الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(Lɛ ji) mɔ ni fee shikpɔŋ lɛ saatso eha bo ni ŋwɛi hu fee ŋwɛitsu, ni Lɛ ji mɔ ni haa nu (nugbɔ) baa shi kɛjɛɔ ŋwɛi, no sɛɛ lɛ Ekɛ (nugbɔ) woɔ yibii akɛ niyenii kɛhaa nyɛ. No hewɔ lɛ, kaakɛ akaŋshilɔi awo Allah be mli ni ole.
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
Lɛ (Allah) ji mɔ ni bɔ nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ shikpɔŋ nɔ lɛ eha bo, no sɛɛ lɛ etee ŋwɛi, no sɛɛ lɛ Eha amɛye emuu ni amɛfee ŋwɛii kpawo. Ni E-le nɔ fɛɛ nɔ.
فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
Kɛkɛ ni Satan laka amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ kɛjɛ Paradeiso lɛ mli, ni ashwie amɛ kɛjɛ mli beni amɛyɔɔ jɛmɛ lɛ. Ni Wɔkɛɛ akɛ: “Nyɛshia shi, nyɛteŋ mɛi komɛi ji mɛi krokomɛi ahenyɛlɔi, ni yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, nyɛyɛ he ko ni nyɛhiɔ kɛ miishɛɛ be fioo.”
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Ni Lɛ ji mɔ ni shwieɔ nu kɛjɛɔ ŋwɛi, no sɛɛ lɛ Wɔhaa tsei srɔtoi fɛɛ kɛ lɛ kwɛ̃ɔ, no hewɔ lɛ Wɔjieɔ tsei eŋɔli kɛjɛɔ nakai tsei lɛ amli, Wɔjieɔ ŋmaa babaoo kɛjɛɔ nakai tsei eŋɔli lɛ amli; ni kɛjɛ ŋmei tso lɛ mli lɛ, wɔfolɔ niji ni fĩ shi lɛ, kɛ wain ŋmɔji lɛ, kɛ (Wɔjie) mu kɛ pomegranate tsei ni tamɔ amɛhe kɛ nɔ ni tamɔɔɔ amɛhe hu. Gbalamɔ ojwɛŋmɔ kɛya aduawai lɛ anɔ beni ewoɔ yibii ni etsuɔ nii lɛ. Anɔkwale, yɛ enɛ mli lɛ, okadii (ni kɔɔ Allah hewalɛ he) yɛ kɛha mɛi ni heɔ yeɔ lɛ.
وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).
Ni lɛɛlɛŋ, Wɔkɛ bo ewo shikpɔŋ nɔ ni jɛmɛ ji he ni Wɔkɛ (shihilɛ jɛɛhe) eha bo. (Shi) shidaa fioo ko pɛ oyɔɔ.
قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
(Allah) kɛɛ, "Nyɛshia shi! Nyɛkɛ nyɛhe baafee henyɛlɔi. Shikpɔŋ lɛ ji nyɛshihilɛhe kɛ nyɛmiishɛɛ kɛyashi be ni ato lɛ."
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ni nyɛkaia be ni Efee nyɛ kalifa yɛ ‘Adbii lɛ asɛɛ ni ekɛ nyɛ wo shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ. Omamɔɔ maŋtsɛwe yɛ hei ni yɔɔ tɛ̃ɛ lɛ anɔ, ni okpɛ́ɔ amɛ ofeɔ tsũi yɛ gɔji lɛ anɔ. No hewɔ lɛ, kaimɔ Allah jɔɔmɔi lɛ ni okɛ efɔŋfeemɔ akaba shikpɔŋ lɛ nɔ.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Lɛ ji mɔ ni fee hulu lɛ kane ni kpɛɔ kɛ nyɔŋtsere lɛ kane, ni etsɔɔ bɔ ni ebɔleɔ ehe ehaa lɛ, koni ole afii ayibɔ kɛ akɔntaabuu. Allah bɔɔɔ enɛ ja kɛ anɔkwale. Etsɔɔ E-okadii lɛ amli etsɔɔ gbɔmɛi ni le nii.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Ni Egbɛ shikpɔŋ lɛ eshwã ni efee gɔji kɛ faai yɛ nɔ. Ni E-fee aduawai lɛ fɛɛ enyɔ enyɔ yɛ emli; Ehãa nyɔɔŋ lɛ feɔ jetsɛremɔ. Anɔkwale, yɛ enɛ mli lɛ, okadii (ni kɔɔ Allah agbojee he) yɛ kɛha mɛi ni susuɔ nii ahe lɛ.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ni shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, shikpɔji ni bɛŋkɛ amɛhe, wein ŋmɔji, tsei, tɛŋ tsei ni yɔɔ niji, kɛ nɔ ni bɛ niji yɛ; akɛ nu kome too lɛ nɔŋŋ woɔ mli, shi Wɔsumɔɔ tso kome fe ekroko yɛ bɔ ni eyɔɔ fɛo ha lɛ he. Anɔkwale, yɛ enɛ mli lɛ, okadii (ni kɔɔ Allah agbojee he) yɛ kɛha mɛi ni nuɔ shishi lɛ.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
