konso muntu ya Beto ta yika luzingu na yandi, Beto ta vutula yandi na luyantiku ya luzingu (na yandi). Ebuna sambu na nki bo ke bakisa ve?

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Ya kieleka, Beto me tinda Mukanda (Quran) na nge (Muhammad) ti (kunata) kieleka. Yo yina beno samba Allah na masonga mpi na masonga yonso na dibundu na beno.

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَاۖ ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّاۙ قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ ۗبَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa'iżā massal-insāna ḍurrun da‘ānā ṡumma iżā khawwalnāhu ni‘matam minnā, qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilm(in), bal hiya fitnatuw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

To keti bo ke bakaka nsadisi ya nkaka katula kaka Allah. Tuba nde, “Keti (nge bakaka bo mpi) ata bo vandaka ve ti kima mpi bo vandaka kubakisa ve?”

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Yo yina vanda ntima-nda, kieleka lusilu ya Allah kele kieleka, mpi lomba ndolula sambu na masumu na nge mpi kudipesa lukumu ntangu nge ke kumisaka Mfumu na nge na nkokila mpi na suka.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

Mpi kana Beto kumisaka Qur’an kutanga na ndinga ya nkaka ve ya Kiarabi, bo zolaka kutuba nde: “Sambu na nki baverse ke tendulamaka ve?” Keti yo me fwana nde (Quran) kuvanda na ndinga ya nkaka katula Kiarabi sambu na bantu ya Arabi? Tuba nde: "Quran kele lutwadisu ti kubeluka sambu na bantu ya ke kwikilaka. Mpi bayina ke kwikilaka ve kele ti bima ya ke kangaka makutu na bo, mpi (Quran) kele mpimpa sambu na bo. Bo kele (bonso) bantu ya bo me binga katuka na kisika mosi ya ntama."

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

Mpi ya kieleka, Beto pesaka Moize Mukanda (Torah) mpi bo tulaka ntembe na yo. Kana lukanu ya ntete ya Mfumu na nge vandaka ve, bantu yina vandaka kukwikila ve zolaka kufwa. Mpi ya kyeleka bo vandaka na keti-keti ya ngolo sambu na yo.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Ya kieleka, foti kele kaka na bantu yina ke salaka bantu mambu ya kukonda lunungu mpi ke lutaka bandilu na ntoto kukonda (na yina me tala) kieleka. Bo bakaka mpasi ya ngolo.

وَجَعَلُوْا لَهٗ مِنْ عِبَادِهٖ جُزْءًا ۗاِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ مُّبِيْنٌ ۗ ࣖ

wa ja‘alū lahū min ‘ibādihī juz'ā(n), innal-insāna lakafūrum mubīn(un).

Mpi kana nge yula bo nde: “Nani salaka zulu ti ntoto?” Ya kieleka, bo ta pesa mvutu nde: “Bima yonso me gangamaka na Nkwa-Ngolo Yonso, Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso.”

وَلَقَدْ مَكَّنّٰهُمْ فِيْمَآ اِنْ مَّكَّنّٰكُمْ فِيْهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَّاَبْصَارًا وَّاَفْـِٕدَةًۖ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ اَبْصَارُهُمْ وَلَآ اَفْـِٕدَتُهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِذْ كَانُوْا يَجْحَدُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannāhum fīmā im makkannākum fīhi wa ja‘alnā lahum sam‘aw wa abṣāraw wa af'idah(tan), famā agnā ‘anhum sam‘uhum wa lā abṣāruhum wa lā af'idatuhum min syai'in iż kānū yajḥadūna bi'āyātillāhi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Mpi muntu yina tubilaka bibuti na yandi nde, “Ah.” Keti beno zole kebisaka mono nde mono ta futumuka (na maziamu), ata bantu mingi na ntwala na mono me fwaka? Na nima bibuti lombaka lusadisu na Allah (bo tubaka nde), "Mawa na beno, beno kwikila! Ya kieleka, lusilu ya Allah kele kieleka." Na nima yandi (mwana) tubaka nde, "Yai kele kaka disolo ya bantu ya ntama."

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

katuka na masa ya babakala, kana yo me basika, .

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

longa yandi na kutuba mbote.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Mpi Yandi me tombula zulu mpi me sala equilibre, .

