اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
सचमुच, आकाश आ पृथ्वी के सृष्टि में, आ रात-दिन के बारी-बारी में, आ समुद्र में जे जहाज चलैत अछि, ओकर संग जे मनुष्य के लाभ पहुंचबैत अछि, आ ओहि पानि में जे अल्लाह आकाश स नीचा पठबैत छथि, आ ओकर मृत्यु के बाद पृथ्वी के ओकरा संग पुनर्जीवित करैत छथि, आ ओहि में सब तरहक जानवर के छिड़ियाबैत छथि, आ हवा आ मेघ के परिवर्तन में जे आकाश आ आकाश आ के बीच नियंत्रित अछि पृथ्वी—बुझनिहार लोकक लेल सचमुच संकेत अछि।
۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
अहाँ (मुहम्मद) सँ अर्धचन्द्रक विषय मे पूछैत छथि | कहब, "से (सूचक) मनुक्खक समय आ (तीर्थ) हजक अछि |" आ कोनो घर मे ओकर ऊपर सँ प्रवेश करब सद्गुण नहि होइत छैक, मुदा पुण्य (पुण्य) के होइत छैक जे पुण्यात्मा होइत छैक | घर सब के दरवाजा स प्रवेश करू, आ अल्लाह स डरू ताकि अहाँ सब सफल भ सकब।
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ
alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
की अहाँ के ओहि लोक पर ध्यान नहि गेल जे इब्राहीम के संग हुनकर प्रभु के बारे में बहस केने छल, कियाक त अल्लाह हुनका एकटा राज्य (शक्ति) देने छलाह | जखन अब्राहम कहलनि, “हमर प्रभु ओ छथि जे जीवन दैत छथि आ मृत्युक कारण बनैत छथि” तखन ओ कहलनि, “हम जीवन द’ सकैत छी आ मृत्यु सेहो द’ सकैत छी।” इब्राहिम कहलकै, "अल्लाह सूर्य के पूरब स॑ उठैलकै, त॑ ओकरा पश्चिम स॑ उठैलकै।" तेँ जे व्यक्ति अविश्वास करैत अछि ओ भ्रमित अछि । अल्लाह अपराधी के मार्गदर्शन नै करै छै।
تُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَتُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
tūlijul-laila fin-nahāri wa tūlijun-nahāra fil-laili wa tukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa tukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa tarzuqu man tasyā'u bigairi ḥisāb(in).
अहाँ राति केँ दिन मे लगा दैत छी आ अहाँ दिन केँ राति मे लगा दैत छी। आ अहाँ जीवित लोक केँ मुर्दा मे सँ बाहर निकालैत छी, आ अहाँ जीवित मे सँ मुर्दा केँ बाहर निकालैत छी। आ जकरा चाहब ओकरा बिना कोनो हिसाब-किताब के रोजी-रोटी दैत छी |"
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۙ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri la'āyātil li'ulil-albāb(i).
सचमुच, आकाश आ धरती के सृष्टि में, आ रात-दिन के बारी-बारी स, जे बुझय वाला के लेल (अल्लाह के महानता के) संकेत अछि,
فَالِقُ الْاِصْبَاحِۚ وَجَعَلَ الَّيْلَ سَكَنًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ
fāliqul-iṣbāḥ(i), wa ja‘alal-laila sakanaw wasy-syamsa wal-qamara ḥusbānā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).
भोर के भोर बना राति के आराम के लेल बनौलनि, आ सूर्य आ चंद्रमा के हिसाब-किताब के लेल (बना देलखिन)। यही सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञ अल्लाह के फरमान है |
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
सूर्य आ चन्द्रमा के चमकाबय वाला ओएह छथि आ ओकर कक्षा में स्थान निर्धारित करय वाला छथि, जाहि सं अहाँ सब के वर्ष के संख्या आ हिसाब (समय) के पता चलय। अल्लाह ओहि तरहे नहि बल्कि सही तरीका स सृजन केलथि। जानय वाला के (अपन महानता के) चिन्ह बुझबैत छथि |
اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ
allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).
अल्लाह बिना खंभा के आकाश के ऊपर उठौलनि (जेना) अहाँ देखैत छी, तखन ओ गद्दी पर बैसलाह। सूर्य आ चन्द्रमा केँ अपन वश मे कयलनि; प्रत्येक पूर्व निर्धारित समय के अनुसार घूमैत अछि | ओ (अपन प्राणी) के काज के व्यवस्था करैत छथि, आ (अपन महानता के) संकेत के व्याख्या करैत छथि, जाहि स अहाँ अपन प्रभु स भेंट करबाक निश्चिंत भ सकब।
وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَاۤىِٕبَيْنِۚ وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ
wa sakhkhara lakumusy-syamsa wal-qamara dā'ibaīn(i), wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a).
