وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ
wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).
און ווען מען זאגט זיי, "מאכט נישט קיין שאדן אויף דער ערד!" האבן זיי געענטפערט, "אין פאקט, מיר זענען די וואס מאכן פארבעסערונגען."
الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).
די וואָס ברעכן אַלאַה'ס בונד נאָכדעם וואָס עס איז באַשטעטיקט געוואָרן, און צעשיידן וואָס אַלאַה האָט באַפֿוילן צו ווערן פֿאַראייניקט, און פֿאַרשפּרייטן קאָרופּציע אויף דער ערד, זיי זענען די וואָס זענען די פֿאַרלירער.
۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
און (געדענקט) ווען משה האט געבעטן וואַסער פֿאַר זײַן פֿאָלק, האָבן מיר געזאָגט, "שלאָג דעם פֿעלזן מיט דײַן שטעקן!" אַזוי האָבן זיך צוועלף קוואַלן אַרויסגעגאָסן פֿון אים. יעדער שבט ווייסט זײַן טרינקפּלאַץ. עסט און טרינקט פֿון גאָטס שפּײַז (געגעבן), און טוט נישט קיין שלעכטס אויף דער ערד דורך טאָן שאָדן.
وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ
wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).
און ווען ער דרייט זיך אוועק (פון דיר), זוכט ער צו מאַכן שלעכטס אויף דער ערד, און ער פארניכטעט פעלדער און בהמות, און אַלאַה האט נישט ליב שלעכטס.
فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ
fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).
האבן זיי אים באזיגט מיט אללא'ס דערלויבעניש, און דוד האט געהרגעט גאליאט. דערנאך האט אים אללא (דוד) געגעבן קעניגרייך און חכמה און אים געלערנט וואס ער האט געוואלט. און אויב אללא האט נישט באשיצט געוויסע מענטשן דורך אנדערע, וואלט די ערד זיכער פארדארבן געווארן. אבער אללא האט גוטסקייט איבער אלע וועלטן.
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
fa in tawallau fa innallāha ‘alīmum bil-mufsidīn(a).
אויב זיי וועלן זיך אָפּקערן, זאָלט איר וויסן אַז אַלאַה ווייסט אַלץ וועגן די וואָס טוען שלעכטס.
وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا
wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).
און אַלאַה וויל אָננעמען דיין תשובה, בשעת די וואָס נאָכפאָלגן זייערע תאוות ווילן אַז דו זאָלסט זיך אָפּקערן אַזוי ווייט ווי מעגלעך (פון דער אמת).
مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ
min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).
דעריבער האָבן מיר באַפוילן פֿאַר די קינדער פֿון ישׂראל, אַז ווער עס הרגעט אַ מענטש, נישט אַלס נקמה פֿאַר הרגענען אַן אַנדערן מענטש אָדער פֿאַר פֿאַראורזאַכן קאָרופּציע אין לאַנד, איז ווי ער וואָלט געהרגעט די גאַנצע מענטשהייט. ווער עס ראַטעוועט דאָס לעבן פֿון אַ מענטש, איז ווי ער וואָלט געראַטעוועט דאָס לעבן פֿון דער גאַנצער מענטשהייט. טאַקע, אונדזער שליח איז געקומען צו זיי מיט קלאָרע באַווײַזן. אָבער פֿילע פֿון זיי האָבן דערנאָך פֿאַרברענגען די עבירה אין לאַנד.
اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
די שטראָף פֿאַר די וואָס קעמפֿן קעגן אַלאַ און זײַן שליח און מאַכן שלעכטס אויף דער ערד איז נאָר צו ווערן געהרגעט אָדער געקרייציקט, אָדער זייערע הענט און פֿיס ווערן אָפּגעשניטן אויף דער קראָס, אָדער פֿאַרטריבן פֿון זייערע היימען. דאָס איז אַ שאַנדע פֿאַר זיי אין דער וועלט, און אין יענער וועלט וועלן זיי ליידן אַ גרויסע שטראָף.
وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
און די יידן האבן געזאגט, "גאט'ס הענט זענען געבונדן." אין פאַקט, עס זענען זייערע הענט וואָס זענען געבונדן און זיי זענען די וואָס זענען פארשאלטן צוליב וואָס זיי האָבן געזאָגט, כאָטש ביידע הענט פון אַלאַה זענען אָפֿן; ער גיט שפּייז ווי ער וויל. און (דער קוראַן) וואָס איז געשיקט געוואָרן צו דיר פון דיין האר וועט זיכער פאַרגרעסערן די אומפאָלגזאַמקייט און אומגלויבן פון רובֿ פון זיי. און מיר האָבן געפֿירט פיינטשאַפט און האַס צווישן זיי ביזן טאָג פון תחיית המתים. יעדעס מאָל ווען זיי האָבן אָנגעצונדן אַ פייַער פון מלחמה, האָט אַלאַה עס אויסגעלאָשן. און זיי פּרוּוון (צו פאַראורזאַכן) חורבן אויף דער ערד. און אַלאַה האט נישט ליב די וואָס טוען שאָדן.
وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).
און טוט נישט קיין שאָדן אויף דער ערד נאָכדעם וואָס זי איז (באַשאַפֿן) געוואָרן גוט. דאַוונט צו אים מיט מורא און האָפענונג. טאַקע, אַלאַה'ס רחמנות איז זייער נאָענט צו די וואָס טוען גוטס.
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
און געדענקט ווען ער האט אייך געמאכט כאליפן נאך די מענטשן פון עד און אייך געשטעלט אויף דער ערד. אויף די גלייכע ערטער בויט איר פאלאצן און אויף די בערג הייבט איר זיי אויס אין הייזער. געדענקט אללא'ס ברכות און מאכט נישט קיין שלעכטס אויף דער ערד.
وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ
wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).
און צו די מענטשן פון מדיאן, מיר (געשיקט) שועיב, זייער אייגענעם ברודער. ער האט געזאגט, "אוי מיין פאלק! דינט אללא. עס איז נישטא קיין גאט (דינונג) פאר אייך נאר אים. טאקע, קלארע באווייזן זענען געקומען צו אייך פון אייער האר. פארבעסערט די מאסן און וואגשאלן, און שאדט נישט קיינעם אפילו אין די מינדסטע. שאדט נישט די ערד נאכדעם וואס זי איז (באשאפן) געווארן גוט. דאס איז בעסער פאר אייך אויב איר זענט גלויביקע."
وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
און זיצט נישט אויף קיין וועג דורך דערשרעקן און שטערן די גלויביגע פון וועג פון גאט און וועלן אים אפווענדן. געדענקט ווען איר זענט געווען ווייניק, דעמאלט האט גאט פארגרעסערט אייער צאל. און גיט אכטונג וואס פאסירט מיט די וואס טוען שאדן.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
נאך זיי, האבן מיר געשיקט משהן מיט אונזערע באווייזן צו פרעה און די פירער פון זיין פאלק, און זיי האבן אפגעלייקנט די באווייזן. זייט דעריבער אויפמערקזאם אויף וואס פאסירט מיט די וואס טוען שאדן.
وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ اِلَّا تَفْعَلُوْهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِى الْاَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيْرٌۗ
wal-lażīna kafarū ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), illā taf‘alūhu takun fitnatun fil-arḍi wa fasādun kabīr(un).
און די וואָס גלויבן נישט, עטלעכע פון זיי באַשיצן אַנדערע. אויב איר טוט נישט וואָס אַלאַה האָט באַפֿױלן (באַשיצן איינער דעם אַנדערן), וועט זײַן כאַאָס אויף דער ערד און גרויסע קאָרופּציע.
وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ
wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).
און (צווישן די צבועים) זענען דא עטלעכע וואָס בויען מאָסקוועס צו שאַטן (די גלויביגע), פֿאַר אומגלויבן און צו שאַפן צוטיילונג צווישן די גלויביגע, און צו וואַרטן אויף די קומען פון די וואָס האָבן געקעמפט קעגן אַלאַה און זיין שליח לאַנג צוריק. זיי שווערן זיכער, "מיר ווילן נאָר גוטס." און אַלאַה איז עדות אַז זיי זענען ליגנער (אין זייערע שבועות).
وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
און, מיין פאלק! ערפילט די מאָסן און וואָג גערעכט, און שאַטן נישט מענטשן מיט זייערע רעכט און מאַכט נישט קיין שלעכטס אויף דער ערד דורך טאָן שאָדן.
قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ
qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).
זיי (יוסף'ס ברידער) האבן געענטפערט, "ביי גאט, באמת, דו ווייסט אז מיר זענען נישט געקומען צו מאכן שלעכטס אין דעם לאנד און מיר זענען נישט קיין גנבים."
وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ
wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).
און די וואָס ברעכן דעם בונד פון אַלאַה נאָכדעם וואָס עס איז געשלאָסן געוואָרן, און צעשיידן וואָס אַלאַה האָט באַפֿוילן צו ווערן פֿאַראייניקט און מאַכן שלעכטס אויף דער ערד, פֿאַר זיי איז דער קללה און אַ שלעכטע וואוינונג (גיהנום).
اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ
allażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi zidnāhum ‘ażāban fauqal-‘ażābi bimā kānū yufsidūn(a).
