Q.S At-Tawbah (اَلتَّوْبَة) - 129 Idadi ya Mistari

بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(Hii ni) baraa (kukata uhusiano) kutoka kwa Mwenyezi Mungu na Mtume wake kwa wale mliowahidi miongoni mwa washirikina.

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

Basi safirini katika ardhi miezi minne na mjue kwamba hamtamshinda Mwenyezi Mungu na kwamba Mwenyezi Mungu anawadhihirisha makafiri.

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

Na tangazo kutoka kwa Mwenyezi Mungu na Mtume wake kwa watu siku ya Hajj Kubwa kwamba Mwenyezi Mungu na Mtume wake wamejitenga na washirikina. Basi ikiwa mtatubu basi ni bora kwenu na ikiwa mtageuka basi mjue kwamba hamtamshinda Mwenyezi Mungu. Na wape habari njema makafiri ya adhabu chungu.

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Isipokuwa washirikina ambao mliwahidi na hawakupunguza chochote kwenu na hawakuwasaidia yeyote anayekupigani nanyi basi timizeni ahadi yao mpaka muda wake. Hakika Mwenyezi Mungu anawapenda wanaomcha.

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Basi inapokwisha miezi mitakatifu basi wapiganeni na washirikina popote mwapo, wakamateni na wakuzieni na waketi kwa ajili yao kila mahali pa kuangalia. Basi ikiwa watatubu na kusimamisha swala na kutoa zakat basi waacheni njia yao. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

Na ikiwa mmoja miongoni mwa washirikina atakuomba kinga basi mpe kinga ili asikie neno la Mwenyezi Mungu kisha mpeleke mahali pake pa amani. Hiyo ni kwa sababu wao ni watu wasiojua.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Jinsi gani washirikina watakuwa na ahadi kwa Mwenyezi Mungu na Mtume wake isipokuwa wale mliowahidi karibu na Msikiti Mtakatifu? Basi maadamu wanasimama sawa nanyi basi simameni sawa nao. Hakika Mwenyezi Mungu anawapenda wanaomcha.

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

Jinsi gani na hali ikiwa watawashinda hawataheshimu ndugu wala mkataba? Wanawapendeza kwa midomo yao na mioyo yao inakataa na wengi wao ni wakosaji.

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

Wanauza aya za Mwenyezi Mungu kwa bei ndogo basi wanazuia njia yake. Hakika ni mabaya yale wanayofanya.

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

Hawheshimu ndugu wala mkataba kwa muumini na hao ndio wazidiao mipaka.

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Basi ikiwa watatubu na kusimamisha swala na kutoa zakat basi ni ndugu zenu katika dini. Na tunafafanua aya kwa watu wenye kujua.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Na ikiwa watavunja ahadi yao baada ya kufanya ahadi na wakadhihaki dini yenu basi wapiganeni na viongozi wa kufuru. Hakika hawana ahadi ili waache.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Je, hamtapigana na watu walivunja ahadi zao na walikusudia kumtoa Mtume na wao ndio walioanza kwenu? Je, mnaogopa? Basi Mwenyezi Mungu ndiye anayestahiki kuogopwa zaidi ikiwa mko waumini.

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

Piganeni nao Mwenyezi Mungu atawaadhibu kwa mikono yenu na atawadhihirisha na ataponza mioyo ya watu waumini.

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Na ataondoa ghadhabu katika mioyo yao. Na Mwenyezi Mungu anatubu kwa yule anayetaka na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye hikima.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Je, mnadhani mtaachwa na hali Mwenyezi Mungu hajui waliojitahidi miongoni mwenu na hawakuchukua rafiki badala ya Mwenyezi Mungu na Mtume wake na waumini? Na Mwenyezi Mungu anajua yale mnayoficha.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

Hawaruhusiwi washirikina kuijenga Msikiti wa Mwenyezi Mungu wakishuhudia dhidi ya nafsi zao kufuru. Hao matendo yao yamepotea na katika moto watakaa milele.

