Q.S An-Naml (اَلنَّمْل) - 93 Limre Aayeeji

طٰسۤ ۚ تِلْكَ اٰيٰتُ الْقُرْاٰنِ وَكِتَابٍ مُّبِيْنٍ ۙ

Ṭā sīn, tilka āyātul-qur'āni wa kitābim mubīn(in).

Tha shin. Ɗii ngoni aayeeji Alkuraan, e Dewtere laaɓnde,

هُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ ۙ

hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

tiitoonde e kabaaru belɗo wonande gooŋɗinɓe,

الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَ

allażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum yūqinūn(a).

(ɗum woni) yimɓe juulɓe e yoɓooɓe zakka, kadi ɓe ngoongɗini woodde caggal maayde.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ اَعْمَالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُوْنَ ۗ

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati zayyannā lahum a‘mālahum fahum ya‘mahūn(a).

Ndeke, wonande ɓeen ɓe ngoongɗinaani caggal maayde, min mbaɗtii golle maɓɓe (bonɗe) ina belɗi e maɓɓe, haa ɓe njuumta e majjere.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْعَذَابِ وَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ

ulā'ikal-lażīna lahum sū'ul-‘ażābi wa hum fil-ākhirati humul-akhsarūn(a).

Ko kamɓe keɓata torla bonka (e nder aduna) kadi ko kamɓe ɓuri waasde e nder nguurndam caggal maayde.

وَاِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْاٰنَ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ عَلِيْمٍ

wa innaka latulaqqal-qur'āna mil ladun ḥakīmin ‘alīm(in).

E goonga aan (Muhammadu) a hokkaama Qur’aana ummoraade e (Alla) jom hakkille, jom humpitiiɗo.

اِذْ قَالَ مُوْسٰى لِاَهْلِهٖٓ اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًاۗ سَاٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِخَبَرٍ اَوْ اٰتِيْكُمْ بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُوْنَ

iż qāla mūsā li'ahlihī innī ānastu nārā(n), sa'ātīkum minhā bikhabarin au ātīkum bisyihābin qabasil la‘allakum taṣṭalūn(a).

(Ciftoren) nde Muusaa wiyi ɓesngu mum, "Goonga, mi yiyii yiite. Miɗo addana on kabaaru mum, walla miɗo addana on lampa yiite (torch) mbele on mbaawa ɓuuɓnude (warde ɓanndu mon sara yiite)."

فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Nii woni nde o yettii toon (nokku yiite hee), o noddaa, "Barke woodanii ɓadtiiɓe yiite hee, e wonɓe e saraaji mum. Teddungal woodanii Alla, joom winndereeji ɗii fof."

يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ

yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

(Alla wii) “Yaa Muusaa! Miin goonga ko miin woni Alla 6urcfo teddude e 6urcfo anndal.”

وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).

Kadi werlo les sawru maa!” Nii woni nde (lewru nduu wonti mboddi e) Muusaa yi’i ndu ina diwa no mboddi jaawndi nii, o dogi o ruttitii caggal o ndaaraani.” Taa hul! Sikke alaa, yeeso am, nulaaɓe ɓee ngalaa haaju e hulde,

اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).

so wonaa waɗooɓe tooñannge ɓe ndeen waylata (hoore mum) e moƴƴere caggal bonnde (tuubu); So goonga, ko miin woni yaafotooɗo, yurmeende.

وَاَدْخِلْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍۙ فِيْ تِسْعِ اٰيٰتٍ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهٖۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

wa adkhil yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), fī tis‘i āyātin ilā fir‘auna wa qaumih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

Kadi waɗ junngo maa e wutte limce maa, ɗum yalta daneejo (jalboowo) tawa alaa ko bonnata ɗum. (Ɗee kaawisaaji ɗiɗi) ina heen sifaaji jeenay (9) kaawisaaji (ɗi maa paamtin) wonande Firaawna e leñol mum. Ko ɓe yimɓe bonɓe tigi.”

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ اٰيٰتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

falammā jā'athum āyātunā mubṣiratan qālū hāżā siḥrum mubīn(un).

Waɗde nde kaawisaaji amen laaɓtuɗi njottii ɓe, ɓe mbiyi, “ɗum ko maagiyaŋkaagal goonga.”

وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Eɓe njeddi ɗum sabu tooñannge maɓɓe e mawnikinaare maɓɓe, hay so tawii ɓerɗe maɓɓe ina ngoongɗini (goonga) ɗum. Waɗde waɗtu hakkille e ko kewata e waɗooɓe bonne.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ عِلْمًاۗ وَقَالَا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ātainā dāwūda wa sulaimāna ‘ilmā(n), wa qālal-ḥamdu lillāhil-lażī faḍḍalanā ‘alā kaṡīrim min ‘ibādihil-mu'minīn(a).

