Q.S Al-Insan (اَلْإِنسَان) - 31 Te maha o ngā whiti

هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ حِيْنٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْـًٔا مَّذْكُوْرًا

hal atāka ‘alal-insāni ḥīnum minad-dahri lam yakun syai'am mażkūrā(n).

Kāore ianei i tae mai ki te tangata tētahi wā i mua i te wā kāore anō kia taea te whakahua?

اِنَّا خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ اَمْشَاجٍۖ نَّبْتَلِيْهِ فَجَعَلْنٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innā khalaqnal-insāna min nuṭfatin amsyājin nabtalīhi fa ja‘alnāhu samī‘am baṣīrā(n).

He pono, i hanga e Mātou te tangata i te pata o te purapura i konatunatua, i hiahia Mātou ki te whakamātautau (ki ngā whakahau me ngā aukati), nō reira i meinga ai ia e Mātou kia rongo, kia kite.

اِنَّا هَدَيْنٰهُ السَّبِيْلَ اِمَّا شَاكِرًا وَّاِمَّا كَفُوْرًا

innā hadaināhus-sabīla immā syākiraw wa immā kafūrā(n).

He pono, kua whakakitea e mātou ki a ia te ara tika; kei reira ētahi e whakawhetai ana, kei reira anō hoki ētahi e kore e whakawhetai.

اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ سَلٰسِلَا۟ وَاَغْلٰلًا وَّسَعِيْرًا

innā a‘tadnā lil-kāfirīna salāsila wa aglālaw wa sa‘īrā(n).

He pono, kua rite i a mātou mō te hunga whakateka he mekameka, he mekameka me te reinga mura.

اِنَّ الْاَبْرَارَ يَشْرَبُوْنَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوْرًاۚ

innal-abrāra yasyrabūna min ka'sin kāna mizājuhā kāfūrā(n).

He pono, ko te hunga e mahi pai ana ka inu i roto i ngā karāhe (kei roto ngā inu) he wai kafur te ranunga,

عَيْنًا يَّشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللّٰهِ يُفَجِّرُوْنَهَا تَفْجِيْرًا

‘ainay yasyrabu bihā ‘ibādullāhi yufajjirūnahā tafjīrā(n).

(arā) he puna wai (i Pararaiha) e inu ai ngā pononga a Allah, ā, ka taea e rātou te whakaputa mai i te wai i te ara pai rawa atu.

يُوْفُوْنَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُوْنَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهٗ مُسْتَطِيْرًا

yūfūna bin-nażri wa yakhāfūna yauman kāna syarruhū mustaṭīrā(n).

Ka whakatutukihia e rātou ā rātou kupu taurangi, ā, e mataku ana rātou kei tae mai te rā e horapa ai te whiu ki ngā wāhi katoa.

وَيُطْعِمُوْنَ الطَّعَامَ عَلٰى حُبِّهٖ مِسْكِيْنًا وَّيَتِيْمًا وَّاَسِيْرًا

wa yuṭ‘imūnaṭ-ṭa‘āma ‘alā ḥubbihī miskīnaw wa yatīmaw wa asīrā(n).

Ā, ka hoatu e rātou te kai e pai ai rātou ki te hunga rawakore, ki ngā pani me ngā herehere,

اِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللّٰهِ لَا نُرِيْدُ مِنْكُمْ جَزَاۤءً وَّلَا شُكُوْرًا

innamā nuṭ‘imukum liwajhillāhi lā nurīdu minkum jazā'aw wa lā syukūrā(n).

(me te kī atu), "He pono, ka hoatu e mātou he kai ki a koutou nā te mea e tumanako ana mātou ki te ahuareka o Allah, kāore mātou e tatari ki tētahi whakautu, ki tētahi whakawhetai rānei mai i a koutou."

اِنَّا نَخَافُ مِنْ رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوْسًا قَمْطَرِيْرًا

innā nakhāfu mir rabbinā yauman ‘abūsan qamṭarīrā(n).