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Hakika Msikiti wa Mwenyezi Mungu unaojengwa na wale wanaomwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho na kusimamisha swala na kutoa zakat na hawamchii ila Mwenyezi Mungu basi inakaribia kuwa wao ndio wenye mwongozo.

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Je, mnaona kuweka maji kwa mwenye kiu na kuijenga Msikiti wa Haram kuwa sawa na yule anayemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho na kujitahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu? Hawasawiani mbele ya Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu hamuongozi watu madhalimu.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Wale walioamini na waliohama na kujitahidi katika njia ya Mwenyezi Mungu kwa mali zao na nafsi zao wana daraja kubwa mbele ya Mwenyezi Mungu. Hao ndio wenye kufanikiwa.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

Mola wao anawabashiria rehema kutoka kwake na radhi na bustani ambazo ndani yake kuna starehe ya milele.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

Watakaa humo milele. Hakika kwa Mwenyezi Mungu kuna thawabu kubwa.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Enyi walioamini! Msiwachukue baba zenu na ndugu zenu kuwa awliya ikiwa wanapenda kufuru badala ya imani. Na yeyote miongoni mwenu anayewachukua kuwa awliya basi hao ndio madhalimu.

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

Sema, 'Ikiwa baba zenu na wana wenu na ndugu zenu na wake zenu na jamaa zenu na mali mliyoichuma na biashara mnaoogopa kuporomoka yake na makao mnapendayo ni mapenzi zaidi kwenu kuliko Mwenyezi Mungu na Mtume wake na kujitahidi katika njia yake basi subirini mpaka Mwenyezi Mungu alete amri yake.' Na Mwenyezi Mungu hamuongozi watu wapotovu.

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

Hakika Mwenyezi Mungu amekusaidieni katika maeneo mengi na siku ya Hunain wakati idadi yenu ilipokuvutia basi haikuwafaa chochote na ardhi iliwakuwa nyembamba kwa upana wake kisha mkageuka nyuma mnakimbia.

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Kisha Mwenyezi Mungu akateremsha utulivu wake juu ya Mtume wake na juu ya waumini na akateremsha majeshi msiyo yaona na akawaadhibu walio kufuru na hiyo ndiyo malipo ya makafiri.

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Kisha baada ya hayo Mwenyezi Mungu anatubu kwa yule anayetaka na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

Enyi walioamini! Hakika washirikina ni najisi basi wasikaribie Msikiti Mtakatifu baada ya mwaka huu na ikiwa mnaogopa umaskini basi Mwenyezi Mungu atakutajirisheni kutoka fadhila yake ikiwa anataka. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye hikima.

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

Piganeni na waliopewa Kitabu ambao hawaamini Mwenyezi Mungu wala Siku ya Mwisho na hawaharamishi yale Mwenyezi Mungu na Mtume wake walivyoharamisha na hawashiki dini ya haki mpaka watoe jizya kwa mikono yao na hali wao wamedhalilishwa.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Na Wayahudi wanasema, 'Uzairi ni mwana wa Mwenyezi Mungu' na Manasara wanasema, 'Al-Masih ni mwana wa Mwenyezi Mungu.' Hiyo ni maneno yao kwa midomo yao. Wanafananisha na maneno ya walio kufuru kabla yao. Mwenyezi Mungu awaangamize. Wanaongozwaje?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

Walichukua wataalamu wao na watawa wao kuwa mabwana badala ya Mwenyezi Mungu na Al-Masih mwana wa Maryam. Na hawakuamrishwa ila kuabudu Mungu Mmoja. Hapana mungu ila Yeye. Utakasika Yeye na yale wanayomshiriki.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

Wanatake kuzima nuru ya Mwenyezi Mungu kwa midomo yao na Mwenyezi Mungu anataka kuikamilisha nuru yake hata kama makafiri watachukia.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Yeye ndiye aliyetuma Mtume wake kwa mwongozo na dini ya haki ili aiwe juu ya dini zote hata kama washirikina watachukia.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Enyi walioamini! Hakika wengi wa wataalamu na watawa wanakula mali ya watu kwa batili na wanazuia njia ya Mwenyezi Mungu. Na wale wanaokusanya dhahabu na fedha na hawatoi katika njia ya Mwenyezi Mungu basi wabashiri adhabu chungu.