E goonga, Min ndokkii Daawuuda e Sileymaani ganndal; Kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, “Jettooɗe ngoodanii Alla, ɓurɗo en ɓurde heewɓe e maccuɓe mum gooŋɗinɓe ɓee.”

وَوَرِثَ سُلَيْمٰنُ دَاوٗدَ وَقَالَ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَاُوْتِيْنَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍۗ اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِيْنُ

wa wariṡa sulaimānu dāwūda wa qāla yā ayyuhan-nāsu ‘ullimnā manṭiqaṭ-ṭairi wa ūtīnā min kulli syai'(in), inna hāżā lahuwal-faḍlul-mubīn(u).

Suleymaani roni Daawuuda, o wiyi: "Eeh yimɓe! Min njannginaama ɗemngal colli, min ndokkaama kala ko min njogii. Goonga, ɗum ko moƴƴere laaɓtunde."

وَحُشِرَ لِسُلَيْمٰنَ جُنُوْدُهٗ مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa ḥusyira lisulaimāna junūduhū minal-jinni wal-insi waṭ-ṭairi fahum yūza‘ūn(a).

Konu maako hawti ngam Suleymaanu diga caka jinneeji, yimɓe e colli, ɓe njahi nder limngal.

حَتّٰىٓ اِذَآ اَتَوْا عَلٰى وَادِ النَّمْلِۙ قَالَتْ نَمْلَةٌ يّٰٓاَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوْا مَسٰكِنَكُمْۚ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰنُ وَجُنُوْدُهٗۙ وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ḥattā iżā atau ‘alā wādin-naml(i), qālat namlatuy yā ayyuhan-namludkhulū masākinakum, lā yaḥṭimannakum sulaimānu wa junūduhū wa hum lā yasy‘urūn(a).

Haa nde 6e njottii falnde 6uu6ol, 6uu6ol gootol wi’i: “Eeh 6uu6ol! Naatde e 6uu6ol mon, mbele Suleymaani e konu mum ina 6uu6na on tawa 6e nganndaa.”

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّنْ قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَدْخِلْنِيْ بِرَحْمَتِكَ فِيْ عِبَادِكَ الصّٰلِحِيْنَ

fatabassama ḍāḥikam min qaulihā wa qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa adkhilnī biraḥmatika fī ‘ibādikaṣ-ṣāliḥīn(a).

Nii woni o (Suleymaani) 6uuccii, o jaali haala 6uu6ol ngol. O ñaagii, "Yaa Joomiraacfo am, hokku am 6ernde heddaade e yettude barkeeji maa cfi ndokkucfaa kam e jibnaaɓe am, kadi mbele mi wacfa golle moyye cfe nja6cfaa; kadi naatnaa kam e moyyere maa e nder 6amtaare maccu6e maa dewo6e."

وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَآ اَرَى الْهُدْهُدَۖ اَمْ كَانَ مِنَ الْغَاۤىِٕبِيْنَ

wa tafaqqadaṭ-ṭaira fa qāla mā liya lā aral-hudhud(a), am kāna minal-gā'ibīn(a).

O ƴeewtindii colli ɗii, o wi’i, “Hol ko waɗi mi yiyataa Hud hud, mbele omo jeyaa e ɓe ngalaa?

لَاُعَذِّبَنَّهٗ عَذَابًا شَدِيْدًا اَوْ لَاَا۟ذْبَحَنَّهٗٓ اَوْ لَيَأْتِيَنِّيْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

la'u‘ażżibannahū ‘ażāban syadīdan au la'ażbaḥannahū au laya'tiyannī bisulṭānim mubīn(in).

Miɗo foti ñaawde mo jukkungo tiiɗngo walla mi warde mo, so wonaa tawa o arii e am ko e daliilu laaɓtuɗo.”

فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيْدٍ فَقَالَ اَحَطْتُّ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَاٍ ۢبِنَبَاٍ يَّقِيْنٍ

famakaṡa gaira ba‘īdin faqāla aḥaṭtu bimā lam tuḥiṭ bihī wa ji'tuka min saba'im binaba'iy yaqīn(in).

So juutaani (ardii Hud hud), ndeen o wi’i, “Mi he6ii huunde nde ngannducfaa tawo. Mi arii e maa gila leydi Saba’ mi addii kabaaru koolniido.”

اِنِّيْ وَجَدْتُّ امْرَاَةً تَمْلِكُهُمْ وَاُوْتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَّلَهَا عَرْشٌ عَظِيْمٌ

innī wajattumra'atan tamlikuhum wa ūtiyat min kulli syai'iw wa lahā ‘arsyun ‘aẓīm(un).

Ndeke, mi tawii won debbo laaminoo6e, ene barkiniraa fof, ene jogii jappeere mawnde.

وَجَدْتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُوْنَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُوْنَۙ

wajattuhā wa qaumahā yasjudūna lisy-syamsi min dūnillāhi wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa ṣaddahum ‘anis-sabīli fahum lā yahtadūn(a).

Miin (ndiwri Huud) taw-mi ko kanko e yim6e makko e6e ndewa naange, wonaa Alla; Seyɗaane waɗii golle maɓɓe (bonɗe) ɗee no belɗi nii, haɗi ɓe laawol (Alla) ngol, ɗum noon ɓe njiylotaako,

اَلَّا يَسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ

allā yasjudū lillāhil-lażī yukhrijul-khab'a fis-samāwāti wal-arḍi wa ya‘lamu mā tukhfūna wa mā tu‘linūn(a).

6e (kadi) ndewataa Alla yaltinoowo ko suucfi e nder asamaanuuji e leydi, ganndo ko cuucfcfon e ko peeñcfon.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ۩

allāhu lā ilāha illā huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Alla, dewateeɗo alaa so wonaa kako joom joom Arsi mawɗo oo.”

۞ قَالَ سَنَنْظُرُ اَصَدَقْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla sananẓuru aṣadaqta am kunta minal-kāżibīn(a).

O (Sileymaan) wiyi “maa min ƴeew so tawii ko a gooŋɗinɗo walla aɗa jeyaa e fenaande.

اِذْهَبْ بِّكِتٰبِيْ هٰذَا فَاَلْقِهْ اِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ مَاذَا يَرْجِعُوْنَ

iżhab bikitābī hāżā fa alqih ilaihim ṡumma tawalla ‘anhum fanẓur māżā yarji‘ūn(a).

Yahdu e (waɗde) ndee ɓataake am, ndeen jolnu ɗum e dow maɓɓe, ndeen rutto e maɓɓe, ndeen waɗtu hakkille e ko ɓe kaalata koo."

قَالَتْ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اِنِّيْٓ اُلْقِيَ اِلَيَّ كِتٰبٌ كَرِيْمٌ

qālat yā ayyuhal-mala'u innī ulqiya ilayya kitābun karīm(un).

O (Balqis) wiyi, "Eeh tedduɓe! Goonga, ɓataake tedduɗo neldaama e am."

اِنَّهٗ مِنْ سُلَيْمٰنَ وَاِنَّهٗ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۙ

innahū min sulaimāna wa innahū bismillāhir-raḥmānir-raḥīm(i).

Ndeke (ɓataake oo) ummorii ko e Sileymaan o wiyi, “e innde Alla jom yurmeende huuɓtidinnde e yurmeende huuɓtodinnde,

اَلَّا تَعْلُوْا عَلَيَّ وَأْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ ࣖ

allā ta‘lū ‘alayya wa'tūnī muslimīn(a).

hoto mbaɗon mawnikinaare e am, ngaree e am no ɓeen ɗooftotooɓe nii."

قَالَتْ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اَفْتُوْنِيْ فِيْٓ اَمْرِيْۚ مَا كُنْتُ قَاطِعَةً اَمْرًا حَتّٰى تَشْهَدُوْنِ

qālat yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī amrī, mā kuntu qāṭi‘atan amran ḥattā tasyhadūn(i).

O (Balqis) wi'i: "Eeh tedduɓe! Hokku am miijo e (ndee) haala. Mi meeɗaa fellitde haala hade mon tawtoreede e batu (am)."

قَالُوْا نَحْنُ اُولُوْا قُوَّةٍ وَّاُولُوْا بَأْسٍ شَدِيْدٍ ەۙ وَّالْاَمْرُ اِلَيْكِ فَانْظُرِيْ مَاذَا تَأْمُرِيْنَ

qālū naḥnu ulū quwwatiw wa ulū ba'sin syadīd(in), wal-amru ilaiki fanẓurī māżā ta'murīn(a).

Ɓe njaabii, "Min njogii semmbe e cuusal keewngal (haɓde), kono kuulal ngal ko e juuɗe mon; ɗum noon ƴeewto-ɗee ko njamirton."

قَالَتْ اِنَّ الْمُلُوْكَ اِذَا دَخَلُوْا قَرْيَةً اَفْسَدُوْهَا وَجَعَلُوْٓا اَعِزَّةَ اَهْلِهَآ اَذِلَّةً ۚوَكَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ

qālat innal-mulūka iżā dakhalū qaryatan afsadūhā wa ja‘alū a‘izzata ahlihā ażillah(tan), wa każālika yaf‘alūn(a).

O (Balqis) wiyi, “Goonga, so laamɓe keɓii leydi, maa ɓe mbon ndi, ɓe mbaɗa hoɗɓe mum tedduɓe ɓee lesɗinaaɓe; ko ɗuum ɓe mbaɗata”.

