وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

Bɔ nú ye ɖó nùɖiɖi bo nyí sinsɛnnɔ ɔ, ajɔ e gosin Allah gɔ́n é na ko nyɔ́ hú, enyi ye tuùn kpowun ɔ nɛ.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Ye nɔ kan nǔ byɔ we (Muhammad) dó sunví e ɖò jǐ é wu. Mi ɖɔ, "Enɛ ɔ wɛ nyi (xlɛ) hwenu nu gbɛtɔ lɛ kpodo (tomɛyiyi) Hajj tɔn kpo." Bɔ é nyí nǔjlɔ́jlɔ́ ɖɔ è nǐ byɔ́ xwé ɖé mɛ sín jǐ tɔn ǎ, lo ɔ́, nǔjlɔ́jlɔ́ nyí (nǔjlɔ́jlɔ́) mɛ e nɔ ɖó sísí nú Mawu lɛ́ɛ tɔn. Mi byɔ xwé lɛ mɛ sín hɔn yetɔn lɛ nu, bo ɖi xɛsi nú Allah bonu mi na mɔ tɛn dó ɖuɖeji.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Hajj (hwenu) ɔ wɛ nyi (ɖo) sun e è yi gbe na lɛ mɛ. Mɛ e nɔ bló Hajj ɖò (sun) enɛ lɛ mɛ é ni ma ɖɔ xó kwiji kwiji (rafats) ó, é ni ma wà nǔ nyanya alǒ jlɛ jlɛ ɖò Hajj hwenu ó. Nǔ ɖagbe ɖebǔ e mi nɔ wà é ɔ, Allah wɛ tuùn. Mi hɛn nǔɖuɖu wá, ɖó nǔgbó ɔ́, nǔɖuɖu ɖagbe hugǎn ɔ́ wɛ nyí sinsɛn-biblo. Mi mɛ e ɖó ayixa ɖagbe lɛ́ɛ mi, mi ɖi xɛsi nú mì!

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

Bo nɔ bló dhikr Allah tɔn ɖò azǎn nabi e è ɖɔ é jí. Mɛ e yáwǔ (gosin Miná) azǎn we gúdo ɔ́, hwɛ ɖěbǔ ɖo jǐ tɔn ǎ. Mɛ e ná fó ɔ́, é ɖó hwɛ ɖěbǔ ǎ (alǒ) n'i ǎ, (é wɛ nyí ɖɔ) nú mɛ e nɔ ɖó sísí nú Mawu lɛ́ɛ. Mi ɖi xɛsi nú Mawu, bó tunwun ɖɔ é ná kplé mi.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Bo ma ka nɔ zé Allah (nyikɔ) sín nyikɔ ɖò akpá towe mɛ dó ɖó afɔklɛnnu nú nǔ ɖagbewiwa, sinsɛn-biblo kpo fífá ɖiɖó ɖò gbɛtɔ́ lɛ tɛntin kpo ó. Allah wɛ nɔ se nu bi, bo nɔ tuun nu bi.

۞ قُلْ اَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِّنْ ذٰلِكُمْ ۗ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَاَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِۚ

qul a'unabbi'ukum bikhairim min żālikum, lil-lażīnattaqau ‘inda rabbihim jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa azwājum muṭahharatuw wa riḍwānum minallāh(i), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).

Mi ɖɔ: “Un ná ɖɔ nǔ ɖagbe hú mɔ̌ nú we a?” Ðó mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é ɖò Aklunɔ yetɔn nukɔn ɔ, jikpá e mɛ tɔsisa lɛ nɔ sà ɖè ɖò dò yetɔn lɛ é tíìn, bɔ ye na nɔ finɛ kaka sɔyi, bo na lɛ́ nyí xɔ́ntɔn mímɛ́ lɛ, bo na lɛ́ nyí nǔ e nɔ nyɔ́ Mawu nukúnmɛ é. Bɔ Allah nɔ mɔ nǔ bǐ nú mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ.

بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

balā man aufā bi‘ahdihī wattaqā fa innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Nǔgbó ɔ́, mɛ e ná bló akpá yětɔn, bó ná nyí sinsɛnnɔ ɔ́, nǔgbó ɔ́, Allah yí wǎn nú sinsɛnnɔ lɛ́ɛ.

اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۖ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَّفْرَحُوْا بِهَا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ ࣖ

in tamsaskum ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibkum sayyi'atuy yafraḥū bihā, wa in taṣbirū wa tattaqū lā yaḍurrukum kaiduhum syai'ā(n), innallāha bimā ya‘malūna muḥīṭ(un).