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

Siku itakapopashwa katika moto wa Jahannam basi itachomwa paji la uso wao na migongo yao na vitundu vyao na (itakwambiwa), 'Hii ndiyo yale mliyokusanya kwa ajili ya nafsi zenu basi onjeni yale mliyokuwa mkikusanya.'

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Hakika idadi ya miezi kwa Mwenyezi Mungu ni miezi kumi na miwili katika Kitabu cha Mwenyezi Mungu siku alipoumb a mbingu na ardhi. Miongoni mwake kuna miezi minne mitakatifu. Hiyo ndiyo dini iliyonyooka basi msijidhulumu ndani yake na piganeni na washirikina wote kama wanavyopigana nanyi wote na mjue kwamba Mwenyezi Mungu yuko pamoja na wanaomcha.

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Kuahirisha (mwezi) ni kuongeza kufuru. Wanapotosha nayo walio kufuru. Wanairuhusu mwaka mmoja na wanaiharamisha mwaka mwingine ili waendane na idadi aliyo haramisha Mwenyezi Mungu basi wanairuhusu yale Mwenyezi Mungu aliyoharamisha. Mabaya yao yamepambwa kwao na Mwenyezi Mungu hamuongozi watu wasioamini.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

Enyi walioamini! Kwa nini mnapolehemu wakati mnaambiwa 'Toka katika njia ya Mwenyezi Mungu' mnanatulia katika ardhi? Je, mnaridhika na maisha ya dunia badala ya Akhera? Na starehe ya maisha ya dunia katika Akhera ni kidogo sana.

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ikiwa hamtotoka atawaadhibu adhabu chungu na atawabadilisha na watu wengine na hamtamdhuru chochote. Na Mwenyezi Mungu ni Muweza wa kila kitu.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ikiwa hamtamsaidia (Mtume) basi Mwenyezi Mungu alimsaidia wakati walio kufuru walipomtoa, wakati wawili walipokuwa pango, anamwambia rafiki yake, 'Usihuzunike hakika Mwenyezi Mungu yuko pamoja nasi.' Basi Mwenyezi Mungu akateremsha utulivu wake juu yake na akamthibitisha kwa majeshi msiyo yaona na akafanya neno la walio kufuru kuwa la chini na neno la Mwenyezi Mungu ndilo la juu. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu Mwenye hikima.

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Toka nyepesi na mzito na piganeni kwa mali zenu na nafsi zenu katika njia ya Mwenyezi Mungu. Hiyo ndiyo bora kwenu ikiwa mnajua.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

Lau ingekuwa ni starehe ya karibu na safari fupi basi wangalikufuata lakini safari ilikuwa ndefu kwao. Na wataapa kwa Mwenyezi Mungu, 'Lau tungeweza tungelikuja nanyi.' Wanaharibu nafsi zao na Mwenyezi Mungu anajua kwamba wao ni wakadhibishaji.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Mwenyezi Mungu akusamehe. Kwa nini uliwaruhusu mpaka ikadhihirika kwako walio kweli na ukajua wakadhibishaji?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Walioamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho hawaulizi ruhusa yako ili wasitoke na kujitahidi kwa mali zao na nafsi zao. Na Mwenyezi Mungu anawajua wanaomcha.

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

Hawakuuliza ruhusa ila wale wasioamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho na mioyo yao inatia shaka na katika shaka yao wanatia shaka.

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

Na lau wangelitaka kutoka basi wangeli jiandaa kwa ajili yake lakini Mwenyezi Mungu alichukia kuondoka kwao basi akawazuia na ikasemwa, 'Kaa pamoja na wale wanaokaa nyuma.'

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Lau wangetoka miongoni mwenu basi hawangezidi ila uharibifu na wangelienda kati yenu wakitafuta fitna na miongoni mwenu kuna wasikilizaji wao. Na Mwenyezi Mungu anawajua madhalimu.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

Hakika walikuwa wakitaka fitna hapo awali na wakakupotosha mambo mpaka haki ikaja na amri ya Mwenyezi Mungu ikadhihirika na hali wao wanachukia.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Na miongoni mwao kuna anayesema, 'Nipe ruhusa na usinijaribu.' Basi hakika wameanguka katika majaribu. Na hakika Jahannam inawazunguka makafiri.

