وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Naswona loko va vuriwa va ku: “Mi nga endli khombo emisaveni!” Va hlamule va ku, "Entiyisweni, hi hina hi endlaka ku antswisiwa."

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Lava va tlulaka ntwanano wa Allah endzhaku ka loko wu tiyisisiwile, va tsema leswi Allah a leriseke leswaku swi hlanganisiwa, va hangalasa ku onhaka emisaveni. Hi vona lava hluriweke.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Naswona (tsundzuka) loko Muxe a kombela mati eka vanhu va yena, Hi te, "Hlava ribye hi nhonga ya wena!" Kutani swihlovo swa khume-mbirhi swi khuluka swi huma eka yona. Rixaka rin’wana na rin’wana ri tiva ndzhawu ya rona (hi ku landzelelana) yo nwa. Dyana u nwa eka swakudya swa Allah (leswi nyikiweke), naswona u nga endli swo biha emisaveni hi ku endla ku onha.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Naswona loko a fularhela (eka wena), u lava ku endla vubihi emisaveni, a herisa swibyariwa na swifuwo, naswona Allah a nga swi tsakeli vubihi.

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

Hiloko va n’wi hlula hi mpfumelelo wa Allah, kutani Davhida a dlaya Goliyadi. Kutani Allah u n’wi nyike (David) mfumo ni vutlhari naswona a n’wi dyondzisa leswi A swi rhandzaka. Naswona loko Allah a nga sirhelelanga vanhu van’wana hi ku tirhisa van’wana, hakunene misava a yi ta onhaka. Kambe Allah u ni vunyingi ehenhla ka misava hinkwayo.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

fa in tawallau fa innallāha ‘alīmum bil-mufsidīn(a).

Kutani loko va fularhela, kutani (tiva) leswaku Allah i Mutivi Hinkwawo eka lava endlaka vubihi.

وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا

wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).

Naswona Allah u navela ku amukela ku hundzuka ka wena, kasi lava landzelaka ku navela ka vona va navela leswaku u hundzukela ekule hilaha swi nga kotekaka hakona (eka ntiyiso).

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

Hikwalaho hi lerisile Vana va Israele leswaku mani na mani loyi a dlayaka munhu, ku nga ri ku rihisela hi ku dlaya munhu un’wana kumbe ku vanga vukungundzwana etikweni, swi fana na loko a dlaye vanhu hinkwavo. Loyi a ponisaka vutomi bya munhu, swi fana na loko a ponise vutomi bya vanhu hinkwavo. Hakunene, Murhumiwa wa Hina u tile eka vona na vumbhoni lebyi nga erivaleni. Kambe vo tala va vona va tlula nawu endzhaku ka sweswo etikweni.

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Nxupulo eka lava va lwaka na Allah na Murhumiwa wa Yena no vanga vubihi emisaveni i ku dlayiwa kumbe ku vambiwa ntsena, kumbe ku tsemiwa mavoko na milenge ya vona hi ku tsemakanya, kumbe ku hlongoriwa emakaya ya vona. Leswi i tingana eka vona emisaveni leyi, naswona evuton’wini bya le ndzhaku ka rifu va ta xaniseka hi nxupulo lowukulu.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Kutani Vayuda va ku: “Mavoko ya Xikwembu ma bohiwile.” Entiyisweni, i mavoko ya vona lama bohiweke hi tintangu naswona hi vona lava rhukaniweke hikwalaho ka leswi va swi vuleke, hambileswi mavoko hamambirhi ya Allah ma pfulekeke; U nyika swakudya hilaha A lavaka hakona. Naswona (Qur’an) leyi rhumeriweke eka wena ku suka eka Hosi ya wena hakunene yi ta engetela ku nga yingisi ni ku nga pfumeli ka vunyingi bya vona. Naswona Hi vange vulala ni rivengo exikarhi ka vona ku fikela hi Siku ra ku Pfuka. Nkarhi wun’wana ni wun’wana loko va lumeka ndzilo wa nyimpi, Allah a a wu tima. Naswona va ringeta (ku vanga) ku lovisiwa emisaveni. Naswona Allah a nga va tsakeli lava endlaka ku onha.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Naswona u nga vangi khombo emisaveni endzhaku ka loko yi (tumbuluxiwile) kahle. N’wi khongele hi ku chava ni ntshembo. Hakunene, tintswalo ta Allah ti le kusuhi swinene ni lava endlaka leswinene.

