وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Һәм уларға: «Ер йөҙөндә зыян килтермәгеҙ!» Улар: «Ысынында, беҙ үҙебеҙ яҡшыртыуҙар индерәбеҙ», — тип яуап бирҙеләр.

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(йәғни) (килешеү) раҫланғандан һуң Аллаһтың килешеүен боҙғандар, Аллаһтың бәйләргә ҡушҡан нәмәләрен боҙғандар һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырғандар. Улар ҙа еңелә.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Муса үҙ халҡы өсөн һыу һорағас, Беҙ: «Таяғың менән ҡаяға һуҡ!» Шулай итеп, унан ун ике шишмә урғылып сыҡҡан. Һәр ырыу үҙенең (тейешле) эскән урынын белә. Аллаһтың (бирелгән) ризығынан ашағыҙ һәм эсегеҙ, ер йөҙөндә зыян килтереп яуызлыҡ ҡылмағыҙ.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Ул (һеҙҙән) йөҙ сөйөрһә, Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырырға тырыша, иген культураларын һәм мал-тыуарҙы һәләк итә, ә Аллаһ зыянды яратмай.

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

Шулай итеп, Аллаһ рөхсәте менән уны еңделәр, Дауыт Жалутты үлтерҙе. Шунан һуң Аллаһ уға (Дауытҡа) батшалыҡ, хикмәт бирҙе һәм уға үҙе теләгәнде өйрәтте. Әгәр ҙә Аллаһы Тәғәлә ҡайһы бер кешеләрҙе икенселәре менән бергә яҡламаһа, был ер, һис шикһеҙ, һәләк буласаҡ. Әммә Аллаһтың бөтә тәбиғәткә лә рәхмәте бар.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

fa in tawallau fa innallāha ‘alīmum bil-mufsidīn(a).

Һуңынан улар йөҙ сөйөрһәләр, белегеҙ: Аллаһ зыян ҡылыусылар тураһында хәбәрҙар.

وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا

wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).

Һәм Аллаһ һеҙҙең тәүбәләрегеҙҙе ҡабул итер, ә үҙ нәфсеһенә эйәреүселәр һеҙҙең мөмкин тиклем (хәҡиҡәттән) ситләшеүегеҙҙе теләй.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

Шуға күрә Беҙ Исраил балалары өсөн (ҡанун) фарман иттек: кемдер кемделер үлтерһә, ул кеше икенсе кешене үлтергән өсөн түгел, йәки ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырған өсөн түгел, ул бөтә кешеләрҙе үлтергән кеүек булыр. Бер әҙәм балаһының ғүмерен һаҡлаған кеше, әйтерһең дә, бөтә әҙәм балаһының ғүмерен һаҡлап ҡалған. Ысынлап та, Рәсүлебеҙ улар янына ап-асыҡ хәбәр менән килде. Әммә һуңынан улар араһында күптәр был хәлдән һуң ер сиктәренән сығып китте.

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә ҡаршы һуғышып, Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырыусыларға яза — үлтереү йәки арҡысаҡҡа ҡаҙаҡлау, йәки ҡул-аяҡтарын арҡыры итеп ҡырҡыу, йәки өйҙәренән һөргөнгә сығарыу. Был улар өсөн донъяла хурлыҡ, ә теге донъяла улар ҙур язаға тарый.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Ә йәһүдтәр: “Алланың ҡулдары бәйләнгән”, – тигән. Ысынында, тап уларҙың ҡулдары бығаулы һәм улар, Аллаһтың ике ҡулы ла асыҡ булһа ла, әйткәндәре арҡаһында ҡәһәрләнгәндәр; Ризыҡты Үҙе теләгәнсә бирә. Һәм Раббыңдан һиңә иңдерелгән (Ҡөрьән) уларҙың күбеһенең буйһонмауын һәм кәферлеген арттырасаҡ. Ҡиәмәт көнөнә тиклем Беҙ улар араһында дошманлыҡ һәм нәфрәт тыуҙырҙыҡ. Улар яу уты ҡабыҙған һайын Аллаһ Тәғәлә уны һүндерә торғайны. Һәм улар Ер йөҙөндә һәләкәт килтерергә тырыша. Аллаһ зыян килтереүселәрҙе яратмай.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Ер йөҙө яҡшы (яратылғандан) һуң, уға зыян килтермәгеҙ. Pray to Him with fear and hope. Ысынлап та, изгелек ҡылған кешеләргә Аллаһтың рәхмәте бик яҡын.

