ثُمَّ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ الْغَمِّ اَمَنَةً نُّعَاسًا يَّغْشٰى طَۤاىِٕفَةً مِّنْكُمْ ۙ وَطَۤاىِٕفَةٌ قَدْ اَهَمَّتْهُمْ اَنْفُسُهُمْ يَظُنُّوْنَ بِاللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ ۗ يَقُوْلُوْنَ هَلْ لَّنَا مِنَ الْاَمْرِ مِنْ شَيْءٍ ۗ قُلْ اِنَّ الْاَمْرَ كُلَّهٗ لِلّٰهِ ۗ يُخْفُوْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ مَّا لَا يُبْدُوْنَ لَكَ ۗ يَقُوْلُوْنَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ مَّا قُتِلْنَا هٰهُنَا ۗ قُلْ لَّوْ كُنْتُمْ فِيْ بُيُوْتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِيْنَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ اِلٰى مَضَاجِعِهِمْ ۚ وَلِيَبْتَلِيَ اللّٰهُ مَا فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

Ṡumma anzala ‘alaikum mim ba‘dil-gammi amanatan nu‘āsay yagsyā ṭā'ifatam minkum, wa ṭā'ifatun qad ahammathum anfusuhum yaẓunnūna billāhi gairal-ḥaqqi ẓanal-jāhiliyyah(ti), yaqūlūna hal lanā minal-amri min syai'(in), qul innal-amra kullahū lillāh(i), yukhfūna fī anfusihim mā lā yubdūna lak(a), yaqūlūna lau kāna lanā minal-amri syai'um mā qutilnā hāhunā, qul lau kuntum fī buyūtikum labarazal-lażīna kutiba ‘alaihimul-qatlu ilā maḍāji‘ihim, wa liyabtaliyallāhu mā fī ṣudūrikum wa liyumaḥḥiṣa mā fī qulūbikum, wallāhu ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

ދެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހިތާމަވެރިކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ތިޔަބައިމީހުންގެ ގްރޫޕެއް ނިވާވެގެން ދިޔަ ނިދިވެރިކަމުގެ އިޙްސާސެއް ތިބާއަށް (ސިފައިގައި) ފޮނުއްވިއިރު، އެހެން ޖަމާޢަތެއް އަމިއްލައަށް ކަންބޮޑުވެގެން ތިއްބެވެ. އެމީހުން ދެކޭގޮތުގައި الله އާއި މެދު ތެދު ނޫން ކަމަކީ ޖާހިލު ފިކުރެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. އެމީހުން ބުނީ “މިކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް އެބައޮތްތަ؟” (މުޙައްމަދު) ބުނާށެވެ، "ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ކަމެއް الله ގެ އަތްޕުޅުގައިވެއެވެ." އެމީހުން ތިބާއަށް ހާމަނުކުރާ ކަންތައްތައް އެމީހުންގެ ހިތުގައި ފޮރުވައެވެ. އެމީހުން ބުނީ "މި މައްސަލައިގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް އޮތްނަމަ މިތަނުގައި އަޅުގަނޑުމެން މަރާނުލެވޭނެ (ނާކާމިޔާބު) ނުވާނެ" ކަމަށެވެ. (މުޙައްމަދު) ބުނާށެވެ، "ތިބާގެ ގޭގައި ތިބި ނަމަވެސް، މަރާލުން ކަނޑައެޅިފައިވާ މީހުން، އެމީހުން މަރާލި ތަނަށް (އެހެންމެ) ނުކުމެގެންދާނެކަން ޔަޤީނެވެ." الله (މިކަން ކުރައްވަނީ) ތިބާގެ މޭމަތީގައިވާ އެއްޗެއް އިމްތިޙާނު ކުރެއްވުމަށާއި، ތިބާގެ ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ސާފުކުރެއްވުމަށެވެ. އަދި الله އަކީ ހިތްތައް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.

وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ

wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).

އަދި (އަހަރެމެން ވެސް އަދަބު ދިނީ) އެމީހުން ބުނީ، "ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެމެން މަރާލީ މަސީޙު، الله ގެ ރަސޫލާ މަރިޔަމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އީސާގެފާނު" ކަމަށް ބުނުމުންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އީސާގެފާނުގެ (މަރާލުމާމެދު) ޚިޔާލުތަފާތުވާ މީހުން، މަރާލެވުނީ ކާކުތޯ އަބަދުވެސް ޝައްކު އުފެދެއެވެ. އެމީހުންނަށް ހަގީގަތުގައިވެސް ނޭނގުނު (ސީދާ މަރާލީ ކާކު) ނަމަވެސް އެއީ ހަމައެކަނި ލަފާކުރުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ބައެއް ކަމުން އެމީހުން އޭނާ މަރާލިކަން ޔަގީން ނުވިއެވެ.

