وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Һеҙҙе Фирғәүендән һәм Фирғәүендең шәкерттәренән ҡотҡарған саҡтарҙы иҫкә төшөрөгөҙ. Улар һиңә ҡаты ғазаптар килтерҙе. Улар һинең улдарыңды һуйып, ҡыҙҙарыңды ғүмерҙән һаҡлай. Ул осраҡта Раббығыҙ тарафынан ҙур һынау булыр.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Исраил балаларынан һора: Беҙ уларға күпме ап-асыҡ дәлилдәр бирҙек. Кем (ул ниғмәттәр) үҙенә килгәндән һуң Аллаһтың ниғмәттәрен алмаштырһа, ысынлап та, Аллаһтың язаһы бик ҡаты.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Үлемдән ҡурҡып, тыуған ҡалаларын ташлап киткән меңәрләгән кешеләргә иғтибар итмәнегеҙме? Шунан Аллаһ уларға: «Үлегеҙ!» Шунан һуң Аллаһ Тәғәлә уларға ғүмер бирҙе. Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә кешеләргә бүләктәр бирә, ләкин күпселек кешеләр шөкөр итмәй.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Муса үҙ халҡына: «Эй, халҡым, Аллаһтың һеҙгә биргән ниғмәтен иҫкә төшөрөгөҙ, Ул һеҙҙең арағыҙға пәйғәмбәрҙәр тәғәйенләне, һеҙҙе ирекле халыҡ итте һәм һеҙгә башҡа халыҡтар араһында бер кемгә лә бирелмәгән нәмәләрҙе бирҙе!»

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Мәрйәм улы Мәсих тик Илсе генә булған. Быға тиклем бер нисә апостол үткән. Ә әсәһе хәҡиҡәткә йәбешкән кеше булған. Икеһе лә, ғәҙәттә, ризыҡ ашай. Уларға (китап әһелдәре) аяттарҙы (ҡөҙрәт ғәләмәттәрен) нисек аңлатыуыбыҙҙы күҙәтегеҙ, һуңынан уларҙың (нәфселәре менән) нисек ситкә боролоуҙарын күҙәтегеҙ.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Кәферҙәр һәм аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусылар, улар йәһәннәм әһелдәре булыр.

اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ

alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).

Беҙ үҙҙәренән алда күпме быуындарҙы юҡ иткәнебеҙгә иғтибар итмәнеләрме, хатта (ул быуындарҙы) Ер йөҙөндәге урындарын, йәғни һеҙгә бер ҡасан да бирмәгән ныҡлыҡты нығыттыҡ. Беҙ уларға ҡойма ямғыр яуҙырҙыҡ, аҫтарынан йылғалар ағыҙҙыҡ, һуңынан уларҙы үҙ гонаһтары өсөн һәләк иттек һәм уларҙың быуындары артынан икенсе быуын барлыҡҡа килтерҙек.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

Аллаһҡа ҡаршы ялған уйлап сығарған йәки Уның аяттарын ялғанға сығарған кешенән дә залимыраҡ кем булыр? Ысынлап та, ғәҙелһеҙҙәр бәхетһеҙ.

قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).

Ысынлап та, Беҙ беләбеҙ: уларҙың һүҙҙәре һине (Мөхәммәтте) ҡайғырта, (ҡайғырма), сөнки ысынында улар һиңә ялған һөйләмәй, ә залим халыҡ Аллаһтың аяттарын инҡар итә.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): «Әгәр ҙә Аллаһ һинең ишетеү һәм күреү һәләтеңде тартып алһа, йөрәгеңде япһа, уларҙы һиңә ҡайтарырға ҡөҙрәтле Аллаһтан башҡа кем илаһ бар?» Күҙәгеҙ, нисек Беҙ уларға ҡөҙрәтебеҙҙең ғәләмәттәрен ҡат-ҡат аңлаттыҡ, ләкин улар ситкә боролоп торҙо.

قُلِ اللّٰهُ يُنَجِّيْكُمْ مِّنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ اَنْتُمْ تُشْرِكُوْنَ

qulillāhu yunajjīkum minhā wa min kulli karbin ṡumma antum tusyrikūn(a).

(Мөхәммәткә): «Һеҙҙе бәләнән һәм төрлө бәләләрҙән Аллаһ ҡотҡара, әммә һеҙ Уға тиңдәш итеп ҡайтаһығыҙ», — тип әйтегеҙ.

وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ

wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).

Һинең халҡың, ул (ғазап) хаҡ булһа ла, уны (ғазапты) инҡар итә. (Мөхәммәткә): «Мин һеҙҙең өҫтөгөҙҙә етәкселек итмәйем», — тип әйт.

