حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

عۤسۤقۤ ۗ

‘ain sīn qāf.

Ain Sin Qaf

كَذٰلِكَ يُوْحِيْٓ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۙ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

każālika yūḥī ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), allāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Pues si Allah, i Todu-Siña, i Todu-Saina ha na'tungo' hao (Muhammad) yan ayu siha i manmofo'na giya hagu.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Para Guiya todu i mangaigi gi langit yan todu i mangaigi gi tanu’. Ya Guiya i Mas Takkilo', I Mas Takkilo'.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِمَنْ فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna min fauqihinna wal-malā'ikatu yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yastagfirūna liman fil-arḍ(i), alā innallāha huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Kalang i langet ma'utot ginen i sanhilo' (put i mineggai as Allah) ya i anghet siha ma'agradesi i Sainan-ñiha ya ma faisen i taotao siha gi tano' para u fanma'asi'i. Na'tungo', na si Allah i Mas Ma'åse', i Mas Ma'åse'.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهُ حَفِيْظٌ عَلَيْهِمْۖ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'allāhu ḥafīẓun ‘alaihim, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Ya ayu siha i manmaprotehi fuera di si Allah, si Allah ha atan siha (i che'cho'-ñiha); Para hagu (Muhammad) ti hagu i taotao ni' ma'ayek para u ma'atan siha.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗفَرِيْقٌ فِى الْجَنَّةِ وَفَرِيْقٌ فِى السَّعِيْرِ

wa każālika auḥainā ilaika qur'ānan ‘arabiyyal litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā wa tunżira yaumal-jam‘i lā raiba fīh(i), farīqun fil-jannati wa farīqun fis-sa‘īr(i).

Ya put este na rason na in na'tungo' hamyo put i Qur'an gi fino' CHamoru, kosaki en fanmanå'i abisa i taotao i kapitåt (Mecca) yan i taotao (i nasion siha) gi i sanlagu-ña ya en fanmanå'i abisa put i ha'åni i inetnon (Doomsday) ni' taya' duda. Guaha para i langet yan guaha para i sakkan.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمُوْنَ مَا لَهُمْ مِّنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lau syā'allāhu laja‘alahum ummataw wāḥidataw wa lākiy yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimūna mā lahum miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ya yanggen malago' si Allah, ha na'fanhuyong siha un taotao, lao ha na'halom ayu siha i malago'-ña gi i mina'ase'-ña. Ya i chumo’gue i isao taya’ prutehi-ña pat ayudu-ña para siha.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۚ فَاللّٰهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِ الْمَوْتٰى ۖوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

amittakhażū min dūnihī auliyā'(a), fallāhu huwal-waliyyu wa huwa yuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Pat guaha otro na prutehi-ñiha fuera di Guiya? Lao si Allah, Guiya i (magahet) prutehidot. Ya Mannina’i lina’la’ i manmatai, ya gai fuetsa Gui’ gi todu i kosas siha.

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Ya maseha hafa na kuestion-mu yan guiya put un kosas, i disision gaige (gi as) Allah. (Håyi guaha taiguini na klåsen taotao) si Allah i Saina-hu. Guiya nai hu pega i konfiansa-ku ya giya Guiya nai hu bira yu’ tatte.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Allah) i chumo'gue i langet yan i tano'. Ha fa'tinas para hamyo asagua ginen i klasen ga'ga'-miyu, yan asagua ginen i klasen ga'ga' (lokkue'). Ha na'fanmetgot hamyo gi ayu na manera. Taya' parehu yan Guiya. Ya Guiya i Todu-Tumungo', Todu-Lini'e'.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū bikulli syai'in ‘alīm(un).

Para Guiya i güinahan i langet yan i tanu’; Ha na'lå'la' i sustansia-ña ya ha na'i ha' i malago'-ña. Magahet, Guiya Todu Tumungo’ todu.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Ha na'i si Noah un minalago' yan ayu i in na'tungo' hao (si Muhammad) yan ayu i in na'i as Abraham, Moises yan si Jesukristo, este siha, na'i i rilihón-mu (hinengge' yan pietåt) ya munga ma dibidi hao gi halom-ña. Difisit para i manma'å'ñao (para u ma'osge') i rilihón ni' un ågang para siha. Si Allah ha ayek ayu siha i malago'-ña para i rilihón ni' monoteismu ya ha na'i guinaha para ayu siha i manma'pos (gi as Guiya).