Nú a mɔ ɖagbe ɔ, (é ɖò wɛn ɖɔ) ye na blawu, amɔ̌, enyi adlà j’ayǐ nú we ɔ, xomɛ na hun ye dó nǔ enɛ wu. Nú a nɔ ɖó suúlu bó nɔ ɖó sísí nú Mawu ɔ́, ayixa yětɔn lɛ́ɛ ná dó tagba nú we kpɛɖé ǎ. Nugbǒ ɔ, Allah nɔ hɛn nǔ bǐ kplé ɖò nǔ e ye nɔ wà lɛ é bǐ mɛ.

وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).

Bɔ nugbo ɔ, Allah d’alɔ mi ɖo ahwan Badr tɔn mɛ, mi na bo ma ɖo hlɔnhlɔn a ɔ. Enɛ wu ɔ, mi ɖi xɛsi nú Allah, bo na dó kú n’i.

۞ وَسَارِعُوْٓا اِلٰى مَغْفِرَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُۙ اُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِيْنَۙ

wa sāri‘ū ilā magfiratim mir rabbikum wa jannatin ‘arḍuhas-samāwātu wal-arḍ(u), u‘iddat lil-muttaqīn(a).

Mi yáwǔ byɔ́ hwɛsɔ́kɛ ɖo Aklúnɔ mitɔn gɔ́n, bó ná mɔ palaɖisi e gbló ada ɖi jǐnukúnsin kpódó ayǐkúngban kpó e è sɔ́ ɖ'ayǐ nú mɛ e nɔ sí Mawu lɛ́ɛ é ɖɔhun é.

اَلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۖ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظِيْمٌۚ

al-lażīnastajābū lillāhi war-rasūli mim ba‘di mā aṣābahumul-qarḥ(u), lil-lażīna aḥsanū minhum wattaqau ajrun ‘aẓīm(un).

(é wɛ nyí ɖɔ) mɛ e setónú nú (sɛ́n) Allah kpódó Mɛsɛ́dó ɔ́ kpó tɔn hwenu e yě gblewu (ɖò ahwan Uhud tɔn mɛ é). Mɛ e nɔ wa nǔ ɖagbe, bó nɔ ɖó sísí nú Mawu ɖo yě mɛ lɛ́ɛ nɔ́ mɔ ajɔ ɖaxó ɖaxó lɛ́ɛ.

مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلٰى مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيْزَ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِيْ مِنْ رُّسُلِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

mā kānallāhu liyażaral-mu'minīna ‘alā mā antum ‘alaihi ḥattā yamīzal-khabīṡa minaṭ-ṭayyib(i), wa mā kānallāhu liyuṭli‘akum ‘alal-gaibi wa lākinnallāha yajtabī mir rusulihī may yasyā'(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa in tu'minū wa tattaqū fa lakum ajrun ‘aẓīm(un).

Allah na jo nuɖitɔ lɛ do ɖo ninɔmɛ mitɔn din tɔn mɛ a, enɛ wu ɔ, e nɔ ɖe mɛ nyanya lɛ kpodo mɛ ɖagbe lɛ kpo ɖó vo. Allah na xlɛ mi nu e ma nɔ mɔ ǎ ɔ ǎ, loɔ, Allah nɔ sɔ́ mɛ e é jló é ɖò mɛsɛ́dó tɔn lɛ mɛ. Enɛ wu ɔ, mi ɖó nùɖiɖi nú Allah kpo mɛsɛ́dó tɔn lɛ kpo. Nú mi ɖó nǔɖiɖi kpódó sinsɛn-biblo kpó ɔ́, énɛ́ ɔ́, mi ná mɔ ajɔ ɖaxó ɖé.

۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ

latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).

Dɔkun towe lɛ́ɛ kpódó hwi ɖésúnɔ kpó ná tɛ́n we kpɔ́n nǔgbó. Bɔ nǔgbó ɔ́, a nǎ se xó e nɔ vɛ́ mɛ tawun lɛ́ɛ gěgé ɖo mɛ e è ná Wema ɔ́ jɛ nukɔn nú we lɛ́ɛ kpódó nǔmɛsɛn gěgé lɛ́ɛ kpó gɔ́n. Nú a nɔ ɖó suúlu bo nɔ lɛ́ ɖó sísí nú Mawu ɔ, nǔgbo ɔ, nǔ enɛ lɛ wɛ nyí nǔ e è (ɖo na) sɔ́ ɖó tɛn nukɔntɔn mɛ lɛ é.