Allah ji mɔ ni bɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ ni ekɛ nu (nugbɔ) ba shi kɛjɛ ŋwɛi, no sɛɛ lɛ ekɛ nakai (nugbɔ nu lɛ) jie aduawai srɔtoi kɛba akɛ niyenii kɛha nyɛ; ni E-kɛ lɛlɛi ewo ŋshɔi lɛ anɔ bɔ ni E-sumɔɔ, ni E-kɛ faai lɛ ewo nyɛshishi.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Ni Wɔgbɛ shikpɔŋ lɛ wɔshwã ni wɔdu gɔji yɛ nɔ ni Wɔdu nɔ fɛɛ nɔ yɛ jɛmɛ bɔ ni elɛɛmɔ ji.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Ni Wɔfee amɛ wala jɛɛhei kɛha nyɛhiamɔ nii, kɛ (Wɔbɔ hu) bɔɔ nii ni nyɛjeee amɛ niyenii.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Ni Wɔtsu kɔɔyɔɔ kɛha gbalashihilɛ ni Wɔha nugbɔ nɛ kɛjɛ ŋwɛi, no sɛɛ lɛ Wɔha nyɛ nu kɛjɛ mli (nu), ni jeee nyɛ ji nyɛkwɛ nɔ.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
ni (Ekudɔɔ hu) nɔ ni Ebɔ eha bo yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ yɛ ehenɔi kɛ ekɔlai srɔtoi amli lɛ. Anɔkwale, okadii yɛ mli kɛha gbɔmɛi ni kaiɔ.
وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ
wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Ni Ekɛ gɔji ema shikpɔŋ lɛ nɔ shiŋŋ koni ekɛ bo akakpokpo, ni (Efee) faai kɛ gbɛjegbɛi koni atsɔɔ nyɛ gbɛ.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Ni Allah fee abobaahe eha nyɛ kɛjɛ nɔ ni Ebɔ lɛ mli, Efee shihilɛhei eha nyɛ yɛ gɔji amli, ni Efee atadei ni buɔ nyɛhe kɛjɛɔ dɔlɛ he kɛ atadei (tawuu nii) ni buɔ nyɛhe yɛ ta mli. Nakai ji bɔ ni Allah yeɔ E-duromɔ lɛ nɔ emuu yɛ nyɛ nɔ koni nyɛba nyɛhe shi (eha Lɛ).
وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا
wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).
Ni Wɔfee gbɛkɛ kɛ shwane okadii enyɔ (Wɔ agbojee lɛ), no sɛɛ lɛ Wɔjie gbɛkɛ okadi lɛ ni Wɔha shwane okadi lɛ fee faŋŋ, koni nyɛtao duromɔ kɛjɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, ni nyɛle afii ayibɔ kɛ (be) he akɔntaabuu. Ni Wɔha nibii fɛɛ efee faŋŋ.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
(Nyɔŋmɔ) ni fee shikpɔŋ lɛ ŋwɛi ŋwɛi eha bo, ni efee gbɛi yɛ nɔ eha bo, ni ekɛ nu (nugbɔ) ba shi kɛjɛ ŋwɛi." Kɛkɛ ni Wɔha tsei srɔtoi kɛ lɛ (nugbɔ nu) kwɛ̃.
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Ye ni oye okooloi lɛ. Anɔkwale, yɛ nakai mli lɛ, okadii (ni kɔɔ Allah agbojee he) yɛ kɛha gbɔmɛi ni nuɔ shishi.
لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ
lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
Nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, E-nɔ ni. Ni Allah ji Niiatsɛ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Sa Yijiemɔ Fe Fɛɛ lɛ diɛŋtsɛ.
