سُوْرَةٌ اَنْزَلْنٰهَا وَفَرَضْنٰهَا وَاَنْزَلْنَا فِيْهَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

sūratun anzalnāhā wa faraḍnāhā wa anzalnā fīhā āyātim bayyinātil la‘allakum tażakkarūn(a).

(Este) un surah ni' in na'huyong yan in na'i obligasion (para u ma cho'gue i lai-ña siha), ya in na'hanao klaru na sinisedi siha, para en hasso.

اَلزَّانِيَةُ وَالزَّانِيْ فَاجْلِدُوْا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖوَّلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِيْ دِيْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۚ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zāniyatu waz-zānī fajlidū kulla wāḥidim minhumā mi'ata jaldah(tan), wa lā ta'khużkum bihimā ra'fatun fī dīnillāhi in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), walyasyhad ‘ażābahumā ṭā'ifatum minal-mu'minīn(a).

I palao'an ni' umadultera yan i palao'an ni' umadultera, laknos kada unu giya siha ni' siento na laknos, ya cha'mu ma'a'ñao nu siha para u na'fanhuyong hao ginen (mapraktika) i rilihón Allah, yanggen un hongge si Allah yan i Uttimo na Ha'åni. Ya na'i un gurupon manmanhongge para u fanli'e' i kastigon-ñiha.

اَلزَّانِيْ لَا يَنْكِحُ اِلَّا زَانِيَةً اَوْ مُشْرِكَةً ۖوَّالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَآ اِلَّا زَانٍ اَوْ مُشْرِكٌ ۚوَحُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zānī lā yankiḥu illā zāniyatan au musyrikah(tan), waz-zāniyatu lā yankiḥuhā illā zānin au musyrik(un), wa ḥurrima żālika ‘alal-mu'minīn(a).

I palao'an ni' umasagua ti debi di u asagua fuera di i palao'an ni' umasagua pat i politeista; ya i adulterio ti debi di umasagua fuera di i adulterio pat i politeista; ya este maprohibi para i manmanhongge.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوْا بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَ فَاجْلِدُوْهُمْ ثَمٰنِيْنَ جَلْدَةً وَّلَا تَقْبَلُوْا لَهُمْ شَهَادَةً اَبَدًاۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ ۙ

wal-lażīna yarmūnal-muḥṣanāti ṡumma lam ya'tū bi'arba‘ati syuhadā'a fajlidūhum ṡamānīna jaldataw wa lā taqbalū lahum syahādatan abadā(n), wa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Ya ayu siha i fuma’a’ñao i palao’an ni’ mangasgas, ya ti manma’a’ñao nu i kuatro na testigu, manma’a’ñao nu siha ochenta na saulag, ya ti u ma’aksepta i testimonio-ñiha para todu i tiempo. Este sija y manaelaye na taotao;

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۚ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

fuera di ayu siha i manma'å'ñao despues di este yan manma'arekla (siha), pues magahet, si Allah i Manma'åse', i Mas Misericordioso.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ اَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ شُهَدَاۤءُ اِلَّآ اَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ ۙاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-lażīna yarmūna azwājahum wa lam yakul lahum syuhadā'u illā anfusuhum fa syahādatu aḥadihim arba‘u syahādātim billāh(i), innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Ya ayu siha i ma akusa i asaguå-ñiha (put adulterio), achokka' taya' testigu-ñiha fuera di siha, pues i testimonion kada taotao kuatro biåhi na ha jura gi (i na'an) Allah, na magahet na guiya unu gi ayu siha i manmanå'i i minagahet.

وَالْخَامِسَةُ اَنَّ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كَانَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wal-khāmisatu anna la‘natallāhi ‘alaihi in kāna minal-kāżibīn(a).

Ya i mina'singko (juramentu) na i pineddong as Allah para u fatto giya guiya, yanggen guiya unu gi ayu siha i manma'å'ñao.

وَيَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذَابَ اَنْ تَشْهَدَ اَرْبَعَ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ اِنَّهٗ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۙ

wa yadra'u ‘anhal-‘ażāba an tasyhada arba‘a syahādātim billāhi innahū laminal-kāżibīn(a).

Ya i asaguå-ña u fanlibre ginen i kastigu yanggen ha ålok na kuatro biåhi gi as Allah na guiya (i asaguå-ña) unu gi ayu siha i manma'å'ñao,

وَالْخَامِسَةَ اَنَّ غَضَبَ اللّٰهِ عَلَيْهَآ اِنْ كَانَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-khāmisata anna gaḍaballāhi ‘alaihā in kāna minaṣ-ṣādiqīn(a).

yan i mina'singko (juramentu) na i binibu-ña si Allah para u fañåga gi hilo'-ña (asaguå-ña), yanggen guiya (asaguå-ña) unu gi ayu siha i manmanå'i i minagahet.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha tawwābun ḥakīm(un).

ya yanggen ti put i grasian Allah yan i mina'ase'-ña giya hamyo (siguru na en sodda' difirensia siha). Ya magahet na si Allah i Mas Ha A'aksepta i Tinayuyot, i Mas Saina.