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Ысынлап та, һинең Раббыңдан асыҡ дәлилдәр килде. Кем (хәҡиҡәтте) күрһә, ул саҡта (файҙа) үҙе өсөн; ә кем һуҡыр булһа (хәҡиҡәтте күрмәй), шул саҡта ул юғалтыуға дусар булыр. Ә мин (Мөхәммәт) (һеҙҙең) һаҡсы түгел.

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

Эй, ендәр һәм кешеләр синыфы! Һеҙгә үҙ арағыҙҙан пәйғәмбәрҙәр килмәнеме, улар һеҙгә Минең аяттарымды еткерҙеләр һәм был көндө осрашыу тураһында һеҙҙе иҫкәрттеләрме ни? Улар: «(Эйе), беҙ үҙебеҙҙең шаһиттарыбыҙ», — тип яуап бирҙеләр. Әммә улар донъя тормошона алданды һәм үҙҙәренә ҡаршы шаһит булып китте, улар кафыр.

اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ

au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).

йәки һеҙ: «Әгәр ҙә беҙгә Китап индерелһә, беҙ уларҙан да тура юлға баҫҡан булыр инек», — тип әйтмәҫһегеҙ. Ысынлап та, һеҙгә Раббығыҙҙан асыҡ аңлатма, тура юл һәм рәхмәт килде. Аллаһтың аяттарын ялғанға сығарған һәм уларҙан йөҙ сөйөргән кешенән дә залимыраҡ кем бар? Киләсәктә Беҙ аяттарыбыҙҙан ситләшкәндәрҙе ҡаты яза менән бүләкләйәсәкбеҙ, сөнки улар һәр ваҡыт ситләшәләр.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ һине Ер йөҙөнә урынлаштырҙыҡ һәм унда һиңә йәшәү сығанағы бирҙек. (Әммә) һеҙ бик аҙ рәхмәтлеһегеҙ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Ысынлап та, аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарып, улар менән ғорурланғандарға күк ҡапҡалары асылмаҫ һәм улар

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(атап әйткәндә) үҙ динен уйын һәм шаяртыу яһаусылар һәм улар донъя тормошо менән алданған. Шулай итеп, был көндө (Ҡиәмәт көнөндә), Беҙ уларҙы элек бөгөнгө осрашыуҙы онотҡан кеүек, һәм Беҙҙең аяттарыбыҙҙы инҡар иткәндәре өсөн онотабыҙ.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн һәм һеҙ тәҡүәле булыу өсөн, мәрхәмәтле булыу өсөн, үҙ арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы?

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы? Нух ҡәүеменән һуң һеҙҙе хәлфәләр итеп ҡуйғанын, физик көс һәм буй-һын буйынса һеҙҙән өҫтөн булғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Шулай булғас, бәхетле булһын өсөн, Аллаһ биргән ниғмәттәрҙе иҫкә төшөрөгөҙ. ”

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Әд халҡынан һуң һеҙҙе хәлфә итеп, ер йөҙөнә урынлаштырғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Тигеҙ урындарҙа һарайҙар төҙөйһөгөҙ, ҡалҡыулыҡтарҙа өйҙәр уйып эшләйһегеҙ. Шулай булғас, Аллаһтың ниғмәттәрен иҫкә төшөрөгөҙ һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырмағыҙ.

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Мөьминдәрҙе ҡурҡытып, Аллаһ юлынан ҡамасаулап, уны ситкә йүнәлтергә теләп, бер юлға ла ултырмағыҙ. Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ: һеҙ әҙ булғанығыҙҙы, һуңынан Аллаһ һеҙҙең һанығыҙҙы арттырҙы. Ә зыян килтергәндәрҙең нимә булыуына иғтибар итегеҙ.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларҙы Беҙ уларҙы яйлап (һәләкәткә табан), үҙҙәре белмәгән юл менән ебәрербеҙ.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

Ысынлап та, пәйғәмбәрҙәре (ысын) мәғлүмәт менән килгән булһалар ҙа, һинән алда булған халыҡты, улар ғәҙелһеҙлек ҡылғанда, һәләк иттек, әммә улар бөтөнләй иман килтерергә теләмәне. Беҙ гонаһ ҡылғандарҙы шулай бүләкләйбеҙ.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

Беҙ кешеләргә мәрхәмәт бирһәк, уларға бәлә-ҡаза килгәндән һуң, улар шунда уҡ Беҙҙең аяттарыбыҙға ҡарата барлыҡ алдаҡтарҙы башҡара. Әйт: «Аллаһ тиҙерәк яза бирәсәк (был алдау өсөн)». Ысынлап та, фәрештәләребеҙ һинең алдауыңды иҫәпкә ала.