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

Ikiwa yatakupata mema yanawahuzunisha na ikiwa yatakupata shari wanasema, 'Tumekwisha kuchukua jambo letu hapo awali.' Na wao wanageuka wakifurahi.

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Sema, 'Hakuna kitakachotupata ila yale Mwenyezi Mungu aliyotuandikia. Yeye ndiye Mola wetu. Na kwa Mwenyezi Mungu ndipo waumini wanategemea.'

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

Sema, 'Mnatutegemea nini ila moja ya mema mawili? Na sisi tunakutegemeeni adhabu kutoka kwa Mwenyezi Mungu ama moja kwa moja au kwa mikono yetu. Basi subiri, hakika sisi tunasubiri pamoja nanyi.'

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

Sema, 'Toeni kwa hiari au kwa kulazimishwa haitakubaliwa kutoka kwenu. Hakika ninyi mko watu wapotovu.'

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

Na hapana kilichowazuia sadaka zao zikubaliwe ila kwa sababu walimkufuru Mwenyezi Mungu na Mtume wake na hawaendi swala ila kwa uvivu na hawatoi ila kwa kuchukia.

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Basi usistaajabu mali zao na watoto wao. Mwenyezi Mungu anataka tu kuwadhalilisha nao duniani na nafsi zao zitoke kwa hali ya kufuru.

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

Na wanaapa kwa Mwenyezi Mungu kwamba wao ni miongoni mwenu na hali hawako miongoni mwenu bali ni watu wanaoogopa.

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

Lau wangepata mahali pa kukimbilia au mapango basi wangeli kimbilia huko kwa haraka.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

Na miongoni mwao kuna anayekulaumu katika sadaka. Ikiwa wata pewa basi wanaridhika na ikiwa hawapewi basi mara moja wanachukia.

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

Lau wangaliridhika na yale Mwenyezi Mungu na Mtume wake waliyowapa na wangalisema, 'Mwenyezi Mungu anatutosha. Mwenyezi Mungu atatupa kutoka fadhila yake na Mtume wake. Hakika sisi tunamtegemea Mwenyezi Mungu.'

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Sadaka ni kwa maskini na maskini na wafanyakazi wake na wale wanaovutwa mioyo yao na kwa ajili ya watumwa na kwa waliokopa na katika njia ya Mwenyezi Mungu na kwa msafiri. Ni wajibu kwa Mwenyezi Mungu. Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye hikima.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Na miongoni mwao kuna wanaomdhihaki Mtume. Wanasema, 'Yeye ni sikio.' Sema, 'Sikio la kheri kwenu. Anaamini Mwenyezi Mungu na anaamini waumini na ni rehema kwa walioamini miongoni mwenu.' Na walio mdhihaki Mtume wa Mwenyezi Mungu kwa ajili yao kuna adhabu chungu.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

Wanaapa kwa Mwenyezi Mungu ili wamridhishe na Mwenyezi Mungu na Mtume wake wanastahiki zaidi wa kuridhishwa ikiwa wao ni waumini.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

Je, hawajui kwamba yeyote anayempinga Mwenyezi Mungu na Mtume wake basi kwa ajili yake ni moto wa Jahannam atakaa humo milele? Hiyo ndiyo fedheha kubwa.

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

Na wanafiki wanaogopa isije ikateremshwa sura inayoeleza yale yaliyomo mioyoni mwao. Sema, 'Dheheni! Mwenyezi Mungu atatoa yale mnaoogopa.'

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

Na ikiwa utawauliza basi wata sema, 'Hakika tulikuwa tunacheza na kufanya mzaha.' Sema, 'Je, kwa Mwenyezi Mungu na aya zake na Mtume wake ndio mnafanya mzaha?'