اِنَّ الَّذِيْنَ جَاۤءُوْ بِالْاِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنْكُمْۗ لَا تَحْسَبُوْهُ شَرًّا لَّكُمْۗ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۗ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِۚ وَالَّذِيْ تَوَلّٰى كِبْرَهٗ مِنْهُمْ لَهٗ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna jā'ū bil-ifki ‘uṣbatum minkum, lā taḥsabūhu syarral lakum, bal huwa khairul lakum, likullimri'im minhum maktasaba minal-iṡm(i), wal-lażī tawallā kibrahū minhum lahū ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Hunggan, ayu siha i manma'a'a'ñao nu i ti magahet na notisia siha ginen i gurupu-mu lokkue'. Cha'-mu ma'å'ñao na ti maolek i notisia para hagu, gi magåhet, maolek para hagu. Kada unu giya siha para u risibi apas pot i isao ni ha cho'gue. Ya hayi giya siha chumule' i mas dangkolo na patte (gi isao siha ni ha cho'gue), siempre ha risibi un dangkolo na kastigu (lokue').

لَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بِاَنْفُسِهِمْ خَيْرًاۙ وَّقَالُوْا هٰذَآ اِفْكٌ مُّبِيْنٌ

lau lā iż sami‘tumūhu ẓannal-mu'minūna wal-mu'minātu bi'anfusihim khairā(n), wa qālū hāżā ifkum mubīn(un).

Sa' hafa na i manmanhongge yan i manmanhongge ti manma'å'ñao nu siha ha', yanggen un hungok i ti magahet na notisia ya ilek-mu, "Este (un notisia) magahet na dinagi."

لَوْلَا جَاۤءُوْ عَلَيْهِ بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَۚ فَاِذْ لَمْ يَأْتُوْا بِالشُّهَدَاۤءِ فَاُولٰۤىِٕكَ عِنْدَ اللّٰهِ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

lau lā jā'ū ‘alaihi bi'arba‘ati syuhadā'(a), fa iż lam ya'tū bisy-syuhadā'i fa ulā'ika ‘indallāhi humul-kāżibūn(a).

Sa' hafa na ti manmatto siha (i manma'akusa) yan kuatro na testigu? Sa' ti ma na'i testimonio, gi me'nan Allah manma'å'ñao siha.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ya yanggen ti put i grasian Allah yan i mina'ase'-ña para hagu gi este na tano' yan gi i mamaila' na tiempo, siempre un ma'atkila ni' un dångkolon kastigu, sa' put i un sångan put este (ti magahet na notisia).

اِذْ تَلَقَّوْنَهٗ بِاَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِكُمْ مَّا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ وَّتَحْسَبُوْنَهٗ هَيِّنًاۙ وَّهُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمٌ ۚ

iż talaqqaunahū bi'alsinatikum wa taqūlūna bi'afwāhikum mā laisa lakum bihī ‘ilmuw wa taḥsabūnahū hayyinā(n), wa huwa ‘indallāhi ‘aẓīm(un).

(Hasso) annai un risibi (ti magahet na notisia) ginen i pachot asta i pachot ya un sangani gi i pachot-mu hafa ti un tungo', ya un konsidera na ti gof impottånte, achokka' gi me'nan Allah, un dångkolon asunto.

وَلَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ قُلْتُمْ مَّا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّتَكَلَّمَ بِهٰذَاۖ سُبْحٰنَكَ هٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā iż sami‘tumūhu qultum mā yakūnu lanā an natakallama bihāżā, subḥānaka hāżā buhtānun ‘aẓīm(un).

Ya hafa na ti un sangani yanggen un hungok este, "Ti propiu para ta fanguentos pot este. Gloria giya Hagu, dangkolo na dinagi este."

يَعِظُكُمُ اللّٰهُ اَنْ تَعُوْدُوْا لِمِثْلِهٖٓ اَبَدًا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ۚ

ya‘iẓukumullāhu an ta‘ūdū limiṡlihī abadan in kuntum mu'minīn(a).