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Әммә Аллаһ уларҙы ҡотҡарғас, улар ерҙә бер ниндәй ҙә нигеҙле (сәбәпһеҙ) ғәҙелһеҙлек ҡылды. Эй кешеләр! Ысынлап та, ғәҙелһеҙлегеңдең ҡурҡынысы һинең өҫтөңә төшәсәк; был донъя тормошоноң рәхәтлектәре генә, шунан һуң Беҙгә ҡайтырһығыҙ, һуңынан ҡылған эштәрегеҙҙе әйтербеҙ.

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Ә Ҡиәмәт көнөндә Аллаһҡа ҡаршы ялған уйлап сығарыусыларҙың ниндәй ғәйепләүҙәре бар? Ысынлап та, Аллаһтың кешеләргә ысынлап та бүләктәре бар, әммә уларҙың күбеһе шөкөр итмәй.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنٰهَا مِنْهُۚ اِنَّهٗ لَيَـُٔوْسٌ كَفُوْرٌ

wa la'in ażaqnal-insāna minnā raḥmatan ṡumma naza‘nāhā ‘anh(u), innahū laya'ūsun kafūr(un).

Әгәр ҙә Беҙ кешегә ниғмәтебеҙҙе биреп, һуңынан уны кире алһаҡ, ул, һис шикһеҙ, өмөтһөҙ һәм шөкөр итмәҫ ине.

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ә мин ата-бабаларымдың: Ибраһим, Исхаҡ һәм Яҡуптың динен тотам. Беҙгә (пәйғәмбәрҙәргә) бер нәмәне лә Аллаһҡа тиңдәш тотоу килешмәй. Ул Аллаһтың беҙгә һәм кешеләргә (бөтәһенә лә) биргән рәхмәтенән; әммә күпселек кеше рәхмәтле түгел

وَاٰتٰىكُمْ مِّنْ كُلِّ مَا سَاَلْتُمُوْهُۗ وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَاۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُوْمٌ كَفَّارٌ ࣖ

wa ātākum min kulli mā sa'altumūh(u), wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innal-insāna laẓalūmun kaffār(un).

Һәм Ул һиңә Унан һораған һәр нәмәне бирҙе. Аллаһ биргән ниғмәттәрҙе һанаһағыҙ, һис шикһеҙ, һанай алмаясаҡһығыҙ. Ысынлап та, кешеләр бик залим һәм бик инҡарсылар (Аллаһтың ниғмәттәрен).

خَلَقَ الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

khalaqal-insāna min nuṭfatin fa iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

Ул кешене сперманан яралтҡан, һәм ул асыҡтан-асыҡ ҡапма-ҡаршылыҡлы булып сыҡҡан.

ثُمَّ اِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma iżā kasyafaḍ-ḍurra ‘ankum iżā farīqum minkum birabbihim yusyrikūn(a).

Һуңынан, Ул һеҙҙән афәтте алып ташлағас, ҡайһы берҙәрегеҙ Аллаға тиңдәштәр (башҡалар) менән тиңләштерә.

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِالْاُنْثٰى ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌۚ

wa iżā busysyira aḥaduhum bil-unṡā ẓalla wajhuhū muswaddaw wa huwa kaẓīm(un).

Ысынында, әгәр ҙә уларҙың береһенә ҡыҙ (тыуыуы) тураһында хәбәр итһәләр, уның йөҙө ҡара (ҡыҙыл) төҫкә инә, бик асыулана.

يَتَوٰرٰى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوْۤءِ مَا بُشِّرَ بِهٖۗ اَيُمْسِكُهٗ عَلٰى هُوْنٍ اَمْ يَدُسُّهٗ فِى التُّرَابِۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

yatawārā minal-qaumi min sū'i mā busysyira bih(ī), ayumsikuhū ‘alā hūnin am yadussuhū fit-turāb(i), alā sā'a mā yaḥkumūn(a).

Ул халыҡтан йәшеренгән, сөнки насар хәбәр уға бирелгән. Ул уны (айыу) хурлыҡ менән туҡландырырмы, әллә ергә (тере килеш) батырырмы? Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, улар нисек насар (ҡарар) ҡабул иткән.

وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ فِى الرِّزْقِۚ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَاۤدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰى مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌۗ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

wallāhu faḍḍala ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍin fir-rizq(i), famal-lażīna fuḍḍilū birāddī rizqihim ‘alā mā malakat aimānuhum fahum fīhi sawā'un afa bini‘matillāhi yajḥadūn(a).

Аллаһ һеҙҙең берәүҙәрегеҙҙе башҡаларҙан ризыҡтан өҫтөнлөк бирҙе, ләкин ризыҡ күрһәткәндәр ҡолдарына ризыҡтарын бирмәйҙәр, шуға күрә улар ризыҡтан тигеҙ өлөш алалар. Ни өсөн улар Аллаһтың ниғмәттәрен инҡар итә?