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Naswona tsundzukani loko A mi endle vakhalifa endzhaku ka vanhu va ‘Ad a mi veka emisaveni. Etindhawini leti nga ni swiphepherhele u aka swigodlho naswona eswitsungeni u swi vatla swi va tindlu. Kutani tsundzuka mikateko ya Allah naswona u nga vangi vubihi emisaveni.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Naswona eka vanhu va Madyan, Hi (rhume) Shuaib, makwavo wa vona. U te, "Oho vanhu va mina! Gandzelani Allah. A ku na xikwembu (vugandzeri) eka n'wina handle ka Yena. Hakunene, vumbhoni lebyi nga erivaleni byi fikile eka n'wina ku suka eka Hosi ya n'wina. Hetisisa mimpimo na swikalo, naswona mi nga vavisi munhu nikatsongo. Mi nga onhi misava endzhaku ka loko yi (tumbuluxiwile) kahle. Sweswo swa antswa eka n'wina loko mi ri vapfumeri."

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Naswona u nga tshami endleleni yihi na yihi hi ku chavisa ni ku sivela vapfumeri endleleni ya Allah ni ku lava ku yi hambukisa. Tsundzuka loko wa ha ri vatsongo, kutani Allah a engetela nhlayo ya wena. Naswona nyikela nyingiso eka leswi humelelaka eka lava va onhaka.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Endzhaku ka vona, Hi rhumele Muxe na vumbhoni bya hina eka Faro na varhangeri va vanhu va yena, kutani va kaneta vumbhoni. Kutani nyikela nyingiso eka leswi humelelaka eka lava va onhaka.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ اِلَّا تَفْعَلُوْهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِى الْاَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيْرٌۗ

wal-lażīna kafarū ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), illā taf‘alūhu takun fitnatun fil-arḍi wa fasādun kabīr(un).

Naswona lava nga pfumeriki, van’wana va vona va sirhelela van’wana. Loko mi nga endli leswi Allah a swi leriseke (ku sirhelelana), ku ta va ni mpfilumpfilu emisaveni ni ku onhaka lokukulu.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Naswona (exikarhi ka vakanganyisi) ku na van’wana lava akaka timosque ku vanga khombo (eka vapfumeri), ku va va nga pfumeli na ku vanga ku avana exikarhi ka vapfumeri, na ku rindzela ku ta ka lava va lweke na Allah na Murhumiwa wa Yena khale swinene. Va hlambanya hakunene, "Hi kunguhata leswinene ntsena." Naswona Allah u nyikela vumbhoni bya leswaku i vahembi (eka swihlambanyo swa vona).

وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Naswona Wena vanhu va mina! Hetisisa mimpimo na swikalo hi ku lulama, naswona u nga vavisi vanhu hi timfanelo ta vona naswona u nga vangi vubihi emisaveni hi ku endla ku onha

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Vona (vamakwavo va Joseph) va hlamurile, "Hi Allah, hakunene, ma swi tiva leswaku a hi tanga ku ta vanga vubihi etikweni leri naswona a hi makhamba."

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Naswona lava va tlulaka ntwanano wa Allah endzhaku ka loko wu endliwile, va tsema leswi Allah a leriseke leswaku swi hlanganisiwa na ku endla vubihi emisaveni, hikuva vona i ndzhukano na vutshamo byo biha (Tihele).

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ

allażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi zidnāhum ‘ażāban fauqal-‘ażābi bimā kānū yufsidūn(a).

Lava va nga pfumeriki no sivela (vanhu) endleleni ya Allah, Hi engetela ku xanisiwa ka vona ehenhla ka ku xanisiwa hikuva va tshama va ri karhi va endla vubihi.

