Q.S Al-Hujuuraat (اَلْحُجُرَات) - 18 Limre Aayeeji

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Eeh onon gooŋɗinɓe! Woto ardo Alla e nulaaɗo mum kulee Alla. E goonga Alla wo nanoowo anndudo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

Eeh onon gooŋɗinɓe! Hoto ƴettu daande maa dow daande Nelaaɗo, kadi hoto haaldu e makko e daande toownde no yoga e mon haaldirta e woɗɓe nii, ndeen (njeenaari) golle mon fof ina waawi momteede tawa on nganndaa.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Ndeke, lesɗinɓe daande mum en e bannge Nelaaɗo Alla, ko ɓeen ngoni yimɓe ɓe Alla jarribii ɓerɗe mum en wonde dewondirɓe. Be ke6a yaafuye e njobdi mawndi.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Ndeke, ko ɓuri heewde e yimɓe noddirooɓe ma (Muhammadu) ummoraade e yaasi suudu (maa) paamataa.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Kadi so tawiino 6e muñino haa njaltaa hawrude e ma66e, ina 6eydanoo 6e. Kadi Alla ko yaafotooɗo, woni joom yurmeende.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

Eeh onon gooŋɗinɓe! So tawii bonɗo arii e maa e kabaaru, ndeen wiɗto goonga, mbele aɗa bonna leñol sabu majjere (careless), e nder heen aɗa nimsa golle maa.

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

Kadi nganndee e nder mon ko nelaaɗo Alla woni. So o ɗooftiima ma e geɗe keewɗe, aɗa naata e caɗeele. Kono Alla waɗi on yiɗde iimanaagal o waɗi ɗum (iimanaagal) belngal e nder ɓerɗe mon kadi o waɗi on ngañde keefeera e bonannde e majjere. Ko kamɓe ngoni yimɓe jokkuɓe e laawol pooccingol ngol, .

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

ko dokkal e moƴƴere ummoraade e Alla. Alla kadi ko ganndo, ko annduɗo.

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Kadi so tawii pelle ɗiɗi gooŋɗinɓe ina kaɓa, ndeen mbaɗon jam hakkunde maɓɓe. So gooto e ɗiɗo ɓee waɗii tooñannge e goɗɗo o (fedde), kaɓo e (fedde) waɗoowo tooñannge ngee, mbele fedde ndee ina hoota e jamirooje Alla. So tawii ndeen fedde hootii (e yamiroore Alla), ndeen noon, jam hakkunde ma66e cficfo e peewal, mbacfeen peewal. Ndeke, Alla ina yiɗi gollooɓe ko goonga.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

Ndeke, gooŋɗinɓe ko banndiraaɓe, ɗum noon mbaɗtee jam hakkunde banndiraaɓe mon ɗiɗo ɓee (ɓe luurdi) kulee Alla mbele keɓon yurmeende.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Eeh onon gooŋɗinɓe! Woto leñol ƴatto leñol goɗɗol (sabu) ina waawi tawa ko kamɓe (ɓe ƴattotoo) ɓuri ɗum en (ɓe ƴattotoo) kadi rewɓe fotaani (ƴeewna) rewɓe woɗɓe (sabu) ina waawi tawa ko rewɓe (ɓe ƴatta) ɓuri rewɓe (ɓe ƴatta) ɓuri rewɓe (ɓe ƴatta). Woto njeñndiren kadi woto noddondiren inɗe bonɗe. Noddaango ɓurngo bonde ko (noddaango) bonngo (alla) caggal goongɗinde. Kadi mo tuubaani fof, ndeen kam ko kam6e toonii6e.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

Eeh onon gooŋɗinɓe! Woɗɗito miijooji keewɗi, e goonga won miijooji ko bakkatuuji kadi woto njiytu heen aybeeji kadi woto hay gooto e mon ƴattoo woɗɓe. Mbele won e mooɗon jiɗɗo ñaamde teewu banndi mum maayɗo? Ko goonga aɗa nana ƴattooje. Kadi kulee Alla, Alla woni ja66otoocfo tuubuubu, joom yurmeende.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

Hey yimɓe! Ndeke min tagii on ko e gorko e debbo, caggal ɗuum min mbacfi on leƴƴi e leƴƴi mbele on nganndondira. E goonga, 6urcfo teddude e mon e yeeso Alla, ko 6urcfo dewdotoocfo. Ko goonga Alla ko ganndo ɗooftotooɗo.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Aarabeeɓe Beduin en mbiyi, “min ngoongɗinii.” Wi'u (e maɓɓe) "On ngoongɗinaani tawo, ammaa wi'u min njaɓi (Lislaam)" ngam iimanaaku naataani haa ɓerɗe mon. So on ɗooftiima Alla e Nelaaɗo mum, o ustataa hay seeɗa e golle mon. Goonga, Alla ko yaafotooɗo, yurmeende."

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

Goonga nii, gooŋɗinɓe goonga ko ɓeen gooŋɗinɓe Alla e Nelaaɗo mum, ndeen ɓe njuumtaani ɓe ndaranii jawdi maɓɓe e ɓerɗe maɓɓe e laawol Alla. Ko kamɓe ngoni yimɓe goonga.

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Wi’u (ɓe) “Mbele aɗa anndina Alla diine mon (goongɗinal mon), hay so tawii Alla ina anndi ko woni e asamaan e ko woni e leydi, kadi Alla ko ganndo kala huunde.”

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

Ɓe cikkata ko ɓe mballiri on e lislaam maɓɓe. Wi’u: “Hoto cikku a waɗii kam moƴƴere e lislaam maa, ko goonga ko Alla rokki ma barke e hollirde ma goongɗinde, so tawii ko a neɗɗo gooŋɗinɗo.”

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

Goonga, Alla ina anndi ko yi'aa e dow kammuuji e leydi. Kadi Alla ko baawɗo yiyde ko mbaɗaton.