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Аллаһ һеҙгә үҙ арағыҙҙан тормош иптәштәрен яратты, тормош иптәштәрегеҙҙән һеҙгә балалар һәм ейән-ейәнсәрҙәр бирҙе, һеҙгә яҡшы нәмәләр бирҙе. Ни өсөн улар ялғанға ышанып, Аллаһтың ниғмәттәрен инҡар итә?

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

fa in tawallau fa innamā ‘alaikal-balāgul-mubīn(u).

Шулай булғас, әгәр улар йөҙ сөйөрһә, бел: һиңә (Мөхәммәткә) йөкмәтелгән фарыз бары тик (Аллаһтың ризалығын) асыҡ итеп еткереү генә.

يَعْرِفُوْنَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُوْنَهَا وَاَكْثَرُهُمُ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

ya‘rifūna ni‘matallāhi ṡumma yunkirūnahā wa akṡaruhumul-kāfirūn(a).

Улар Аллаһтың ниғмәттәрен белә, һуңынан уларҙы ялғанға сығара һәм уларҙың күбеһе Аллаһты инҡар итеүсе кешеләр.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Аллаһ элек имен һәм тыныс булған ерҙе миҫал итеп күрһәтте, уға ризыҡ күпләп килде, әммә унда йәшәүселәр Аллаһтың ниғмәттәрен инҡар итте, шуға күрә Аллаһ уларға аслыҡ һәм ҡурҡыу афәтен яуҙырҙы, сөнки улар ҡылған эштәре арҡаһында.

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

Әгәр ҙә диңгеҙҙә һеҙгә хәүеф килеп сыҡһа, һеҙ, һис шикһеҙ, Унан башҡа доға ҡылған бөтә нәмәгеҙҙе юғалтырһығыҙ. Әммә Ул һеҙҙе ергә тапшырғас, һеҙ (Унан) йөҙ сөйөрҙөгөҙ. Ә кешеләр һәр ваҡыт инҡар итеүҙә (рәхмәтһеҙлектә).

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

Беҙ кешегә ләззәт бирһәк, ул, һис шикһеҙ, ситкә тайпылыр һәм тәкәбберлек менән алыҫлашыр; бәлә килһә, һис шикһеҙ, өмөтһөҙлөккә биреләсәк.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Раббыһының аяттары менән киҫәтелгән, һуңынан уларҙан йөҙ сөйөргән һәм ике ҡулы ҡылған эштәрен онотҡан кешенән дә залимыраҡ кем булыр? Ысынлап та, Беҙ уларҙың йөрәктәрен йомдоҡ, (улар быны аңламаһын өсөн) һәм ҡолаҡтарына тығындар ҡуйҙыҡ. Һин (Мөхәммәт) уларҙы тура юлға саҡырһаң да, һис шикһеҙ, улар мәңгелеккә тура юл алмаясаҡ.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Һәм Беҙ күк йөҙөн һаҡланған ҡыйыҡ иттек, ләкин улар һаман да (Аллаһтың бөйөклөгө) аяттарынан (ҡояш, ай, ел, болоттар һ.б.) ситләшәләр.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Әйт: «Һеҙҙе рәхимле Аллаһтың ғазапынан һеҙҙе төнөн дә, көндөҙ ҙә кем һаҡлар?» Ләкин улар Раббыларын иҫкә төшөрөргә тартыналар.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ

innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).

Ысынлап та, Алла иман килтергәндәрҙе яҡлай. Ысынлап та, Аллаһ Тәғәлә уның ниғмәттәренә хыянат иткән һәм инҡар иткән бер кемде лә яратмай.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ

wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).

Һеҙҙе терелткән, һуңынан үлтергән, һуңынан терелткән (ҡиәмәт көнөндә) Ул – Ул. Ысынлап та, әҙәм балаһы бик рәхмәтһеҙ.

۞ وَلَوْ رَحِمْنٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِّنْ ضُرٍّ لَّلَجُّوْا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau raḥimnāhum wa kasyafnā mā bihim min ḍurril lalajjū fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Әгәр ҙә Беҙ уларға рәхим итһәк, уларға килгән бәлә-ҡазаны бөтөрһәк, улар, һис шикһеҙ, яңылышлыҡтарында һелкенеүен дауам итерҙәр ине.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī yuḥyī wa yumītu wa lahukhtilāful-laili wan-nahār(i), afalā ta‘qilūn(a).

Һәм тап Ул һеҙҙең өсөн ишетеү һәләтен, күреүҙе, выжданды яралтҡан, әммә һеҙ бик аҙ шөкөр итәһегеҙ.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Һәм, ысынлап та, Беҙ уны (ямғырҙы) улар араһында үткәрҙек, улар ғибрәт алһын өсөн; әммә күпселек кеше (рәхмәтле) булырға теләмәй, хатта (ниғмәттәрҙе) инҡар итә.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةًۗ وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).

