فَمَنْ حَاۤجَّكَ فِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ اَبْنَاۤءَنَا وَاَبْنَاۤءَكُمْ وَنِسَاۤءَنَا وَنِسَاۤءَكُمْ وَاَنْفُسَنَا وَاَنْفُسَكُمْۗ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَّعْنَتَ اللّٰهِ عَلَى الْكٰذِبِيْنَ
faman ḥājjaka fīhi mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilmi faqul ta‘ālau nad‘u abnā'anā wa abnā'akum wa nisā'anā wa nisā'akum wa anfusanā wa anfusakum, ṡumma nabtahil fanaj‘al la‘natallāhi ‘alal-kāżibīn(a).
जे कियो अहाँक ज्ञान प्राप्त केलाक बाद एहि मामला मे अहाँ सँ विवाद करत, ओ (मुहम्मद) कहू, "हम सभ अपन बच्चा आ अहाँक बच्चा, अपन पत्नी आ अहाँक पत्नी, अपना केँ आ अहाँ केँ सेहो बजाबी, तखन हम सभ कोनो फर्क बनाबी जाहि सँ अल्लाह केर अभिशाप झूठ बाजनिहार पर पड़य।"
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
आ ओहि मे एहन लोक छथि जे अहाँक (मुहम्मद) के पढ़ाई सुनैत छथि, आ हम हुनकर दिल के बंद क देने छी (जाहि स ओ सब नहि बुझैत छथि), आ हुनकर कान बंद भ गेल अछि। आ जँ ओ सभ (सत्यक) सभ संकेत देखितथि तखनो ओ सभ एहि पर विश्वास नहि करितथि । ताकि जखन ओ सभ अहाँक खंडन करबाक लेल अहाँक लग अबैत छथि तखन काफिर सभ कहैत छथि, "ई (कुरान) प्राचीन लोकक परीकथाक अतिरिक्त किछु नहि अछि |"
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ ۚوَاِنْ يُّهْلِكُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ
wa hum yanhauna ‘anhu wa yan'auna ‘anh(u), wa iy yuhlikūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).
आरू वू (दोसरऽ) क॑ (कुरान) सुनै स॑ मना करी दै छै आरू वू खुद ओकरा स॑ दूर होय जाय छै, आरू वू खाली खुद क॑ नष्ट करी दै छै, जबकि ओकरा ई बात के जानकारी नै छै ।
قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ
qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).
सचमुच, हम सब जनैत छी जे ओ सब जे कहैत छथि से अहाँ (मुहम्मद) के दुखी करैत अछि, (दुःखी नहि होउ) कियाक त वास्तव में ओ सब अहाँ स झूठ नै बाजि रहल छथि, मुदा अन्यायी लोक अल्लाह के आयत स इनकार क रहल छथि।
وَاِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ اِعْرَاضُهُمْ فَاِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِى الْاَرْضِ اَوْ سُلَّمًا فِى السَّمَاۤءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِاٰيَةٍ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدٰى فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa in kāna kabura ‘alaika i‘rāḍuhum fa inistaṭa‘ta an tabtagiya nafaqan fil-arḍi au sullaman fis-samā'i fa ta'tiyahum bi'āyah(tin), wa lau syā'allāhu lajama‘ahum ‘alal-hudā falā takūnanna minal-jāhilīn(a).
आ जँ हुनकर मुँह घुमब अहाँ (मुहम्मद) लेल कठिन अछि, तखन जँ अहाँ धरती मे छेद क' सकैत छी वा स्वर्ग मे सीढ़ी बना सकैत छी तखन अहाँ हुनका सभक लेल चमत्कार आनि सकैत छी, (तखन करू)। आ जँ अल्लाह चाहने रहितथि तँ हुनका सभकेँ निर्देशक पालन करौने रहितथि , तेँ अहाँकेँ कहियो ओहि मूर्ख मे नहि रहबाक चाही ।
قُلْ اِنِّيْ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَكَذَّبْتُمْ بِهٖۗ مَا عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗيَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفٰصِلِيْنَ
qul innī ‘alā bayyinatim mir rabbī wa każżabtum bih(ī), mā ‘indī mā tasta‘jilūna bih(ī), inil-ḥukmu illā lillāh(i), yaquṣṣul-ḥaqqa wa huwa khairul-fāṣilīn(a).