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا نُزُلًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّلْاَبْرَارِ

lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā nuzulam min ‘indillāh(i), wa mā ‘indallāhi khairul lil-abrār(i).

Lo ɔ́, mɛ e nɔ ɖi xɛsi nú Aklúnɔ yětɔn lɛ́ɛ ɔ́, yě ná ɖó jikpá e mɛ tɔsisa nɔ́ sa gbɔn ɖo glɔ́ tɔn lɛ́ɛ, bó ná nɔ mɛ káká sɔ́yi, ɖi nǔnina ɖé sín Allah gɔ́n. Bɔ nǔ e ɖò Allah gɔ́n é nyɔ́ nú mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اصْبِرُوْا وَصَابِرُوْا وَرَابِطُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanuṣbirū wa ṣābirū wa rabiṭū, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Mi mɛ e ɖi nǔ lɛ́ɛ mi! Mi nɔ ɖó suúlu bo nɔ hɛn suúlu mitɔn lidǒ lobo nɔ acéjí (ɖò tò mitɔn sín dogbó lɛ jí) bo nɔ ɖi xɛsi nú Allah bonu mi na ɖó taɖagbe.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Mi ma nɔ ɖó ayi mɛ e è nɔ ɖɔ nú ye ɖɔ "Mi hɛn alɔ mitɔn lɛ (ɖò ahwanfunfun mɛ), mi xo ɖɛ bo sú zakat lɛ é jí à cé!" Hwenu e é byɔ ɖɔ ye ni fun ahwan é ɔ, ajijimɛ ɔ, ye mɛ ɖé lɛ (yɛmɛnúwatɔ́ lɛ) ɖi xɛsi nú gbɛtɔ́ (kɛntɔ́ lɛ), lee ye nɔ ɖi xɛsi nú Allah gbɔn é, bo tlɛ nɔ ɖi xɛsi hú mɔ̌ (hu mɔ̌). Yě ɖɔ: "Aklúnɔ mǐtɔn, étɛ́wú a ka zɔ́n mǐ ɖɔ mǐ ní fun ahwan? Étɛ́wú a ma ka sɔ́ (acɛ e mǐ ɖó ná fun ahwan é) ɖó nukɔn nú hwenu ɖé ǎ?" Ðɔ ɖɔ: "Viɖuɖu kpɛɖe wɛ ɖo gbɛ elɔ mɛ bɔ gbɛmɛ gudo tɔn ɔ nyɔ nu mɛ e nɔ sɛn Mawu lɛ (ajɔ e è nɔ mɔ ɖo ahwanfunfun mɛ lɛ) bɔ mi na mɔ nu nyanya kpɛɖe ǎ."

وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Bɔ enyi nyɔnu ɖé ɖò adohu adohu jí ɖɔ asú emitɔn na nyí mɛ nyanya alǒ mɛ e ma na ɖó ayi nǔ wu ǎ é ɔ, enɛ ɔ, ye mɛ wè lɛ sixu ɖó fífá nǔgbo ɖé, bɔ fífá enɛ na nyɔ́ hú (nú ye) enyi sunnu ɔ na bo tlɛ nyí mɛ e nɔ xò nǔ kpɔ́n é ɖé ɔ nɛ. Bɔ nú a bló bɔ (kancica towe kpo asì towe kpo tɔn) nyɔ́ hugǎn, bo cyɔn alɔ hwiɖée jí (ɖò nusyuz kpo nǔmaɖónukún kpo mɛ ɔ), hǔn, nǔgbo ɔ, Allah nɔ cɔ́ hwiɖée dó nǔ e a nɔ wà lɛ é wu.

وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

Bɔ a na kpéwú bo na wà nǔ jlɔjlɔ ɖò asì (towe) lɛ tɛntin ǎ, enyi a na bo jló na wà mɔ̌ nugbǒ ɔ nɛ, enɛ wu ɔ, ma nɔ jló (mɛ e a yí wǎn na lɛ é) sɔmɔ̌ ó, bo nɔ jó mɛ ɖevo lɛ dó bɔ ye nɔ ɖò jlɛjininɔ jí. Bɔ nú a bló huzuhuzu lɛ bo cyɔn alɔ hwiɖée jí (ɖò adingban ɖiɖó mɛ) ɔ, nǔgbo ɔ, Allah wɛ nyí hwɛsɔkɛmɛtɔ́, nǔblawukúnúmɛtɔ́.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

Mi mɛ e ɖi nǔ lɛ́ɛ mi! Mi ɖi xɛsi nú Allah bo ba wasilah (ali) bo na sɛkpɔ ɛ, bo tɛnkpɔn (ahwan) ɖò ali tɔn jí, bonu mi na ɖuɖeji.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

Bɔ nú Mɛ e ɖò wema ɔ mɛ lɛ é ko ɖi nǔ bo nyí sinsɛnnɔ ɔ, Mǐ na ko súnsún nǔwanyido yetɔn lɛ, bo na ko yí ye dó palaɖisi e mɛ awǎjijɛ gɔ́ é mɛ.

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Hwɛ ɖě ɖò mɛ e ɖi nǔ bo nɔ wà nǔ ɖagbe lɛ é jí dó nǔ e ye nɔ ɖu é wu ǎ (ɖ’ayǐ ɔ), enyi ye nyí sinsɛn-biblo bo ɖi nǔ, bo nɔ wà nǔ ɖagbe lɛ ɔ, enɛ ɔ gudo ɔ, ye nɔ kpó ɖò sinsɛn-biblo nyí wɛ bo nɔ ɖi nǔ, enɛ ɔ gudo ɔ, ye (kpò) ɖó sinsɛn-biblo bo nɔ wà nǔ ɖagbe lɛ. Bɔ Allah nɔ yi wan nu mɛ e nɔ wa nu ɖagbe lɛ e.

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

Ðɔ (Muhammad) ɖɔ: “Nǔ nyanya ɔ kpo nǔ ɖagbe ɔ kpo nyí nǔ ɖokpo ɔ ǎ, nǔ nyanya gègě na bo dɔn ayi towe wá ɔ, mi ɖi xɛsi nú Allah, mɛ e ɖó ayixa ɖagbe lɛ é, bonu mi na ɖuɖeji.”

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).

Bɔ Wema (Al-Qur’an) e Mǐ sɛ́dó bɔ nyɔna gɔ́ mɛ é ɖíe. Mi xwedó, bó nɔ ɖó sísí nú Mawu, bónú Mawu ná kú nǔbláwǔ nú mi;

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

Adámu ví lɛ́ɛ mi! Nǔgbó ɔ́, Mǐ ná awu e a nǎ dó cyɔn mɛ̌ towe jí é, bó ná dó b'acɔ́ nú we. Amɔ̌, sinsɛn-biblo sín awu ɔ, énɛ́ wɛ nyɔ́ hú mɔ̌. Nǔ e nɔ xlɛ́ hlɔnhlɔn Allah tɔn é ɖé lɛ ɖíe, bo ɖó nukún ɖɔ ye na flín.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Adámu ví lɛ́ɛ mi! Nú mɛsɛ́dó ɖé lɛ́ɛ gosín mi mɛ, bó wá gɔ̌n mitɔn, bó nɔ́ ɖɔ wemafɔ ce lɛ́ɛ nú mi ɔ́, mɛ e nyí hwɛjijɔnɔ bó nɔ́ jla nǔ ɖó ɔ́, xɛsi ɖěbǔ nɔ ɖi yě ǎ, yě lɔmɔ̌ ná nɔ aluwɛ mɛ ǎ.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

Bɔ nú to ɔ́ mɛ nu lɛ́ɛ ko ɖi nǔ, bó nyí sinsɛnnɔ ɔ́, mǐ ná ko kɔn nyɔ̌ná dó yě jí sín sɛ́xwé kpódó ayǐkúngban kpó jí, lo ɔ́, yě wá huzu adingban (wemafɔ mǐtɔn lɛ́ɛ), bɔ mǐ dɔn tó nú yě lě e yě wa nǔ gbɔn é.

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

Bo sɔ́ ɖagbewiwa ɖó te nú mǐ ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ kpo gbɛ̀ elɔ kpo mɛ. Nǔgbó ɔ́, mǐ lɛ́ kɔ wá (lɛkɔ sín hwɛ mǐtɔn lɛ́ɛ gúdo) gɔ̌n towe. (Allah) ɖɔ: "Un na dɔn tó ce nú mɛ e un jló é bɔ nublawukúnúmɛ ce nɔ cyɔn nǔ bǐ jí. Enɛ wu ɔ, un na sɔ́ nublawukúnúmɛ ce jó nú mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é, mɛ e nɔ sú zakat lɛ é kpo mɛ e ɖi nǔ nú wema mǐtɔn lɛ é kpo."