Ысынлап та, бындайҙарҙа (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) ғәйәттәр бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).

Ысынлап та, ундайҙарҙа (Аллаһтың ҡөҙрәте) ағзаһы бар, ләкин уларҙың күбеһе иман килтермәй.

قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ

qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).

Улар: «Һеҙ кәңәш бирһәгеҙ ҙә, бирмәһәгеҙ ҙә беҙҙең өсөн бер үк», — тип яуап бирҙеләр.

اِنْ هٰذَآ اِلَّا خُلُقُ الْاَوَّلِيْنَ ۙ

in hāżā illā khuluqul-awwalīn(a).

Был (беҙҙең динебеҙ) элекке кешеләрҙең ғөрөф-ғәҙәттәренән башҡа нәмә түгел,

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Ул (Аллаһ) күктәрҙе һәм Ерҙе яралтып, һеҙҙең өсөн Күктән һыу төшөрҙө, һуңынан беҙ уның менән гүзәл күренешле баҡсалар үҫтерҙек түгелме ни? Ағастарҙы үҫтерә алмаясаҡһың. Аллаһтан башҡа (башҡа) илаһ бармы? Асылда улар (хәҡиҡәттән) тайпылыусы кешеләр.

وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ

wa inna rabbaka lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Һәм, ысынлап та, Раббыңдың кешеләргә биргән бүләктәре бар, ләкин уларҙың күбеһе (Уның өсөн) шөкөр итмәй.

۞ وَاِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ اَخْرَجْنَا لَهُمْ دَاۤبَّةً مِّنَ الْاَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ اَنَّ النَّاسَ كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

wa iżā waqa‘al-qaulu ‘alaihim akhrajnā lahum dābbatam minal-arḍi tukallimuhum annan-nāsa kānū bi'āyātinā lā yūqinūn(a).

Һүҙҙәр (тәбиғи һәләкәт ваҡытының ризыҡтары) уларға ғәмәлгә ингәс, Беҙ Ерҙән тере, хәрәкәт итеүсе йән эйәләрен ебәрербеҙ, улар уларға кешеләрҙең элек Беҙҙең аяттарыбыҙға ышанмауын әйтерҙәр.

وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ فَوْجًا مِّمَّنْ يُّكَذِّبُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma naḥsyuru min kulli ummatin faujam mimmay yukażżibu bi'āyātinā fahum yūza‘ūn(a).

Һәм шул көндө Беҙ һәр өммәттән аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарған бер төркөм кешеләрҙе йыйҙыҡ, һуңынан улар уларҙы (төркөмдәргә) бүлделәр.

وَقَالُوْٓا اِنْ نَّتَّبِعِ الْهُدٰى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ اَرْضِنَاۗ اَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَّهُمْ حَرَمًا اٰمِنًا يُّجْبٰٓى اِلَيْهِ ثَمَرٰتُ كُلِّ شَيْءٍ رِّزْقًا مِّنْ لَّدُنَّا وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālū in natabi‘il-hudā ma‘aka nutakhaṭṭaf min arḍinā, awalam numakkil lahum ḥaraman āminay yujbā ilaihi ṡamarātu kulli syai'ir rizqam mil ladunnā wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Һәм улар: «Әгәр беҙ Һинең күрһәтмәләреңде үтәһәк, беҙҙе еребеҙҙән ҡыуып сығарырҙар», — тинеләр. (Аллаһ әйтте) Беҙ уларҙы Беҙҙең яҡтан ризыҡ итеп төрлө үҫемлектәрҙән (үҫемлектәрҙән) емеш-еләк килтергән имен һәм имен ерҙәге урындарын раҫламаныҡмы? Тик күбеһе белмәй.

قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ عِنْدِيْۗ اَوَلَمْ يَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهٖ مِنَ الْقُرُوْنِ مَنْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَّاَكْثَرُ جَمْعًا ۗوَلَا يُسْـَٔلُ عَنْ ذُنُوْبِهِمُ الْمُجْرِمُوْنَ

qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilmin ‘indī, awalam ya‘lam annallāha qad ahlaka min qablihī minal-qurūni man huwa asyaddu minhu quwwataw wa akṡaru jam‘ā(n), wa lā yus'alu ‘an żunūbihimul-mujrimūn(a).

