اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
Яги нужеца (жугьутӀаз ва христианаз) абулебищ Ибрагьим, ИсмагӀил, ИсхӀакъ, Якъуб ва гьезул наслу жугьутӀал яги христианал рукӀанилан? Абе: «Дуда лъикӀищ лъалев яги Аллагьищ, Аллагьасдасан жиндие кьураб нугӀлъи бахчулев чиясдаса зулмучийищ?» Нужеца гьабулеб жоялдаса Аллагь лъаларев гьечӀо.
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ
kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Нужеда тӀадаб буго рагъ гьабизе, нужее гьеб рекӀее гӀолеб гьечӀониги. Амма батизе бегьула, дуе лъикӀаб бугониги, дуе цо жо бокьичӀого хутӀиги, дуе лъикӀаб гьечӀониги, дуе цо жо бокьун букӀинги. Аллагьасда лъала, нужеда лъалареб мехалъ.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Нужеца (нужер) лъадиби ратӀа гьарулел ругони, гьел разилъиялде щун руго, цинги гьезие квалквал гьабуге жидерго букӀинесел росасда ригьин гьабизе, гьезда гьоркьоб лъикӀаб къагӀидаялъ дандеккунгутӀи чӀезабун батани. Гьеб буго нужеда гьоркьоса Аллагьасда ва къиямасеб къоялда божулел чагӀазе насихӀат гьабулеб жо. Гьеб нужее бацӀцӀадабги, бацӀцӀадабги букӀуна. Аллагьасда лъала, нужеда лъалареб мехалъ.
فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ
fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).
ХӀинкъун вугони (хӀинкъиялдаса), хьвадулеб яги машина бачунеб мехалъ как базе. Цинги хӀинкъи гьечӀеб мехалъ, цинги Аллагь ракӀалде щвезаве (дугӀа гьабе), гьес дуда лъачӀеб жо малъараб гӀадин.
اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ
allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).
Аллагь, Гьев гурев цоги аллагь гьечӀев. (Жиндирго махлукъатазул) гьоркьоса къотӀичӀого ургъел гьабулев ТӀадегӀанав Аллагь кьижуларо, кьижуларо. Гьесул буго зобалаздаги ракьалдаги бугебщинаб. Гьесул изну гьечӀого гьесул рахъалдасан шафагӀат гьабизе лъиданиги кӀоларо. Гьесда лъала гьезда цебе бугебги гьезда нахъа бугебги, гьезда гьесул гӀелмуялъул щибго лъаларо, гьесие бокьараб гурони. Гьесул тахбакӀалъ зобалги ракьги къан руго. Ва гьесие захӀмалъуларо гьел кӀиязухъго балагьизе, гьев вуго ТӀадегӀанав, КӀудияв.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Жинца рещтӀана духъе (МухӀаммадихъе) ТӀехь (Къуръан). Гьезда гьоркьор руго абсолютиял, ТӀехьалъул (Къуръаналъул) аслиял пикрабилъун кколел ва цогидалги мутасябихӀатиял аятал. Жидерго рекӀелъ мекъаб нухде ине тарал чагӀийин абуни, гьел мутӀашабихӀаталда нахърилълъунел руго бугьтан балагьизе ва жидерго тавилал ралагьизе, Аллагьасда гурони жидер тавилал лъалел гьечӀониги. Ва гъваридаб гӀелму бугез абула: «Ниж божула гьелда (Къуръаналда), кинабго нижер БетӀергьанасдасан буго», - ян. БичӀчӀулел гӀадамаз гурони, лъиданиги дарс босизе кӀоларо.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Гьединал руго нуж! Лъалеб жоялда тӀасан дагӀба балеб буго, лъалареб жоялда тӀасан щай дагӀба балеб? Аллагьасда лъала, нужеда лъалареб мехалъ.
وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ
wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).
ва (Нижеца гьединго тамихӀ гьабуна) гьез абун букӀиналъ: «ХӀакъикъаталдаги нижеца чӀвана МасихӀ, Марямил вас ГӀиса, Аллагьасул авараг», гьез гьев чӀвачӀониги, (яги) хъанчида вачӀониги, амма (гьез чӀвараб жо букӀана) ГӀисада релълъарав чи. ХӀакъикъаталдаги, ГӀиса (чӀваялъул) хӀакъалъулъ разилъи гьечӀел чагӀи, кидаго щаклъиялда рукӀуна лъица чӀваравали. Гьезда унго-унголъунги лъалеб букӀинчӀо (мухӀканго лъица чӀваравали), амма гьел рукӀана гӀицӀго хӀисаб-суалалъул кьучӀалда, гьединлъидал гьезул ракӀчӀун букӀинчӀо жидеца гьев чӀваравлъиялда.
۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ
yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).
(РакӀалде щвезабе) Аллагьас чапарзаби данде гьарурал къо, цинги гьес (гьезда) гьикъана: «Нужер (дур ахӀиялъе) жаваб щиб букӀараб?» Гьез (чапарзабаз) жаваб кьуна: «Нижеда лъаларо, хӀакълъунго, Мун вуго кинабго загьирлъичӀебщинаб лъалев», - ян.
وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يُّنَزِّلَ اٰيَةً وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālū lau lā nuzzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha qādirun ‘alā ay yunazzila āyataw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).
Ва гьез (мушрикзабаз) абуна: «Щай гьесде (МухӀамадида) жиндирго БетӀергьанасдасан мугӀжизат рещтӀинчӀеб?» Абе: «ХӀакълъунго Аллагьасда кӀола мугӀжизат рещтӀинабизе, амма гьезул гӀемерисезда лъаларо», - ян.
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).
Гьез дуда (МухӀамадида) гьикъулеб буго Къиямасеб къоялъул хӀакъалъулъ: «Кида гьеб букӀинеб?» Абе: «ХӀакъикъаталдаги, Апокалипсисалъул лъай дир БетӀергьанасухъ бугин, лъиданиги (лъиданиги) баян гьабизе кӀоларо гьеб лъугьараб заман, гьесда гурони. Гьез дуда гьикъулеб буго дуда лъалеб гӀадин. Абе (МухӀамад): «ХӀакълъунго (Къиямасеб къоялъул) лъай Аллагьасухъ буго, амма гӀемерисел гӀадамазда лъаларо».
وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Ва гьев босарав Мисриялдаса чияс лъадуда абун букӀана: «ЛъикӀаб бакӀ (ва хъулухъ) кье гьесие, хьул бугин гьев нилъее пайдаяв вукӀиналда яги нилъеца гьев лъимерлъун восизе вугин». Ва гьедин Нижеца Юсупие кьуна ракьалда (Мисралда) лъикӀаб бакӀ, Нижеца гьесда макьил тафсир малъи. Ва Аллагьасул хӀалкӀолъи буго Жиндир ишазда тӀад, амма гӀемерисел гӀадамазда бичӀчӀуларо.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Инсул амруялда рекъон гьел жанире лъугьараб мехалъ, Аллагьасул хӀукмуялда дандечӀей гьабизе кӀвечӀо, (гьеб букӀана) Якъубилъ гьес чӀезабураб хӀасрат гурони. ХӀакълъунго гьесул букӀана гӀелму, Нижеца гьесда малъун букӀиналъ. Амма гӀемерисел гӀадамазда лъаларо.
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Гьединлъидал гьес байбихьана жиндирго вацасул къвачӀаялдаса цебе гьезул къвачӀа чӀухь базе, цинги вацасул къвачӀаялдаса гьеб бахъана. Гьедин Нижеца Юсупие гӀуцӀана. Гьесда кӀолароан жиндирго вацасе пачаясул къануналда рекъон тамихӀ гьабизе, Аллагьасе бокьичӀони. Нижеца статусалда борхизавула Нижее бокьарав чи. ва щибав лъай бугев чиясда тӀад вукӀуна цӀикӀкӀун лъалев чи
وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُۗ بَلٰى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
wa aqsamū billāhi jahda aimānihim, lā yab‘aṡullāhu may yamūt(u), balā wa‘dan ‘alaihi ḥaqqaw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Гьез Аллагьасул цӀаралдалъун гьедана: «Аллагьас хварал рахъинаруларо», - ян. Гьедин гуро (хакълъунго Аллагьас гьев хваралъуса вахъинавила), гьесул рахъалдасан хӀакъаб рагӀи гӀадин, амма гӀемерисел гӀадамазда лъаларо,
وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَۙ
wal-lażīna hājarū fillāhi mim ba‘di mā ẓulimū lanubawwi'annahum fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa la'ajrul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Жидее зулму гьабун хадуб Аллагьасе гӀоло гьижра гьабуралги, хӀакълъунго, Нижеца гьезие дунялалда лъикӀаб бакӀ кьела. Ва ахираталда кири хӀакъикъаталдаги цӀикӀкӀараб букӀинаан, гьезда лъалеб букӀарабани;
فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
falā taḍribū lillāhil-amṡāl(a), innallāha ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Гьединлъидал нужеца Аллагьасулгун парча гьабуге. ХӀакълъунго, Аллагьасда лъала, амма нужеда лъаларо.
وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Нижеца цо аят цогидаб аяталдалъун хисидал, Аллагьасда лъикӀ лъалеб мехалъ, гьез абула: «ХӀакълъунго, дуца (МухӀамадица) гьеб гьанжего-гьанже ургъулеб бугин», - ян. ХӀакъикъаталдаги гьезул гӀемерисезда лъалеб гьечӀо.
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا
wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).
Ва гьез дуда (МухӀамадида) гьикъула нафсалъул хӀакъалъулъ. Абе: «РухӀ дир БетӀергьанасул иш буго, дуе дагьаб гурони гӀелму кьун гьечӀо», - ян.
مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا
mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).
Гьелъул лъай гьезулги гьечӀо, гьезул умумузулги букӀинчӀо. КигӀан квешаб бугеб гьезул кӀалдисан бачӀунеб рагӀи; гьереси гурони бицунаро гьез.
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا
ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).
Гьесда (Аллагьасда) лъала гьезда цебе бугебги (ккелеб жоги) гьезда нахъа бугебги (цебеккунго ккараб жоги), гьезул гӀелмуялда жаниб гьесул гӀелмуги гъорлъе ккезабизе рес гьечӀо.
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَاٰبَاۤؤُنَا هٰذَا مِنْ قَبْلُ اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
laqad wu‘idnā naḥnu wa ābā'unā hāżā min qablu in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
ХӀакъикъаталдаги, гьеб нилъееги нилъер умумузеги рагӀи кьун буго, гьаб гӀицӀго некӀсияб халкъалъул маргьа буго!»
اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
ХӀакълъунго, гьединал сурукъал ишал (гьереси хабар) муъминзабазда гьоркьоб тӀибитӀизе тезе бокьаразе дунялалдаги ахираталдаги унтараб тамихӀ ккезе буго. Аллагьасда лъала, нужеда лъалареб мехалъ.
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Гьев гурищ (Аллагь) ракь гӀумру гьабизе бакӀлъун гьабурав, гьелъул кьватӀелазда жанир гӀорал гьарурал, гьелъие (чӀезабизе) мугӀрул гьарурал ва кӀиго ралъдада гьоркьоб бикьи гьабурав? Аллагь гурев (цоги) аллагь вугищ? ХӀакъикъаталдаги гьезул гӀемерисезда лъалеб гьечӀо.
قُلْ لَّا يَعْلَمُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ
qul lā ya‘lamu man fis-samāwāti wal-arḍil gaiba illallāh(u), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).
Абе (МухӀамад): "Зобалаздаги ракьалдаги лъиданиги лъаларо загьирияб жо, Аллагьасда гурони. Гьезда лъаларо кида жал хваралъуса рахъине ругелали".
بَلِ ادّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى الْاٰخِرَةِۗ بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْهَاۗ بَلْ هُمْ مِّنْهَا عَمُوْنَ ࣖ
balid dāraka ‘ilmuhum fil-ākhirah(ti), bal hum fī syakkim minhā, bal hum minhā ‘amūn(a).
ХӀатта гьезул ахираталъул лъайцин щоларо (гьенибе). Гьезулцин щаклъи буго гьелда (ахираталда). Гьелцин бецӀал руго гьелда хурхун.
حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْ قَالَ اَكَذَّبْتُمْ بِاٰيٰتِيْ وَلَمْ تُحِيْطُوْا بِهَا عِلْمًا اَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
Ḥattā iżā jā'ū qāla akażżabtum bi'āyātī wa lam tuḥīṭū bihā ‘ilman ammāżā kuntum ta‘malūn(a).
Гьединлъидал гьел рачӀараб мехалъ, Гьес (Аллагьас) абуна: «Щай дуца Дир аятал инкар гьарурал, дуца гьезул лъайги, дуца гьабураб жоги лъалареб мехалъ?»