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Enɛ wu ɔ, jijimɛ (nyanya) e ɖu Torah sín gǔ é wá ɖò ye gudo, bo yí nǔɖokan gbɛ̀ e ma ɖó nǔɖe ǎ é tɔn lɛ. Énɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, yě ɖɔ: “È nǎ sɔ́ hwɛ kɛ mǐ.” Bɔ sɔgudo ɔ́, nú dɔkun gbɛmɛ tɔn mɔ̌hunkɔtɔn wá wá yě jí (é lɔmɔ̌) ɔ́, yě ná yí (é lɔmɔ̌) dandan. Ye ka ɖó akɔjijɛ ɖé ɖò wema (Torah) mɛ ɖɔ ye kún na ɖɔ nǔ ɖebǔ dó Allah wu zɛ nǔgbo ɔ wu ó, enyi ye na bo tlɛ ko kplɔ́n nǔ e è ɖɔ ɖ’emɛ é à cé? To e ɖo kú gúdo ɔ́ nyɔ́ nú mɛ e nɔ ɖó sísí nú Mawu lɛ́ɛ. Énɛ́ ɔ́, mi mɔ nukúnnú jɛ mɛ ǎ cé?

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

Nugbǒ ɔ, mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é ɔ, enyi linlin nyanya (hwɛhuhu wiwa tɔn) e gosin Satáan gɔ́n lɛ é wá ɖu ayi mɛ nú ye ɔ, ye nɔ flín Allah tlolo, enɛ gudo ɔ, hwenɛnu ɔ, ye nɔ mɔ (nǔwanyido yetɔn lɛ sín nùwanyido).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تَتَّقُوا اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّكُمْ فُرْقَانًا وَّيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in tattaqullāha yaj‘al lakum furqānaw wa yukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa yagfir lakum, wallāhu żul-faḍlil-‘aẓīm(i).

Mi mɛ e ɖi nǔ lɛ́ɛ mi! Nú mi ɖi xɛsi nú Allah ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ é na na mi furqan (nǔwukpikpé e mi ɖó bo na tuùn vogbingbɔn e ɖò nǔ ɖagbe kpo nǔ nyanya kpo tɛntin é) bo na súnsún nǔwanyido mitɔn lɛ bǐ lobo na sɔ́ hwɛ mitɔn lɛ kɛ mi (hwɛ mitɔn lɛ). Mawu ɖó fɛ́nú ɖaxó.

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

zɛ nǔmɛsɛn gègě e jɛ akɔjijɛ ɖé xá we bɔ ye ma ɖè (nǔ e ɖò akɔjijɛ ɔ mɛ lɛ é) kpò kpɛɖé ǎ, alǒ (alǒ) ye ma d’alɔ mɛɖebǔ e nyí kɛntɔ́ towe é ǎ, enɛ gudo ɔ, nú ye ɔ, ye ni bló akpá yetɔn kaka jɛ hwenu e è ɖó é. Nugbǒ ɔ, Allah yí wǎn nú mɛ e nɔ sɛn Mawu lɛ é.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Nɛ̌ akɔjijɛ (secure) ɖé ka sixu tíìn xá Allah kpo mɛsɛ́dó tɔn kpo kpodo mɛ e nɔ sɛn nǔmɛsɛn gègě lɛ é kpo gbɔn, afi nú mɛ e a ko bló akɔjijɛ (kpo ye kpo) ɖò Masjid ɖaxó (Hudaibiyah) kpá lɛ é, enɛ wu ɔ, nú ye na bo ɖò nǔgbo wà xá we wɛ ɔ, a ɖó na nɔ wà nǔ nugbǒ (ɖò ye lɔmɔ̌) xá ye. Nugbǒ ɔ, Allah yí wǎn nú mɛ e nɔ sɛn Mawu lɛ é.