Ул (Карун): «Ысынлап та, миңә (был хазина) тик минең белемем арҡаһында бирелде», — тигән. Аллаһ Тәғәләнең үҙенән көслө булған элекке халыҡтарҙы юҡ иткәнен, күберәк байлыҡ туплағанын белмәйме? Ә ул гонаһлыларҙан гонаһтары тураһында һорау кәрәкмәй.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

Асылда, (Ҡөрьән) ғилемгә эйә булғандарҙың күкрәгендә асыҡ булған аяттар. Тик залимдар ғына Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығара.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

Һәм уларҙан: «Күктәрҙе һәм Ерҙе кем яралтты, Ҡояшты һәм Айҙы үҙенә буйһондорҙо?» Һис шикһеҙ, улар: «Аллаһ!» Тимәк, ни өсөн уларҙы (хәҡиҡәттән) кире борорға мөмкин.

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

Шулай итеп, улар карапҡа ултырғанда, улар Аллаһҡа тулы бирелгәнлек менән (ихласлыҡ менән) доға ҡылды, әммә Аллаһ уларҙы ергә төшөүҙән ҡотҡарғас, уның урынына улар (Аллаһҡа) тиңдәш тотоуға ҡайтты,

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

улар Беҙ биргән ниғмәттәрҙе инҡар итһендәр һәм рәхәтләнеп (көфөрлөктә) (йәшәһендәр)! Шунан һуң улар (ҡылған эштәренең эҙемтәләрен) белерҙәр.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Тирә-яҡтағы кешеләр бер-береһен талаһалар ҙа, Беҙ (илдәрен) изге, имен ер иттек, шуға иғтибар итмәнеләрме ни? Ни өсөн (хәҡиҡәт асылғандан һуң) улар һаман да ялғанға ышанып, Аллаһтың ниғмәттәрен инҡар итә?

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

Кешеләргә берәй ҡурҡыныс ҡағылһа, улар Раббыһына ялбарып, Уға ҡайтығыҙ (тәүбә итегеҙ), һуңынан Ул уларға Үҙенең рәхмәтенән бер аҙ бирһә, ҡапыл уларҙың ҡайһы берҙәре Аллаһҡа тиңдәш тота.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

Әгәр Беҙ кешеләргә рәхмәт бирһәк, улар, һис шикһеҙ, шуның менән бәхетле булыр. Әммә үҙ ғәйебе менән бәлә (хәүеф) килһә, шунда уҡ өмөтһөҙлөккә бирелә.

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

Хаҡтыр, әгәр Беҙ ел ебәрһәк һәм улар (үҫемлектәрҙең) һарғайыуын (ҡороғанын) күрһәк, һис шикһеҙ, бынан һуң да улар кәфер булыр.

اَلَمْ تَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَاَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهٗ ظَاهِرَةً وَّبَاطِنَةً ۗوَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ

alam tarau annallāha sakhkhara lakum mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa asbaga ‘alaikum ni‘amahū ẓāhirataw wa bāṭinah(tan), wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).

Иғтибар итмәнегеҙме, Аллаһ һеҙҙең (файҙа) өсөн күктәрҙәгеләрҙе һәм ерҙәгеләрҙе буйһондорҙо һәм һеҙгә биргән ниғмәттәрен физик һәм психик яҡтан камиллаштырҙы. Әммә кешеләр араһында белемһеҙ һәм тура юл күрһәтеүсе һәм мәғрифәт биргән Китапһыҙ Аллаһтың (берлегенә) бәхәсләшеүселәр бар.

وَاِذَا غَشِيَهُمْ مَّوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُّقْتَصِدٌۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُوْرٍ

wa iżā gasyiyahum maujun kaẓ-ẓulali da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri faminhum muqtaṣid(un), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illā kullu khattārin kafūr(in).

Һәм уларҙы тау кеүек ҙур тулҡындар тәгәрәткәндә, улар ысын күңелдән һәм ысын күңелдән Аллаһы Тәғәләгә доға ҡылалар. Әммә Аллаһ уларҙы ергә етеүҙән ҡотҡарғас, ҡайһы берҙәре тура юлдан барыуын дауам итте. Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусылар бары тик шөкөрһөҙ һатлыҡ йәндәр генә.

ثُمَّ سَوّٰىهُ وَنَفَخَ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِهٖ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma sawwāhu wa nafakha fīhi mir rūḥihī wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

Шунан Ул уны камиллаштырҙы һәм уның (тәненә) рухын (барлыҡҡа килтереүҙе) өрҙө һәм һеҙҙең өсөн ишетеү, күреүҙе һәм йөрәкте яратты, (әммә) һеҙ бик аҙ рәхмәтле булдығыҙ.

اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ

innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).

