وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).
Ut wi ta wan xpaab’aaleb’ ut aj paab’anel, jwal chaab’il raj li q’ajkamunk rik’in li Allah, wi ta yal neke’xnaw.
۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Neke’xpatz’ aawe (Muhammad) chirix li po li yoo chi nimank. Ye, “A’an a’in (k’utb’esink re) li hoonal choq’ reheb’ li winq ut (li peregrinación re) li Hajj.” Ut moko chaab’il ta ok sa’ junaq ochoch chalen chaq sa’ xb’een, a’b’an li chaab’ilal a’an (chaab’ilal) reheb’ li ani neke’paab’an. Okanqex sa’eb’ li ochoch chalen chaq sa’ rokeb’aal, ut chexuwa ru li Allah re naq tex’elq chi uub’ej.
اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ
al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).
Li Hajj (xq’ehil) a’an (sa’) li po li ak k’ulub’anb’ileb’. Ani tixb’aanu li Hajj chiruheb’ li (po) a’an, mi’aatinak tz’aj ru aatin (rafats), mixb’aanu li tz’ajnil malaj li wech’ok-ib’ chiru li Hajj. Yalaq k’a’ru chaab’il nekeb’aanu, li Allah naxnaw. K’am chaq li k’a’ru nak’eeman, xb’aan naq relik chi yaal li k’a’ru q’axal chaab’il a’an li paab’aal. Ut chexiwak chiwu, ex tenamit li wan eech’ool!
۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).
Ut b’aanu li dhikr re li Allah sa’ li rajlil kutan yeeb’il. Ani tixseeb’a rib’ (xkanab’ankil Mina) chirix wiib’ kutan, maak’a’ xmaak sa’ xb’een. Ut ani tixraq maak’a’ xmaak (chi moko) choq’ re, (a’an a’in) choq’ reheb’ li neke’paab’an. Ut chexuwa ru li Allah, ut chenaw naq a’an texxch’utub’.
وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).
Ut maawoksi li re li Allah (k’ab’a’ej) sa’ laa yeechi’ihom jo’ jun li ramleb’ re xb’aanunkil li chaab’il b’aanuhom, wank chi paab’anb’il ut xyiib’ankil li tuqtuukilal sa’ xyanqeb’ li tenamit. Li Allah a’an li na’ab’ink, li naxnaw chixjunil.
۞ قُلْ اَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِّنْ ذٰلِكُمْ ۗ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَاَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِۚ
qul a'unabbi'ukum bikhairim min żālikum, lil-lażīnattaqau ‘inda rabbihim jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa azwājum muṭahharatuw wa riḍwānum minallāh(i), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).
Ye: “Ma tinwotz aawe k’a’ruhaq q’axal chaab’il wi’chik chiru a’an?” Xb’aan naq eb’ li tiikeb’ xch’ool rik’in lix Qaawa’ wankeb’ li awimq rub’el li neke’el wi’ li nima’, b’ar wi’ te’kanaaq chi junelik, ut li saq ruhil sum aatin, ut li chaab’il na’leb’ re li Allah. Ut li Allah na’ilok reheb’ lix moos.
بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
balā man aufā bi‘ahdihī wattaqā fa innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
A’b’anan ani tixtz’aqob’resi ru lix yeechi’ihomeb’ ut naxxuwa ru li Allah, toja’ naq relik chi yaal, li Allah naxraheb’ li tiikeb’ xch’ool.
اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۖ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَّفْرَحُوْا بِهَا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ ࣖ
in tamsaskum ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibkum sayyi'atuy yafraḥū bihā, wa in taṣbirū wa tattaqū lā yaḍurrukum kaiduhum syai'ā(n), innallāha bimā ya‘malūna muḥīṭ(un).