(मुहम्मद) कहू, "हम (हम) अपन रब स वास्तविक जानकारी (कुरान) पर छी जखन कि अहाँ एकरा नकारैत छी। हमर अधिकार मे (सज़ा उतारब) नहि अछि जे अहाँ एकर आगमन मे जल्दबाजी करबाक मांग करैत छी। (कानून) स्थापित करब केवल अल्लाह के अधिकार अछि। ओ सच्चाई के व्याख्या करैत छथि आ ओ सबस नीक निर्णय लेनिहार छथि।"
وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ
wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).
आ अहाँक लोक एकरा (दण्ड) केँ नकारैत अछि भले ओ (दण्ड) सत्य हो। (मुहम्मद) कहू, "हम अहाँक प्रभारी नहि छी।"
قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ تَكُوْنُ لَهٗ عَاقِبَةُ الدَّارِۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ
qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a), man takūnu lahū ‘āqibatud-dār(i), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).
कहू (मुहम्मद), "हे हमर लोक! अहाँक स्थितिक अनुसार काज करू, हमहूँ (एना) करैत छी। बाद मे अहाँ केँ पता चलत जे परलोक मे (बाद मे) केकरा (सब सँ नीक) स्थान भेटत। सचमुच अन्यायी लोकक भाग्य नहि होयत।"
سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ
sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).
मुश्रिक लोकनि कहताह जे जँ अल्लाह चाहथि त' हम सभ हुनका संग साझीदार नहि करितहुँ, आ ने अपन पूर्वज सभ, आ नहिये हम सभ कोनो बात पर मना करितहुँ।" तहिना हुनका सभसँ पहिने जे सभ झूठ बाजल छल (दूत सभ) जाबत धरि ओ सभ हमर सभक दण्डक स्वाद नहि लेलक। कहू (मुहम्मद), "की अहाँ लग कोनो ज्ञान अछि जे अहाँ हमरा सभ धरि पहुँचा सकैत छी? अहाँ जे पालन करैत छी से मात्र अनुमान अछि, आ अहाँ मात्र सोचैत छी।"
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ
qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).
(मुहम्मद) कहू, "अपन गवाह आनू जे साबित क' सकय जे अल्लाह एकरा मना क' देने छथि।" जँ ओ सभ गवाही दैत छथि तँ अहाँ सभकेँ हुनका सभक संग गवाही नहि देबाक चाही (ओहो)। जे हमर श्लोक के नकारैत अछि आ जे परलोक में विश्वास नै करैत अछि, ओकर इच्छा के पालन नै करू, आ ओ भगवान के संग साझीदार बनैत अछि।
اَنْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اُنْزِلَ الْكِتٰبُ عَلٰى طَاۤىِٕفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنَاۖ وَاِنْ كُنَّا عَنْ دِرَاسَتِهِمْ لَغٰفِلِيْنَۙ
an taqūlū innamā unzilal-kitābu ‘alā ṭā'ifataini min qablinā, wa in kunnā ‘an dirāsatihim lagāfilīn(a).
(हम कुरान उतारलौं) ताकि अहाँ (नहि) कहब, "ई किताब हमरा सभसँ पहिने मात्र दू समूह (यहूदी आ ईसाई) पर प्रगट भेल छल आ सचमुच, हम सभ ओहि बात पर ध्यान नहि दैत छी जे ओ सभ पढ़ैत छथि।"
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
वा जे अहाँ (नहि) कहैत छी, "जँ हमरा सभ पर किताब प्रगट भ' गेल रहैत त' हम सभ हुनका सभ सँ बेसी मार्गदर्शन रहितहुँ।" सचमुच, अहाँक प्रभु दिस सँ स्पष्ट व्याख्या, मार्गदर्शन आ दया आबि गेल अछि | अल्लाह के आयत के नकारय वाला आ ओकरा स मुँह मोड़य वाला स बेसी अन्यायी के अछि? भविष्य मे हम सब अपन श्लोक स मुँह मोड़निहार कए कठोर सजा देब, कियाक त ओ सदिखन मुँह घुमा लैत छथि ।
اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).