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍ فَاَسْكَنّٰهُ فِى الْاَرْضِۖ وَاِنَّا عَلٰى ذَهَابٍۢ بِهٖ لَقٰدِرُوْنَ ۚ
wa anzalnā minas-samā'i mā'am biqadarin fa askannāhu fil-arḍ(i), wa innā ‘alā żahābim bihī laqādirūn(a).
Ni wɔkɛ nu baa shi kɛjɛɔ ŋwɛi yɛ bɔ ni sa mli, ni wɔhaa ehiɔ shikpɔŋ lɛ nɔ, ni wɔbaanyɛ wɔtsumɔ nu lɛ diɛŋtsɛ.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
No sɛɛ lɛ, Wɔhaa ŋmɔji kɛ wain tsei abɔɔi kwɛ̃ɔ wɔhaa bo; nyɛyɛ aduawai babaoo yɛ jɛmɛ, ni nyɛyeɔ eko, .
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُوْرِ سَيْنَاۤءَ تَنْۢبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْاٰكِلِيْنَ
wa syajaratan takhruju min ṭūri sainā'a tambutu bid-duhni wa ṣibgil lil-ākilīn(a).
kɛ (Wɔhaa ekwɛ̃ɔ) mu tso ko ni kwɛ̃ɔ kɛjɛɔ Sinai Gɔŋ lɛ nɔ, ni woɔ fɔ ni ehaa mɛi ni yeɔ nii lɛ nyaa he.
اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ni ani amɛnaaa shikpɔŋ lɛ, bɔ ni wɔdu tsei kpakpai srɔtoi yɛ nɔ lɛ?
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Ani jeee Lɛ (Allah) ji mɔ ni fee shikpɔŋ lɛ shihilɛhe, ni efee faai yɛ egbɛjianɔtoi amli, ni efee gɔji koni (eha) ehi shi ni efee ŋshɔi enyɔ ateŋ mligbalamɔ? Ani nyɔŋmɔ kroko yɛ kɛfata Allah he? Yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛteŋ mɛi babaoo leee.
اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Ani amɛnaaa akɛ Wɔfee gbɛkɛ koni amɛjɔɔ amɛhe yɛ mli ni (wɔfee) gbi ni amɛha la? Anɔkwale, yɛ enɛ mli lɛ, okadii (ni kɔɔ Allah agbojee he) yɛ kɛha mɛi ni heɔ yeɔ lɛ.
وَمِنْ رَّحْمَتِهٖ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mir raḥmatihī ja‘ala lakumul-laila wan-nahāra litaskunū fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Ni E-mɔbɔnalɛ hewɔ ni efee eha bo gbɛkɛ kɛ shwane, koni nyɛjɔɔ nyɛhe gbɛkɛ ni nyɛtao E-jurɔfeemɔ lɛ eko (yɛ gbi lɛ mli) ni nyɛda lɛ shi.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ebɔ ŋwɛi ni akulashiŋi bɛ mli tamɔ bɔ ni onaa lɛ, ni Ekɛ gɔji (yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ) lɛ ma shi koni e (shikpɔŋ lɛ) akakpokpo bo; ni amɛfɔ bɔɔ nii sɔrɔtoi fɛɛ ni tsiɔ amɛhe ni hiɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ. Ni Wɔha nugbɔ nu jɛ ŋwɛi, kɛkɛ ni Wɔha tsei kpakpai srɔtoi fɛɛ kwɛ̃ yɛ mli.
وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الْاَرْضُ الْمَيْتَةُ ۖاَحْيَيْنٰهَا وَاَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُوْنَ
wa āyatul lahumul-arḍul-maitah(tu), aḥyaināhā wa akhrajnā minhā ḥabban faminhu ya'kulūn(a).
Ni okadi (ni kɔɔ Allah agbojee he) kɛha amɛ ji shikpɔŋ ni egbo (ni bɛ yibii). Wɔhã shikpɔŋ lɛ wala, ni wɔjie ŋmaa kɛjɛ nɔ, no hewɔ lɛ amɛye nɔ.
وَجَعَلْنَا فِيْهَا جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ وَّفَجَّرْنَا فِيْهَا مِنَ الْعُيُوْنِۙ
wa ja‘alnā fīhā jannātim min nakhīliw wa a‘nābiw wa fajjarnā fīhā minal-‘uyūn(i).