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

mpi kutanina bukatikati yina na lunungu mpi kukulumusa ve bukatikati yina.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

mpi bambuma ya bo me katula mpusu mpi bintuntu ya nsudi ya kitoko.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Yandi gangaka muntu na ntoto ya kuyuma bonso mabungu, .

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ ࣖ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Yandi bikaka nde banzadi-mungwa zole kuluta mpi yo kutanaka, .

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

kansi luse ya Mfumu na nge yina kele na bunene ti nkembo ke bikala mvula na mvula.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Mambu ya kele na zulu ti na ntoto ke lombaka Yandi ntangu yonso. Konso ntangu yandi ke vandaka ti bisalu mingi.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Beto ta tula dikebi ya mvimba na beno, O (kimvuka ya) bantu ti ba jinn!

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

O kimvuka ya ba jinn na bantu! Kana nge lenda kota (na zulu) ya zulu ti ya ntoto, pana kota. Nge ta kuka ve kukota na kati na yo katula kaka na ngolo (ya me katuka na Allah).

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ ࣖ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۙ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fabi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ebuna inki mambote ya Mfumu na nge nge ta buya?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Bo tambulaka kuna mpi na kati ya masa yina vandaka kupela.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Mpi sambu na konso muntu yina ke wa boma ya kukutana ti Mfumu na yandi, zulu kele zole.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Zulu yonso zole kele ti banti mpi bambuma ya mutindu na mutindu.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Na zulu zole kele ti banto zole ya masa yina ke basikaka.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Na zulu zole kele ti bambuma ya mutindu na mutindu zole-zole.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۙ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Bo vandaka kuditudila tapis mosi yina kati na yo vandaka ti soie ya ngolo. Mpi bambuma na zulu yonso zole lenda (kubuka) penepene.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Na zulu kele ti bawanzyo yina ketulaka ndilu na kumona, yina bantu to ba jinn mesimbaka ntete ve.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Bonso nde yo vandaka mayaka ya kut mpi ya marjan.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Kukonda lufutu ya mbote ya nkaka katula kaka mbote (mpi).

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Mpi katula bazulu yai zole, kele ti bazulu zole ya nkaka.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

zulu yonso zole (tala) na langi ya vert ya ngolo.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Na kati na yo yonso zole (zulu) kele ti banto zole ya ke basikaka.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Na zulu yonso zole kele ti bambuma, badati mpi bagrenade.

وَتَجْعَلُوْنَ رِزْقَكُمْ اَنَّكُمْ تُكَذِّبُوْنَ

wa taj‘alūna rizqakum annakum tukażżibūn(a).

Beto salaka yo (tiya yina) sambu na lukebisu mpi bima ya mfunu sambu na bantu yina ke salaka nzietelo.

اَمَّنْ هٰذَا الَّذِيْ يَرْزُقُكُمْ اِنْ اَمْسَكَ رِزْقَهٗ ۚ بَلْ لَّجُّوْا فِيْ عُتُوٍّ وَّنُفُوْرٍ

am man hāżal-lażī yarzuqukum in amsaka rizqah(ū), bal lajjū fī ‘utuwwiw wa nufūr(in).

Ya kyeleka, bantu yina kewaka Mfumu na bo boma, yina kemonanaka ve na meso na bo, tabaka ndolula mpi matabisi ya nene.

قُلْ هُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

qul huwal-lażī ansya'akum wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

Keti yo (me fwana) nde Allah yina salaka yo kuzaba ve? Mpi Yandi kele Muntu ya Kuluta Kubumbana, Muntu ya Kezabaka Mambu Yonso.

كَلَّآ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰىٓ ۙ

kallā innal-insāna layaṭgā.

na nima Beto vutulaka yandi na kisika ya kuluta nsi, .

اَنْ رَّاٰهُ اسْتَغْنٰىۗ

ar ra'āhustagnā.

katula kaka bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka mambu ya mbote; na nima bo tabaka matabisi ya kukonda ndilu.

اِنَّ الْاِنْسَانَ لِرَبِّهٖ لَكَنُوْدٌ ۚ

innal-insāna lirabbihī lakanūd(un).

sambu kieleka Mfumu na beno me pesa ntuma (mambu ya mutindu yina). na yandi

وَاِنَّهٗ عَلٰى ذٰلِكَ لَشَهِيْدٌۚ

wa innahū ‘alā żālika lasyahīd(un).

Na kilumbu yina, bantu vandaka kubasika na maziamu na bo na bimvuka, sambu bisalu na bo yonso kumonisama na bo.