Si Allah ha a'atan hamyo para en fanma'ayek taiguini para todu i tiempo, yanggen manmanhongge hamyo,

وَيُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

ya si Allah ha esplåra (i) bidan-ña para hagu. Ya si Allah, Todu-Tumungo', Todu-Saina.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Hunggan, ayu siha i malago' na u fanma'a'ñao i taotao ni' manmanhongge, u fanma'a'ñao nu i piniti gi este na tano' yan gi i mamaila' na tiempo. ya si Allah ha tungo', mientras ti en tingo'.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

ya yanggen ti put i grasia yan i mina'ase' as Allah para hagu (siguru na un ma'atkila ni' un dångkolon kastigu). Hunggan, si Allah i mas maolek, i mas ma'åse'.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

O jamyo ni y manmanjonggue! Cha'-mu fanma'å'ñao gi i hinanao Satanas. Maseha hayi tumotohge i pasun Satanas, pues magahet na guiya (Satanas) ha kumanda i tailayi yan i tailayi na cho'cho' siha. yanggen ti put i grasian Allah yan i mina'ase'-ña giya hamyo, ni' hayi giya hamyo u fanma'gasgas (ginen este siha na cho'cho' ni' ti maolek yan tailayi) para todu i tiempo, lao si Allah ha na'gasgas ayu siha i malago'-ña. Ya si Allah, Todu i Humungok, Todu i Tumungo'.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ya munga ma'å'ñao ayu siha i guaha bentaha yan opottunidåt-ñiha gi entalu'-miyu na ti u fanmana'i (ayuda) i parientes-ñiha, i mamopble yan ayu siha i manma'emigra gi chalan as Allah, ya u fanma'asi'i yan u fanma'å'ñao. Ti malago' hao na ha asi'i hao si Allah? Ya si Allah, i Manma'ase', i Mas Misericordioso.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ الْغٰفِلٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ لُعِنُوْا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

innal-lażīna yarmūnal-muḥṣanātil-gāfilātil-mu'mināti lu‘inū fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Hunggan, ayu siha i manma'akusa i famalao'an ni' manma'å'ñao, manma'å'ñao, yan manmanhongge (put adulterio) manma'å'ñao gi este na tano' yan gi i mamaila' na tiempo, ya u fanma'å'ñao nu i kastigu-ñiha,

يَّوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

yauma tasyhadu ‘alaihim alsinatuhum wa aidīhim wa arjuluhum bimā kānū ya‘malūn(a).

gi Ha’åni anai i hila-ñiha, i kannai-ñiha, yan i addeng-ñiha u fanmana’i testimoniu kontra siha, put i che’cho’-ñiha antes.

يَوْمَىِٕذٍ يُّوَفِّيْهِمُ اللّٰهُ دِيْنَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِيْنُ

yauma'iżiy yuwaffīhimullāhu dīnahumul-ḥaqqa wa ya‘lamūna annallāha huwal-ḥaqqul-mubīn(u).

Gi ayu na Ha'åni, si Allah para u na'funhayan i husto na inayek-ñiha, ya u ma tungo' na si Allah i minagahet, i mas klaru na minagahet.

اَلْخَبِيْثٰتُ لِلْخَبِيْثِيْنَ وَالْخَبِيْثُوْنَ لِلْخَبِيْثٰتِۚ وَالطَّيِّبٰتُ لِلطَّيِّبِيْنَ وَالطَّيِّبُوْنَ لِلطَّيِّبٰتِۚ اُولٰۤىِٕكَ مُبَرَّءُوْنَ مِمَّا يَقُوْلُوْنَۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ ࣖ

al-khabīṡātu lil-khabīṡīna wal-khabīṡūna lil-khabīṡāt(i), waṭ-ṭayyibātu liṭ-ṭayyibīna waṭ-ṭayyibūna liṭ-ṭayyibāt(i), ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūn(a), lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

I famalao'an ni' manma'å'ñao para i manma'å'ñao na lalåhi, yan i manma'å'ñao na lalåhi para i manma'å'ñao na famalao'an, yan i manmaolek na famalao'an para i manmaolek na lalåhi, yan i manmaolek na lalåhi para i manmaolek na famalao'an. Manma'å'ñao siha put i ma'akusa ni' taotao siha. Para siha i mina'ase' yan i noble na probision (Paradisu).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ بُيُوْتِكُمْ حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوْا وَتُسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَهْلِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan gaira buyūtikum ḥattā tasta'nisū wa tusallimū ‘alā ahlihā, żālikum khairul lakum la‘allakum tażakkarūn(a).

O jamyo ni y manmanjonggue! Chamo fanhålom gi i gima' siha ni' ti i gima'-miyu astaki un faisen pimisu yan un saluda i taotao-ñiha. Mas maolek este para hamyo, para en hasso.

فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فِيْهَآ اَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوْهَا حَتّٰى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَاِنْ قِيْلَ لَكُمُ ارْجِعُوْا فَارْجِعُوْا هُوَ اَزْكٰى لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ

fa illam tajidū fīhā aḥadan falā tadkhulūhā ḥattā yu'żana lakum wa in qīla lakumurji‘ū farji‘ū huwa azkā lakum, wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

ya yanggen ti un sodda' ni' hayi gi halom, pues cha'mu hålom astaki un risibi pimisu. Ya yanggin masangan nu hågu, “Fanmatto tåtti!” Pues (bai) un bira hao tatte. Mas maolek este para hagu, ya si Allah ha tungo' todu i che'cho'-mu.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ مَسْكُوْنَةٍ فِيْهَا مَتَاعٌ لَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tadkhulū buyūtan gaira maskūnatin fīhā matā‘ul lakum, wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Ti guaha isao-mu yanggen un hålom gi un guma' ni' taya' taotao, ni' guaha interes-mu; Si Allah ha tungo' hafa un na'tungo' yan hafa un espiha.

قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ

qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).

Sangåni i lalåhi ni' manmanhongge, na u ma'å'ñao i matan-ñiha, yan u ma'å'ñao i pribådu na påtten-ñiha; gi ayu na manera, mas puru para siha. Hunggan, si Allah ha tungo' todu i che'cho'-ñiha.

وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).

Ya sangani i famalao'an ni' manmanhongge para u fanma'å'ñao ya u fanma'å'ñao, ya ti u ma'a'atan i magagu-ñiha (i pribådu na påtte siha) fuera di ayu i (ordinariu) ma li'e'. Ya u ma'a'atan i magagu-ñiha gi i pecho-ñiha, ya ti u ma'a'atan i magagu-ñiha (parts pribådu) fuera di i asaguan-ñiha, pat i tatan-ñiha, pat i tatan i asaguan-ñiha, pat i lahi-ñiha, pat i lahi-ñiha i asaguan-ñiha, pat i che'lu-ñiha, pat i lahi-ñiha i che'lu-ñiha, pat i lahi-ñiha i che'lu-ñiha, pat i famalao'an-ñiha, pat i esklabu-ñiha, pat i esklabu-ñiha, pat i esklabu-ñiha, pat i (amko') na tentago' lalåhi ni' taya' minalago'-ñiha (para famalao'an), pat famagu'on ni' ti ma tungo' i gå'ga' palao'an. Ya cha'-ñiha u fanma'a'agang para u fanma'a'ñao para u fanma'a'ñao. Ya fanmanå'i as Allah, O hamyo ni' manmanhongge, ya en fanma'gåsi. Yan asagua yan ayu siha i ti manasagua gi entalu’-miyu, yan lokkue’ ayu siha i manmerese (para u asagua) i tentago’-miyu lalahi yan famalao’an. Yanggen mamopble siha, si Allah ha na'fanmetgot siha ni' i grasia-ña. Ya si Allah, Todu-Na'ma'å'ñao (I rigalu-ña), Todu-Tumungo'.

وَاَنْكِحُوا الْاَيَامٰى مِنْكُمْ وَالصّٰلِحِيْنَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَاِمَاۤىِٕكُمْۗ اِنْ يَّكُوْنُوْا فُقَرَاۤءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa ankiḥul-ayāmā minkum waṣ-ṣāliḥīna min ‘ibādikum wa imā'ikum, iy yakūnū fuqarā'a yugnihimullāhu min faḍlih(ī), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Ya ayu siha i ti siña umasagua debi di u ma'a'atan i lina'la'-ñiha, astaki ha na'i siha si Allah i abilidad ni' i grasia-ña. Ya yanggen i tentago'-mu malago' un kontrata (libre), debi di un cho'gue un kontrata yan siha, yanggen un tungo' na guaha maolek giya siha, ya un na'i siha i tesoron Allah ni' ha na'i hao. Ya cha'mu ma'a'a'ñao i famalao'an na tentago'-mu para u fanma'a'ñao, sa' siha lokkue' manmalago' para u fanma'a'ñao, sa' malago' hao para u fanma'a'ñao gi tano'. Yanggen ma'a'agang siha, pues magahet, si Allah i Manma'ase', i Mas Miseriosu (para siha) despues di ma'a'agang siha.

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).

Ya hunggan, in na'hanao para hamyo i versikulu siha ni' muna'i hamyo esplikasion, yan ehemplo ginen ayu siha i manmåtto antes di hamyo yan para leksion para i manmaolek na taotao siha.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Si Allah (na'i) i lina'la' (para) i langet yan i tano'. I fina'akomparasion i kandet-ña kalan un acho' ni ti siña ma'atkila, gi halom-ña guaha un dångkolo na lampara. I lampara gaige gi un tubon gå'ga' (ya) i tubon gå'ga' taiguihi un estreyas ni' ma'lak, ni' ma'lak ni' laña ginen un trongkon bendision, (put hemplo) un trongkon olibu ni' ti tumutuhon gi sanhaya pat gi sanlichan, ni' i laña-ña (guiya ha') kasi ha na'fanli'e', achokka' ti ma'a'atan ni' guafi. I lina'la' gi hilo' i lina'la' (ma'a'atan), si Allah ha guiya i lina'la'-ña para ayu siha i malago'-ña, ya si Allah ha fa'tinas parabola siha para i taotao siha. Ya si Allah ha tungo' todu.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