وَاِنِّيْ مُرْسِلَةٌ اِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَنٰظِرَةٌ ۢبِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُوْنَ

wa innī mursilatun ilaihim bihadiyyatin fanāẓiratun bima yarji‘ul-mursalūn(a).

E goonga, maa mi neldu e maɓɓe nulaaɓe e (ngaddude) dokke, kadi (mi) ɗaminii ko nulaaɓe ɓee ngartirta.”

فَلَمَّا جَاۤءَ سُلَيْمٰنَ قَالَ اَتُمِدُّوْنَنِ بِمَالٍ فَمَآ اٰتٰىنِ َۧ اللّٰهُ خَيْرٌ مِّمَّآ اٰتٰىكُمْۚ بَلْ اَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُوْنَ

falammā jā'a sulaimāna qāla atumiddūnani bimālin famā ātāniyallāhu khairum mimmā ātākum, bal antum bihadiyyatikum tafraḥūn(a).

Waɗde nde (nelaaɓe ɓee) njottii Sileymaan, o (Suliimaan) wiyi, "Mbele aɗa yaha rokkude mi jawdi? Ko Alla rokki mi koo ɓuri ko Alla rokki ma koo; kono aɗa nana mawnikinaare e dokkal maa ngal."

اِرْجِعْ اِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ بِجُنُوْدٍ لَّا قِبَلَ لَهُمْ بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُمْ مِّنْهَآ اَذِلَّةً وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ

irji‘ ilaihim falana'tiyannahum bijunūdil lā qibala lahum bihā wa lanukhrijannahum minhā ażillataw wa hum ṣāgirūn(a).

Wartu e maɓɓe! Ndeke, maa min ngar e maɓɓe e konu ngu ɓe mbaawataa haɓaade, min ndiiwta ɓe e nder leydi ndii (Saba') e nder hersa, ɓe ngona (nanngaaɓe) e nder hersa."

قَالَ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اَيُّكُمْ يَأْتِيْنِيْ بِعَرْشِهَا قَبْلَ اَنْ يَّأْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ

qāla yā ayyuhal-mala'u ayyukum ya'tīnī bi‘arsyihā qabla ay ya'tūnī muslimīn(a).

O (Suleymaani) wiyi, "Eeh laamɓe! Hol e mon baawɗo addude jappeere mum e am hade maɓɓe arde e am, ɓe ndokka koye maɓɓe?"

قَالَ عِفْرِيْتٌ مِّنَ الْجِنِّ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ تَقُوْمَ مِنْ مَّقَامِكَۚ وَاِنِّيْ عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ اَمِيْنٌ

qāla ‘ifrītum minal-jinni ana atīka bihī qabla an taqūma mim maqāmik(a), wa innī ‘alaihi laqawiyyun amīn(un).

Ifrit jinne oo wi’i: “Micfo addana on cfum ko adii nde ummotocfaa e joocfnde mon; tee, ko goonga, mido jogii semmbe wacfde cfum, mi waawa hoolaade.”

قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ

qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).

Gooto jogiiɗo ganndal e deftere ndee wii, “Ma mi addan ma jappeere ndee ko adii nde gite maa ɓuuɓnata.” So tawii noon nde o (Suliimaan) yi'i jappeere laamu yeeso makko, o wi'i: "Ɗum ina jeyaa e moƴƴere Joomiraawo am ngam jarribaade mi, so tawii miɗo yetta walla miɗo yedda (barkeeji makko). Kala mo yetti, ndeen noon ko goonga o yetti ko'e makko (moƴƴere), e kala mo yeddi Rii, ndeen ko Mondellost am G."

قَالَ نَكِّرُوْا لَهَا عَرْشَهَا نَنْظُرْ اَتَهْتَدِيْٓ اَمْ تَكُوْنُ مِنَ الَّذِيْنَ لَا يَهْتَدُوْنَ

qāla nakkirū lahā ‘arsyahā nanẓur atahtadī am takūnu minal-lażīna lā yahtadūn(a).

O (Suleymaani) wiyi, “Waylu jappeere makko, min ƴeewa so tawii o (Balqis) ina anndi ɗum walla alaa.”

فَلَمَّا جَاۤءَتْ قِيْلَ اَهٰكَذَا عَرْشُكِۗ قَالَتْ كَاَنَّهٗ هُوَۚ وَاُوْتِيْنَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِيْنَ

falammā jā'at qīla ahakażā ‘arsyuk(i), qālat ka'annahū huw(a), wa ūtīnal-‘ilma min qablihā wa kunnā muslimīn(a).

Waɗde nde o (Balqis) ari, wi’aama (mo) “Mbele ko nii woni jappeere maa?” Oon (Balqis) wiyi “ina wayi no ko noon.” (O wi’i) “Min ndokkaama ganndal ko adii kadi min ngoni ko e suɓaade (Alla).”