وَمَا تَفَرَّقُوْٓا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِيَ بَيْنَهُمْۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْرِثُوا الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa mā tafarraqū illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika ilā ajalim musammal laquḍiya bainahum, wa innal-lażīna ūriṡul-kitāba mim ba‘dihim lafī syakkim minhu murīb(in).

Ya siha (i Taotao i Lepblo) ti manma dibidi fuera di despues di i tiningo' (i minagahet ni' ma na'i i prufeta siha) para siha put i inbidia entre siha. yanggen ti put i esta gaige na tinago' ginen i Saina-mu (para u ma'pospone i kastigu) asta i ma'ayek na tiempo, siempre ma'usa i kastigu-niha. Ya hunggan, ayu siha i manma'eråda i Lepblo (Torah yan Ebanghelio) despues di siha (gi tiempon Muhammad), manma'å'ñao put i Lepblo (Al-Qur'an).

فَلِذٰلِكَ فَادْعُ ۚوَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْۚ وَقُلْ اٰمَنْتُ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنْ كِتٰبٍۚ وَاُمِرْتُ لِاَعْدِلَ بَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۗ لَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ ۗ لَاحُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۚوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ ۗ

fa liżālika fad‘(u), wastaqim kamā umirt(a), wa lā tattabi‘ ahwā'ahum, wa qul āmantu bimā anzalallāhu min kitāb(in), wa umirtu li'a‘dila bainakum, allāhu rabbunā wa rabbukum, lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, lā ḥujjata bainanā wa bainakum, allāhu yajma‘u bainanā,wa ilaihil-maṣīr(u).

Pues, ågang (ayu siha i manmanhongge) yan fanmanhasso (manhongge yan manmapredikta) taimanu ha' i tinago'-mu (Muhammad) ya munga ma'ayek i minalago'-ñiha ya ilek-ñiha, "Hu hongge i lepblo ni' ha na'huyong si Allah ya ma'ayek yu' para bai hu cho'gue hustisia gi entre hamyo. Si Allah i Sainan-måmi yan i Saina-miyu. Para hami i che'cho'-måmi yan para hamyo i che'cho'-miyu. Taya' chinatsaga gi entalu'-miyu, para en na'daña' hamyo yan si Allah. Guiya (hamyo) ta'lo."

وَالَّذِيْنَ يُحَاۤجُّوْنَ فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا اسْتُجِيْبَ لَهٗ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wal-lażīna yuḥājjūna fillāhi mim ba‘di mastujība lahū ḥujjatuhum dāḥiḍatun ‘inda rabbihim wa ‘alaihim gaḍabuw wa lahum ‘ażābun syadīd(un).

Ya ayu siha i manma'a'ñao put i rilihón Allah despues di ma aksepta (i rilihón), i manma'a'ñao-ñiha ti siña ma cho'gue gi me'nan i Saina-ñiha. Ma risibi i binibu-ña (Allah) ya ma risibi un gof åpmam na kastigu.

اَللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَالْمِيْزَانَ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيْبٌ

allāhul-lażī anzalal-kitāba bil-ḥaqqi wal-mīzān(a), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata qarīb(un).

Ha na'hanao si Allah i lepblo (Al-Qur'an) yan (ha na'i) minagahet yan inafekta (hustisia). ya un tungo', siña ha' esta hihot i finakpo' i tano'?

يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهَاۚ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مُشْفِقُوْنَ مِنْهَاۙ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهَا الْحَقُّ ۗ اَلَآ اِنَّ الَّذِيْنَ يُمَارُوْنَ فِى السَّاعَةِ لَفِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

yasta‘jilu bihal-lażīna lā yu'minūna bihā, wal-lażīna āmanū musyfiqūna minhā, wa ya‘lamūna annahal-ḥaqq(u), alā innal-lażīna yumārūna fis-sā‘ati lafī ḍalālim ba‘īd(in).