وَاِنْ تُطِعْ اَكْثَرَ مَنْ فِى الْاَرْضِ يُضِلُّوْكَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

wa in tuṭi‘ akṡara man fil-arḍi yuḍillūka ‘an sabīlillāh(i), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣ ūn(a).

އަދި މި ބިމުގައިވާ ގިނަ މީހުން ތަބާވެއްޖެނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުން ތިބާ الله ގެ މަގުން މަގުފުރެދިގެންދާނެއެވެ. އެމީހުން ތަބާވާ އެއްޗަކީ ހަމައެކަނި ޝައްކުތަކެއް ކަމަށާއި އެމީހުން އުފައްދަނީ ހަމައެކަނި ދޮގު ކަމަށެވެ.

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

މުޝްރިކުން ބުނާނެ، "الله އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަހަރެމެން އެކަލާނގެއަށް ޝަރީކު ނުކުރާނަމެވެ، އަދި އަހަރެމެންގެ ކާބަފައިން ވެސް ޝަރީކު ނުކުރާނަމެވެ. އަދި އެއްވެސް ކަމެއް މަނާ ނުކުރާނަމެވެ." ހަމައެފަދައިން އެމީހުންގެ ކުރިން ދޮގުހެދި މީހުން (ރަސޫލުންނަށް) ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޢަޒާބުގެ ރަހަ ބެލެހެއްޓިއެވެ. (މުޙައްމަދު) ބުނާށެވެ، "ތިބާއަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ އެއްވެސް ޢިލްމެއް އެބައޮތްތޯ؟ ތިބާ ތަބާވާ ކަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ލަފާކުރުމެވެ، އަދި ތިބާ ހަމައެކަނި ވިސްނަނީއެވެ."

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

އަދި ގިނަ މީހުން ހަމައެކަނި ތަބާވަނީ ލަފާކުރުމަށެވެ. ހަގީގަތުގައި މި ހީކުރުމަކީ ހަގީގަތާ ދެކޮޅުހެދުމުގައި އެންމެ ކުޑަމިނުން ވެސް ބޭނުންތެރި ހީއެއް ނޫނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެން ކުރާ ކަންތައްތައް މާތްﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

ހަނދާން ކުރާށެވެ، الله ގެ މުދަލުގެ ތެރޭގައި އުޑުތަކުގައިވާ މީހުންނާއި ބިމުގައިވާ މީހުން ހިމެނެއެވެ. އަދި الله ފިޔަވައި އެހެން އެކުވެރިންނަށް ގޮވާލާ މީހުން، (ޢަޤީދާއަކަށް) ތަބާނުވާށެވެ. އެމީހުން ތަބާވަނީ ހަމައެކަނި ހަމައެކަނި އަންދާޒާތަކަކަށް، އަދި އެމީހުން ތިބީ ހަމައެކަނި ލަފާކޮށްގެންނެވެ.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

މިއީ ތިބާއާއި ތިބާގެ ކާބަފައިން އީޖާދުކޮށްފައިވާ ނަންތަކެއް ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއުރެންނަށް الله އެއްވެސް ބާރެއް ބާވައިލެއްވިފައެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުން ތަބާވަނީ ހަމައެކަނި ހީކުރުމަކާއި އެމީހުންގެ އެދުންތައް އެދޭ ކޮންމެ ކަމެއްގައެވެ. އެކަމަކު ހަމަކަށަވަރުން އެއުރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން އެއުރެންނަށް ޙިދްމަތް ލިބިވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

އަދި އެއުރެންނަށް އެކަމާ ބެހޭ އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ނެތެވެ. އެއީ ހީކުރުންތަކަށް ތަބާވުން ނޫން ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، ހަގީގަތުގައި މި ހީކުރުންތަކުގެ ސަބަބުން ހަގީގަތަށް ކުޑަވެސް ފައިދާއެއް ނުލިބޭ ކަމަށެވެ.