ओ सब अल्लाह के आयत के कम दाम में बेचैत छथि, आ (लोक के) अल्लाह के रास्ता स बाधित करैत छथि। सत्ते, ओ सभ जे करैत छथि से अधलाह अछि।
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
आ जखन हमरा सभक आयत हुनका सभ केँ स्पष्ट रूप सँ सुनाओल गेल त' जे लोकनि हमरा सभ सँ भेंट करबाक आशा नहि रखैत छलाह, ओ कहलनि, "एहि कुरान सँ अलग कोनो किताब ल' क' आउ वा एकर जगह बदलि दियौक." (मुहम्मद) कहू, "हमरा लेल एकरा अपन मर्जी स बदलब उचित नहि अछि। हम केवल ओहि चीज क पालन करैत छी जे हमरा पर उतारल गेल अछि। हम सचमुच ओहि महान दिन (प्रलय) क सजा स डरैत छी अगर हम अपन प्रभु क आज्ञा नहि मानब।"
بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ
bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).
असल मे (सत्य ई अछि) ओ सभ ओहि बात केँ नकारैत छथि जकरा ओ सभ एखन धरि पूर्ण रूपेण नहि जनैत छथि आ एखन धरि कोनो स्पष्टीकरण नहि भेटल अछि । तहिना हुनका सभ सँ पहिने जे लोक छल से (प्रेरित) केँ नकारने छल | तेँ अन्यायी लोकक परिणाम पर ध्यान दियौक।
وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ
wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).
आ जँ ओ सभ अहाँ (हे मुहम्मद) केँ (जाहिर) नकारैत छथि, तखन कहैत छथि, "हमरा लेल हमर काज अछि आ अहाँक लेल अहाँक कर्म अछि। हम जे काज करैत छी ताहि लेल अहाँ जिम्मेदार नहि छी, आ अहाँ जे काज करैत छी ताहि लेल हम जिम्मेदार नहि छी।"
۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ
wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).
आ अहाँ (मुहम्मद) सँ पूछैत छथि, "की ई (वादा कयल गेल सजा) सत्य अछि?" कहब, "हँ, हमर प्रभुक कसम, वाकई (दण्ड) निश्चित रूप सँ सत्य अछि आ अहाँ एकरा सँ कहियो नहि बचि सकब।"
وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ
wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).
आरू जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "उनका (मुहम्मद) के पास हुनकऽ रब के तरफ सें कोनो निशान (चमत्कार) कियैक नै भेजलऽ गेलै?" कह (मुहम्मद) "वास्तव में अल्लाह जिनका चाहै छै ओकरा भटकबैत छै आ जे हुनका लग पश्चाताप करै छै ओकरा मार्गदर्शन करै छै।"
وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ
wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).
आ जँ कोनो एहन पाठ (पवित्र किताब) रहैत जाहि सँ पहाड़ हिलल जा सकैत छल, वा धरती फाटि सकैत छल, वा मृतक बाजि सकैत छल, (ओ कुरान होइत ) । असल मे सब मामला अल्लाह के अछि। त की मुसलमान के ई नै पता छै कि अगर अल्लाह (सब मुसलमान) के इच्छा होत त अल्लाह निश्चित रूप स सब इंसान के मार्गदर्शन देत। आ काफिर सब सदिखन अपन कर्म के कारण आफत या अपन आवास के पास घटित आपदा स ग्रस्त रहैत छलाह, जाबत अल्लाह के वादा (मक्का पर विजय) नै आबि गेल छल | सचमुच अल्लाह वादा नहि तोड़ैत छथि।
وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ
wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).
आरू जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "अहाँ (मुहम्मद) रसूलुल्लाह नै छियै।" कहब, "अल्लाह आ जे किताबक ज्ञान बुझैत छथि, ओ हमरा आ अहाँक बीच गवाहक रूप मे पर्याप्त छथि।"
لَوْمَا تَأْتِيْنَا بِالْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
lau mā ta'tīnā bil-malā'ikati in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
अहाँ हमरा सभ लग कोनो स्वर्गदूत किएक नहि अनलहुँ, जँ अहाँ धर्मी मे सँ एक छी?"
وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ اِنَّمَا يُعَلِّمُهٗ بَشَرٌۗ لِسَانُ الَّذِيْ يُلْحِدُوْنَ اِلَيْهِ اَعْجَمِيٌّ وَّهٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِيْنٌ
wa laqad na‘lamu annahum yaqūlūna innamā yu‘allimuhū basyar(un), lisānul-lażī yulḥidūna ilaihi a‘jamiyyuw wa hāżā lisānun ‘arabiyyum mubīn(un).
आ सचमुच हम सब जनैत छी जे ओ सब कहैत छथि, "कुरान ओकरा केवल मनुक्ख सिखाओल गेल छलैक।" जेकरा स॑ ई सीखै के आरोप लगै छै, ओकरऽ भाषा अजम छै, लेकिन ई (कुरान) स्पष्ट अरबी म॑ छै ।
وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْهُمْ فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa laqad jā'ahum rasūlum minhum fa każżabūhu fa akhażahumul-‘ażābu wa hum ẓālimūn(a).
आ सत्ते, हुनका सभ लग (मध्य सँ) एकटा दूत आबि गेलाह, मुदा ओ सभ हुनका नकारलनि, तेँ हुनका सभ केँ सजा देल गेलनि आ ओ सभ अपराधी छलाह |
وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ يَنْۢبُوْعًاۙ
wa qālū lan nu'mina laka ḥattā tafjura lanā minal-arḍi yambū‘ā(n).
आ ओ सभ कहलक, "हम सभ अहाँ (मुहम्मद) पर विश्वास नहि करब जाबत धरि अहाँ हमरा सभक लेल धरती सँ पानिक झरना नहि पठा देब।
اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِيْرًاۙ
au takūna laka jannatum min nakhīliw wa ‘inabin fa tufajjiral-anhāra khilālahā tafjīrā(n).
वा अहाँक खजूर आ अंगूरक गाछी अछि, तखन अहाँ ओहि मे सँ तेजी सँ बहय बला नदी केँ बहय दैत छी,
اَوْ تُسْقِطَ السَّمَاۤءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا اَوْ تَأْتِيَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ قَبِيْلًاۙ
au tusqiṭas-samā'a kamā za‘amta ‘alainā kisafan au ta'tiya billāhi wal-malā'ikati qabīlā(n).
या अहाँ हमरा सब पर आकाश के टुकड़ा-टुकड़ा में गिरा दैत छी, जेना अहाँ कहैत छी, या (पहिने) अहाँ अल्लाह आ स्वर्गदूत सब के हमरा सब स आमने सामने लाबैत छी,
اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ
au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).
या तोरा सोना के घर (निर्मित) छै, या तोहें स्वर्ग में चढ़ै छियै। आरू हम्में तोरोॅ स्वर्गारोहण पर विश्वास नै करबै जबेॅ तलक तोहें हमरा सिनी के पास पढ़ै लेली एगो किताब नै भेजबै।" कहू (मुहम्मद), "हमरऽ प्रभु के महिमा होय, की हम्में खाली एगो इंसान नै छियै जे दूत छै?"
مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ
mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).
जखन-जखन भगवान् सँ कोनो नव श्लोक हुनका लोकनि केँ प्रकट होइत छनि तऽ खेलाइत-खेलैत सुनैत छथि ।
لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ
lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).
हुनका लोकनिक हृदय मे लापरवाही केर अवस्था छनि। आ गलत करनिहार अपन गप्प नुका लैत छथि: "ई (मुहम्मद) मात्र अहाँ सन मनुक्ख अछि। की अहाँ जादू देखैत रही तखनहि स्वीकार केलहुँ?"
بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ
bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).
एतेक धरि जे ओ सभ कहलक, “(कुरान) भ्रमित सपना के फल अछि, या ओकर (मुहम्मद के) मनगढ़ंत बात के परिणाम अछि, या एतय तक कि ओ मात्र कवि छथि, ओ हमरा सब लेल एकटा निशानी (सबूत) ल क आबय, जेना पहिने पठाओल गेल रसूलोह।”
مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ
mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).
हुनका सब स पहिने के कोनो भूमि के निवासी, जेकरा हम सब नष्ट केने रही, ओ सब विश्वास नै केलक (भले हम सब प्रमाण पठा देने छी)। की ओ सभ विश्वास करत?