He pono, e wehi ana mātou i te Atua i te rā e pōuri ai te mata o te iwi, e kī ana i te raruraru.”

فَوَقٰىهُمُ اللّٰهُ شَرَّ ذٰلِكَ الْيَوْمِ وَلَقّٰىهُمْ نَضْرَةً وَّسُرُوْرًاۚ

fa waqāhumullāhu syarra żālikal-yaumi wa laqqāhum naḍrataw wa surūrā(n).

Nō reira i tiaki a Allah i a rātou i ngā raruraru o taua rā, ā, i homai e ia ki a rātou te hari me te harikoa.

وَجَزٰىهُمْ بِمَا صَبَرُوْا جَنَّةً وَّحَرِيْرًاۙ

wa jazāhum bimā ṣabarū jannataw wa ḥarīrā(n).

Ā, ka utua rātou e Ia mō tō rātou manawanui ki ngā māra me ngā kākahu hiraka.

مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۚ لَا يَرَوْنَ فِيْهَا شَمْسًا وَّلَا زَمْهَرِيْرًاۚ

muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), lā yarauna fīhā syamsaw wa lā zamharīrā(n).

Kei reira rātou e noho ana i runga i te tūru, kāore e kite (e rongo ana i te wera o te rā), kāore hoki i te tino makariri.

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوْفُهَا تَذْلِيْلًا

wa dāniyatan ‘alaihim ẓilāluhā wa żullilat quṭūfuhā tażlīlā(n).

Ā, e tata ana tōna atarangi ki runga ake i a rātou, ā, e māmā ana hoki mā rātou te kohi i ōna hua.

وَيُطَافُ عَلَيْهِمْ بِاٰنِيَةٍ مِّنْ فِضَّةٍ وَّاَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيْرَا۠

wa yuṭāfu ‘alaihim bi'āniyatim min fiḍḍatiw wa akwābin kānat qawārīrā.

Ā, i tohaina atu ki a rātou ngā oko hiriwa me ngā kapu mārama tonu, pērā i te karaihe,

قَوَارِيْرَا۟ مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوْهَا تَقْدِيْرًا

qawārīra min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīrā(n).

ngā tioata mārama i hangaia ki te hiriwa, ka whakatauhia e rātou te rahi e tika ana (e ai ki ā rātou hiahia).

وَيُسْقَوْنَ فِيْهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِيْلًاۚ

wa yusqauna fīhā ka'san kāna mizājuhā zanjabīlā(n).

Ā, i reira ka hoatu ki a rātou tētahi karāhe inu kua whakakīia ki te kanekane.

عَيْنًا فِيْهَا تُسَمّٰى سَلْسَبِيْلًا

‘ainan fīhā tusammā salsabīlā(n).

(Nō) tētahi puna (i Pararaiha) ko Salsabil te ingoa.

۞ وَيَطُوْفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُوْنَۚ اِذَا رَاَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنْثُوْرًا

wa yaṭūfu ‘alaihim wildānum mukhalladūn(a), iżā ra'aitahum ḥasibtahum lu'lu'am manṡūrā(n).

Ā, e karapotia ana rātou e ngā rangatahi e tamariki tonu ana. Ina kite koe i a rātou, ka whakaaro koe he pērara rātou kua marara noa atu.

وَاِذَا رَاَيْتَ ثَمَّ رَاَيْتَ نَعِيْمًا وَّمُلْكًا كَبِيْرًا

wa iżā ra'aita ṡamma ra'aita na‘īmaw wa mulkan kabīrā(n).

Ā, ki te kite koe i (te āhuatanga) i reira (te rangi), ka tino kite koe i ngā momo ahuareka me te rangatiratanga nui.

عٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَّاِسْتَبْرَقٌۖ وَّحُلُّوْٓا اَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍۚ وَسَقٰىهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُوْرًا

‘Āliyahum ṡiyābu sundusin khuḍruw wa istabraq(un), wa ḥullū asāwira min fiḍḍah(tin), wa saqāhum rabbuhum syarāban ṭahūrā(n).