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

Naswona loko Hi lava ku lovisa tiko, kutani Hi lerisa vanhu lava hanyaka hi vulovolovo etikweni rero (ku yingisa Allah), kambe loko va endla ku nga yingisi eka (tiko rero), kutani marito (Nxupulo wa Hina) ma ta tirhisiwa eka vona, kutani Hi ta lovisa (tiko rero) hi ku helela.

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Va te, "O Zulkarnain! Hakunene, Yagjuj na Makjuj (swivumbiwa leswi) swi onhaka emisaveni, kutani xana hi nga ku hakela hakelo leswaku u aka xisirhelelo exikarhi ka hina na vona?"

وَاِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِيْنَۚ

wa iżā baṭasytum baṭasytum jabbārīn(a).

Naswona loko u xanisa, kutani u swi endla hi tihanyi ni hi tihanyi.

الَّذِيْنَ يُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

allażīna yufsidūna fil-arḍi wa lā yaṣliḥūn(a).

lava vangaka vubihi laha misaveni naswona va nga lulamisiki.”

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ

wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Naswona u nga vavisi vanhu hi ku hunguta timfanelo ta vona naswona u nga vangi vukungundzwana emisaveni;

وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Naswona va swi kaneta hikwalaho ka ku pfumala vululami ni ku tikukumuxa ka vona, hambileswi timbilu ta vona ti pfumelaka eka (ntiyiso wa) swona. Kutani nyikela nyingiso eka leswi humelelaka eka lava va onhaka.

قَالَتْ اِنَّ الْمُلُوْكَ اِذَا دَخَلُوْا قَرْيَةً اَفْسَدُوْهَا وَجَعَلُوْٓا اَعِزَّةَ اَهْلِهَآ اَذِلَّةً ۚوَكَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ

qālat innal-mulūka iżā dakhalū qaryatan afsadūhā wa ja‘alū a‘izzata ahlihā ażillah(tan), wa każālika yaf‘alūn(a).

Yena (Balqis) u te, "Hakunene, loko tihosi ti hlula tiko, hakunene ti ta ri lovisa, ti endla leswaku vaaki va rona va xiyimo xa le henhla va tsongahatiwa; naswona hi swona leswi ti nga ta swi endla."

وَكَانَ فِى الْمَدِيْنَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُّفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

wa kāna fil-madīnati tis‘atu rahṭiy yufsidūna fil-arḍi wa lā yuṣliḥūn(a).

Kutani emutini wolowo a ku ri ni vavanuna va nhungu lava a va endla vudyoho etikweni, kambe a va nga lulamisi.

اِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى الْاَرْضِ وَجَعَلَ اَهْلَهَا شِيَعًا يَّسْتَضْعِفُ طَاۤىِٕفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَيَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْ ۗاِنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

inna fir‘auna ‘alā fil-arḍi wa ja‘ala ahlahā syiya‘ay yastaḍ‘ifu ṭā'ifatam minhum yużabbiḥu abnā'ahum wa yastaḥyī nisā'ahum, innahū kāna minal-mufsidīn(a).

Hakunene, Faro a a endlile hi ku tihlawulela emisaveni a tlhela a avanyisa vanhu va yona, u tshikilele ntlawa wa vona (Vana va Israele), u dlaye vana va vona va majaha a ponisa vutomi bya vana va vona va vanhwanyana. Hakunene, yena (Faro) a a ri un’wana wa lava va onheke.

فَلَمَّآ اَنْ اَرَادَ اَنْ يَّبْطِشَ بِالَّذِيْ هُوَ عَدُوٌّ لَّهُمَاۙ قَالَ يٰمُوْسٰٓى اَتُرِيْدُ اَنْ تَقْتُلَنِيْ كَمَا قَتَلْتَ نَفْسًاۢ بِالْاَمْسِۖ اِنْ تُرِيْدُ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ جَبَّارًا فِى الْاَرْضِ وَمَا تُرِيْدُ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْمُصْلِحِيْنَ

falammā an arāda ay yabṭisya bil-lażī huwa ‘aduwwul lahumā, qāla yā mūsā aturīdu an taqtulanī kamā qatalta nafsam bil-ams(i), in turīdu illā an takūna jabbāran fil-arḍi wa mā turīdu an takūna minal-muṣliḥīn(a).