(Ayu na atdao) gi i gima' siha anai ha na'i si Allah i tinago' para u ma'agradesi yan u ma'a'atan i na'ån-ña, ayu para u ma'a'agang (ma'a'agang) i na'ån-ña gi i pupuengi yan gi i puengi,

فِيْ بُيُوْتٍ اَذِنَ اللّٰهُ اَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗۙ يُسَبِّحُ لَهٗ فِيْهَا بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۙ

fī buyūtin ażinallāhu an turfa‘a wa yużkara fīhasmuh(ū), yusabbiḥu lahū fīhā bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

taotao ni' ti manma'abandona ni' i kometsio yan i fina'tinas yan i benta ginen i ma'a'atan si Allah, ma cho'gue tinayuyot, yan ma na'i i zakat. Manma'å'ñao siha nu i ha'åni anai u fanma'a'ñao i korason-ñiha yan i matan-ñiha (i Ha'ånen Huisio),

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ

rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).

(ma cho'gue ayu) para u na'i siha premiu si Allah ni' mas maolek ki ayu i ma cho'gue, yan para u na'i siha i minaolek-ña. Ya si Allah ha na'i sustansian ayu i malago'-ña sin i lina'la'-ña.

لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Ya ayu siha i ti manmanhongge, i che'cho'-ñiha taiguihi i lina'la' gi tano', ni' i taotao ni' manma'å'ñao ma sangan na hånom, lao yanggen ma a'atan gui', taya'. Ya ha sodda' i tinago' Allah para guiya. Pues ha na'i gui' si Allah i perfekto na kalkulasion siha (cho'cho' siha) ya si Allah gof åpmam ha kalkula siha.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍۢ بِقِيْعَةٍ يَّحْسَبُهُ الظَّمْاٰنُ مَاۤءًۗ حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَهٗ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَّوَجَدَ اللّٰهَ عِنْدَهٗ فَوَفّٰىهُ حِسَابَهٗ ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ ۙ

wal-lażīna kafarū a‘māluhum kasarābim biqī‘atiy yaḥsabuhuẓ-ẓam'ānu mā'ā(n), ḥattā iżā jā'ahū lam yajidhu syai'aw wa wajadallāha ‘indahū fa waffāhu ḥisābah(ū), wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Osino (i kondision i ti manmanhongge) parehu yan i linao gi i tasi, ni' ma'a'atan ni' olas despues di olas, ya gi hilo'-ña guaha (ta'lo) mappot na mappot. I lina'la'-ña i lina'la' gi i lina'la'-ña. Yanggen ha na'huyong i kannai-ña, ti siña ha li'e'. Yanggen ti ma nå'i gui' lina'la' as Allah, pues taya' lina'la'-ña.

اَوْ كَظُلُمٰتٍ فِيْ بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَّغْشٰىهُ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ سَحَابٌۗ ظُلُمٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍۗ اِذَآ اَخْرَجَ يَدَهٗ لَمْ يَكَدْ يَرٰىهَاۗ وَمَنْ لَّمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهٗ نُوْرًا فَمَا لَهٗ مِنْ نُّوْرٍ ࣖ

au kaẓulumātin fī baḥril lujjiyyiy yagsyāhu maujum min fauqihī maujum min fauqihī saḥāb(un), ẓulumātum ba‘ḍuhā fauqa ba‘ḍ(in), iżā akhraja yadahū lam yakad yarāhā, wa mal lam yaj‘alillāhu lahū nūran famā lahū min nūr(in).

Osino (i kondision i ti manmanhongge) parehu yan i linao gi i tasi, ni' ma'a'atan ni' olas despues di olas, ya gi hilo'-ña guaha (ta'lo) mappot na mappot. I lina'la'-ña i lina'la' gi i lina'la'-ña. Yanggen ha na'huyong i kannai-ña, ti siña ha li'e'. Yanggen ti ma nå'i gui' lina'la' as Allah, pues taya' lina'la'-ña.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُسَبِّحُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالطَّيْرُ صٰۤفّٰتٍۗ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهٗ وَتَسْبِيْحَهٗۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

alam tara annallāha yusabbiḥu lahū man fis-samāwāti wal-arḍi waṭ-ṭairu ṣāffāt(in), kullun qad ‘alima ṣalātahū wa tasbīḥah(ū), wallāhu ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Ti un tungo' (Muhammad) na para si Allah todu i kosas gi langet yan tano', yan lokkue' i paluma siha ni' ma'a'agang i alas-ñiha. Kada unu giya siha ha tungo' (taimanu) para u fanmanayuyot yan u fanmagof. Si Allah ha tungo' todu i che'cho'-ñiha.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Ya para si Allah i rainon i langet yan i tano' ya para si Allah ha' para u fanhånao tatte (todu i gå'ga' siha).