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Әд халҡынан һуң һеҙҙе хәлфә итеп, ер йөҙөнә урынлаштырғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Тигеҙ урындарҙа һарайҙар төҙөйһөгөҙ, ҡалҡыулыҡтарҙа өйҙәр уйып эшләйһегеҙ. Шулай булғас, Аллаһтың ниғмәттәрен иҫкә төшөрөгөҙ һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырмағыҙ.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Ә Мәҙйән халҡына уларҙың үҙ ҡәрҙәштәре булған Шөәйбте ебәрҙек. Ул әйтте: "Эй, халҡым! Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ. Һеҙгә Унан башҡа илаһ юҡ. Ысынлап та, һеҙгә Раббығыҙҙан асыҡ дәлилдәр килде. Үлсәүҙәрҙе һәм үлсәүҙәрҙе камиллаштырығыҙ, бер кемгә лә әҙ генә зыян килтермәгеҙ. Ергә зыян килтермәгеҙ, ул яҡшы барлыҡҡа килгәндән һуң.

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Мөьминдәрҙе ҡурҡытып, Аллаһ юлынан ҡамасаулап, уны ситкә йүнәлтергә теләп, бер юлға ла ултырмағыҙ. Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ: һеҙ әҙ булғанығыҙҙы, һуңынан Аллаһ һеҙҙең һанығыҙҙы арттырҙы. Ә зыян килтергәндәрҙең нимә булыуына иғтибар итегеҙ.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Уларҙан һуң Беҙ Мусаны Үҙебеҙҙең дәлилдәребеҙ менән Фирғәүенгә һәм уның халҡының башлыҡтарына ебәрҙек, һуңынан улар дәлилдәрҙе ялғанға сығарҙы. Шуға күрә зыян килтереүселәр менән нимә булыуына иғтибар итегеҙ.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ اِلَّا تَفْعَلُوْهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِى الْاَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيْرٌۗ

wal-lażīna kafarū ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), illā taf‘alūhu takun fitnatun fil-arḍi wa fasādun kabīr(un).

Ә кәферҙәр, уларҙың ҡайһы берҙәре икенселәрен яҡлай. Аллаһы Тәғәлә ҡушҡанды үтәмәһәгеҙ (бер-берегеҙҙе һаҡлаһағыҙ), һис шикһеҙ, Ер йөҙөндә хаос һәм ҙур зыян булыр.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

(Монафиҡтар араһында) ҡайһы берәүҙәр (мөьминдәргә) зыян килтерер өсөн, мөьминдәр араһында көфөрлөк һәм тарҡаулыҡ тыуҙырыр өсөн, борон-борондан Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә ҡаршы һуғышҡандарҙың килеүен көтөр өсөн мәсеттәр төҙөгән. Улар, һис шикһеҙ, ант итә: «Беҙ тик яҡшылыҡҡа ғына ниәтләйбеҙ». Аллаһ уларҙың ялғансы булыуына шаһитлыҡ итә.

وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ә эй, халҡым! Сараларҙы һәм үлсәүҙәрҙе ғәҙел үтәгеҙ, кешеләргә үҙ хоҡуҡтары менән зыян килтермәгеҙ һәм зыян килтереп ерҙә яуызлыҡ тыуҙырмағыҙ

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Улар (Йософтоң ағалары) яуап бирҙе: «Аллаһ менән ант итәм, һеҙ беҙҙең был ерҙә боҙоҡлоҡ тыуҙырырға килмәгәнебеҙҙе һәм бурҙар түгеллегебеҙҙе беләһегеҙ».

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Аллаһтың килешеүен раҫлағандан һуң боҙғандар, Аллаһтың берләштерергә ҡушҡан нәмәләрен өҙгәндәр һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ таратҡандарға лағнәт һәм яуыз урын (йәһәннәм) тейәсәк.

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ

allażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi zidnāhum ‘ażāban fauqal-‘ażābi bimā kānū yufsidūn(a).

