اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَحَلِيْمٌ اَوَّاهٌ مُّنِيْبٌ
inna ibrāhīma laḥalīmun awwāhum munīb(un).
Den Ibrahim war wierklech léif, sanft a wollt gär (zu Allah) zréckgoen.
قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ
qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).
Hie (Shuaib) sot: "O mäi Vollek! Erkläert mir, ob ech kloer Beweiser vu mengem Här hunn a mir Gléck vun Him ginn ass (ass et ubruecht fir mech, seng Geboter ze verletzen)? Ech mengen net, iech an deem ze verletzen, wat ech iech verbueden hunn. Ech mengen nëmmen (Verbesserung ze bréngen), soulaang ech nach fäeg sinn. An d'Leedung, déi ech verfollegen, kënnt nëmme vun Allah. Op Him setzen ech mäi Vertrauen an op Him (och) zéien ech mech zréck."
وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ
wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).
An déi, déi net gleewen, soen: "Firwat gouf him (Mohammed) kee Zeechen (Wonner) vu sengem Här erofgeschéckt?" Sot (Mohammed): "Allah féiert wierklech iergendwou an d'Irre, wien Hie wëll, a leet déi, déi sech zu Him bekéieren."
ثُمَّ جَعَلْنٰهُ نُطْفَةً فِيْ قَرَارٍ مَّكِيْنٍ ۖ
Ṡumma ja‘alnāhu nuṭfatan fī qarārim makīn(in).
Dunn hunn Mir Spermien (deen gelagert gëtt) op enger fester Plaz (am Gebärmutter) gemaach.
۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ
munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).
andeems Dir zu Him zréckkënnt an Him fäert a Gebieder verfollegt a keng vun deenen sidd, déi Partner mat Allah associéieren,
وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ
wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).
A wann d'Leit vun enger Gefor getraff ginn, ruffe si hiren Här op, sech zu Him zréckzezéien (ze bereien), an dann, wann Hien hinnen e bësse vu senger Barmhäerzegkeet gëtt, ginn op eemol e puer vun hinnen Partner mat Allah.
وَاِنْ جَاهَدٰكَ عَلٰٓى اَنْ تُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِى الدُّنْيَا مَعْرُوْفًا ۖوَّاتَّبِعْ سَبِيْلَ مَنْ اَنَابَ اِلَيَّۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
wa in jāhadāka ‘alā an tusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā wa ṣāḥibhumā fid-dun-yā ma‘rūfā(n), wattabi‘ sabīla man anāba ilayya(a), ṡumma ilayya marji‘ukum fa unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).
A wann déi zwee dech zwéngen, Partner mat Mir ze verbannen, mat eppes, vun deem du näischt weess, da gehorch hinnen net, a verbënd se gutt an der Welt, a folgt dem Wee vun deenen, déi zu Mir zréckkommen. Dann ass deng Réckkehr zu Mir, dann wäert Ech dir soen, wat du gemaach hues.
اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ
afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).
Also, schenken si keng Opmierksamkeet op den Himmel an d'Äerd, déi virun hinnen an hannert hinnen sinn? Wann Mir et wollten, hätten Mir se an d'Äerd getippt oder Mir hätten Fragmenter vum Himmel op si erofgeschéckt. Wierklech, doran gëtt et wierklech en Zeechen (vun der Muecht vun Allah) fir all Dénger, deen (zu Hien) zréckkënnt.
قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ اِلٰى نِعَاجِهٖۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْخُلَطَاۤءِ لَيَبْغِيْ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ اِلَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَقَلِيْلٌ مَّا هُمْۗ وَظَنَّ دَاوٗدُ اَنَّمَا فَتَنّٰهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهٗ وَخَرَّ رَاكِعًا وَّاَنَابَ ۩
qāla laqad ẓalamaka bisu'āli na‘jatika ilā ni‘ājih(ī), wa inna kaṡīram minal-khulaṭā'i layabgī ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍin illal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa qalīlum mā hum, wa ẓanna dāwūdu annamā fatannāhu fastagfara rabbahū wa kharra rāki‘aw wa anāb(a).
Hien (Dawud) sot: "Tatsächlech huet hien dir falsch gemaach, andeems hien gefrot huet, datt deng Geess zu senger eegener bäigefüügt gëtt. Vill vun deenen, déi Partner sinn, maachen aneren falsch, ausser deenen, déi gleewen a gutt Dote maachen; an nëmmen e puer vun hinne maachen dat." An den Dawud huet verdächtegt, datt Mir hien op d'Prouf gestallt hunn; Also huet hien säin Här ëm Verzeiung gefrot, ass dann erofgefall an huet Reue gewisen.
وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمٰنَ وَاَلْقَيْنَا عَلٰى كُرْسِيِّهٖ جَسَدًا ثُمَّ اَنَابَ
wa laqad fatannā sulaimāna wa alqainā ‘alā kursiyyihī jasadan ṡumma anāb(a).
An tatsächlech, Mir hunn de Salomon op d'Prouf gestallt a hien als Kierper (duerch Krankheet geschwächt) op sengem Troun leeën gelooss, duerno huet hien Reue gemaach.
۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ
wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).
An wann de Mënsch eng Katastroph trëfft, freet hien (Hëllef) vu sengem Här andeems hien Him zréckkënnt (gehorcht); awer wann Hien him Segen schenkt, vergiesst hien (d'Katastroph), fir déi hien virdru zu Allah gebiet huet, a schaaft Alliéiert fir Allah fir (d'Leit) vu sengem Wee ofzeleeden. Sot: "Maacht eng Zäit laang Spaass mat Ärem Ongleewen. Wierklech, Dir wäert zu den Awunner vun der Hell gehéieren."
وَالَّذِيْنَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوْتَ اَنْ يَّعْبُدُوْهَا وَاَنَابُوْٓا اِلَى اللّٰهِ لَهُمُ الْبُشْرٰىۚ فَبَشِّرْ عِبَادِۙ
wal-lażīnajtanabuṭ-ṭāgūta ay ya‘budūhā wa anābū ilallāhi lahumul-busyrā, fabasysyir ‘ibād(i).
An déi, déi sech vum Tagut (d.h.) ewechhalen, et net ubidden a sech net zu Allah wenden, si verdéngen eng gutt Noriicht; dofir bréngt déi gutt Noriicht menge Dénger,
وَاَنِيْبُوْٓا اِلٰى رَبِّكُمْ وَاَسْلِمُوْا لَهٗ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ
wa anībū ilā rabbikum wa aslimū lahū min qabli ay ya'tiyakumul-‘ażābu ṡumma lā tunṣarūn(a).
A gitt zréck zu Ärem Här, a gitt Iech Him iwwer, ier d'Strofe bei Iech kënnt, dann gëtt Iech net gehollef.
وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ
wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).
An egal wat Dir mat him iwwer eppes streit, d'Entscheedung läit (un) Allah. (Wien sou Qualitéiten huet) ass Allah mäin Här. An Him setzen ech mäi Vertrauen an op Him wiesselen ech.
۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ
syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).
Hien huet dem Noah e Wëlle ginn an dat wat Mir dir (Muhammad) opgedeckt hunn an dat wat Mir dem Abraham, dem Moses an dem Jesus ginn hunn, nämlech: Halt Är Relioun (Glawen a Frëmmegkeet) an loosst Iech net an där trennen. Et ass ganz schwéier fir Polytheisten der Relioun ze verfollegen, déi Dir hinnen rufft. Allah wielt déi aus, déi Hie wëll, fir d'Relioun vum Monotheismus a gëtt Leedung fir seng (Relioun) fir déi, déi (zu Hien) zréckkommen.
تَبْصِرَةً وَّذِكْرٰى لِكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ
tabṣirataw wa żikrā likulli ‘abdim munīb(in).
als Lektioun a Warnung fir all Dénger ze sinn, deen zréckkënnt ( sech Allah ënnerwerft).
مَنْ خَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِ وَجَاۤءَ بِقَلْبٍ مُّنِيْبٍۙ
man khasyiyar-raḥmāna bil-gaibi wa jā'a biqalbim munīb(in).
(Dat ass) deen, deen Allah, de Barmhäerzegsten, fäert, och wann hien onsichtbar ass (fir hien) a mat engem bereiende Häerz kënnt,
قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ
qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).
Tatsächlech hat den Abraham an déi, déi mat him waren, e gutt Virbild fir Iech, wéi si zu sengem Vollek gesot hunn: "Tatsächlech sinn mir vun Iech getrennt a vun deem, wat Dir nieft Allah veréiert, mir verleegnen Ären (Ongleewen) an et gëtt Feindschaft an Haass tëscht eis an Iech fir ëmmer, bis Dir nëmmen un Allah gleeft", ausser de Wierder vum Ibrahim zu sengem Papp: "Tatsächlech wäert ech fir Iech ëm Verzeiung froen, awer ech sinn absolut net fäeg, der (Qual) vun Allah géint Iech ze widderstoen." (Den Ibrahim sot): "Eise Här, nëmmen op Dir setzen mir eist Vertrauen an nëmmen op Dir bereie mir eis an nëmmen op Dir këmmeren mir eis ëm,