وَصَدَّهَا مَا كَانَتْ تَّعْبُدُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاِنَّهَا كَانَتْ مِنْ قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ

wa ṣaddahā mā kānat ta‘budu min dūnillāh(i), innahā kānat min qaumin kāfirīn(a).

Kadi aada makko e rewde ko wonaa Alla haɗi mo (wonatde juulɗo); goonga, kanko (Balqis) o jeyaa ko e heeferɓe.

قِيْلَ لَهَا ادْخُلِى الصَّرْحَۚ فَلَمَّا رَاَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَّكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَاۗ قَالَ اِنَّهٗ صَرْحٌ مُّمَرَّدٌ مِّنْ قَوَارِيْرَ ەۗ قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ ظَلَمْتُ نَفْسِيْ وَاَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمٰنَ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qīla lahadkhuliṣ-ṣarḥ(a), falammā ra'athu ḥasibathu lujjataw wa kasyafat ‘an sāqaihā, qāla innahū ṣarḥum mumarradum min qawārīr(a), qālat rabbi innī ẓalamtu nafsī wa aslamtu ma‘a sulaimāna lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Wiyaa mo (Balqis) “Naat e nder galle laamorɗo.” Nii woni nde o (Balqis) yiyi ɗum, o sikki ko ɓuuɓri ndiyam mawndi, o udditi koyɗe makko. O (Suleymaani) wiyi, “ɗum ko lefol tan ngol gilaasi ɓuuɓnata.” O (Balqis) wiyi, “Yaa joom am, goonga, mi waɗii ko boni e hoore am. Miɗo hokka e Sileymaan Alla, joom adunaaji ɗii fof.”

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ فَاِذَا هُمْ فَرِيْقٰنِ يَخْتَصِمُوْنَ

wa laqad arsalnā ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥan ani‘budullāha fa'iżā hum farīqāni yakhtaṣimūn(a).

E goonga, min nelii e (yim6e) Samuud miñi mum en Saalihu (mo wulli), “Rew Alla!” Kono ɗoon e ɗoon ɓe (ngonti) pelle ɗiɗi gaññeeje.

قَالَ يٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُوْنَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِۚ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُوْنَ اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

qāla yā qaumi lima tasta‘jilūna bis-sayyi'ati qablal-ḥasanah(ti), lau lā tastagfirūnallāha la‘allakum turḥamūn(a).

O (Saleh) wiyi: "Eeh leñol am! Hol ko waɗi on ñaagaade bonannde yaawnee hade (on ñaagaade) moƴƴere? Hol ko waɗi on ñaagaade Alla yaafuya, mbele on keɓa yurmeende?"

قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَّعَكَۗ قَالَ طٰۤىِٕرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُوْنَ

qāluṭ ṭayyarnā bika wa bimam ma‘ak(a), qāla ṭā'irukum ‘indallāhi bal antum qaumun tuftanūn(a).

Ɓe njaabii, “Min keɓii baasal sabu maa e yimɓe wonduɓe e maa ɓee.” O (Saleh) wiyi “hoddiro mon ina woni e Alla (min ngonaa sabaabu), kono ko on yimɓe jarribaaɓe.”

وَكَانَ فِى الْمَدِيْنَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُّفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

wa kāna fil-madīnati tis‘atu rahṭiy yufsidūna fil-arḍi wa lā yuṣliḥūn(a).

E nder wuro ngo, worɓe njeenayo ina mbaɗa bonanndeeji e nder leydi ndi, ɓe mbaylaani.

قَالُوْا تَقَاسَمُوْا بِاللّٰهِ لَنُبَيِّتَنَّهٗ وَاَهْلَهٗ ثُمَّ لَنَقُوْلَنَّ لِوَلِيِّهٖ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ اَهْلِهٖ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

qālū taqāsamū billāhi lanubayyitannahū wa ahlahū ṡumma lanaqūlanna liwaliyyihī mā syahidnā mahlika ahlihī wa innā laṣādiqūn(a).

Ɓe mbiyi, “Kuuraa e Alla, min nji’at mo e ɓesngu makko jamma, ndeen min mbi’a ronooɓe makko min ceedtaaki halkaare ɓesngu makko, kadi ko min gooŋɗinɓe.”

وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa makarū makraw wa makarnā makraw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ɓe pewji min pewji tawi ɓe nganndaana.

فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ اَنَّا دَمَّرْنٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ اَجْمَعِيْنَ

fanẓur kaifa kāna ‘āqibatu makrihim annā dammarnāhum wa qaumahum ajma‘īn(a).

So ɗuum ɓennii ƴeew batte majjere maɓɓe nde min kalki ɓe kamɓe e yimɓe maɓɓe fof.

فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).

Nii woni ko galleeji maɓɓe mbonni sabu njiyaagu maɓɓe. Ndeke, e nder ɗuum, ina woodi tigi maandeeji (baawɗe Alla) wonande annduɓe.

وَاَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ

wa anjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Kadi min kisna gooŋɗinɓe ɓe ngona e dewal haa abada.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata wa antum tubṣirūn(a).

Kadi (siftor daartol) Luut, nde o wiyi leñol makko, “Hol ko waɗi on mbaɗata golle fahisyah (golle bonɗe), hay so on nji’ii (golle bonɗe)?”

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِ ۗبَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumun tajhalūn(a).

Hol ko waɗi aɗa yaha to worɓe ngam (timminde) yiɗdeeji maa, aɗa (yilla) rewɓe? Ndeke on ngonaa leñol ngol anndaa (batte golle mon).

۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْٓا اٰلَ لُوْطٍ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۙ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijū āla lūṭim min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Jaabawol yim6e makko wonaa gocfcfo so wonaa wiyde: “Riiwtu Luut e 6esngu mum e leydi maa, ko goonga ko 6e yim6e (nji’ata ko’e mum’en) seniiɓe.”

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ قَدَّرْنٰهَا مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa'anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū qaddarnāhā minal-gābirīn(a).

Nii woni min ndanndi mbo, kanko e 6esngu makko, so wonaa debbo makko. Min pellitii o jeyaa ko e heddiiɓe (halkaɓe).

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۚ فَسَاۤءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fasā'a maṭarul-munżarīn(a).

Min njippini ɓe toɓo (kaaƴe), ko ɗum waɗi toɓo (ngo yani) e dow ɓeen rokkaaɓe jeertinaango (kono ɓe ndewaani) ina boni no feewi.

قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ وَسَلٰمٌ عَلٰى عِبَادِهِ الَّذِيْنَ اصْطَفٰىۗ ءٰۤاللّٰهُ خَيْرٌ اَمَّا يُشْرِكُوْنَ ۔

qulil-ḥamdu lillāhi wa salāmun ‘alā ‘ibādihil-lażīnaṣṭafā, āllāhu khairun ammā yusyrikūn(a).

Wi’u (Muhammadu) “jettooɗe ngoodanii Alla e kisal ngoni e maccuɓe makko ɓe o suɓii ɓee. Mbele Alla ɓuri moƴƴude, walla ko ɓe kawri (e makko)?”

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Mbele wonaa kanko (Alla) tagi asamaanuuji e leydi, jippinii e mon ndiyam e asamaan, caggal ɗuum min mbaɗi e maggal gesaaji e gite belɗe? A waawataa mawnude leɗɗe ɗee. Mbele ina woodi laamɗo goɗɗo mo wonaa Alla? Ko goonga ko ɓe yimɓe luutndiiɓe (e goonga).

اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ

am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Mbele wonaa kanko (Alla) bacfcfo leydi ndi hocforde, bacfcfo maayooji e nder 6uu6ol mum, bacfcfo kocfe ngam (dartinde) cfum, bacfcfo seerndi geecuuji cficfi? Mbele ina woodi laamɗo goɗɗo mo wonaa Alla? Goonga nii, ko ɓuri heewde e maɓɓe nganndaa.

اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Mbele wonaa kanko (Alla) jaɓoowo (duwaawu) yimɓe wonɓe e caɗeele so ɓe njuulii e makko, kadi o ittata ko mette o waɗta on (yimɓe) kaliifa (hooreeɓe) e dow leydi? Mbele ina woodi laamɗo goɗɗo mo wonaa Alla? Aɗa siftora ko seeɗa (moƴƴere Alla).

اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Mbele wonaa kanko (Alla) ardotooɗo on e nder niɓɓere dow leydi e maayo, nelduɗo on henndu kabaaru belɗo ko adii (gargol) yurmeende makko? Mbele ina woodi laamɗo goɗɗo mo wonaa Alla? Alla toownii ko e ko ɓe ndenndindirta.

اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Mbele wonaa kanko (Alla) woni tagɗo (tagooje) gila e fuɗɗoode, caggal ɗuum o ruttitii e mum (kadi) kadi ko kanko rokkata on nguura gila e asamaanuuji e leydi? Mbele ina woodi laamɗo goɗɗo mo wonaa Alla? Wi’u: “Hokku seede goonga maa, so tawii ko a gooŋɗinɗo.”

قُلْ لَّا يَعْلَمُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ

qul lā ya‘lamu man fis-samāwāti wal-arḍil gaiba illallāh(u), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).

Wi’u (Muhammadu) “Hay gooto e asamaanuuji e leydi anndaa ko yi’etee so wonaa Alla. Ɓe nganndaa nde ɓe ummotoo.”

بَلِ ادّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى الْاٰخِرَةِۗ بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْهَاۗ بَلْ هُمْ مِّنْهَا عَمُوْنَ ࣖ

balid dāraka ‘ilmuhum fil-ākhirah(ti), bal hum fī syakkim minhā, bal hum minhā ‘amūn(a).