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

Msitafute udhuru. Mme kufuru baada ya kuamini. Ikiwa tutasamehe kundi miongoni mwenu tutaadhibu kundi jingine kwa sababu walikuwa wakosaji.

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

Wanafiki wanaume na wanafiki wanawake baadhi yao ni kama baadhi. Wanaamrisha mabaya na wanakataa mema na wanafunga mikono yao. Wamem sahau Mwenyezi Mungu basi akawasahau. Hakika wanafiki ndio wapotovu.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

Mwenyezi Mungu amewaahidi wanafiki wanaume na wanafiki wanawake na makafiri moto wa Jahannam watakaa humo milele. Hiyo ndiyo thawabu yao. Na kwa ajili yao kuna laana na adhabu kubwa.

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Kama walio kabla yenu walikuwa na nguvu zaidi kuliko ninyi na mali na watoto wengi zaidi basi wakastarehe na yale yaliyowastarehesha basi mkastarehe na yale yaliyowastarehesha na mkazungumza kama walivyozungumza. Hao ndio ambao matendo yao yamepotea duniani na Akhera na hao ndio wenye khasara.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Je, habari za walio kabla yao hazijawafikia? Watu wa Nuh na Aad na Thamud na watu wa Ibrahim na wenyeji wa Madyan na miji iliyopinduliwa? Manabii waliwafikia kwa dalili wazi basi Mwenyezi Mungu hakuwa anawadhulumu bali walikuwa wanajidhulum u nafsi zao.

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Na waumini wanaume na waumini wanawake baadhi yao ni walinzi wa baadhi. Wanaamrisha mema na wanakataa mabaya na wanasimamisha swala na kutoa zakat na wanamtii Mwenyezi Mungu na Mtume wake. Hao Mwenyezi Mungu atawarehemu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye nguvu Mwenye hikima.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Mwenyezi Mungu amewaahidi waumini wanaume na waumini wanawake bustani zipitazo mito chini yake watakaa humo milele na nyumba nzuri katika bustani za Adn. Na radhi kutoka kwa Mwenyezi Mungu ndiyo kubwa zaidi. Hiyo ndiyo kufanikiwa kubwa.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

Ee Mtume! Pigana na makafiri na wanafiki na kuwa mkali juu yao. Makao yao ni Jahannam na ni mbaya marudio.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Wanaapa kwa Mwenyezi Mungu kwamba hawakusema na hakika wamesema neno la kufuru na wamekufuru baada ya kuwa Waislamu na walikusudia yale wasiyoyafikia. Hawakuchukia ila kwa sababu Mwenyezi Mungu na Mtume wake waliwatajirisha kutoka fadhila yake. Basi ikiwa watatubu itakuwa bora kwao na ikiwa watageuka Mwenyezi Mungu atawaadhibu adhabu chungu duniani na Akhera na hawana mlinzi wala msaidizi katika ardhi.

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Na miongoni mwao kuna waliyoahidi Mwenyezi Mungu, 'Ikiwa atutia kutoka fadhila yake basi tutatoa sadaka na tutakuwa miongoni mwa wema.'

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

Basi alipowapa kutoka fadhila yake wakabakhili nayo na wakageuka na wao ni wenye kukataa.

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

Basi akawafanyia unafiki katika mioyo yao mpaka siku watakayokutana naye kwa sababu walivunja yale waliyoahidi kwa Mwenyezi Mungu na kwa sababu walikuwa wakidanganya.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

Je, hawajui kwamba Mwenyezi Mungu anajua siri zao na faragha zao na kwamba Mwenyezi Mungu ni Mjuzi wa ghaibu zote?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Wale wanaowalaumu waumini katika sadaka za hiari na wanaowadhihiki wale wasio na chochote ila juhudi zao basi Mwenyezi Mungu anawadhihiki. Na kwa ajili yao kuna adhabu chungu.

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

Omba msamaha kwa ajili yao au usiombe msamaha kwa ajili yao. Hata ukiomba msamaha mara sabini kwa ajili yao Mwenyezi Mungu hatawasamehe. Hiyo ni kwa sababu walimkufuru Mwenyezi Mungu na Mtume wake. Na Mwenyezi Mungu hamuongozi watu wapotovu.