Wi nakataw li chaab’ilal, (ink’a’ naru xramb’al) te’raho’q xch’ool, a’b’an wi nakak’ul junaq li rahilal, te’saho’q xch’ool chirix a’an. Wi wan aakuyum ut aj paab’anel, lix b’alaq’il na’leb’eb’ ink’a’ tatxch’a’ajkila chi ka’ch’in. Relik chi yaal, li Allah naxk’ul chixjunil sa’ chixjunil li neke’xb’aanu.
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).
Ut relik chi yaal, li Allah xatxtenq’a sa’ li yalok-ix re Badr, us ta q’un laa metz’ew. Jo’kan ut, chexuwa ru li Allah, re naq texruuq chi b’antioxink chiru.
۞ وَسَارِعُوْٓا اِلٰى مَغْفِرَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُۙ اُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِيْنَۙ
wa sāri‘ū ilā magfiratim mir rabbikum wa jannatin ‘arḍuhas-samāwātu wal-arḍ(u), u‘iddat lil-muttaqīn(a).
Ut chex’aanilaq chixsik’b’al xkuyb’al eemaak rik’in lee Qaawa’ ut chixtawb’al li paraiso jo’ xnimal ru li choxa ut li ch’och’ kawresinb’il choq’ reheb’ li neke’paab’an,
اَلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۖ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظِيْمٌۚ
al-lażīnastajābū lillāhi war-rasūli mim ba‘di mā aṣābahumul-qarḥ(u), lil-lażīna aḥsanū minhum wattaqau ajrun ‘aẓīm(un).
(a’aneb’) li ke’ab’ink (re lix taqlahom) li Allah ut li taqlanb’il aj k’amol esil chirix naq ke’xk’ul li b’aqlaq ch’iich’ (sa’ li pleet re Uhud). Eb’ li neke’b’aanunk re li chaab’il b’aanuhom ut aj paab’anel sa’ xyanqeb’ neke’xk’ul nimla q’ajkamunk.
مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلٰى مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيْزَ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِيْ مِنْ رُّسُلِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظِيْمٌ
mā kānallāhu liyażaral-mu'minīna ‘alā mā antum ‘alaihi ḥattā yamīzal-khabīṡa minaṭ-ṭayyib(i), wa mā kānallāhu liyuṭli‘akum ‘alal-gaibi wa lākinnallāha yajtabī mir rusulihī may yasyā'(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa in tu'minū wa tattaqū fa lakum ajrun ‘aẓīm(un).
Li Allah ink’a’ tixkanab’eb’ laj paab’anel sa’ laa wanjik anajwan, jo’kan naq naxjach ru li ink’a’ us rik’in li us. Li Allah ink’a’ tixk’ut cheru li ink’a’ na’ilman, a’b’an li Allah naxsik’ ru ani naraj sa’ xyanqeb’ lix taql. Jo’kan ut, wanq eepaab’aal chirix li Allah ut eb’ lix taql. Wi wan eepaab’aal ut eepaab’aal, toja’ naq teek’ul jun nimla q’ajkamunk.
۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ
latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).
Taayale’q aawib’ chi yaal rik’in laa b’ihomal ut laa’at. Ut chi yaal taawab’i naab’al li k’a’aq re ru jwal ra rik’ineb’ li ke’k’ehe’ re li Hu rub’elaj chawu ut rik’ineb’ laj k’iila dios. Wi wan eekuyum ut aj paab’anel, toja’ naq relik chi yaal naq li k’a’aq re ru a’an a’aneb’ li k’a’aq re ru li (tento raj) te’k’eemanq xb’een wa.
لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا نُزُلًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّلْاَبْرَارِ
lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā nuzulam min ‘indillāh(i), wa mā ‘indallāhi khairul lil-abrār(i).