I taotao ni' ti manmanhongge na gaige i Uttimo na Ha'åni, ma faisen na u masusedi ensegidas, ya i taotao ni' manmanhongge manma'å'ñao nu este ya ma sangan na i Uttimo na Ha'åni magahet (para u masusedi). Sañgan na i taotao ni' ti ma tungo' i Apokalipsis, manmalingu.

اَللّٰهُ لَطِيْفٌۢ بِعِبَادِهٖ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ ࣖ

allāhu laṭīfum bi‘ibādihī yarzuqu may yasyā'(u), wa huwal-qawiyyul-‘azīz(u).

Si Allah, maolek para i tentago'-ña siha; Ha na'i sustansia ayu i malago'-ña ya Guiya i Todu-Siña, Todu-Siña.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الْاٰخِرَةِ نَزِدْ لَهٗ فِيْ حَرْثِهٖۚ وَمَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۙ وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ نَّصِيْبٍ

man kāna yurīdu ḥarṡal-ākhirati nazid lahū fī ḥarṡih(ī), wa man kāna yurīdu ḥarṡad-dun-yā nu'tihī minhā, wa mā lahū fil-ākhirati min naṣīb(in).

I malago' ganansia gi i mamaila' na lina'la, in addåpta, yan ayu i malago' ganansia gi este na tano', in na'i gui' påtte (ganansia gi i tano'), lao taya' påtte-ña gi i mamaila' na lina'la'.

اَمْ لَهُمْ شُرَكٰۤؤُا شَرَعُوْا لَهُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا لَمْ يَأْذَنْۢ بِهِ اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

am lahum syurakā'u syara‘ū lahum minad-dīni mā lam ya'żam bihillāh(u), wa lau lā kalimatul-faṣli laquḍiya bainahum, wa innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

Guaha otro na dius-ñiha fuera di si Allah ni' ha na'setbe i lai siha put i rilihón para ayu siha i ti ha na'i si Allah? ya yanggen taya' lai ni' ha na'atrasao (i kastigu ginen as Allah) i kastigu gi entalu'-ñiha siempre ma cho'gue. Ya hunggan, i ti manhusto na taotao siha siempre ma padesi un gof na'ma'ase' na kastigu.

تَرَى الظّٰلِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا كَسَبُوْا وَهُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ ۗوَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِۚ لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُ

taraẓ-ẓālimīna musyfiqīna mimmā kasabū wa huwa wāqi‘um bihim, wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī rauḍātil-jannāt(i), lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika huwal-faḍlul-kabīr(u).

Un li'e' na i taotao ni' manma'å'ñao manma'å'ñao put i (isao) ni' ma cho'gue, ya (i kastigu) esta måtto giya siha. Ya ayu siha i manmanhongge yan manmacho'cho' gi i tano' gi langet, ma risibi i malago'-ñiha ginen as Yu'os. Un maolek na rigalu este.

ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ

Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).

I (regalu) ma anunsia as Allah para u na'magof i tentago'-ña ni' manhongge yan ma cho'gue maolek na cho'cho'. Ilek-ña si (Muhammad), "Ti hu faisen hao ni' hafa put i inagang-hu fuera di i guinaiyan familia." ya ayu i chumo'gue maolek, in na'i gui' maolek. Hunggan, si Allah i mas ma'åse', i mas ma'åse'.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Pat ilek-ñiha, "Guiya (Muhammad) ha na'huyong i minagahet put si Allah." Yanggen malago' si Allah, siempre ha låka i korason-mu. Ya si Allah ha na'suha ayu i ti magahet ya ha na'fanhuyong ayu i magahet gi i fino'-ña (i Qur'an). Magajet, Guiya Todu-Tunago’ gi todu i kurason.