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

Ti un li'e' na si Allah ha na'fanhånao i mapagajes siha, pues ha na'fandaña' siha, pues ha na'fandaña' siha, pues un li'e' i linao ginen i båndan i bånda siha ya ha na'fanhuyong (granon) yelo ginen i langet, (put hemplo) ginen (grupo siha taiguihi) i bånda siha, pues ha na'fanhuyong siha (granon yelo) gi hilo'-ñiha ya Guiya para u na'fanhånao ginen i mapagajes siha Malago' gui'. I lina'la' i linao ti siña ha li'e'.

يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

Si Allah ha na'suha i puengi yan i ha'åni. Hunggan, gi ayu, debi di guaha leksion para ayu siha i manma'å'ñao.

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ya si Allah ha na'fanhuyong todu klåsen gå'ga' ginen i hanom, pues guaha manmamomokkat gi i tiyan-ñiha yan guaha manmamomokkat gi dos addeng-ñiha, mientras guaha (otru siha) manmamomokkat gi kuatro addeng. Si Allah ha na'huyong ayu i malago'-ña. Hunggan, si Allah i mas takkilo' gi todu i kosas siha.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Hunggan, in na'hanao i versikulu siha ni' manma'esplåra. Ya si Allah ha guiya ayu i malago'-ña gi i direcho na chalan.

وَيَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالرَّسُوْلِ وَاَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَۗ وَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ

wa yaqūlūna āmannā billāhi wa bir-rasūli wa aṭa‘nā ṡumma yatawallā farīqum minhum mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

Ya ilek-ñiha (i manhipokritu), "Manhongge ham as Allah yan i Mensåhi (Muhammad), ya in osge' (dos)." Pues guaha giya siha manmabira dispues di este. Ti manmanhongge siha.

وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).

Ya annai ma invite siha para as Allah yan i Mensåhi-ña, kosaki (i Mensåhi) u disidi i asunto entre siha, derepente guaha giya siha ti malago' (para u fanmatto).

وَاِنْ يَّكُنْ لَّهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوْٓا اِلَيْهِ مُذْعِنِيْنَ

wa iy yakul lahumul-ḥaqqu ya'tū ilaihi muż‘inīn(a).

Lao, yanggen i minagahet gaige gi bandan-ñiha, manmatto giya guiya (i Mensåhi) sin ditension.

اَفِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ اَمِ ارْتَابُوْٓا اَمْ يَخَافُوْنَ اَنْ يَّحِيْفَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُوْلُهٗ ۗبَلْ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ ࣖ

afī qulūbihim maraḍun amirtābū am yakhāfūna ay yaḥīfallāhu ‘alaihim wa rasūluh(ū), bal ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Kao (i taigaige-ñiha sa') guaha chetnot gi korason-ñiha, pat (sa') manma'å'ñao siha pat (sa') manma'å'ñao siha na si Allah yan i Mensåhi-ña u fanma'å'ñao nu siha? Gi magåhet, siha i manma'å'ñao.

اِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِيْنَ اِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اَنْ يَّقُوْلُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَاۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

innamā kāna qaulal-mu'minīna iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum ay yaqūlū sami‘nā wa aṭa‘nā, wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

I fino' i manhongge ha', na yanggen ma invite siha para as Allah yan i Mensåhi-ña para u disidi (i asunto siha) entre siha, ilek-ñiha, "Manma hungok ham, yan manma osge ham." ya siha i mansuette na taotao.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Ya ayu siha i umosge' si Allah yan i Mensåhi-ña ya ma'å'ñao nu si Allah yan manma'å'ñao nu Guiya, ayu siha i taotao ni' para u fanma'gånna.

۞ وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ اَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۗ قُلْ لَّا تُقْسِمُوْاۚ طَاعَةٌ مَّعْرُوْفَةٌ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in amartahum layakhrujunn(a), qul lā tuqsimū, ṭā‘atum ma‘rūfah(tun), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Ya manma'å'ñao siha put (i na'an) Allah gi un solemni na juramento, na yanggen un sangani siha para u fanma'atkila, siempre u fanhånao. Ilek-ña si (Muhammad), "Cha'mu ma'å'ñao, (sa' i ma'ayek) i maolek na inatan. Hunggan, si Allah ha na'siguru na maolek i che'cho'-mu."

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Ilek-ña, "Obidiente si Allah yan obidiente i Mensåhi; yanggen un bira hao, pues gi magåhet i obligasion i Mensåhi (Muhammad) ha' i ma'impotta giya guiya, ya i obligasion-mu ha' ayu i ma'impotta giya hagu. Yanggen un osge gui', siempre un risibi guinaha. I obligasion i Mensåhi ha' para u na'i (Allah) i mensåhi klaru."