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ
wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).
आ काफिर सभ कहलक जे ई (कुरान) हुनका (मुहम्मद) द्वारा आविष्कारित झूठक अतिरिक्त किछु नहि अछि, जकर सहायता दोसर लोकक अछि," सचमुच, ओ सभ अन्याय आ एकटा पैघ झूठ केने छथि।
وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ
wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).
जाहि सँ हमर छाती कसल लागय आ जीह प्रवाहित नहि हो, तेँ हारून (हमरा संग) पठा दियौक।
قَالَ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَاۗ اِنْ كُنْتُمْ مُّوْقِنِيْنَ
qāla rabbus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, in kuntum mūqinīn(a).
ओ (मूसा) उत्तर देलथिन, "ओ परमेश् वर जे आकाश आ पृथ् वी आ ओकर बीच मे जे किछु अछि (ओ अहाँक परमेश् वर छथि) के सृजन केने छथि, जँ अहाँ हुनका पर विश् वास करैत छी।"
فَاِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ ۚ
fa in ‘aṣauka faqul innī barī'um mimmā ta‘malūn(a).
तखन जँ ओ सभ अहाँक आज्ञा नहि मानैत छथि तखन (मुहम्मद) कहैत छथि जे "सत्ते हम अहाँक काजक लेल जिम्मेदार नहि छी |"
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
आ हुनका सभक लेल दुखी नहि होउ, आ हुनका सभक धोखा देबयवला प्रयास सँ (अपन छाती) संकुचित नहि होउ।"
اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
सचमुच, अहाँ मृतक केँ नहि सुनि सकैत छी आ (आ ने) बहीर केँ कानब नहि सुनि सकैत छी, जँ ओ सभ पीठ फेरने होथि।
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِى الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
आ अहाँ आन्हर केँ ओकर गलती सँ मार्गदर्शन नहि क' सकब। अहाँ (ककरो) नहि सुनि सकैत छी, सिवाय ओहि लोकनिक जे जे हमर सभक श्लोक पर विश्वास करैत छथि, तखन ओ सभ अधीन भ' जाइत छथि ।
فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْا لَوْلَآ اُوْتِيَ مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ مُوْسٰىۗ اَوَلَمْ يَكْفُرُوْا بِمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُۚ قَالُوْا سِحْرٰنِ تَظٰهَرَاۗ وَقَالُوْٓا اِنَّا بِكُلٍّ كٰفِرُوْنَ
falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū lau lā ūtiya miṡla mā ūtiya mūsā, awalam yakfurū bimā ūtiya mūsā min qabl(u), qālū siḥrāni taẓāharā, wa qālū innā bikullin kāfirūn(a).
त जखन हमरा सब स सच्चाई (कुरान) हुनका सब लग आयल त ओ सब कहलथि जे पहिने जेना मूसा के देल गेल छल, हुनका (मुहम्मद) के कियैक नहि देल गेल? की ओ सभ ओहि बात केँ (ओहो) नकारने नहि छथि जे पहिने मूसा केँ देल गेल छल? ओ सभ कहैत छल, "(मूसा आ हारून) दू टा जादूगर छल जे मदद केलक।" आ ओ सभ (एहो) कहलथिन, "सत्ते, हम सभ एहि मे सँ कोनो बात पर एकदम सँ विश्वास नहि करैत छी।"
قُلْ فَأْتُوْا بِكِتٰبٍ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ هُوَ اَهْدٰى مِنْهُمَآ اَتَّبِعْهُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
qul fa'tū bikitābim min ‘indillāhi huwa ahdā minhumā attabi‘hu in kuntum ṣādiqīn(a).
(मुहम्मद) कहू, "अल्लाह स एकटा एहन किताब ल क आउ जे दुनू (तोराह आ कुरान) स बेसी मार्गदर्शक हो, हम ओकर पालन करब, अगर अहाँ सच्चा व्यक्ति छी।"
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ
am yaqūlūnaftarāhu balhuwal-ḥaqqu mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yahtadūn(a).