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

Wanafurahi wale walioachwa nyuma kwa kukaa nyuma ya Mtume wa Mwenyezi Mungu na hawakupenda kujitahidi kwa mali zao na nafsi zao katika njia ya Mwenyezi Mungu na wakasema, 'Msiende vitani wakati wa joto.' Sema, 'Moto wa Jahannam ni moto mkali zaidi' lau wangelijua.

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Wata cheka kidogo na wata lia sana kwa malipo ya yale walikuwa wakifanya.

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

Basi ikiwa Mwenyezi Mungu atakurudisha kundi miongoni mwao basi watakuomba ruhusa ya kutoka (vitani). Sema, 'Hamtatoka kamwe pamoja nami wala hamtapigana nami adui yeyote. Mlikuridhika kukaa nyuma mara ya kwanza basi kaeni nyuma na walioachwa nyuma.'

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

Wala usiombe msamaha kwa mmoja wao aliyekufa kamwe wala usisimame kaburi lake. Hakika walimkufuru Mwenyezi Mungu na Mtume wake na wakafa wakiwa wakosaji.

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Wala usistaajabu mali zao na watoto wao. Mwenyezi Mungu anataka tu kuwadhalilisha nao duniani na nafsi zao zitoke kwa hali ya kufuru.

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

Na inapoteremshwa sura (inayosema), 'Aminini Mwenyezi Mungu na Mtume wake na piganeni pamoja naye,' wakuu wao wanaomba ruhusa yako na wanasema, 'Tuacheni tukae pamoja na walioachwa nyuma.'

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

Wameridhika kukaa nyuma na mioyo yao imefungwa basi hawaelewi.

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Lakini Mtume na walioamini pamoja naye wamejitahidi kwa mali zao na nafsi zao. Na hao ndio wenye kheri na hao ndio wenye kufanikiwa.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Mwenyezi Mungu amewaandalia bustani zipitazo mito chini yake watakaa humo milele. Hiyo ndiyo kufanikiwa kubwa.

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Na wakaaji wa madanganyifu walikuja ili ruhusa ipewe na wakakaa nyuma walioachwa nyuma. Mwenyezi Mungu amewafunga wale wasioamini na adhabu chungu itawapata.

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Hapana dhambi kwa dhaifu na mgonjwa na wasio na chochote cha kutoa ikiwa watajitahidi kwa Mwenyezi Mungu na Mtume wake. Hapana njia ya kulaumu juu ya wafanyao mema. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

Wala juu ya walio kuja kwako ili uwaandikie (farasi au wanyama) ulisema, 'Sina chochote cha kuwapa.' Walirudi macho yao yakimwagika machozi kwa huzuni kwa sababu hawakuwa na chochote cha kutoa.

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

Hapana njia ya kulaumu ila juu ya walioomba ruhusa wakati wao ni matajiri. Waliridhika kukaa nyuma na walifunga mioyo yao na Mwenyezi Mungu amewafunga kwa sababu hawajui.

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Wanakuomba udhuru wanaporudi kwenu. Sema, 'Msiomba udhuru. Hatutakuaminini kamwe. Mwenyezi Mungu ametuambia habari zenu. Na Mwenyezi Mungu atayaona matendo yenu na Mtume wake kisha mtarudishwa kwa Mjuzi wa ghaibu na dhahiri basi atakuonyesheni yale mliyokuwa mkifanya.'

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Wataapa kwa Mwenyezi Mungu kwenu wanaporudi kwenu ili mgeuke nao. Basi geukeni nao. Hakika wao ni najisi na makazi yao ni Jahannam kwa malipo ya yale walikuwa wakifanya.

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

Wanaapa ili muridhike nao. Na ikiwa mtaridhika nao basi hakika Mwenyezi Mungu haridhiki na watu wapotovu.