די וואָס נישט גלויבן און שטערן (מענטשן) פון דעם וועג פון גאָט, מיר פאַרגרעסערן זייער יסורים נאָך יסורים ווייַל זיי טוען שטענדיק שלעכטס.
وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا
wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).
און אויב מיר ווילן צעשטערן אַ לאַנד, דאַן באַפֿעלן מיר די מענטשן וואָס לעבן אין לוקסוס אין יענעם לאַנד (צו פאָלגן אַלאַה), אָבער אויב זיי באַגייען אומגעפֿאָלגזאַמקייט אין יענעם (לאַנד), דאַן וועלן די ווערטער (אונדזער שטראָף) ווערן אָנגעווענדט צו זיי, דאַן וועלן מיר גאָר צעשטערן (יענע לאַנד).
قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا
qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).
זיי האָבן געזאָגט, "אָ זולקאַרנאַין! טאַקע, יאַגדזשודזש און מאַקדזשודזש (באַשעפֿענישן וואָס) טוען שאָדן אויף דער ערד, זאָלן מיר דיר באַצאָלן אַ באַלוינונג כּדי דו זאָלסט בויען אַ שלאָס צווישן אונדז און זיי?"
وَاِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِيْنَۚ
wa iżā baṭasytum baṭasytum jabbārīn(a).
און אויב מען פײַניקט, טוט מען עס גרויזאַם און אָן רחמנות.
الَّذِيْنَ يُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ
allażīna yufsidūna fil-arḍi wa lā yaṣliḥūn(a).
וואָס מאַכן שלעכטס אויף דער ערד און מאַכן נישט קיין גוטס."
وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ
wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
און שאַטן נישט מענטשן דורך רעדוצירן זייערע רעכט און פאַראורזאַכן נישט קאָרופּציע אויף דער ערד;
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
און זיי לייקענען עס צוליב זייער אומרעכט און שטאָלץ, כאָטש זייערע הערצער גלויבן אין (דער אמת דערפון). אַזוי גיט אכט וואָס פּאַסירט מיט די וואָס טוען שאָדן.
قَالَتْ اِنَّ الْمُلُوْكَ اِذَا دَخَلُوْا قَرْيَةً اَفْسَدُوْهَا وَجَعَلُوْٓا اَعِزَّةَ اَهْلِهَآ اَذِلَّةً ۚوَكَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ
qālat innal-mulūka iżā dakhalū qaryatan afsadūhā wa ja‘alū a‘izzata ahlihā ażillah(tan), wa każālika yaf‘alūn(a).
ער (באַלקיס) האָט געזאָגט, "טאַקע, ווען מלכים כאַפּן אַ לאַנד, וועלן זיי זיכער עס צעשטערן, און דערנידעריקן אירע חשובֿע איינוואוינער; און דאָס איז וואָס זיי וועלן טאָן.
وَكَانَ فِى الْمَدِيْنَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُّفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ
wa kāna fil-madīnati tis‘atu rahṭiy yufsidūna fil-arḍi wa lā yuṣliḥūn(a).
און אין יענער שטאָט זײַנען געווען נײַן מענטשן וואָס האָבן געמאַכט שלעכטס אין לאַנד, און זיי האָבן נישט פֿאַרריכט.
اِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى الْاَرْضِ وَجَعَلَ اَهْلَهَا شِيَعًا يَّسْتَضْعِفُ طَاۤىِٕفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَيَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْ ۗاِنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ
inna fir‘auna ‘alā fil-arḍi wa ja‘ala ahlahā syiya‘ay yastaḍ‘ifu ṭā'ifatam minhum yużabbiḥu abnā'ahum wa yastaḥyī nisā'ahum, innahū kāna minal-mufsidīn(a).
טאקע, פרעה האט געטאן אומרעכט אויף דער ערד און צעטיילט איר פאלק, ער האט אונטערדריקט א גרופע פון זיי (די קינדער פון ישראל), ער האט געשאכטן זייערע זין און געשפארט די לעבנס פון זייערע טעכטער. טאקע, ער (פרעה) איז געווען איינער פון די וואס האבן געטון שאדן.
فَلَمَّآ اَنْ اَرَادَ اَنْ يَّبْطِشَ بِالَّذِيْ هُوَ عَدُوٌّ لَّهُمَاۙ قَالَ يٰمُوْسٰٓى اَتُرِيْدُ اَنْ تَقْتُلَنِيْ كَمَا قَتَلْتَ نَفْسًاۢ بِالْاَمْسِۖ اِنْ تُرِيْدُ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ جَبَّارًا فِى الْاَرْضِ وَمَا تُرِيْدُ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْمُصْلِحِيْنَ
falammā an arāda ay yabṭisya bil-lażī huwa ‘aduwwul lahumā, qāla yā mūsā aturīdu an taqtulanī kamā qatalta nafsam bil-ams(i), in turīdu illā an takūna jabbāran fil-arḍi wa mā turīdu an takūna minal-muṣliḥīn(a).