Ni wɔfee date tsei kɛ wain yibii abɔɔi wɔha lɛ yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ, ni wɔtsu nu jɛɛhei wɔha lɛ.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
Allah ji mɔ ni fee gbɛkɛ lɛ eha nyɛ koni nyɛjɔɔ nyɛhe yɛ mli; (ni oha) gbi lɛ mli atse. Anɔkwale, Allah yɛ nikeenii ni ekɛha adesai diɛŋtsɛ, shi adesai ateŋ mɛi babaoo bɛ shidaa.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
Allah ji mɔ ni fee shikpɔŋ lɛ eha bo akɛ he ni obaahi kɛ ŋwɛi akɛ ŋwɛitsu, ni ebɔ bo ni efee ohe fɛo ni eha bo shweremɔ. Nakai ji Allah, nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ, Anunyam aha Allah, jeŋmaji fɛɛ Nuŋtsɔ lɛ.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّجَعَلَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ ۚ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa ja‘ala lakum fīhā subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Mɔ ni fee shikpɔŋ lɛ shihilɛhe eha bo ni Efee gbɛi yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ eha bo koni atsɔɔ bo gbɛ.
وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ
wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).
Ni Mɔ ni shwieɔ nu kɛjɛɔ ŋwɛi yɛ bɔ ni sa mli, ni wɔkɛhaa shikpɔŋ ni egbo lɛ wala lɛ. Nakai ji bɔ ni abaajie nyɛ (kɛjɛ gbohiiaje lɛ mli).
وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ
wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).
Ni kɛjɛɔ ŋwɛi Wɔkɛ nu ni haa jɔɔmɔi baa shi ni no sɛɛ lɛ Wɔkɛ (nu) tsei ni yɔɔ shade kɛ ŋmaa ni abaanyɛ akpa lɛ shwereɔ.
وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ
wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).
Ni Wɔgbɛ shikpɔŋ lɛ wɔshwã; no lɛ (Wɔ) ji nɔ ni hi fe fɛɛ ni agbɛ ashwã.
وَالْاَرْضَ وَضَعَهَا لِلْاَنَامِۙ
wal-arḍa waḍa‘ahā lil-anām(i).
Ni Egbɛ shikpɔŋ lɛ eshwã eha (E)bɔɔ nii lɛ, .
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِيْ مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِّزْقِهٖۗ وَاِلَيْهِ النُّشُوْرُ
huwal-lażī ja‘ala lakumul-arḍa żalūlan famsyū fī manākibihā wa kulū mir rizqih(ī), wa ilaihin-nusyūr(u).
Lɛ ji mɔ ni ha shikpɔŋ lɛ fee mlɛo kɛha bo akɛ obaakwɛ mli, no hewɔ lɛ, kwɛmɔ eshishigbɛ hei fɛɛ ni oye E-niyenii lɛ eko. Ni Lɛ pɛ ŋɔɔ obaa (obaaku osɛɛ yɛ be mli ni) ote shi lɛ sɛɛ.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ بِسَاطًاۙ
wallāhu ja‘ala lakumul-arḍa bisāṭā(n).
Ni Allah efee shikpɔŋ lɛ eha nyɛ, .
لِّتَسْلُكُوْا مِنْهَا سُبُلًا فِجَاجًا ࣖ
litaslukū minhā subulan fijājā(n).
koni nyɛnyiɛ gbɛjegbɛi wuji lɛ anɔ.
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ كِفَاتًاۙ
alam naj‘alil-arḍa kifātā(n).
Ani wɔfeee shikpɔŋ lɛ (he ni) abuaa naa yɛ, .
وَّجَعَلْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ شٰمِخٰتٍ وَّاَسْقَيْنٰكُمْ مَّاۤءً فُرَاتًاۗ
wa ja‘alnā fīhā rawāsiya syāmikhātiw wa asqainākum mā'an furātā(n).
Ni Wɔfee amɛ gɔji ni kwɔlɔ, ni Wɔha nyɛ nu kpakpa ni nyɛnu?
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ مِهٰدًاۙ
alam naj‘alil-arḍa mihādā(n).
Ani wɔfeee shikpɔŋ lɛ ŋwɛi ŋwɛi, .
اَخْرَجَ مِنْهَا مَاۤءَهَا وَمَرْعٰىهَاۖ
akhraja minhā mā'ahā wa mar‘āhā.
Ejɛɔ mli ejieɔ nu jɛɛhei, ni (ekwɛ̃ɔ) emli tsei lɛ.
مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ
matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.
(Enɛ fɛɛ) kɛha nyɛmiishɛɛ kɛ nyɛkooloi.
وَاِلَى الْاَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْۗ
wa ilal-arḍi kaifa suṭiḥat.
Ni te agbɛ shikpɔŋ lɛ ashwã tɛŋŋ?