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Wabedui ni wenye kufuru na unafiki mkubwa na inawastahiki zaidi wasijue mipaka ya yale Mwenyezi Mungu aliyateremsha kwa Mtume wake. Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye hikima.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Na miongoni mwa wabedui kuna anayefikiria yale anayotoa ni faini na anasubiri misukosuko juu yenu. Misukosuko mbaya itawapata. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusikia Mwenye kujua.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Na miongoni mwa wabedui kuna anayemwamini Mwenyezi Mungu na Siku ya Mwisho na anayaona yale anayotoa kuwa ni karibu kwa Mwenyezi Mungu na dua za Mtume. Hakika hiyo ni karibu kwao. Mwenyezi Mungu atawaingiza katika rehema yake. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Na waliotangulia wa kwanza miongoni mwa Muhajirin na Ansar na wale walio wafuata kwa wema Mwenyezi Mungu ameridhika nao na wameridhika naye na amewaandalia bustani zipitazo mito chini yake watakaa humo milele. Hiyo ndiyo kufanikiwa kubwa.

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Na miongoni mwa wabedui walioko karibu nawe kuna wanafiki na miongoni mwa watu wa Madina kuna wamezoea unafiki. Huwajui ila Wewe. Tunawajua. Tutawaadhibu mara mbili kisha watarudishwa kwa adhabu kubwa.

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Na wengine wameungama dhambi zao. Wamechanganya tendo jema na lingine baya. Huenda Mwenyezi Mungu akawatubu. Hakika Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusamehe Mwenye kurehemu.

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Chukua kutoka mali zao sadaka ili kuitakasa na kuwatakasa nayo na uwaombee dua. Hakika dua yako ni utulivu kwao. Na Mwenyezi Mungu ni Mwenye kusikia Mwenye kujua.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Je, hawajui kwamba Mwenyezi Mungu ndiye anayekubali toba kutoka kwa waja wake na anayakubali sadaka na kwamba Mwenyezi Mungu ndiye Mwenye kukubali toba Mwenye kurehemu?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Na sema, 'Fanyeni basi Mwenyezi Mungu atayaona matendo yenu na Mtume wake na waumini. Na mtarudishwa kwa Mjuzi wa ghaibu na dhahiri basi atakuonyesheni yale mliyokuwa mkifanya.'

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Na wengine wamesubiri amri ya Mwenyezi Mungu. Huenda akawatendea mema au akawaadhibu. Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye hikima.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Na waliojenga msikiti ili kudhuru na kufuru na kutenganisha baina ya waumini na kuwa kituo cha wale waliopigana na Mwenyezi Mungu na Mtume wake hapo awali. Na wataapa, 'Hatukutaka ila mema.' Na Mwenyezi Mungu anashuhudia kwamba wao ni wakadhibishaji.

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Usisimame humo kamwe. Hakika msikiti uliojengwa juu ya taqwa tangu siku ya kwanza unastahiki zaidi usimame humo. Ndani yake kuna watu wanapenda kujitakasa na Mwenyezi Mungu anawapenda wanaojitakasa.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Je, yule aliyejenga msingi wake juu ya taqwa kwa Mwenyezi Mungu na radhi yake ni bora au yule aliyejenga msingi wake juu ya ukingo wa mfereji ulioanguka na akaanguka pamoja naye katika moto wa Jahannam? Na Mwenyezi Mungu hamuongozi watu madhalimu.

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Msikiti wao ambao walijenga utakuwa chanzo cha shaka katika mioyo yao mpaka mioyo yao ivunjike. Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi Mwenye hikima.

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Hakika Mwenyezi Mungu amenunua kutoka kwa waumini nafsi zao na mali zao kwa bei ya kwamba pepo ni yao. Wanapigana katika njia ya Mwenyezi Mungu basi wanauwa na wanauawa. Ahadi ya kweli iliyo juu yake katika Taurati na Injili na Qur'an. Na nani anayekamilisha ahadi yake zaidi kuliko Mwenyezi Mungu? Basi furahieni biashara yenu mliyoifanya naye na hiyo ndiyo kufanikiwa kubwa.

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Wanatubu, wanaabudu, wanasifu, wanasafiri (kwa ajili ya dini), wana ruku'u, wanasujudu, wanaamrisha mema na wanakataa mabaya na wanalinda mipaka ya Mwenyezi Mungu. Na bashiri waumini.

