اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَحَلِيْمٌ اَوَّاهٌ مُّنِيْبٌ

inna ibrāhīma laḥalīmun awwāhum munīb(un).

Ibrahim oso jatorra eta leuna zen eta (Alarengana) itzultzea gustatzen zitzaion.

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Hark (Shuaibek) esan zuen: «Ene herria! Azaldu ea nire Jaunarengandik froga argiak ditudan eta Hark zorte ona eman didaten (egokia al da niretzat Bere aginduak haustea)? Ez dut debekatu dizuedan horretan zuek haustea nahi. Hobekuntza (ekarri) nahi dut, oraindik gai naizen bitartean. Eta jarraitzen dudan gidaritza Allahrengandik bakarrik dator. Harengan jartzen dut nire konfiantza eta Harengan itzultzen naiz (baita ere).

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

Eta sinesten ez dutenek diote: «Zergatik ez zitzaion seinalerik (miraririk) jaitsi bere Jaunarengandik?» Esan (Muhammadi): «Egia esan, Ala-k nahi duena engainatzen du eta damutzen direnak berarengana gidatzen ditu».

ثُمَّ جَعَلْنٰهُ نُطْفَةً فِيْ قَرَارٍ مَّكِيْنٍ ۖ

Ṡumma ja‘alnāhu nuṭfatan fī qarārim makīn(in).

Gero, hazia (gordetzen dena) leku sendo batean (umotoan) egin genuen.

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

Harengana damutuz, Haren beldur izan eta otoitza eginez, eta ez izan Allahri bazkide egiten diotenen artean,

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

Eta jendea arrisku batek jotzen duenean, Jaunari eskatzen diote Harengana itzultzeko (damutzeko), eta gero, Hark bere errukiaren zati bat ematen dienean, bat-batean batzuek Allahrekin bazkide lotzen dituzte.

وَاِنْ جَاهَدٰكَ عَلٰٓى اَنْ تُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِى الدُّنْيَا مَعْرُوْفًا ۖوَّاتَّبِعْ سَبِيْلَ مَنْ اَنَابَ اِلَيَّۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa in jāhadāka ‘alā an tusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā wa ṣāḥibhumā fid-dun-yā ma‘rūfā(n), wattabi‘ sabīla man anāba ilayya(a), ṡumma ilayya marji‘ukum fa unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Eta biek behartzen bazaituzte Nirekin bazkideak lotzera, zuk ezagutzen ez duzun zerbaitekin, ez obeditu iezaiezu, eta lotu itzazu ondo munduan, eta jarraitu Niregana itzultzen direnen bidea. Orduan Niregana itzuliko zarete, eta gero esango dizuet zer egin duzuen.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

Beraz, ez al diete erreparatzen aurrean eta atzean dituzten zeruei eta lurrari? Nahi izan bagenu, lurrean murgilduko genituzke edo zeruko zatiak bidaliko genizkien gainera. Izan ere, horretan badago seinale bat (Allahren boterearen) (Haregana) itzultzen den zerbitzari ororentzat.

قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ اِلٰى نِعَاجِهٖۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْخُلَطَاۤءِ لَيَبْغِيْ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ اِلَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَقَلِيْلٌ مَّا هُمْۗ وَظَنَّ دَاوٗدُ اَنَّمَا فَتَنّٰهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهٗ وَخَرَّ رَاكِعًا وَّاَنَابَ ۩

qāla laqad ẓalamaka bisu'āli na‘jatika ilā ni‘ājih(ī), wa inna kaṡīram minal-khulaṭā'i layabgī ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍin illal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa qalīlum mā hum, wa ẓanna dāwūdu annamā fatannāhu fastagfara rabbahū wa kharra rāki‘aw wa anāb(a).

Hark (Dawudek) esan zuen: «Egia esan, gaizki egin dizu zure ahuntza bereari gehitzeko eskatuz. Izan ere, bazkide diren askok gaizki egiten diete besteei, sinesten dutenek eta egintza onak egiten dituztenek izan ezik; eta gutxi batzuek bakarrik egiten dute hori». Eta Dawudek susmatu zuen probatzen ari ginela; beraz, barkamena eskatu zion bere Jaunari, gero erori eta damutu egin zen.

وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمٰنَ وَاَلْقَيْنَا عَلٰى كُرْسِيِّهٖ جَسَدًا ثُمَّ اَنَابَ

wa laqad fatannā sulaimāna wa alqainā ‘alā kursiyyihī jasadan ṡumma anāb(a).

Eta, egia esan, Salomon probatu genuen eta bere tronuan etzanarazi genuen gorputz gisa (gaixotasunak ahulduta), eta gero damutu egin zen.

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Eta hondamendi bat gizakiari gertatzen zaionean, bere Jaunari eskatzen dio (laguntza) itzuliz (obedituz); baina bedeinkazioak ematen dizkionean, ahaztu egiten du lehenago Alahi otoitz egin zion (hondamendia), eta aliatuak sortzen dizkio Alahi bere bidetik desbideratzeko. Esan: "Ondo pasa denbora batez zure sinesgaiztasunarekin. Bai, infernuko biztanleen artean egongo zara".

وَالَّذِيْنَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوْتَ اَنْ يَّعْبُدُوْهَا وَاَنَابُوْٓا اِلَى اللّٰهِ لَهُمُ الْبُشْرٰىۚ فَبَشِّرْ عِبَادِۙ

wal-lażīnajtanabuṭ-ṭāgūta ay ya‘budūhā wa anābū ilallāhi lahumul-busyrā, fabasysyir ‘ibād(i).

Eta tagut-etik (hau da,) urruntzen direnek ez dute hura gurtzen eta Ala-rengana itzultzen, berri onak merezi dituzte; beraz, helarazi berri onak Nire zerbitzariei,

وَاَنِيْبُوْٓا اِلٰى رَبِّكُمْ وَاَسْلِمُوْا لَهٗ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa anībū ilā rabbikum wa aslimū lahū min qabli ay ya'tiyakumul-‘ażābu ṡumma lā tunṣarūn(a).

Eta itzuli zaitezte zuen Jaunarengana eta amore eman hari zigorra iritsi baino lehen; orduan ez duzue laguntzarik jasoko.

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Eta harekin edozein gauzari buruz eztabaidatzen baduzu ere, erabakia Allahrena da. (Ezaugarri horiek dituena) Allah da nire Jauna. Harengan jartzen dut nire konfiantza eta Harengana itzultzen naiz.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Noeri nahimena eman zion, eta zuri (Mahomari) jaitsi dioguna eta Abrahami, Moisesi eta Jesusi eman dieguna, hau da, eutsi zuen erlijioari (fedea eta jainkozaletasuna) eta ez zaitezte zatitu bertan. Oso zaila da politeistentzat deitzen diezuen erlijioa (jarraitzea). Ala-k monoteismoaren erlijiora nahi dituenak aukeratzen ditu eta (Berarengana) bere (erlijioa) gidatzen ditu itzultzen direnentzat.

تَبْصِرَةً وَّذِكْرٰى لِكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ

tabṣirataw wa żikrā likulli ‘abdim munīb(in).

itzultzen den (Alaren menpe jartzen den) zerbitzari ororentzat ikasgai eta abisu izan dadin.

مَنْ خَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِ وَجَاۤءَ بِقَلْبٍ مُّنِيْبٍۙ

man khasyiyar-raḥmāna bil-gaibi wa jā'a biqalbim munīb(in).

(Hau da) Ala beldurtzen duena, Errukitsuena, ikusezina izan arren (berarentzat) eta damututa bihotzez etorri arren,

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

Egia esan, eredu ona izan zen zuentzat Abrahamengan eta berarekin zeudenengan, bere herriari esan ziotenean: "Egia esan, zuengandik eta Ala ez den gurtzen duzuen horretatik bananduta gaude, zuen (sinesgaiztasuna) ukatzen dugu eta etsaitasuna eta gorrotoa dago gure eta zuen artean betiko, Ala bakarrik sinetsi arte", Ibrahimek bere aitari esandako hitzak izan ezik: "Egia esan, barkamena eskatuko dizuet, baina ezin dut Ala-ren (zigorra) zuganako eutsi". (Ibrahimek esan zuen): "Gure Jauna, zugan bakarrik jartzen dugu gure konfiantza, zugan bakarrik damutzen gara eta zugan bakarrik itzultzen gara.