A’b’an li ani neke’xxuwa ru lix Qaawa’ —te’wanq lix awimq rub’el b’ar wi’ neke’el chaq li nima’, ut te’kanaaq chi sa’ chi junelik jo’ jun maatan re li Allah. Ut li k’a’ru wan rik’in li Allah jwal chaab’il wi’chik choq’ reheb’ laj paab’anel.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اصْبِرُوْا وَصَابِرُوْا وَرَابِطُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanuṣbirū wa ṣābirū wa rabiṭū, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Ex aj paab’anel! Chiwanq aakuyum ut kawresi laa kuyum ut kanaaq chi k’ojk’o aach’ool (sa’ xnub’aal laa tenamit) ut taaxuwa ru li Allah re naq taawanq aasuerte.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا
alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).
Ma nekek’e eech’ool chirixeb’ li kristiaan li neke’yehe’ reheb’, “Cheram lee ruq’ (chiru li yalok), cheb’aanu li tijok ut chetoj li zakat!” Naq teneb’anb’ileb’ chi pleetik, sa’ junpaat wankeb’ reheb’ (eb’ laj ka’pak’al-u) ke’xuwak chiruheb’ li winq (eb’ li xik’ neke’ilok reheb’), jo’ chanru naq ke’xuwak chiru li Allah, q’axal wi’chik ke’xuwak (chiru a’an). Ke'xye: "At Qaawa', k'a'ut naq xoohe'xmin ru chi yalok? K'a'ut naq ink'a' xe'xk'e chi q'axonk (li teneb'ank re yalok) chiru jarub'aq hoonal?" Ye, “Moko k’iheb’ ta li sahil ch’oolejil sa’ li ruchich’och’ a’in ut li yu’am chirix li kamk jwal chaab’il wi’chik choq’ reheb’ li neke’paab’an (xk’ulb’al xtojb’aleb’ rix li yalok) ut ink’a’ taa’uxq li maa’usilal chawu chi ka’ch’in”.
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Ut wi jun li ixq naxk’oxla naq lix b’eelom taawanq chi q’etq’et malaj chi maak’a’ naxye, toja’ naq li wiib’ chi winq te’ruuq chixb’aanunkil jun tz’aqal tuqtuukilal, ut li tuqtuukilal a’an jwal chaab’il wi’chik (choq’ reheb’) us ta li winq aj q’etol aatin xb’aan lix yo’lajik. Ut wi nakachaab’ilob’resi (laa wanjik rik’in laa wixaqil) ut nakakol aawib’ (chiru li nusyuz ut li maak’a’il k’a’uxl), toja’ naq relik chi yaal, li Allah naxk’e reetal li k’a’ru nakab’aanu.
وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا
wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
Ut ink’a’ tatruuq chi b’aanuuk chi tiik sa’ xyanqeb’ (laa) rixaqil, us ta tz’aqal taawaj xb’aanunkil, jo’kan naq matk’oxlak chi jo’kan (rik’ineb’ li nekera), jo’kan naq taakanab’eb’ jalan chi t’uyub’aak sa’ li b’isleb’. Ut wi nakab’aanu li chaab’ilob’resink ut nakakol aawib’ (chiru li b’alaq’ik), toja’ naq relik chi yaal, li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).
Ex aj paab’anel! Chexuwa li Allah ut sik’omaq li wasilah (b’e) re naq texnach’oq rik’in, ut chexyal eeq’e (xyalb’al eeq’e) sa’ lix b’e, re naq tex’elq chi uub’ej.
وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ
wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).
Ut wi ta eb’ li Tenamit re li Hu ke’paab’an ut ke’wan raj chi paab’anb’il, Xqasach raj lix maakeb’, ut Xqak’eheb’ raj sa’eb’ li paraiso nujenaqeb’ rik’in sahil ch’oolejil.
لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Maak’a’ xmaak li neke’paab’an ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom chirix li k’a’ru neke’xwa’ (sa’ li kutan xnume’), wi’ aj paab’anel ut neke’paab’an, ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom, toja’ naq toj neke’wan chi paab’anb’il ut neke’xpaab’, toja’ naq (toj) wankeb’ li paab’aal ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom. Ut li Allah naxraheb’ li neke’b’aanunk re li chaab’il b’aanuhom.
قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ
qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).
Ye (Muhammad), “Li ink’a’ us moko juntaq’eet ta rik’in li chaab’il, us ta li xk’ihal li maa’usilal naxb’oq laa waam, jo’kan naq chexiwa ru li Allah, ex tenamit li wan eech’ool chi chaab’il, re naq tex’elq chi uub’ej.”
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).
Ut a’in li Hu (Al-Qur’an) li xqataqla chaq chi kub’eek nujenaq rik’in osob’tesink. Taaqe a’an, ut wanqex chi paab’anb’il re naq teek’ul li uxtaan,
يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ
yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).
Ex ralal xk’ajol laj Adán! Relik chi yaal, xqak’e li t’ikr re xtz’apb’al laa t’ust’uukil ut jo’ yiib’anb’il k’a’aq re ru choq’ aawe. A’b’an li t’ikr re li paab’aal, a’an li q’axal chaab’il wi’chik. Jo’kaneb’ junjunq li reetalil lix wankil li Allah; maare taajultiko’q reheb’.
يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).
Ex ralal xk’ajol laj Adán! Wi te’chalq eerik’in aj taqlanel sa’ eeyanq, li neke’xseeraq’i eere lin raqal, toja’ naq ani tiik xch’ool ut naxk’uub’ li k’a’ru us, toja’ naq maak’a’ xxiw chiruheb’, chi moko te’raho’q xch’ool.
وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ
wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).
Ut wi ta eb’ li poyanam re li ch’och’ ke’paab’an ut ke’wan raj chi paab’anb’il, xqak’e raj sa’ xb’eeneb’ li osob’tesink chalen chaq sa’ choxa ut sa’ li ch’och’, a’b’an ke’el chaq jo’ tik’ti’ (Li qaraqal), jo’kan naq xqak’eheb’ chi tojb’a-maak jo’ chanru li ke’xb’aanu.
۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ
waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).
Ut k’ojob’ choq’ qe li chaab’ilal sa’ li ruchich’och’ a’in ut chirix a’an. Relik chi yaal, nokosutq’i (naqajal qak’a’uxl) aawik’in. (Allah) naxye, "Tink'e lin tojb'a-maak sa' xb'een li ani nawaj ut lin toq'ob'ahom naxtz'ap chixjunil. Jo'kan naq tink'e lin toq'ob'ahom reheb' li ani aj paab'anel, li neke'xtoj li zakat ut li neke'paab'ank re li Qaraqal".
فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).
Jo’kan naq chirixeb’ a’an ke’chal li (maak’a’il) tasal tenamit li ke’eechanink re li Torah, li ke’xk’ul li chaab’ilal re li ruchich’och’ a’in li kub’enaq xloq’al. Toja' naq ke'xye: “Taakuymanq qamaak”. Ut sa’ li kutan chalel, wi li k’iila ruchich’och’il b’ihomal a’an taachalq rik’ineb’ (a’aneb’ ajwi’), relik chi yaal naq te’xk’am (a’aneb’ ajwi’). Ma ink’a’ b’ak’b’ookeb’ xb’aan jun li sumwank sa’ li Hu (Torah) naq maak’a’ te’xye chirix li Allah ka’ajwi’ li yaal, us ta xe’xtzol li k’a’ru yeeb’il chi sa’? Li ch’och’ re li yu’am chirix li kamk jwal chaab’il wi’chik choq’ reheb’ li neke’paab’an. Toja’ naq ma ink’a’ neketaw ru?
اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ
innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).
Relik chi yaal, eb’ li neke’paab’an, naq neke’rahob’tesiik xb’aan li maa’us aj na’leb’ (re xb’aanunkil li maak) rik’in laj Satanas, sa’ junpaat neke’xjultika li Allah, toja’ naq sa’ li hoonal a’an neke’ril (lix sachlijik lix majelal).