فَرَدَدْنٰهُ اِلٰٓى اُمِّهٖ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
faradadnāhu ilā ummihī kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzana wa lita‘lama anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).
Гьединлъидал Нижеца гьев (Муса) эбелалъухъе тӀадвуссинавуна, гьелъул ракӀ рохизе ва пашманлъичӀого букӀине, Аллагьасул рагӀи хӀакъаб букӀин гьелда лъазе, амма гьезул гӀемерисезда лъалеб гьечӀо.
وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
(Ай) Аллагьасул рагӀи. Аллагьас кьураб рагӀи хвезабизе гьечӀо, амма гӀемерисел гӀадамазда лъаларо.
يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ
ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).
Гьезда лъала дунялалъул гӀумруялдаса бижараб (загьирлъулеб); ахираталъул рахъалъан абуни гьел кӀвар гьечӀел руго.
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).
Амма ритӀухълъи гьечӀел гӀадамал лъай гьечӀого жидерго шагьватазда хадур уна; Гьединлъидал Аллагьас къосинарурал гӀадамал лъица нухда рачине кӀолел? Гьезие кумекчиги вукӀинчӀо.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
ХӀакълъунго, Нижеца зобалаздеги, ракьалдеги, мугӀруздеги рисалат кьуна; амма киназего бокьун букӀинчӀо мандат бачине ва гьезул рахӀат хвезабулеб букӀана жидеца гьеб тӀубазабизе гьечӀин абун (гьеб букӀана захӀматаб), гьединлъидал мандат гӀадамаз бачунеб букӀана. ХӀакъикъаталдаги, гӀадамал руго цӀакъ ритӀухълъи гьечӀел ва цӀакъ гӀантал,
وَقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ الرَّحْمٰنُ مَا عَبَدْنٰهُمْ ۗمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ اِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَۗ
wa qālū lau syā'ar-raḥmānu mā ‘abadnāhum, mā lahum biżālika min ‘ilm(in), in hum illā yakhruṣūn(a).
Гьез абуна: «Гьев Аллагьасе бокьани, нижеца гьезие (малаикзабазе) сужда гьабилароан», - ян. Гьезул гьелъул хӀакъалъулъ дагьабниги лъай гьечӀо. Гьел руго гӀицӀго хӀисаб гьаби гурони.
وَقَالُوْا مَا هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوْتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَآ اِلَّا الدَّهْرُۚ وَمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍۚ اِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ
wa qālū mā hiya illā ḥayātunad-dun-yā namūtu wa naḥyā wa mā yuhlikunā illad-dahr(u), wa mā lahum biżālika min ‘ilmin in hum illā yaẓunnūn(a).
Ва гьез абула: «Дунялалъул гӀумру гурони щибго гьечӀо, нилъ хола ва нилъ чӀаго рукӀуна, заман гурони нилъ щибго жоялъ хвезаруларо», - ян. Амма гьезда гьелъул лъай гьечӀо; гьез гӀицӀго спекуляциял гьарула.
فِيْمَ اَنْتَ مِنْ ذِكْرٰىهَاۗ
fīma anta min żikrāhā.
Щай нужее гьеб (заман) рехсезе кколеб?
فَاَمَّا الْاِنْسَانُ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ رَبُّهٗ فَاَكْرَمَهٗ وَنَعَّمَهٗۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَكْرَمَنِۗ
fa ammal-insānu iżā mabtalāhu rabbuhū fa akramahū wa na‘‘amah(ū), fa yaqūlu rabbī akraman(i).
Инсанасул хӀакъалъулъ абуни, Аллагьас гьесул хӀалбихьиги гьабун, гьесул кӀодолъиги гьабун, гьесие разилъиги кьун, гьес абула: «Дир Аллагьас дун кӀодо гьавуна», – ян.
وَاَمَّآ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهٗ ەۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَهَانَنِۚ
wa ammā iżā mabtalāhu fa qadara ‘alaihi rizqah(ū), fa yaqūlu rabbī ahānan(i).
Амма Аллагьас гьесул хӀалбихьун, ризкъиялъул гӀурхъи чӀезабуни, гьес абула: «Дир Аллагьас дун хӀакъир гьавуна», - ян.