Hay ganndal maɓɓe caggal maayde yettaaki (toon). Hay eɓe cikkitii ɗum (laawo maayde). Hay kamɓe ko wumɓe e ɗuum.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا وَّاٰبَاۤؤُنَآ اَىِٕنَّا لَمُخْرَجُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū a'iżā kunnā turābaw wa ābā'unā a'innā lamukhrajūn(a).

Kadi 6een 6e ngoongcfinaani mbii, “caggal nde min ngoni leydi e (hono noon) taaniraaɓe amen, mbele ko goonga min njaltinee (e genaale)?

لَقَدْ وُعِدْنَا هٰذَا نَحْنُ وَاٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

laqad wu‘idnā hāżā naḥnu wa ābā'unā min qabl(u), in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Gila ko ɓooyi eɗen kulɓinaa ɗum (ñalngu ummital) ; minen e maamiraaɓe amen. E goonga, ɗum ko daartol tan ummoraade e yimɓe ɓooyɓe."

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

Wi’u (Muhammadu) “Njahdu e dow leydi, ndeen ƴeewaa hol ko woni joofnirde bakkodinɓe.

وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Woto mettin e maɓɓe, woto (ɓernde maa) ɓuuɓtu e golle maɓɓe fenaande."

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Ɓe mbii, “Holnde fodoore (jukkungo) artata so tawii ko on gooŋɗinɓe.”

قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ تَسْتَعْجِلُوْنَ

qul ‘asā ay yakūna radifa lakum ba‘ḍul-lażī tasta‘jilūn(a).

Wi’u (Muhammadu) “ina gasa tawa won e (jukkungo) ngo naamno-ɗaa ngam yaawnaade ina ɓadii yettaade ma.”

وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ

wa inna rabbaka lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Kadi goonga, joom maa ina jogii dokke (ɗe o rokki) e yimɓe, kono ko ɓuri heewde e maɓɓe njettaaki (ngam makko).

وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُوْرُهُمْ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

wa inna rabbaka laya‘lamu mā tukinnu ṣudūruhum wa mā yu‘linūn(a).

Kadi goonga, joom maa ina anndi ko suuɗi e ɓerɗe maɓɓe e ko ɓe peeñninta.

وَمَا مِنْ غَاۤىِٕبَةٍ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā min gā'ibatin fis-samā'i wal-arḍi illā fī kitābim mubīn(in).

Alaa ko suuɗii e asamaanuuji e leydi, so wonaa (winndaama) e nder deftere laaɓnde (Lauh Mahfuzh).

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَقُصُّ عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَكْثَرَ الَّذِيْ هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

inna hāżal-qur'āna yaquṣṣu ‘alā banī isrā'īla akṡaral-lażī hum fīhi yakhtalifūn(a).

Ndeke, ndee Quraan ina fammina 6i66e Israaiilaen ko 6uri heewde e (geze) cfe 6e luurdii.

وَاِنَّهٗ لَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

wa innahū lahudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

E goonga, (Qur'aana) ko goonga ko ardaade e yurmeende wonande gooŋɗinɓe.

اِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ بِحُكْمِهٖۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْعَلِيْمُۚ

inna rabbaka yaqḍī bainahum biḥukmih(ī), wa huwal-‘azīzul-‘alīm(u).

Ko goonga, joom ma 6eydotoo hakkunde ma66e e sariya makko, kadi ko kanko woni joom baawcfe, ganndo.

فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِيْنِ

fatawakkal ‘alallāh(i), innaka ‘alal-ḥaqqil mubīn(i).

Waɗde hoolaare maa e Alla, goonga aan (Muhammadu) aɗa woni dow goonga goonga oo.

اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

Ndeke, a waawaa waɗde maayɓe nande e (walla) waɗde muusɓe nande wullaango, so tawii ɓe mbayliima ɓalli maɓɓe.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِى الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

Kadi a waawataa ardude e wumɓe e majjere mum en. A waawaa waɗde (hay gooto) nana, so wonaa gooŋɗinɓe Aayeeji amen, ndeen ɓe njaɓɓoto.

۞ وَاِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ اَخْرَجْنَا لَهُمْ دَاۤبَّةً مِّنَ الْاَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ اَنَّ النَّاسَ كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

wa iżā waqa‘al-qaulu ‘alaihim akhrajnā lahum dābbatam minal-arḍi tukallimuhum annan-nāsa kānū bi'āyātinā lā yūqinūn(a).

Kadi so konnguɗi ɗii (kuule jamaanu halkaare tagoore) naatii e maɓɓe, maa min neldu tagooje guurɗe, dillooje e leydi, ɗe nganndu-ɗaa ko adii ɗuum, aadee en ngoongɗinaani maandeeji amen.

وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ فَوْجًا مِّمَّنْ يُّكَذِّبُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma naḥsyuru min kulli ummatin faujam mimmay yukażżibu bi'āyātinā fahum yūza‘ūn(a).

Kadi (siftor) ñalnde (nde) min kawri e kala renndo fedde yimɓe feewnooɓe aayeeji amen, ndeen ɓe peccii ɓe (e pelle).

حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْ قَالَ اَكَذَّبْتُمْ بِاٰيٰتِيْ وَلَمْ تُحِيْطُوْا بِهَا عِلْمًا اَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā jā'ū qāla akażżabtum bi'āyātī wa lam tuḥīṭū bihā ‘ilman ammāżā kuntum ta‘malūn(a).

Waɗde nde ɓe ngari, O (Alla) wiyi, “Hol ko waɗi on njedditii aayeeji am, tawi on ngalaa heen ganndal, walla ko mbaɗɗon?”

وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ بِمَا ظَلَمُوْا فَهُمْ لَا يَنْطِقُوْنَ

wa waqa‘al-qaulu ‘alaihim bimā ẓalamū fahum lā yanṭiqūn(a).

Kadi konnguɗi ɗii (fodoore jukkungo) mbaɗtii e maɓɓe sabu tooñannge maɓɓe, ɗum waɗi ɓe mbaawaa haalde.

اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Mbele 6e njiyataa min ngacfii jamma 6e fooftoo heen min ngacfii ñalawma yoo 6e jalbu? Ndeke, e ɗuum maandeeji (mawngu Alla) ina ngoodi wonande gooŋɗinɓe.

وَيَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ فَفَزِعَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَكُلٌّ اَتَوْهُ دٰخِرِيْنَ

wa yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri fa fazi‘a man fis-samāwāti wa man fil-arḍi illā man syā'allāh(u), wa kullun atauhu dākhirīn(a).

Kadi (siftor) nyannde (nde) buubaaji ɗii fof, ko woni e asamaanuuji e ko woni e leydi haawnii, so wonaa mo Alla yiɗi. Kamɓe fof ɓe ngari yeeso makko ina lesɗini.

وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ

wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).

Kadi maa a yiy koye, ɗe cikkuɗaa ina njooɗii e nokku mum en, kono ina njillondiri (hono) duule ina njaha. (ɗum woni) tagoore Alla tagɗo huunde fof haa timmi. Ndeke, O reentii ko mbaɗaton koo no feewi.

مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ خَيْرٌ مِّنْهَاۚ وَهُمْ مِّنْ فَزَعٍ يَّوْمَىِٕذٍ اٰمِنُوْنَ

man jā'a bil-ḥasanati falahū khairum minhā, wa hum min faza‘iy yauma'iżin āminūn(a).

Kala adduɗo moƴƴere, ndeen maa heɓ (njeenaari) ɓurndi ɗum, tawa ɓe keɓata ko kisal e kaawniiɗe (kulɓiniiɗe) ñalnde heen.

وَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوْهُهُمْ فِى النَّارِۗ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa man jā'a bis-sayyi'ati fakubbat wujūhuhum fin-nār(i), hal tujzauna illā mā kuntum ta‘malūn(a).

Kadi kala addi bonannde, yeeso mu66e werlee e jeyngol. A yoɓetaake, kono (e nder) ko mbaɗ-ɗaa koo.

اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ رَبَّ هٰذِهِ الْبَلْدَةِ الَّذِيْ حَرَّمَهَا وَلَهٗ كُلُّ شَيْءٍ وَّاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ ۙ

innamā umirtu an a‘buda rabba hāżihil-baldatil-lażī ḥarramahā wa lahū kullu syai'iw wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

Miin (Muhammadu) njamiraami tan ko rewde joomi ndii leydi (Makka) mo o waɗi seniingol, kala ko woni e makko. Kadi mi yamiraama yoo mi jeyaa e juulɓe, .

وَاَنْ اَتْلُوَا الْقُرْاٰنَ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَقُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ

wa an atluwal-qur'ān(a), famanihtadā fa'innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla faqul innamā ana minal-munżirīn(a).

e wonde mi jannga Quraan (e yimɓe). So tawii noon kala mo ardii, maa heɓ ardii ngam (moƴƴere) hoore mum, kala majjuɗo, ndeen wi’a, “Miin (miin) mi wonaa hay huunde so wonaa jeertinoowo.”

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ سَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ فَتَعْرِفُوْنَهَاۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhi sayurīkum āyātihī fata‘rifūnahā, wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Kadi mbi’aa (Muhammadu) “Jettooɗe ngoodanii Alla, o hollan on maandeeji makko (mawngu), ndeen on ngannda. Kadi joom mon anndaa ko mbaɗaton koo.”