אַלזאָ ווען ער (משה) האָט געוואָלט שטאַרק שלאָגן דעם מענטש וואָס איז געווען דער שונא פֿון ביידע, האָט ער (זיין שונא) געזאָגט, "אָ משה! האָסטו בדעה מיך צו הרגענען, ווי נעכטן האָסטו עמעצן געהרגעט? דו האָסט נאָר בדעה צו זיין אַ מענטש וואָס טוט טיראַניע אין (דעם) לאַנד, און דו האָסט נישט בדעה צו זיין איינער פֿון די וואָס מאַכן שלום."
وَابْتَغِ فِيْمَآ اٰتٰىكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيْبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِى الْاَرْضِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wabtagi fīmā ātākallāhud-dāral-ākhirata wa lā tansa naṣībaka minad-dun-yā wa aḥsin kama aḥsanallāhu ilaika wa lā tabgil-fasāda fil-arḍ(i), innallāha lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
און זוכט (די באַלוינונג פון) דאָס לאַנד פון יענער וועלט מיט וואָס אַלאַה האָט אייך געגעבן, אָבער פֿאַרגעסט נישט אייער חלק אין דער וועלט און טוט גוטס (צו אַנדערע) ווי אַלאַה האָט אייך גוטס געטאָן, און מאַכט נישט קיין שאָדן אויף דער ערד. טאַקע, אַלאַה האָט נישט ליב מענטשן וואָס טוען שאָדן.
تِلْكَ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِيْنَ لَا يُرِيْدُوْنَ عُلُوًّا فِى الْاَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۗوَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ
tilkad-dārul-ākhiratu naj‘aluhā lil-lażīna lā yurīdūna ‘uluwwan fil-arḍi wa lā fasādā(n), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).
מיר האָבן געמאַכט דאָס לאַנד פֿון יענער וועלט פֿאַר די וואָס שטאָלצירן זיך נישט און טוען נישט קיין שלעכטס אויף דער ערד. און דער (גוטער) רעזולטאַט איז פֿאַר די וואָס זענען פֿרום.
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).
ער (לוט) האָט מתפלל געווען, "אָה, מײַן גאָט, העלף מיר (דורך באַשטראָפן) די גרופּע וואָס האָט געטאָן דעם שאָדן."
وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ
wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
און צו די מענטשן פון מדיאן, (מיר האבן געשיקט) זייער ברודער שועיב, האט ער געזאגט, "אוי מיין פאלק! דינט גאט, האפט אויף (די באלוינונג פון) דעם לעצטן טאג, און וואנדערט נישט ארום אויף דער ערד טוענדיג שלעכטס."
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).
קאָרופּציע איז דערשינען אויף לאַנד און ים צוליב וואָס די הענט פון מענטשן האָבן פֿאַרדינט; אַלאַה וויל אַז זיי זאָלן פּרובירן אַ טייל פון זייערע מעשים, כּדי זיי זאָלן זיך אומקערן (צום ריכטיקן וועג).
اَمْ نَجْعَلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَالْمُفْسِدِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ اَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِيْنَ كَالْفُجَّارِ
am naj‘alul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kal-mufsidīna fil-arḍ(i), am naj‘alul-muttaqīna kal-fujjār(i).
זאָלן מיר באַהאַנדלען די וואָס גלויבן און טוען גוטע מעשים אויף דעם זעלבן אופן ווי די וואָס פֿאַרשפּרייטן שלעכטס אויף דער ערד? צי זאָלן מיר באַטראַכטן די וואָס מורא האָבן פֿאַר גאָט אויף דעם זעלבן אופן ווי די וואָס טוען שלעכטס?
فَهَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ تَوَلَّيْتُمْ اَنْ تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَتُقَطِّعُوْٓا اَرْحَامَكُمْ
fahal ‘asaitum in tawallaitum an tufsidū fil-arḍi wa tuqaṭṭi‘ū arḥāmakum.
אַלזאָ, אויב איר וואָלט געווען אין מאַכט, וואָלט איר אָנגעבראַכט חורבן אויף דער ערד און צעבראָכן משפּחה באַציִונגען?
فَاَكْثَرُوْا فِيْهَا الْفَسَادَۖ
fa akṡarū fīhal-fasād(a).
דעמאָלט האָבן זיי געמאַכט אַ סך שאָדן אין לאַנד,