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Si Allah ha prumesa ayu siha i manmanhongge yan manmacho'cho' maolek, na para u na'fanma'gas siha gi tano', taimanu ha' ha na'fanma'gas ayu siha i manmofo'na giya siha, yan siempre, para u na'i siha i rilihón ni' ha aprueba. Ya Ha na'fanma'å'ñao siha, ginen i mina'å'ñao asta i safu. Ma adora Yu' yanggen ti ma na'daña' yan Guåhu. Lao ayu i (manma'å'ñao) ti manhongge despues di ayu (promesa), pues ayu siha i manmala.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

Ya un cho'gue tinayuyot, na'i i zakat, yan un osge' i Mensåhi (Muhammad), ya un risibi mina'ase'.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُۗ وَلَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

lā taḥsabannal-lażīna kafarū mu‘jizīna fil-arḍ(i), wa ma'wāhumun-nār(u), wa labi'sal-maṣīr(u).

Cha'mu ma sangan na ayu siha i ti manhongge siña manlibre ginen i piniti as Allah gi tano'; mientras i lugat-ñiha para u fanhånao tatte (gi i lina'la despues di finatai) i infiernu. ya ayu i mas baba na lugat para bai hu bira yu' tatte.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِيْنَ مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلٰثَ مَرّٰتٍۗ مِنْ قَبْلِ صَلٰوةِ الْفَجْرِ وَحِيْنَ تَضَعُوْنَ ثِيَابَكُمْ مِّنَ الظَّهِيْرَةِ وَمِنْۢ بَعْدِ صَلٰوةِ الْعِشَاۤءِۗ ثَلٰثُ عَوْرٰتٍ لَّكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّۗ طَوَّافُوْنَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū liyasta'żinkumul-lażīna malakat aimānukum wal-lażīna lam yablugul-ḥuluma minkum ṡalāṡa marrāt(in), min qabli ṣalātil-fajri wa ḥīna taḍa‘ūna ṡiyābakum minaẓ-ẓahīrati wa mim ba‘di ṣalātil-‘isyā'(i), ṡalāṡu ‘aurātil lakum, laisa ‘alaikum wa lā ‘alaihim junāḥum ba‘dahunn(a), ṭawwāfūna ‘alaikum ba‘ḍukum ‘alā ba‘ḍ(in), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

O jamyo ni y manmanjonggue! Na'i i tentago'-mu (lalåhi yan palao'an) ni' gaige giya hagu, yan ayu siha i ti manma'å'ñao (manåmko') gi entalu'-miyu, u fanmanayuyot hamyo gi tres na okasion (okåsion), ayu siha, antes di i tinayuyot Fajr, yanggen en na'suha i magagu-miyu (gi sanhiyong) gi talo'åni, yan despues di i tinayuyot Isha. (Ayu siha) i tres na aurat (tiempo) para hagu. Ti guaha isao para hamyo yan taya' (ni) para siha fuera di ayu (tres biåhi), manhålom yan manhånao para u fanma'ayuda hamyo, guaha giya hamyo ki i pumalu. Pues ha esplåra si Allah i versikulu siha para hagu. Ya si Allah, Todu-Tumungo', Todu-Saina.

وَاِذَا بَلَغَ الْاَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوْا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa iżā balagal-aṭfālu minkumul-ḥuluma falyasta'żinū kamasta'żanal-lażīna min qablihim, każālika yubayyinullāhu lakum āyātih(ī),wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ya yanggen i famagu'on-miyu esta manmatto gi i idåt-ñiha, pues na'i siha (lokkue') para u fanmanå'i permiso, taimanu ha' i manåmko' manma faisen permiso. Pues ha esplåra si Allah i bidan-ña para hagu. Si Allah i Todu Tumungo', Todu i Saina.

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

yan i manåmko' na famalao'an ni' manma'pos (gi i menstruasion-ñiha yan i manma'pos-ñiha) ya ti malago' umasagua (ta'lo), pues taya' isao-ñiha yanggen ma na'suha i magagu-ñiha sin (kumeke'ilek-ña) ma fa'nu'i i alahas-ñiha; lao i ma'gåsgas i onra måolik para siha. Si Allah, todu-humungok, yan todu-tumungo'.

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْمَرِيْضِ حَرَجٌ وَّلَا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَنْ تَأْكُلُوْا مِنْۢ بُيُوْتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اٰبَاۤىِٕكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اُمَّهٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اِخْوَانِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخَوٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَعْمَامِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ عَمّٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخْوَالِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ خٰلٰتِكُمْ اَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَّفَاتِحَهٗٓ اَوْ صَدِيْقِكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَأْكُلُوْا جَمِيْعًا اَوْ اَشْتَاتًاۗ فَاِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوْتًا فَسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُبٰرَكَةً طَيِّبَةً ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laisa ‘alal-a‘mā ḥarajuw wa lā ‘alal-a‘raji ḥarajuw wa lā ‘alal-marīḍi ḥarajuw wa lā ‘alā anfusikum an ta'kulū mim buyūtikum au buyūti ābā'ikum au buyūti ummahātikum au buyūti ikhwānikum au buyūti akhawātikum au buyūti a‘māmikum au buyūti ‘ammātikum au buyūti akhwālikum au buyūti khālātikum au mā malaktum mafātiḥahū au ṣadīqikum, laisa ‘alaikum junāḥun an ta'kulū jamī‘an au asytātā(n), fa iżā dakhaltum buyūtan fa sallimū ‘alā anfusikum taḥiyyatam min ‘indillāhi mubārakatan ṭayyibah(tan), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum ta‘qilūn(a).