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Nugbǒ ɔ, sun nabi e ɖò Allah nukúnmɛ é wɛ nyí sun wěwe, (as) ɖò gbeta e Allah ɖe ɖ’ayǐ hwenu e é ɖó jinukúnsin kpo ayikúngban kpo é mɛ, bɔ sun haram ɛnɛ wɛ ɖò ye mɛ. Énɛ́ ɔ́ wɛ nyí (sɛ́n) sinsɛn jlɔ́jlɔ́ ɔ́ tɔn, énɛ́ ɔ́ wú ɔ́, mi ma wa nǔ nyanya dó miɖée wú ɖo (sun ɛnɛgɔ́ ɔ́ mɛ ó), bó fun ahwan xá nǔmɛsɛn gěgé lɛ́ɛ bǐ lě e yě lɔ nɔ fun ahwan xá mi bǐ gbɔn é. Bo tuùn ɖɔ Allah ɖò kpɔ́ xá mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é.

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Ma nɔ xo ɖɛ ɖò kplɔ́ngbasá tɛgbɛ ó. Nugbǒ ɔ, kplɔ́ngbasá e è ɖó ayǐ ɖó sinsɛn-biblo jí é ɖé, sín azǎn nukɔntɔn ɔ gbè ɔ, é sɔgbe hugǎn ɖɔ a ni xoɖɛ ɖ’emɛ. Mɛ e jló ná klɔ́ yěɖée lɛ́ɛ ɖo xomɛ. Allah yi wan nu mɛ mímɛ́ lɛ.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Bɔ nǔgbó ɔ́, ajɔ e è nɔ ná mɛ ɖo kú gúdo ɔ́ nyɔ́ hú mɛ e ɖi nǔ, bó nɔ́ sɛn Mawu hwe bǐ nu lɛ́ɛ.

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Yě kanbyɔ́ ɛ ɖɔ: “Hwi wɛ nyí Jozɛ́fu nǔgbó a?” É (Yusuf) yí gbe ɖɔ: "Nyɛ wɛ nyí Yusuf bɔ nɔví ce ɖíe. Nugbǒ ɔ, Allah wɛ sɔ́ fɛ́nú tɔn dó mǐ jí. Nugbǒ ɔ, mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu bo nɔ ɖó suúlu é ɔ, nugbǒ ɔ, Allah nɔ hɛn mɛ e nɔ wà nǔ ɖagbe lɛ é sín ajɔ gblé ǎ."

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Mǐ sɛ́ mɛɖé dó jɛ nukɔn nú we (Muhammad) ǎ, lo ɔ́, gbɛtɔ́ ɖé wɛ mǐ sɛ́ dó bɔ mǐ ɖe nǔɖé xlɛ́ ɛ ɖo to ɔ́ mɛ nu lɛ́ɛ mɛ. Yě ɖi zɔnlin gbɔn ayǐkúngban jí bó kpɔ́n nǔ e jɛ dó mɛ e jɛ nukɔn nú yě lɛ́ɛ jí é (mɛ e ɖi nǔ nú mɛsɛ́dó ɔ́ é) ǎ cé? Bɔ nǔgbó ɔ́, to e mɛ è nɔ nɔ kú gudo é nyɔ́ nú mɛ e nɔ sɛn Mawu lɛ́ɛ. Mi mɔ nukúnnú jɛ mɛ ǎ cé?

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ ۗ كَذٰلِكَ يَجْزِى اللّٰهُ الْمُتَّقِيْنَۙ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā tajrī min taḥtihal-anhāru lahum fīhā mā yasyā'ūn(a), każālika yajzillāhul-muttaqīn(a).

(é wɛ nyí ɖɔ) palaɖisi Adn tɔn e mɛ ye nɔ byɔ mɛ ɖè lɛ é, bɔ tɔsisa lɛ nɔ sà ɖò dò yetɔn, ɖò (palaɖisi) mɛ ɔ, ye nɔ mɔ nǔ e jló ye lɛ é bǐ. Mɔ̌ wɛ Allah nɔ ná ajɔ mɛ e nɔ sí Mawu lɛ́ɛ gbɔn,

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔

innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).

Nǔgbó ɔ́, Allah ɖo kpɔ́ xá mɛ e nɔ sí Mawu lɛ́ɛ kpódó mɛ e nɔ wa nǔ ɖagbe lɛ́ɛ kpó.

تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْ نُوْرِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيًّا

tilkal-jannatul-latī nūriṡu min ‘ibādinā man kāna taqiyyā(n).

Palaɖisi e Mǐ ná jó dó nú mɛsɛntɔ́ mǐtɔn e nɔ sɛn Mawu hwebǐnu lɛ́ɛ é nɛ́.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Mɛ e nɔ setónú nú Allah kpódó mɛsɛ́dó tɔn kpó, bó nɔ ɖi xɛsi nú Allah, bó nɔ́ sɔ́ éɖée jó n'i é ɔ́, mɛ énɛ́ lɛ́ɛ wɛ ná ɖu ɖ'é jí.

وَاَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ

wa anjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Bɔ Mǐ nɔ hwlɛ́n mɛ e ɖi nǔ lɛ́ɛ gán, bɔ yě nɔ́ nɔ sinsɛnnɔ mɛ hwe bǐ nu.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّقُوْا مَا بَيْنَ اَيْدِيْكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttaqū mā baina aidīkum wa mā khalfakum la‘allakum turḥamūn(a).

Bɔ hwenu e è ɖɔ nú yě ɖɔ: “Mi ɖi xɛsi nú tódɔnnúmɛ e ɖo nukɔn mitɔn é (ɖò gbɛ élɔ́ mɛ) kpódó tódɔnnúmɛ e ná wá é kpó (ɖò kú gudo) bónú mi ná mɔ nǔbláwǔkúnúmɛ.”

وَيُنَجِّى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْۖ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوْۤءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa yunajjillāhul-lażīnattaqau bimafāzatihim, lā yamassuhumus-sū'u wa lā hum yaḥzanūn(a).

Bɔ Allah nɔ hwlɛn mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é gán ɖó ɖuɖeji yetɔn wu. Yajiji nɔ ɖ’alɔ ye wu ǎ, ye ka nɔ ɖò aluwɛ mɛ ǎ.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ اِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا وَفُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوْهَا خٰلِدِيْنَ

wasīqal-lażīnattaqau rabbahum ilal-jannati zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā wa futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā salāmun ‘alaikum ṭibtum fadkhulūhā khālidīn(a).

Bɔ mɛ e nɔ ɖó sísí nú Aklúnɔ yětɔn lɛ́ɛ ɔ́, è nɔ kplá yě yi sɛ́xwé ɖo gbɛ̌ta mɛ. Énɛ́ ɔ́, hwenu e yě wá jɛ fínɛ́ (sɛ́xwé) bɔ hɔn tɔn lɛ́ɛ hun ɔ́, mɛ e nɔ kpé nukún dó wǔ tɔn é ɖɔ nú yě ɖɔ: "Dɔkun (ni ná mi) mi, nyɔna wɛ nyí mi! Hǔn, mi byɔ́ mɛ, mi ná nɔ mɛ káká sɔ́yi."

اَلْاَخِلَّاۤءُ يَوْمَىِٕذٍۢ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ اِلَّا الْمُتَّقِيْنَ ۗ ࣖ

al-akhillā'u yauma'iżim ba‘ḍuhum liba‘ḍin ‘aduwwun illal-muttaqīn(a).

Xɔ́ntɔn ɖagbeɖagbe e ɖò azǎn enɛ gbè lɛ é nɔ gbɛ́ wǎn nú yeɖée, zɛ mɛ e nɔ sɛ̀n Mawu lɛ é wu.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

Togun ɔ́ mi! Nǔgbó ɔ́, mǐ bló mi sín súnnu kpódó nyɔ̌nu kpó mɛ, énɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, mǐ sɔ́ mi dó ɖó akɔta kpódó akɔta kpó, bónú mi ná tunwun miɖée. Nǔgbó ɔ́, mɛ e xɔ akwɛ́ hú mɛ bǐ ɖo mi mɛ ɖo Mawu nukɔn ɔ́ wɛ nyí mɛ e nɔ sɛn Mawu hú mɛ bǐ é. Nugbǒ ɔ, Allah tuùn nǔ bǐ, bo nɔ xwedó sɛ́n lɛ bǐ.

فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ فَارِقُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ وَّاَشْهِدُوْا ذَوَيْ عَدْلٍ مِّنْكُمْ وَاَقِيْمُوا الشَّهَادَةَ لِلّٰهِ ۗذٰلِكُمْ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ەۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مَخْرَجًا ۙ

fa iżā balagna ajalahunna fa amsikūhunna bima‘rūfin au fāriqūhunna bima‘rūfiw wa asyhidū żawai ‘adlim minkum wa aqīmusy-syahādata lillāh(i), żālikum yū‘aẓu bihī man kāna yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa may yattaqillāha yaj‘al lahū makhrajā(n).