Кәферҙәргә һәм (кешеләрҙе) Аллаһ юлынан ҡамасаулаусыларға, һәр ваҡыт боҙоҡлоҡ ҡылыуҙары өсөн, уларға ғазап артынан ғазап өҫтәйбеҙ.

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

Әгәр ҙә Беҙ берәй илде юҡ итергә теләһәк, шул илдә зиннәтле йәшәгән кешеләргә (Аллаһҡа буйһонорға) бойорабыҙ, әгәр ҙә улар шул (илдә) буйһонмаһалар, уларға (Беҙҙең язабыҙ) тигән һүҙҙәр ҡағылыр, шул саҡта Беҙ (ул илде) тулыһынса юҡ итербеҙ.

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Улар: «Эй, Зөлҡәрнәйн! Ысынлап та, ерҙә зыян килтергән Яғджудж менән Мәкджүдж (йән эйәләре), шуға күрә беҙ һиңә әжер түләйекме, һин беҙҙең менән улар араһында кәртә төҙөрһөң?»

وَاِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِيْنَۚ

wa iżā baṭasytum baṭasytum jabbārīn(a).

Ә йәберләйһең икән, тимәк, һин быны аяуһыҙ һәм аяуһыҙ эшләйһең.

الَّذِيْنَ يُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

allażīna yufsidūna fil-arḍi wa lā yaṣliḥūn(a).

Ергә зыян килтергән һәм төҙөкләндермәгән кеше».

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ

wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Һәм кешеләрҙең хоҡуҡтарын кәметеп зыян килтермәгеҙ һәм ергә зыян килтермәгеҙ;

وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Һәм улар ғәҙелһеҙлектәре һәм тәкәбберлектәре арҡаһында уны инҡар итәләр, хатта күңелдәре уға (хәҡиҡәткә) ышанһалар ҙа. Шуға күрә зыян килтереүселәр менән нимә булыуына иғтибар итегеҙ.

قَالَتْ اِنَّ الْمُلُوْكَ اِذَا دَخَلُوْا قَرْيَةً اَفْسَدُوْهَا وَجَعَلُوْٓا اَعِزَّةَ اَهْلِهَآ اَذِلَّةً ۚوَكَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ

qālat innal-mulūka iżā dakhalū qaryatan afsadūhā wa ja‘alū a‘izzata ahlihā ażillah(tan), wa każālika yaf‘alūn(a).

Ул (Балҡис): «Ысынлап та, батшалар берәй илде яулап алһа, улар уны һис шикһеҙ юҡ итерҙәр, ундағы аҫыл халҡын хур итерҙәр, һәм улар тап шулай эшләйәсәктәр», — тигән.

وَكَانَ فِى الْمَدِيْنَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُّفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ

wa kāna fil-madīnati tis‘atu rahṭiy yufsidūna fil-arḍi wa lā yuṣliḥūn(a).

Ул ҡалала ер йөҙөндә яуызлыҡ эшләгән туғыҙ кеше йәшәгән, улар ҙа төҙөкләндермәгән.

اِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى الْاَرْضِ وَجَعَلَ اَهْلَهَا شِيَعًا يَّسْتَضْعِفُ طَاۤىِٕفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَيَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْ ۗاِنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

inna fir‘auna ‘alā fil-arḍi wa ja‘ala ahlahā syiya‘ay yastaḍ‘ifu ṭā'ifatam minhum yużabbiḥu abnā'ahum wa yastaḥyī nisā'ahum, innahū kāna minal-mufsidīn(a).

Ысынлап та, Фирғәүен ер йөҙөндә үҙ ирке менән эшләгән һәм уның халҡын бүлгеләгән, уларҙың бер төркөмөн (Исраил балаларын) йәберләгән, улдарын һуйған, ҡыҙҙарының ғүмерен һаҡлап ҡалған. Ысынлап та, ул (Фирғәүен) зыян килтереүселәрҙән ине.