Ысынлап та, Беҙ күктәргә, Ергә һәм тауҙарға хәбәр тәҡдим иттек; әммә барыһы ла мандатты йөрөтөргә теләмәне һәм улар уны үтәмәҫбеҙ тип борсолдо (ауыр ине), шуға күрә мандатты кешеләр йөрөткән. Ысынлап та, кешеләр бик ғәҙелһеҙ һәм бик ахмаҡ,

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

Улар (ендәр) Сөләймән өсөн үҙе теләгәнсә эшләгән, шул иҫәптән бейек биналар, һындар, (мейес өҫтөндә) ҡалған бассейндар һәм һауыттар кеүек (ҙур) тәрилкәләр (яһаған). Эшлә, эй, Дауыт ғаиләһе, шөкөр итеү өсөн (Аллаһҡа). Һәм Минең ҡолдарымдың бик аҙҙары ғына шөкөр итә.

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

Әммә улар йөҙ сөйөрҙө, шуға күрә Беҙ уларға ҙур туфан ебәрҙек һәм уларҙың ике баҡсаһын әсе емеш биргән (ағастар) үҫкән ике баҡсаға алмаштырҙыҡ, Ацл ағастары һәм бер нисә Сидр ағасы.

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Шулай итеп, улар: «Йә, Раббыбыҙ, юлыбыҙҙы алыҫҡа ебәр», — тинеләр һәм (йәғни улар) үҙ-үҙҙәренә золом ҡылдылар; Шулай итеп, Беҙ уларҙы һөйләшеү темаһына әйләндерҙек һәм уларҙы ер менән юҡ иттек. Ысынлап та, сабыр һәм шөкөр итеүсе һәр кем өсөн ысынлап та (Аллаһтың ҡөҙрәтенең) ғибрәттәре бар.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Беҙ һине (Мөхәммәдте) түгел, ә бөтә кешеләргә һөйөнөслө хәбәр еткереүсе һәм киҫәтеүсе итеп ебәрҙек, ләкин күпселек кешеләр быны белмәй.

لِيَأْكُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖۙ وَمَا عَمِلَتْهُ اَيْدِيْهِمْ ۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

liya'kulū min ṡamarihī wa mā ‘amilathu aidīhim, afalā yasykurūn(a).

Уның емештәрен һәм ҡул хеҙмәте емештәрен ашаһындар. Шулай булғас, ни өсөн улар рәхмәтле түгел?

وَلَهُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

wa lahum fīhā manāfi‘u wa masyārib(u), afalā yasykurūn(a).

Һәм уларҙан файҙа алалар һәм эсәләр. Тимәк, улар рәхмәтле булмаҫмы?

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Кеше башына берәй бәлә килһә, ул Раббыһынан кире ҡайтарыу юлы менән (ярҙам) һорай; әммә уға ниғмәттәр биргәндә, ул элек Аллаһҡа доға ҡылған (бәләне) онота һәм Аллаһҡа (кешеләрҙе) юлынан яҙҙырыр өсөн союздаштар булдыра. Әйт: «Бер аҙға кәферлегегеҙ менән күңел асығыҙ, ысынлап та, һеҙ йәһәннәм халҡынан булырһығыҙ!»

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَاۖ ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّاۙ قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ ۗبَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa'iżā massal-insāna ḍurrun da‘ānā ṡumma iżā khawwalnāhu ni‘matam minnā, qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilm(in), bal hiya fitnatuw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Шулай итеп, кешегә бәлә килһә, ул Беҙгә доға ҡыла, ә Беҙ уға ниғмәттәребеҙҙе биргәндә, ул: «Ысынлап та, миңә был ниғмәт тик аҡылым арҡаһында ғына бирелде», — ти. Ысынында, һынау, әммә күбеһе белмәй.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Аллаһ Тәғәлә һеҙҙең өсөн төндө ял итһен өсөн яралтҡан; (һәм көндө яҡты ит). Ысынлап та, Аллаһтың кешеләргә бүләк иткән бүләктәре бар, әммә кешеләрҙең күбеһе шөкөр итмәй.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

Әгәр ҙә Беҙ уға ғазаптар кисергәндән һуң үҙебеҙҙән бер рәхмәт бирһәк, ул, һис шикһеҙ: «Был минең хаҡым, һәм мин Ҡиәмәт көнөнөң килеп етеүенә ышанмайым. Шуға күрә, ысынлап та, Беҙ кафырҙарға уларҙың ҡылған эштәрен хәбәр итербеҙ һәм, ысынлап та, уларға ҡаты яза бирербеҙ.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

Беҙ кешегә ниғмәттәр бирһәк, ул ситкә тайпыла һәм (тәкәбберлек менән) алыҫлаша; әммә бәлә килһә, күп доға ҡыла.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Әгәр улар йөҙ сөйөрһә, Беҙ һине улар өсөн етәксе итеп ебәрмәнек. Һеҙҙең бурыс башҡа түгел, еткерергә (протокол). Һәм, ысынлап та, Беҙ кешегә Үҙебеҙҙән рәхмәт тойһаҡ, ул уны шатланып ҡаршы ала; әгәр улар үҙ ҡулдары менән эшләгән эштәр арҡаһында бәләгә дусар булһалар (улар быны һис шикһеҙ инҡар итерҙәр), ысынлап та, кешеләр (ниғмәттәрҙе) бик инҡар итеүселәр.