I whakakakahuria rātou ki te hiraka matomato pai me te hiraka matotoru, ā, i mau hoki i ngā poroporo hiriwa, ā, i homai e te Atua he inu ma (me te tapu) ki a rātou.

اِنَّ هٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَاۤءً وَّكَانَ سَعْيُكُمْ مَّشْكُوْرًا ࣖ

inna hāżā kāna lakum jazā'aw wa kāna sa‘yukum masykūrā(n).

Ko tāu utu tēnei, ā, e manakohia ana, e whakamihia ana hoki ō mahi katoa (e Allah).

اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ تَنْزِيْلًاۚ

innā naḥnu nazzalnā ‘alaikal-qur'āna tanzīlā(n).

He pono, nā Mātou i tuku iho te Qur'an ki a koe (e Muhammad) i runga i te ata.

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ اٰثِمًا اَوْ كَفُوْرًاۚ

faṣbir liḥukmi rabbika wa lā tuṭi‘ minhum āṡiman au kafūrā(n).

Nō reira, kia manawanui koe ki te (whakatinana) i ngā ture a tōu Ariki, kaua hoki e whai i te hunga hara me te hunga whakateka i roto i a rātou.

وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًاۚ

ważkurisma rabbika bukrataw wa aṣīlā(n).

Ā, me whakahua te ingoa o tōu Ariki i te ata, i te ahiahi.

وَمِنَ الَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهٗ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيْلًا

wa minal-laili fasjud lahū wa sabbiḥhu lailan ṭawīlā(n).

Ā, mō tētahi wāhanga o te pō, me takoto ki raro ki a Ia, me whakakororia hoki i a Ia mō te wāhanga roa o te pō.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ يُحِبُّوْنَ الْعَاجِلَةَ وَيَذَرُوْنَ وَرَاۤءَهُمْ يَوْمًا ثَقِيْلًا

inna hā'ulā'i yuḥibbūnal-‘ājilata wa yażarūna warā'ahum yauman ṡaqīlā(n)

He pono, e aroha ana rātou (te hunga kore whakapono) ki te ora (tēnei ao) ā, e whakarērea ana e rātou te rā uaua (te ao tūroa) ki muri i a rātou.

نَحْنُ خَلَقْنٰهُمْ وَشَدَدْنَآ اَسْرَهُمْۚ وَاِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ اَمْثَالَهُمْ تَبْدِيْلًا

naḥnu khalaqnāhum wa syadadnā asrahum, wa iżā syi'nā baddalnā amṡālahum tabdīlā(n).

Nā mātou rātou i hanga, i whakakaha hoki ō rātou hononga; engari ki te pai mātou, ka taea e mātou te whakakapi i a rātou ki te mea rite ki a rātou.

اِنَّ هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ ۚ فَمَنْ شَاۤءَ اتَّخَذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

inna hāżihī tażkirah(tun), faman syā'attakhaża ilā rabbihī sabīlā(n).

He pono, he whakatūpato ēnei (ngā whiti), nō reira, ko te tangata e hiahia ana ki te pai mōna ake, ka tino haere ia i te ara e anga atu ana ki tōna Ariki.

وَمَا تَشَاۤءُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًاۖ

wa mā tasyā'ūna illā ay yasyā'allāh(u), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

E kore ia e taea e koutou (te tango i taua ara), ki te kore a Allah e pai. He pono, ko Allah te Mōhio ki ngā mea katoa, te Whakaaro nui ki ngā mea katoa.

يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمِيْنَ اَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimīna a‘adda lahum ‘ażāban alīmā(n).

Ko te tangata e pai ai ia ka whakaurua e ia ki roto i tana aroha (te rangi). Mō te hunga hara, kua rite i a ia he whiu mamae.