فَلَمَّآ اَنْ اَرَادَ اَنْ يَّبْطِشَ بِالَّذِيْ هُوَ عَدُوٌّ لَّهُمَاۙ قَالَ يٰمُوْسٰٓى اَتُرِيْدُ اَنْ تَقْتُلَنِيْ كَمَا قَتَلْتَ نَفْسًاۢ بِالْاَمْسِۖ اِنْ تُرِيْدُ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ جَبَّارًا فِى الْاَرْضِ وَمَا تُرِيْدُ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْمُصْلِحِيْنَ

falammā an arāda ay yabṭisya bil-lażī huwa ‘aduwwul lahumā, qāla yā mūsā aturīdu an taqtulanī kamā qatalta nafsam bil-ams(i), in turīdu illā an takūna jabbāran fil-arḍi wa mā turīdu an takūna minal-muṣliḥīn(a).

Шулай итеп, ҡасан ул (Муса) ҡаты һуғырға теләй, улар икеһенең дә дошманы булған кеше, ул (уның дошманы) әйтте: "Эй, Муса! Һин мине үлтерергә ниәтләйһеңме, кисә һин кемделер үлтергән кеүек?

وَابْتَغِ فِيْمَآ اٰتٰىكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيْبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِى الْاَرْضِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wabtagi fīmā ātākallāhud-dāral-ākhirata wa lā tansa naṣībaka minad-dun-yā wa aḥsin kama aḥsanallāhu ilaika wa lā tabgil-fasāda fil-arḍ(i), innallāha lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Аллаһ һеҙгә биргән ниғмәттәр менән теге донъяға (сауап) эҙләгеҙ, әммә был донъяла үҙ өлөшөгөҙҙө онотмағыҙ һәм Аллаһ һеҙгә изгелек ҡылған кеүек (башҡаларға) изгелек ҡылығыҙ, Ер йөҙөндә зыян килтермәгеҙ. Ысынлап та, Аллаһ зыян килтергән кешеләрҙе яратмай.

تِلْكَ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِيْنَ لَا يُرِيْدُوْنَ عُلُوًّا فِى الْاَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۗوَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

tilkad-dārul-ākhiratu naj‘aluhā lil-lażīna lā yurīdūna ‘uluwwan fil-arḍi wa lā fasādā(n), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Ер йөҙөндә маҡтанмаған һәм зыян күрмәгән кешеләр өсөн теге донъя илен яһаныҡ. Һәм (яҡшы) һөҙөмтә тәҡүәлеләр өсөн.

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

Ул (Лут) доға ҡылды: «Эй, Раббым, зыян килтергән төркөмгә миңә ярҙам ит (яза биреп).

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Мәҙйән халҡына: «Эй, ҡәүемем, Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ, һуңғы көндөң әжеренә өмөт итегеҙ, ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ ҡылып йөрөмәгеҙ», — тине.

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ҡоро ерҙә һәм диңгеҙҙә зыяндың кеше ҡулдары эшмәкәрлеге арҡаһында килеп сығыуы күренгән; Аллаһ уларҙың ғәмәлдәренең ҡайһы бер эҙемтәләрен татыуҙарын һәм кире (тура юлға) ҡайтыуҙарын теләй.

اَمْ نَجْعَلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَالْمُفْسِدِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ اَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِيْنَ كَالْفُجَّارِ

am naj‘alul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kal-mufsidīna fil-arḍ(i), am naj‘alul-muttaqīna kal-fujjār(i).

Беҙ иман килтереп, изге эштәр ҡылғандарҙы Ер йөҙөндә зыян ҡылғандар менән бер үк ҡарарға тейешбеҙме? Әллә Беҙ тәҡүәлеләрҙе яуыздар менән бер тип һанайбыҙмы?

فَهَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ تَوَلَّيْتُمْ اَنْ تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَتُقَطِّعُوْٓا اَرْحَامَكُمْ

fahal ‘asaitum in tawallaitum an tufsidū fil-arḍi wa tuqaṭṭi‘ū arḥāmakum.

Тимәк, һин власта булһаң, ер йөҙөндә емереклектәр килтерерһеңме, ғаилә мөнәсәбәттәрен боҙор инеңме?

فَاَكْثَرُوْا فِيْهَا الْفَسَادَۖ

fa akṡarū fīhal-fasād(a).

һуңынан улар илдә күп зыян килтерҙе,