وَجَعَلُوْا لَهٗ مِنْ عِبَادِهٖ جُزْءًا ۗاِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ مُّبِيْنٌ ۗ ࣖ

wa ja‘alū lahū min ‘ibādihī juz'ā(n), innal-insāna lakafūrum mubīn(un).

Һәм улар Уның ҡолдарының ҡайһы берҙәрен Үҙенеке итеп ҡабул итә. Ысынлап та, кешелек асыҡ күҙ алдында (Аллаһтың ниғмәттәренән) баш тартҡан.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰهُمْ فِيْمَآ اِنْ مَّكَّنّٰكُمْ فِيْهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَّاَبْصَارًا وَّاَفْـِٕدَةًۖ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ اَبْصَارُهُمْ وَلَآ اَفْـِٕدَتُهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِذْ كَانُوْا يَجْحَدُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannāhum fīmā im makkannākum fīhi wa ja‘alnā lahum sam‘aw wa abṣāraw wa af'idah(tan), famā agnā ‘anhum sam‘uhum wa lā abṣāruhum wa lā af'idatuhum min syai'in iż kānū yajḥadūna bi'āyātillāhi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ысынлап та, Беҙ уларҙы һиңә бер ҡасан да бирмәгән һәм ишетеү, күреүҙе һәм йөрәкте биргән позицияһын раҫланыҡ, әммә уларҙың ишетеүе, күреүе һәм йөрәге улар өсөн бер ниндәй ҙә файҙа килтермәй, сөнки улар (һәр ваҡыт) Аллаһтың аяттарын инҡар итә һәм уларҙы язалау өсөн янаған.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

Тимәк, Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәтенә һеҙ һаман да шикләнәһегеҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

(Аллаһ) — рәхимле,

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ул кешене яралтҡан, һүҙгә оҫталыҡҡа өйрәткән.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ ࣖ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Ҡояш менән Ай иҫәп-хисап буйынса әйләнә,

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ ࣖ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۙ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fabi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۙ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبٰنِۚ

fa bi'ayyi ālā'i rabbikumā tukażżibān(i).

Шулай булғас, һеҙ Раббығыҙҙың ҡайһы ниғмәттәрен ялғанға сығарырһығыҙ?

وَتَجْعَلُوْنَ رِزْقَكُمْ اَنَّكُمْ تُكَذِّبُوْنَ

wa taj‘alūna rizqakum annakum tukażżibūn(a).

һәм һеҙ (Аллаһтан) алған ризыҡты (Уны) инҡар итеү өсөн ҡулланаһығыҙ.

اَمَّنْ هٰذَا الَّذِيْ يَرْزُقُكُمْ اِنْ اَمْسَكَ رِزْقَهٗ ۚ بَلْ لَّجُّوْا فِيْ عُتُوٍّ وَّنُفُوْرٍ

am man hāżal-lażī yarzuqukum in amsaka rizqah(ū), bal lajjū fī ‘utuwwiw wa nufūr(in).

Йәки ризығын тотҡарлаһа, һеҙгә кем ризыҡ бирә ала? Дөрөҫөрәге, улар тәкәбберлектә ныҡышмалы булып, (хәҡиҡәттән) алыҫлаша.

قُلْ هُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

qul huwal-lażī ansya'akum wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

Әйт: «Һеҙҙе Ул яралтҡан һәм һеҙгә ишетеү, күреү һәм йөрәктәр биргән.

كَلَّآ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَيَطْغٰىٓ ۙ

kallā innal-insāna layaṭgā.

Аллаһтың (бөтә эштәрен) ысынында күреүен белмәйме ни?

اَنْ رَّاٰهُ اسْتَغْنٰىۗ

ar ra'āhustagnā.

Мөһим түгел! Ысынлап та, әгәр ул (шулай эшләүҙән) туҡтамаһа, Беҙ уны, һис шикһеҙ, баш осонан һөйрәп алып китербеҙ, (йәһәннәмгә),

اِنَّ الْاِنْسَانَ لِرَبِّهٖ لَكَنُوْدٌ ۚ

innal-insāna lirabbihī lakanūd(un).

Ысынлап та, кешеләр Раббыһына бик бойһонмай, шөкөр итә белмәй.

وَاِنَّهٗ عَلٰى ذٰلِكَ لَشَهِيْدٌۚ

wa innahū ‘alā żālika lasyahīd(un).

Ысынлап та, ул үҙенең тыңлауһыҙлығына шаһит була,