Taya' difirensia para i manbachet, ni para i manmalangu, ni para i manmalangu, ni para hamyo, manmañocho (yan siha) gi gima'-miyu pat gi gima' i tatan-miyu, gi i gima' i nanan-miyu, gi i gima' i mañe'lu-miyu, gi i gima' i mañe'lu-miyu, gi i gima' i mañe'lu-miyu, gi i gima' i mañe'lu-miyu famalao'an, i gima' i mañe'lu-ña i nanå-mu, gi i gima' i mañe'lu-ña i nanå-mu, (gi gima') ni' guaha yabi-ña pat (gi gima') i mangga'chong-mu. Ti guaha difirensia para hagu yanggen un chocho yan siha pat hao ha'. Yanggen humalom hamyo gi gima', debi di en saluda (i taotao siha, ni' kumeke'ilekña na en fanmanå'i saludu) para hamyo, yan saludu siha ni' bula bendision yan minaolek ginen as Allah. Pues ha esplåra si Allah i bidan-ña para hamyo, ya en komprende.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِذَا كَانُوْا مَعَهٗ عَلٰٓى اَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ يَذْهَبُوْا حَتّٰى يَسْتَأْذِنُوْهُۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ فَاِذَا اسْتَأْذَنُوْكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِّمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī wa iżā kānū ma‘ahū ‘alā amrin jāmi‘il lam yażhabū ḥattā yasta'żinūh(u), innal-lażīna yasta'żinūnaka ulā'ikal-lażīna yu'minūna billāhi wa rasūlih(ī), fa iżasta'żanūka liba‘ḍi sya'nihim fa'żal liman syi'ta minhum wastagfir lahumullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

(I ma'å'agang) na manmanhongge siha ayu ha' i manmanhongge as Allah yan i Mensåhi-ña (Muhammad), ya yanggen manggaige siha yan guiya (Muhammad) gi un asunto, ti u fanhånao (i Mensåhi as Allah) antes di u fanmana'i gui' permiso. Hunggan, ayu siha i manmamaisen permisu ginen hagu (Muhammad), ayu siha i taotao ni' (magahet) manmanhongge as Allah yan i Mensåhi-ña. Pues yanggen ma faisen hao permisu put i nisisidåt-mu, na'i permisu ayu i malago'-mu gi entre siha, ya faisen si Allah para u asi'i siha. Hunggan, si Allah i Manma'ase', yan i Mas Miase'.

لَا تَجْعَلُوْا دُعَاۤءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاۤءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًاۗ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ يَتَسَلَّلُوْنَ مِنْكُمْ لِوَاذًاۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِيْنَ يُخَالِفُوْنَ عَنْ اَمْرِهٖٓ اَنْ تُصِيْبَهُمْ فِتْنَةٌ اَوْ يُصِيْبَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taj‘alū du‘ā'ar-rasūli bainakum kadu‘ā'i ba‘ḍikum ba‘ḍā(n), qad ya'lamullāhul-lażīna yatasallalūna minkum liwāżā(n), falyaḥżaril-lażīna yukhālifūna ‘an amrihī an tuṣībahum fitnatun au yuṣībahum ‘ażābun alīm(un).

Chamo na'i i inagang i Mensåhi (Muhammad) gi entalu'-miyu parehu yan i inagang i pumalu giya hamyo para i pumalu. Hunggan, ha tungo' si Allah ayu siha i manhånao (gi) sikretu gi entalu'-miyu ni' manma'a'ñao (gi i amigu-ñiha), pues debi di u fanma'å'ñao ayu siha i ti ma cho'gue i tinago' i Mensåhi-ña na u fanma'ayek pat u fanma'ayek ni' un piniti na kastigu.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قَدْ يَعْلَمُ مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِۗ وَيَوْمَ يُرْجَعُوْنَ اِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْاۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qad ya‘lamu mā antum ‘alaih(i), wa yauma yurja‘ūna ilaihi fa yunabbi'uhum bimā ‘amilū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Sañgan na para si Allah todu i gaige gi i langet yan gi i tano'. Ha tungo' i lina'la-mu på'go. Ya (tungo' lokkue') i ha'åni (anai siha) para u fanma'atkila tatte giya Guiya, pues siempre Ha esplåra giya siha hafa bida-ñiha. Ya si Allah ha tungo' todu.