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تَتَّقُوا اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّكُمْ فُرْقَانًا وَّيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū in tattaqullāha yaj‘al lakum furqānaw wa yukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa yagfir lakum, wallāhu żul-faḍlil-‘aẓīm(i).
Ex aj paab’anel! Wi nakaxuwa ru li Allah, relik chi yaal naq tixk’e aawe li furqan (li seeb’al re xjalb’al ru li us ut li ink’a’ us) ut tixsach chixjunil laa maak ut tixkuy aamaak (laa maak). Li Dios cuan xninqal ru xmaatan.
اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
ka’ajwi’ eb’ laj politheista li xe’ok sa’ jun li sumwank eerik’in ut ink’a’ xe’xkub’si (li k’a’ru wan sa’ li sumwank) chi ka’ch’in chi moko (chi moko) xe’xtenq’a anihaq li xik’ na’ilok eerik’in, toja’ naq reheb’ te’xtz’aqob’resi ru li yeechi’ihom toj reetal naq xraqe’ li hoonal. Relik chi yaal, li Allah naxraheb’ li neke’paab’an.
كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
Chan ru naq naru taawanq jun li sumwank (k’ojk’o xch’ool) rik’in li Allah ut lix taql rik’ineb’ laj politeista, ka’ajwi’ rik’ineb’ li ani xat-ok wi’ sa’ jun li sumwank (rik’ineb’) nach’ rik’in li Nimla Mezquita (Hudaibiyah), jo’kan naq jo’ najtil neke’k’anjelak chi tiik eerik’in, laa’ex tento teeb’aanu chi tiik (jo’kan ajwi’) rik’ineb’. Relik chi yaal, li Allah naxraheb’ li neke’paab’an.
اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).
Relik chi yaal, li rajlil li po jo’ naxye li Allah a’an kab’laju po, (jo’) sa’ lix chaq’rab’ li Allah naq kixyo’ob’tesi li choxa ut li ch’och’, li wan kaahib’ po haram reheb’. A’an a’in (lix chaq’rab’il) li tiik ruhil paab’aal, jo’kan naq meerahob’tesi eerib’ sa’ (li xkaa po), ut teepleetiheb’ chixjunil li politheista jo’ chanru naq neke’pleeti ajwi’ eerik’in chejunilex. Ut chenaw naq li Allah wan rik’ineb’ laj paab’anel.
لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ
lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).
Matijok sa’ li mezquita chi junelik. Relik chi yaal, jun li mezquita li ki’ok chi k’anjelak sa’ xb’een li paab’aal, chalen chaq sa’ li xb’een kutan jwal us wi’chik naq tattijoq chi sa’. Chi sa’ wankeb’ li poyanam li neke’raj xch’ajb’al rib’eb’. Li Allah naxraheb’ li saqeb’ ru.
وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ
wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).
Ut relik chi yaal, li q’ajkamunk re li ruchich’och’ q’axal wi’chik chaab’il choq’ reheb’ li neke’paab’an ut aj paab’anel.
قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Ke'xye: “Ma laa'at tz'aqal laj José?”, chankeb'. A’an (laj Jose) kixye, “Laa’in laj Jose, ut a’in li was wiitz’in. Relik chi yaal, li Allah kixk’e lix rusilal sa’ qab’een. Relik chi yaal, ani naxxuwa ru li Allah ut wan xkuyum, toja’ naq relik chi yaal, li Allah ink’a’ naxsach lix q’ajkamunkileb’ li neke’b’aanunk re li chaab’ilal.”
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).
Ut ink’a’ xqataqla chaq rub’elaj laa’at (Muhammad), jun b’an li winq li xqak’e re li k’utb’esinb’il na’leb’ sa’ xyanqeb’ li tenamit re li ch’och’. Ma ink’a’ tab’i’ ke’b’eek sa’ li ruchich’och’ ut ke’ril li k’a’ru ke’xk’ul li ke’wan chaq rub’elajeb’ (li ke’xtz’eqtaana li apostol). Ut relik chi yaal, li ch’och’ chirix li kamk jwal chaab’il wi’chik choq’ reheb’ laj paab’anel. Ma ink'a' neketaw ru?
جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ ۗ كَذٰلِكَ يَجْزِى اللّٰهُ الْمُتَّقِيْنَۙ
jannātu ‘adniy yadkhulūnahā tajrī min taḥtihal-anhāru lahum fīhā mā yasyā'ūn(a), każālika yajzillāhul-muttaqīn(a).
(a’an) li paraiso re ‘Adn li neke’ok wi’, rub’el li neke’el wi’ li nima’, sa’ (li paraiso) neke’xtaw chixjunil li neke’raj. Chi jo’kan li Allah naxk’eheb’ xtojb’aleb’ laj paab’anel, .
اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔
innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).
Relik chi yaal, li Allah wan rik’ineb’ li neke’paab’an ut li neke’b’aanunk re li chaab’ilal.
تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْ نُوْرِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيًّا
tilkal-jannatul-latī nūriṡu min ‘ibādinā man kāna taqiyyā(n).
A’an a’in li paraiso li taqakanab’ reheb’ li qamoos li junelik neke’xk’e xch’ool chi paab’ank.
وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ
wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).
Ut ani taa’ab’inq chiru li Allah ut lix taql ut naxxuwa ru li Allah ut naxk’e xch’ool chiru, a’aneb’ li tenamit li te’elq chi uub’ej.
وَاَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ
wa anjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).
Ut xqakol li ani ke’paab’an ut aj paab’anel.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّقُوْا مَا بَيْنَ اَيْدِيْكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
wa iżā qīla lahumuttaqū mā baina aidīkum wa mā khalfakum la‘allakum turḥamūn(a).
Ut naq nayeeman reheb’, “Chexuwa li tojb’a-maak li wan cheru (sa’ li ruchich’och’ a’in) ut li tojb’a-maak li taachalq (li yu’am chirix li kamk) re naq teek’ul li uxtaan”.
وَيُنَجِّى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْۖ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوْۤءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
wa yunajjillāhul-lażīnattaqau bimafāzatihim, lā yamassuhumus-sū'u wa lā hum yaḥzanūn(a).
Ut li Allah naxkoleb’ laj paab’anel xb’aan lix q’axb’aleb’ ru. Inkʼaʼ nekeʼtochʼeʼk xbʼaan li rahilal ut inkʼaʼ nekeʼrahoʼk saʼ xchʼool.
وَسِيْقَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ اِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا وَفُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوْهَا خٰلِدِيْنَ
wasīqal-lażīnattaqau rabbahum ilal-jannati zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā wa futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā salāmun ‘alaikum ṭibtum fadkhulūhā khālidīn(a).
Ut ebʼ li nekeʼxxuwa ru li Qaawaʼ nekeʼkʼameʼk saʼ choxa chi chʼuut. Jo’kan naq naq ke’wulak aran (choxa) ut ak teeto li rokeb’aal, laj k’aak’alenel kixye reheb’: "Li usaak (chik’eemanq) eere, osob’tesinb’ilex! Jo’kan naq chex’ok, texkanaaq chi sa’ chi junelik".
اَلْاَخِلَّاۤءُ يَوْمَىِٕذٍۢ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ اِلَّا الْمُتَّقِيْنَ ۗ ࣖ
al-akhillā'u yauma'iżim ba‘ḍuhum liba‘ḍin ‘aduwwun illal-muttaqīn(a).
Eb’ li ramiiw li Bosom sa’ li kutan a’an ke’xk’e rib’ sa’ aatin chirib’ileb’ rib’, ka’ajwi’ li ani neke’xk’e xch’ool chi paab’ank.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ
yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).