आ ओ सूर्य आ चन्द्रमा केँ अहाँक अधीन कएने छथि, जे निरंतर घुमैत रहैत छथि (अपन कक्षा मे); आ राति-दिन अहाँक अधीन कएने अछि।
وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۙ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۗوَالنُّجُوْمُ مُسَخَّرٰتٌۢ بِاَمْرِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَۙ
wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a), wasy-syamsa wal-qamar(a), wan-nujūmu musakhkharātum bi'amrih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
ओ राति-दिन, सूर्य आ चन्द्रमा केँ अहाँक अधीन कयलनि, आ तारा सभ हुनक आज्ञा सँ नियंत्रित अछि | सचमुच, एहि मे जे बुझय वाला के लेल (अल्लाह के महानता के) सचमुच निशान अछि,
وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ
wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).
आ ओ वैह छथि जे राति-दिन, सूर्य आ चन्द्रमा के सृष्टि केने छथि, प्रत्येक अपन-अपन कक्षा मे चलैत छल |
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَاَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ
Żālika bi'annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa annallāha samī‘um baṣīr(un).
एहि तरहेँ ई एहि लेल अछि जे अल्लाह (शक्ति) राति केँ दिन मे आ दिन केँ राति मे राखि दैत छथि आ सचमुच, अल्लाह सब सुननिहार, सब देखनिहार छथि |
يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِۚ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مَا يَمْلِكُوْنَ مِنْ قِطْمِيْرٍۗ
yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-lail(i), wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī mā yamlikūna min qiṭmīr(in).
राति केँ दिन मे आ दिन केँ राति मे राखि सूर्य आ चन्द्रमा केँ अपन वश मे कयलनि, प्रत्येक निर्धारित समयक अनुसार घुमैत रहलाह | हुनका (करैत) ई अल्लाह अहाँक प्रभु छथि, हुनकर अछि सभ राज्य | आ जिनका अहाँ अल्लाह के अलावा (इबादत) कहैत छी हुनका एपिडर्मिस जकाँ पातर किछु नहि छनि |
وَالشَّمْسُ تَجْرِيْ لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۗ
wasy-syamsu tajrī limustaqarril lahā, żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).
आ सूर्य अपन कक्षा मे चलैत अछि। एहन अछि (अल्लाह) सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञ केर फरमान।
لَا الشَّمْسُ يَنْۢبَغِيْ لَهَآ اَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا الَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۗوَكُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ
lasy-syamsu yambagī lahā an tudrikal-qamara wa lal-lailu sābiqun-nahār(i), wa kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).
सूर्यक चानकेँ पकड़ब असंभव अछि, आ राति दिनकेँ आगू नहि बढ़ि सकैत अछि । प्रत्येक अपन कक्षा मे परिक्रमा करैत अछि।
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اَلَا هُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ
khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), yukawwirul-laila ‘alan-nahāri wa yukawwirun nahāra ‘alal-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), alā huwal-‘azīzul-gaffār(u).
ओ आकाश आ पृथ्वी केँ अधिकार (उद्देश्य) सँ बनौलनि; ओ राति पर दिन वश मे आ दिन पर राति वश मे करैत सूर्य आ चन्द्रमा केँ वश मे कयलनि, प्रत्येक अपन निर्धारित समयक अनुसार दौड़ैत रहलाह | याद! ओ परम उदात्त, परम क्षमाशील छथि।
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
अल्लाह छथि जे अहाँ सभक लेल राति बनौने छथि जाहि सँ अहाँ सभ ओहि मे आराम करी, आ दिन एकटा चमकदार इजोत अछि। सचमुच अल्लाह मनुष्य के लेल इनाम स भरल छैथ, मुदा बेसीतर कृतघ्न छैथ।
وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).
आ हुनक महानताक किछु निशानी अछि राति, दिन, सूर्य आ चन्द्रमा। सूर्य के प्रणाम नै करू आ नै (नहि) चंद्रमा के, बल्कि अल्लाह के प्रणाम करू जे ओकरा सब के बनौने छैथ, अगर अहां केवल हुनकर इबादत करब।
وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ رِّزْقٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ اٰيٰتٌ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wakhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā anzalallāhu minas-samā'i mir rizqin fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa taṣrīfir-riyāḥi āyātul liqaumiy ya‘qilūn(a).
आ राति-दिनक बारी-बारी मे, आ अल्लाह आकाश सँ जे बरखा उतारैत छथि, ताहि मे, जाहि सँ पृथ्वी केँ ओकर मृत्युक बाद पुनर्जीवित कयल जाइत छैक; आ हवाक परिवर्तन मे बुझनिहार लोकक लेल संकेत होइत छैक |
اَلشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍۙ
asy-syamsu wal-qamaru biḥusbān(in).
सूर्य आ चन्द्रमा गणना के अनुसार घूमैत अछि,
وَالْقَمَرِ اِذَا تَلٰىهَاۖ
wal-qamari iżā talāhā.
महीना के हिसाब स जखन ओकर संग दैत अछि,
وَالَّيْلِ اِذَا يَغْشٰىهَاۖ
wal-laili iżā yagsyāhā.
राति मे जखन ओकरा झाँपि दैत अछि (अन्हार),