Kutani loko yena (Muxe) a lava ku ba hi matimba munhu loyi a a ri nala wa vona havambirhi, yena (nala wa yena) u te, "Oho Muxe! Xana u kunguhata ku ndzi dlaya, tani hi leswi tolo u dlayeke munhu? U kunguhata ntsena ku va munhu loyi a endlaka vulawuri bya tihanyi etikweni (leri), naswona a wu kunguhati ku va un'wana wa lava va endlaka ku rhula."

وَابْتَغِ فِيْمَآ اٰتٰىكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيْبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِى الْاَرْضِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wabtagi fīmā ātākallāhud-dāral-ākhirata wa lā tansa naṣībaka minad-dun-yā wa aḥsin kama aḥsanallāhu ilaika wa lā tabgil-fasāda fil-arḍ(i), innallāha lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Naswona lava (hakelo ya) tiko ra vutomi bya le ndzhaku ka rifu hi leswi Allah a mi nyikeke swona, kambe u nga rivali xiphemu xa wena emisaveni leyi naswona u endla leswinene (eka van’wana) tanihi leswi Allah a ku endleke leswinene, naswona u nga onhi emisaveni. Hakunene, Allah a nga va tsakeli vanhu lava onhaka.

تِلْكَ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِيْنَ لَا يُرِيْدُوْنَ عُلُوًّا فِى الْاَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۗوَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

tilkad-dārul-ākhiratu naj‘aluhā lil-lażīna lā yurīdūna ‘uluwwan fil-arḍi wa lā fasādā(n), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Hi endle tiko ra vutomi bya le ndzhaku ka rifu eka lava va nga tinyungubyisiki naswona va nga endliki swo biha emisaveni. Naswona mbuyelo (lowunene) i wa lava va chavaka Xikwembu.

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

Yena (Lut) u khongerile, "Oho Hosi ya mina, ndzi pfune (hi ku xupula) eka ntlawa lowu endleke ku onhaka."

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Naswona eka vanhu va Madyan, (Hi rhumele) makwavo wa vona Shuaib, u te, "Oho vanhu va mina! Gandzela Allah, tshemba (hakelo ya) siku ro hetelela, naswona mi nga rhendzeleki emisaveni mi endla vubihi."

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

Vukanganyisi byi humelerile emisaveni ni le lwandle hikwalaho ka leswi mavoko ya vanhu ma swi holeke; Allah u navela leswaku va nantswa xiphemu xa mintirho ya vona, leswaku va ta tlhelela (endleleni leyinene).

اَمْ نَجْعَلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَالْمُفْسِدِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ اَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِيْنَ كَالْفُجَّارِ

am naj‘alul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kal-mufsidīna fil-arḍ(i), am naj‘alul-muttaqīna kal-fujjār(i).

Xana Hi fanele hi khoma lava pfumelaka ni ku endla mintirho leyinene ku fana ni lava hangalasaka vubihi emisaveni? Kumbe xana Hi fanele hi teka lava chavaka Allah va fana ni lava endlaka leswo biha?

فَهَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ تَوَلَّيْتُمْ اَنْ تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَتُقَطِّعُوْٓا اَرْحَامَكُمْ

fahal ‘asaitum in tawallaitum an tufsidū fil-arḍi wa tuqaṭṭi‘ū arḥāmakum.

Kutani, loko a wu ri ematimbeni, xana a wu ta onha misava ni ku herisa vuxaka bya ndyangu?

فَاَكْثَرُوْا فِيْهَا الْفَسَادَۖ

fa akṡarū fīhal-fasād(a).

kutani va onha ngopfu etikweni, .