Enɛ wu ɔ, hwenu e ye ɖò ɖɛ yetɔn sín vivɔnu sɛkpɔ wɛ é ɔ, mi bló bɔ ye na nɔ bǔ ganji alǒ mi na jó ye dó bɔ ye na yì ganji bo na ɖekúnnu kpo kúnnuɖetɔ́ hwɛjijɔnɔ wè kpo ɖò mi tɛntin bo na bló bɔ kúnnuɖiɖe mitɔn na lidǒ nú Allah. Nǔkplɔ́nmɛ e è nɔ na mɛ e ɖi nǔ nú Allah kpo gbɛ̀ e ɖò gudo é kpo é nɛ. Mɛ e nɔ ɖi xɛsi nú Mawu ɔ́ ná hun ali n'i dandan,

وَّيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُۗ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهٖۗ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا

wa yarzuqhu min ḥaiṡu lā yaḥtasib(u), wa may yatawakkal ‘alallāhi fa huwa ḥasbuh(ū), innallāha bāligu amrih(ī), qad ja‘alallāhu likulli syai'in qadrā(n).

bɔ É ná ɛ nǔɖuɖu sín fí e é ma ɖó nukún tɔn ǎ é. Bɔ mɛɖebǔ ɖeji dó Allah wu ɔ, Allah na hɛn (hudo tɔn lɛ) sín dò dandan. Nugbǒ ɔ, Allah nɔ wà nǔ tɔn lɛ. Nugbǒ ɔ, Allah bló tuto nú nǔ bǐ.

وَالّٰۤـِٔيْ يَىِٕسْنَ مِنَ الْمَحِيْضِ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ اِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلٰثَةُ اَشْهُرٍۙ وَّالّٰۤـِٔيْ لَمْ يَحِضْنَۗ وَاُولٰتُ الْاَحْمَالِ اَجَلُهُنَّ اَنْ يَّضَعْنَ حَمْلَهُنَّۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ اَمْرِهٖ يُسْرًا

wal-lā'ī ya'isna minal-maḥīḍi min nisā'ikum inirtabtum fa ‘iddatuhunna ṡalāṡatu asyhur(in), wal-lā'ī lam yaḥiḍn(a), wa ulātul-aḥmāli ajaluhunna ay yaḍa‘na ḥamlahunn(a), wa may yattaqillāha yaj‘al lahū min amrihī yusrā(n).

Nyɔnu e ma sɔ́ nɔ mɔ sun (menopause) ɖò asì mitɔn lɛ tɛntin ǎ lɛ é ɔ, enyi mi ɖò xɛsi ɖi wɛ (ɖò iddah hwenu ɔ wú) ɔ, iddah ɔ nyí sun atɔn; mɔ̌ ɖokpó ɔ́, nyɔ̌nu e ma nɔ mɔ sun ǎ lɛ́ɛ lɔmɔ̌. Hwenɛnu ɔ, nú nyɔnu e ɖò xò lɛ é ɔ, iddah yetɔn nɔ nyí kaka jɛ hwenu e ye na jì vǐ é. Mɛ e nɔ ɖi xɛsi nú Mawu ɔ́, é ná bló bɔ nǔ lɛ́ɛ ná bɔkun n'i ɖo nǔ tɔn lɛ́ɛ mɛ.

ذٰلِكَ اَمْرُ اللّٰهِ اَنْزَلَهٗٓ اِلَيْكُمْۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّاٰتِهٖ وَيُعْظِمْ لَهٗٓ اَجْرًا

Żālika amrullāhi anzalahū ilaikum, wa may yattaqillāha yukaffir ‘anhu sayyi'ātihī wa yu‘ẓim lahū ajrā(n).

Sɛ́n Allah tɔn e é ɖe xlɛ́ mi é nɛ́; Mɛ e nɔ ɖi xɛsi nú Allah é ɔ, Allah na súnsún nǔwanyido tɔn lɛ dandan, bo na lɛ́ bló bɔ ajɔ tɔn na sukpɔ́.

فَاَمَّا مَنْ اَعْطٰى وَاتَّقٰىۙ

fa ammā man a‘ṭā wattaqā.

Enɛ wu ɔ, mɛ e na (dɔkun tɔn ɖò Allah sín ali jí) bo nyí sinsɛnnɔ ɔ,

وَسَيُجَنَّبُهَا الْاَتْقَىۙ

wa sayujannabuhal-atqā.

Bɔ mɛ e nɔ sí Mawu hú mɛ bǐ ɖo énɛ́ lɛ́ɛ mɛ ɔ́, è nǎ hɛn yě ɖó zɔ nú énɛ́ (zomɛ), .