وَهُوَ الَّذِيْ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَعْفُوْا عَنِ السَّيِّاٰتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَۙ

wa huwal-lażī yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya‘fū ‘anis-sayyi'āti wa ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Ya Guiya i Unu ni' ha aksepta i piniti ginen i tentago'-ña siha ya ha asi'i i isao siha yan ha tungo' hafa che'cho'-miyu,

وَيَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wa yastajībul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa yazīduhum min faḍlih(ī), wal-kāfirūna lahum ‘ażābun syadīd(un).

ya Ha na'i (i tinayuyot) ayu siha i manmanhongge yan ma cho'gue maolek na cho'cho' ya ha na'i siha (premiu) ginen i minaolek-ña. I taotao siha ni ti manma’osge u fanmaresibe mampos chathinasso na kastigu.

۞ وَلَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِى الْاَرْضِ وَلٰكِنْ يُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ

wa lau basaṭallāhur rizqa li‘ibādihī labagau fil-arḍi wa lākiy yunazzilu biqadarim mā yasyā'(u), innahū bi‘ibādihī khabīrum baṣīr(un).

Ya yanggen ha na'i si Allah i sustansia para i tentago'-ña siha, siempre ma sotta i lina'la'-ñiha gi tano', lao Ha na'hanao siha gi maseha hafa na manera malago'-ña. Magahet, Guiya Todu-Asiente put (i kondision i) tentago'-ña, Todu-Lini'e'.

وَهُوَ الَّذِيْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوْا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهٗ ۗوَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيْدُ

wa huwal-lażī yunazzilul-gaiṡa mim ba‘di mā qanaṭū wa yansyuru raḥmatah(ū), wa huwal-waliyyul-ḥamīd(u).

Ya Guiya muna'fanhuyong i linao despues di manma'å'ñao siha ya ha na'fanla'la' i mina'ase'-ña. Ya Guiya i Mas Protehidot, i Mas Manma'å'ñao.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).

Ya gi entre i siniseden-ña (minagåhet) i fina'tinas i langet yan i tano' yan i manma'gåsgas na gå'ga' siha ni' ha na'fanla'la' gi hilo'-ñiha. Ya Guiya Todo-Poderoso para u rikohi todu yanggen malago’-ña.

وَمَآ اَصَابَكُمْ مِّنْ مُّصِيْبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَيْدِيْكُمْ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍۗ

wa mā aṣābakum mim muṣībatin fabimā kasabat aidīkum wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in).

Ya maseha hafa na chinatsaga ni' masusedi giya hagu, ginen i che'cho' i kannai-mu, ya si Allah ha asi'i meggai (gi i isao-mu siha).

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ya ti siña en fanlibre (gi i piniti-ña si Allah) gi tano', ya taya' prutehi-miyu pat ayudo-miyu fuera di si Allah.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الْجَوَارِ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِ ۗ

wa min āyātihil-jawāri fil-baḥri kal-a‘lām(i).

Ya gi entre i siniseden-ña (put i minagåhet-ña) guaha batko siha (ni' manmamomokkat) gi i tasi taiguihi i båndan tåno'.

اِنْ يَّشَأْ يُسْكِنِ الرِّيْحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍۙ

iy yasya' yuskinir-rīḥa fa yaẓlalna rawākida ‘alā ẓahrih(ī), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Yanggen malago' Gui', para u na'para i manglo', ya (i batko siha) u fanhånao para i tasi. Magahet, gi ayu na sinisedi para ayu siha i manpasensia yan manmagof,

اَوْ يُوْبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوْا وَيَعْفُ عَنْ كَثِيْرٍۙ

au yūbiqhunna bimā kasabū wa ya‘fu ‘an kaṡīr(in).

pat Ha na'fanlamen i batko siha put i che'cho'-ñiha, ya ha na'fanlibre meggai,

وَّيَعْلَمَ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ya‘lamal-lażīna yujādilūna fī āyātinā, mā lahum mim maḥīṣ(in).

ya para ayu siha i manma'a'ñao nu i siniseden-måmi, u ma tungo' na taya' siña ma eskapa.