मुदा ओ सभ (काफिर) किएक कहैत छथि जे "ओ (मुहम्मद) एकरा बना लेने छथि।" नै, कुरान सच्चाई छै (जे तोरऽ प्रभु के तरफऽ स॑ आबी गेलऽ छै), ताकि तोहें ऐन्हऽ लोगऽ क॑ चेताबै के कोशिश करी सकै छियै, जेकरा म॑ तोरा स॑ पहल॑ तोरा चेतावनी दै वाला कोय भी व्यक्ति नै आबी गेलऽ छै; तेँ हुनका मार्गदर्शन भेटि सकैत छनि।
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ
wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).
आ काफिर सभ (अपन साथी सभ सँ) कहलक जे, “की हम सभ अहाँ सभ केँ एहन आदमी देखाबी जे अहाँ सभ केँ सूचित करत जे जखन अहाँक शरीर पूर्णतः नष्ट भऽ जायत तखन अहाँ सभ निश्चित रूप सँ नव सृष्टि मे जीबि उठब?
اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ
aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).
अल्लाह के खिलाफ झूठ बना रहल अछि या बताह?” (नहि), मुदा जे परलोक मे विश्वास नहि करैत छथि, ओ कहीं बेसी यातना आ त्रुटि मे छथि।
وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).
ओ सभ कहलथिन, “अहाँ सभ सत् य कहब तँ ई प्रतिज्ञा कहिया आओत?”
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
आ जखन हुनका सभ केँ हमर सभक स्पष्ट आयत पढ़ल गेलनि तखन ओ सभ कहलनि, "ई व्यक्ति एहि सँ बेसी किछु नहि चाहैत अछि जे अहाँ सभ केँ ओहि चीज सँ रोकय जे अहाँक पूर्वज सभ केने छलाह," आ ओ सभ कहलनि जे, "ई (कुरान) एकटा झूठक अतिरिक्त किछु नहि अछि।" आरू काफिर सिनी सच्चाई के बारे में कहलकै जबेॅ सच्चाई (कुरान) ओकरा सिनी के पास आबी गेलै, "ई साफ जादू के अलावा कुछ नै छै।"
وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ
wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).
आ सचमुच, ओहि सँ पहिने ओ सभ अल्लाह केँ नकारने छलाह; आ दूर-दूर सँ अदृश्य केँ नकारैत छलाह।
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ
wa iy yukażżibūka faqad kużżibat rusulum min qablik(a), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).
आ जँ ओ सभ अहाँसँ झूठ बाजैत अछि (अहाँ सभ ओकरा सभकेँ चेता देलाक बाद) तँ सत्ते, अहाँसँ पहिने जे दूत सभ सेहो झूठ बाजल अछि। आ सब मामला केवल अल्लाह के वापस भ जायत अछि।
وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ لَّيَكُوْنُنَّ اَهْدٰى مِنْ اِحْدَى الْاُمَمِۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ مَّا زَادَهُمْ اِلَّا نُفُوْرًاۙ
wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'ahum nażīrul layakūnunna ahdā min iḥdal-umam(i), falammā jā'ahum nażīrum mā zādahum illā nufūrā(n).
आरू वू अल्लाह केरऽ गंभीरता स॑ कसम खाबै छै कि अगर ओकरा सिनी के पास कोनो चेतावनी दै वाला आबै छै त॑ ओकरा सिनी के मार्गदर्शन कोनो भी (अन्य) जाति स॑ बेहतर होय जैतै । मुदा जखन कोनो चेतावनी देबय वाला हुनका सभ लग आयल त ओ हुनका सभ के बढ़ा नहि देलखिन्ह, बल्कि ओ सभ (सत्य) सं आओर दूर भ गेलाह.
وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).
आ हम हुनका (मुहम्मद) के कविता नहि सिखबैत छलहुँ आ कविता हुनका लेल उचित नहि छल । कुरान एकटा स्पष्ट पाठ आ किताब के अलावा किछु नहि अछि,
فَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ ۘاِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ
falā yaḥzunka qauluhum, innā na‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).
तेँ हुनका लोकनिक बात अहाँ (हे मुहम्मद) केँ दुखी नहि करय दियौक। सचमुच, हम सब जनैत छी जे ओ सब की नुकाबैत छथि आ की घोषणा करैत छथि।