Ex winq! Relik chi yaal, laa’o xexqayo’ob’tesi rik’in jun winq ut jun ixq, toja’ naq xexqayiib’ choq’ tenamit ut teepal re naq teenaw eerib’ cherib’il eerib’. Relik chi yaal, li q’axal loq’ sa’ eeyanq chiru li Allah, a’an li q’axal aj paab’anel. Relik chi yaal, li Allah naxnaw chixjunil, naxpaab’ chixjunil.
فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ فَارِقُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ وَّاَشْهِدُوْا ذَوَيْ عَدْلٍ مِّنْكُمْ وَاَقِيْمُوا الشَّهَادَةَ لِلّٰهِ ۗذٰلِكُمْ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ەۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مَخْرَجًا ۙ
fa iżā balagna ajalahunna fa amsikūhunna bima‘rūfin au fāriqūhunna bima‘rūfiw wa asyhidū żawai ‘adlim minkum wa aqīmusy-syahādata lillāh(i), żālikum yū‘aẓu bihī man kāna yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa may yattaqillāha yaj‘al lahū makhrajā(n).
Jo’kan naq naq yookeb’ chi nach’ok rik’in xraqik lix tijeb’, toja’ naq teek’uub’ (sutq’iiq rik’ineb’) chi us malaj kanab’eb’ chi xik chi us ut te’xch’olob’ xyaalal rik’in wiib’ aj yehol nawom tiikeb’ xch’ool sa’ eeyanq ut kanab’omaq chi k’ojob’amank lee ch’olob’ahom choq’ re li Allah. A’an a’in li k’utuk li nak’eeman reheb’ li neke’paab’an re li Allah ut li ruchich’och’ chirix a’an. Li ani naxxuwa ru li Allah tixte chi yaal jun li b’e re elk choq’ re,
وَّيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُۗ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهٖۗ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا
wa yarzuqhu min ḥaiṡu lā yaḥtasib(u), wa may yatawakkal ‘alallāhi fa huwa ḥasbuh(ū), innallāha bāligu amrih(ī), qad ja‘alallāhu likulli syai'in qadrā(n).
ut kixk’e re li tzakemq chalen chaq sa’ jun li na’ajej ink’a’ naroyb’eni. Ut ani tixk’ojob’ xch’ool rik’in li Allah, li Allah tixtz’aqob’resi ru chi yaal li (k’a’ru na’ajman ru). Relik chi yaal, li Allah naxb’aanu lix k’anjel. Relik chi yaal, li Allah kixk’uub’ li k’a’ru na’ajman ru choq’ re chixjunil.
وَالّٰۤـِٔيْ يَىِٕسْنَ مِنَ الْمَحِيْضِ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ اِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلٰثَةُ اَشْهُرٍۙ وَّالّٰۤـِٔيْ لَمْ يَحِضْنَۗ وَاُولٰتُ الْاَحْمَالِ اَجَلُهُنَّ اَنْ يَّضَعْنَ حَمْلَهُنَّۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ اَمْرِهٖ يُسْرًا
wal-lā'ī ya'isna minal-maḥīḍi min nisā'ikum inirtabtum fa ‘iddatuhunna ṡalāṡatu asyhur(in), wal-lā'ī lam yaḥiḍn(a), wa ulātul-aḥmāli ajaluhunna ay yaḍa‘na ḥamlahunn(a), wa may yattaqillāha yaj‘al lahū min amrihī yusrā(n).
Eb’ li ixq li ink’a’ chik neke’xk’ul li xpohil (menopausia) sa’ xyanqeb’ lee rixaqil, wi wiib’anb’il eech’ool (chirix li xhoonalil li iddah) toja’ naq li iddah a’an oxib’ po; ut jo’kan ajwi’ (jo’kan ajwi’) li ixq li ink’a’ neke’xk’ul li po. Chiru li hoonal a’an, choq’ reheb’ li ixq li yookeb’ chi alank, lix hoonal li iddah a’an toj reetal naq neke’yo’la. Ut ani naxxuwa ru li Allah, relik chi yaal naq a’an tixk’e chi ch’a’ajko’k chiru sa’ lix k’anjel.