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Maseha hafa (minagof) ma nå'i hao, guiya i minagof i lina'la' gi este na tano'. Lao ayu i (magof) gi as Allah mas maolek yan mas taihinekkok para ayu siha i manmanhongge, ya gi as Allah ha' ma po'lo i konfiansan-ñiha,

وَالَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَاِذَا مَا غَضِبُوْا هُمْ يَغْفِرُوْنَ ۚ

wal-lażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya wa iżā mā gaḍibū hum yagfirūn(a).

yan lokkue' (para) ayu siha i manma'å'ñao nu i isao siha ni' manma'å'ñao yan i manma'å'ñao na cho'cho' siha, ya yanggen manma'å'ñao siha ensegidas manma'åse',

وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ

wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

yan (para) ayu siha i umaksepta (ma'o'osge) i inagang Yu'os yan ma cho'gue i tinayuyot, mientras i asunto-niha (ma disidi) gi i hinasso-ñiha, ya ma gasta i påtten i sustansia ni' in na'i siha,

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُوْنَ

wal-lażīna iżā aṣābahumul-bagyu hum yantaṣirūn(a).

yan (para) ayu siha i, yanggen ma trata siha ti husto, ma difende siha.

وَجَزٰۤؤُا سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا ۚفَمَنْ عَفَا وَاَصْلَحَ فَاَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa jazā'u sayyi'atin sayyi'atum miṡluhā, faman ‘afā wa aṣlaḥa fa ajruhū ‘alallāh(i), innahū lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Ya i premiu para i isao, un isao ni' maolek, lao ayu i muna'fanlibre yan ha cho'gue i maolek (para ayu siha i chumo'gue i tailayi) pues i premiu ginen as Allah. Hunggan, ti ha guaiya i taotao ni ti manhusto.

وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ مَا عَلَيْهِمْ مِّنْ سَبِيْلٍۗ

wa lamanintaṣara ba‘da ẓulmihī fa ulā'ika mā ‘alaihim min sabīl(in).

Lao i taotao ni' ha difende maisa siha despues di manma'a'ñao, taya' rason para u fanma'a'ñao.

اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَظْلِمُوْنَ النَّاسَ وَيَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yaẓlimūnan-nāsa wa yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Hunggan, i isao gaige ha' gi ayu siha i chumo'gue inhustisia gi taotao siha yan ma sotta i lina'la' gi tano' sin (ma konsidera) i minagahet. Ma risibi un piniti na piniti.

وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ ࣖ

wa laman ṣabara wa gafara inna żālika lamin ‘azmil-umūr(i).

Lao ayu i manpasensia yan manma'asi'i, hunggan, maolek na cho'cho'.

وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ وَّلِيٍّ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗوَتَرَى الظّٰلِمِيْنَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ يَقُوْلُوْنَ هَلْ اِلٰى مَرَدٍّ مِّنْ سَبِيْلٍۚ

wa may yuḍlilillāhu famā lahū miw waliyyim mim ba‘dih(ī), wa taraẓ-ẓālimīna lammā ra'awul-‘ażāba yaqūlūna hal ilā maraddim min sabīl(in).

ya ayu i ma na'i gui' ni' si Allah, pues taya' prutehi-ña despues di este. Un li'e' i manma'å'ñao yanggen ma li'e' i piniti ya ilek-ñiha, "Kao guaha manera para ta bira hit tatte (gi este na tano')?"

وَتَرٰىهُمْ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا خٰشِعِيْنَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُوْنَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ الظّٰلِمِيْنَ فِيْ عَذَابٍ مُّقِيْمٍ

wa tarāhum yu‘raḍūna ‘alaihā khāsyi‘īna minaż żulli yanẓurūna min ṭarfin khafiyy(in), wa qālal-lażīna āmanū innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā innaẓ-ẓālimīna fī ‘ażābim muqīm(in).

Ya un li'e' siha manma'a'atan i infiernu gi un estao ni' manma'a'ñao sa' manma'a'ñao siha, u fanma'a'atan siha yan un languid na matan-ñiha. Ya ayu siha i manmanhongge ilek-ñiha, "Hunggan, i manmalingu ayu siha i manma'a'ñao siha yan i familian-ñiha gi Ha'anen Resureksion." Fanmanhasso, sa' magahet na i manma'å'ñao siha manma'a'ñao nu i taihinekkok na kastigu.

وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ اَوْلِيَاۤءَ يَنْصُرُوْنَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ سَبِيْلٍ ۗ

wa mā kāna lahum min auliyā'a yanṣurūnahum min dūnillāh(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min sabīl(in).

ya taya' prutehi-ñiha ni' siña ha ayuda siha fuera di si Allah. Maseha hayi na taotao ni' ma na'i si Allah ni' siñat para u fañågu, taya' manera-ña para guiya (para u fanma guiya).

اِسْتَجِيْبُوْا لِرَبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗمَا لَكُمْ مِّنْ مَّلْجَاٍ يَّوْمَىِٕذٍ وَّمَا لَكُمْ مِّنْ نَّكِيْرٍ

istajībū lirabbikum min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāh(i), mā lakum mim malja'iy yauma'iżiw wa mā lakum min nakīr(in).

Fanmanhongge i inagang i Saina-mu antes di u fatto ginen as Allah un diha ni' ti siña ma'abandona (gi i tinago' ginen as Allah). Gi ayu na ha'åni, taya' sagan-mu ni' siña un na'suha i isao-mu siha.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Yanggen ma bira siha, pues (na'tungo') Ti in na'hanao hao para i superbisor para siha. I obligasion-mu ti otro ki para un na'i (i minutos). Ya hunggan, yanggen ta sentungo' i taotao un mina'ase' ginen Hita, ha agang gui' yan minagof; lao yanggen manma'a'ñao siha ni' chinatsaga put i che'cho' i kannai-ñiha (siguru na u fanma'a'ñao), magahet, i taotao siha manma'a'ñao (para i bendision siha).

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ اِنَاثًا وَّيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ الذُّكُوْرَ ۙ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yakhluqu mā yasyā'(u), yahabu limay yasyā'u ināṡaw wa yahabu limay yasyā'uż-żukūr(a).

Para si Allah i rainon i langet yan i tano'; Ha fa'tinas ayu i malago'-ña, ha na'i famalao'an ni' malago'-ña yan famagu'on lalåhi ni' malago'-ña,

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

pat Ha na'i i lalåhi yan i famalao'an, ya ha na'fanhuyong ayu siha i malago'-ña. Guiya i Todu-Siña, Todu i Poderoso.

۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ

wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).

Ya ti propiu para i taotao na u kuentusi si Allah fuera di i ribilasion pat ginen i tatte' i belo pat i para u na'hanao un mensåhi (anghet) ya despues ha na'tungo' gui' gi i piniti-ña hafa malago'-ña. Hunggan, Guiya i Mas Takkilo’, i Mas Saina.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ رُوْحًا مِّنْ اَمْرِنَا ۗمَا كُنْتَ تَدْرِيْ مَا الْكِتٰبُ وَلَا الْاِيْمَانُ وَلٰكِنْ جَعَلْنٰهُ نُوْرًا نَّهْدِيْ بِهٖ مَنْ نَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِنَا ۗوَاِنَّكَ لَتَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍۙ

wa każālika auḥainā ilaika rūḥam min amrinā, mā kunta tadrī mal-kitābu wa lal-īmānu wa lākin ja‘alnāhu nūran nahdī bihī man nasyā'u min ‘ibādinā, wa innaka latahdī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ya put este na rason na in na'tungo' hao (Muhammad) i espiritu (i Qur'an) gi i tinago'-måmi. Gi antigu na tiempo, ti en tingo' hafa i lepblo (Al-Qur'an) yan hafa i hinengge, lao in na'i i Qur'an un kandet, ya in na'i guiya ni' malago'-måmi gi entre i tentago'-måmi. ya magahet, magahet na un guiya (i taotao siha) gi i maolek na chalan,

صِرَاطِ اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِلَى اللّٰهِ تَصِيْرُ الْاُمُوْرُ ࣖ

Ṣirāṭillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), alā ilallāhi taṣīrul-umūr(u).

(Este) i chalan as Allah, para Guiya todu i gaige gi langet yan todu i gaige gi tano'. Na'tungo', todu i asunto siha manhånao para as Allah.