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

Haiwezekani kwa Mtume na walioamini kuomba msamaha kwa washirikina hata kama walikuwa jamaa baada ya kuwa wazi kwao kwamba hao ni wenye moto.

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Na kuomba msamaha kwa ajili ya baba yake (Ibrahim) haikuwa ila kwa sababu ya ahadi aliyomwahidi. Basi alipodhihirika kwake kwamba ni adui wa Mwenyezi Mungu akajitenga naye. Hakika Ibrahim alikuwa mpole mwenye subira.

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Na Mwenyezi Mungu hamudanganyi watu baada ya kuwaongoza mpaka awafafanulie kwao yale wanayomcha.

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Hakika kwa Mwenyezi Mungu ni ufalme wa mbingu na ardhi. Anahuisha na kuua. Na hamna mlinzi wala msaidizi badala ya Mwenyezi Mungu.

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

Hakika Mwenyezi Mungu ametubu kwa Mtume na Muhajirin na Ansar walio mfuata katika saa ya shida baada ya karibu mioyo yao kugeuka kisha akawatubu. Hakika Yeye ni Mwenye kurehemu kwao Mwenye kurehemu.

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Na kwa watatu walioachwa nyuma mpaka ardhi iliwakuwa nyembamba kwa upana wake na nafsi zao zikawakuwa nyembamba na wakadhani kwamba hapana kinga kutoka kwa Mwenyezi Mungu ila kwake. Kisha akawatubu ili watubu. Hakika Mwenyezi Mungu ndiye Mwenye kukubali toba Mwenye kurehemu.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

Enyi walioamini! Mcheni Mwenyezi Mungu na kuwa pamoja na wenye kusadiki.

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Haikuwa kwa watu wa Madina na wale walio karibu nao miongoni mwa wabedui wasubiri nyuma ya Mtume wa Mwenyezi Mungu na wasipende nafsi zao kuliko nafsi yake. Hiyo ni kwa sababu hawakupata kiu wala taabu wala njaa katika njia ya Mwenyezi Mungu wala hawakukanyaga mahali penye ghadhabu ya makafiri wala hawakupata madhara kutoka kwa adui ila imeandikwa kwao kwa hiyo tendo jema. Hakika Mwenyezi Mungu hampotezi thawabu ya wafanyao mema.

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

Wala hawatoi sadaka ndogo wala kubwa wala hawavuki bonde ila imeandikwa kwao ili Mwenyezi Mungu awape malipo bora kuliko yale walikuwa wakifanya.

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

Na haikuwa kwa waumini kuwa watoke wote. Kwa nini kundi dogo kutoka kila kundi lao halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi halisi hal

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Enyi walioamini! Piganeni na wale walio karibu nanyi miongoni mwa makafiri na wawe mkali juu yao na mjue kwamba Mwenyezi Mungu yuko pamoja na wanaomcha.

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

Na inapoteremshwa sura basi miongoni mwao kuna anayesema, 'Hii imezidi imani ya nani miongoni mwenu?' Basi walioamini inawazidishia imani na wao wanafurahi.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

Na walio na ugonjwa moyoni mwao inawazidishia uchafu juu ya uchafu wao na wao wanakufa wakiwa makafiri.

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

Je, hawataoni kwamba wanajaribiwa kila mwaka mara moja au mara mbili kisha hawataubu wala hawakumbuki?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Na inapoteremshwa sura basi wanaangaliana, 'Je, yuko anayekuona?' Kisha wanaondoka. Mwenyezi Mungu amegeuza mioyo yao kwa sababu wao ni watu wasioelewa.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Hakika amekujieni Mtume kutoka miongoni mwenu, inawahusu maumivu yenu, anatamani kheri kwenu, kwa waumini ni mwenye huruma na mwenye rehema.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Basi ikiwa watageuka sema, 'Mwenyezi Mungu anatosha kwangu. Hapana mungu ila Yeye. Kwa Yeye nimetegemea na Yeye ndiye Mola wa Arshi Kubwa.'