Q.S Al-Furqan (اَلْفُرْقَان) - 77 Bertso kopurua

تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ

tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).

Aintza Ala-ri, Furqan (Al-Qur'an) bere zerbitzariari (Muhammadi) bidali diona, natura osoarentzat (jinn eta gizakientzat) abisu izan dadin.

ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهٗ تَقْدِيْرًا

allażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa khalaqa kulla syai'in fa qaddarahū taqdīrā(n).

Harena da zeru eta lurraren erreinua, ez du semerik, ez du bere boterean bazkiderik, eta berak sortu zituen gauza guztiak, eta gero zehaztu zituen haien neurri zehatzak.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً لَّا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ وَلَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا وَّلَا يَمْلِكُوْنَ مَوْتًا وَّلَا حَيٰوةً وَّلَا نُشُوْرًا

wattakhażū min dūnihī ālihatal lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūna wa lā yamlikūna li'anfusihim ḍarraw wa lā naf‘aw wa lā yamlikūna mautaw wa lā ḥayātaw wa lā nusyūrā(n).

Baina Harez gain beste jainko batzuk hartu zituzten (gurtzeko), nahiz eta (jainko horiek) ezer sortu ez, egia esan, beraiek sortuak izan ziren eta ez zuten beren buruari kalte egiteko (aurre egiteko) ahalmenik, eta ezin zuten (ekarri) onurarik, eta ez zuten hiltzeko, bizia emateko edo (baita) berpizteko ahalmenik.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

Eta sinesgabeek esan zuten: "Hau (Korana) berak (Mahomak) asmatutako gezurra baino ez da, beste pertsonek lagunduta". Egia esan, bidegabekeria eta gezur handia egin dute.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

Eta esan zuten: «(Antzinako jendearen ipuinak besterik ez dira), idazteko eskatu zizkionak, eta gero goizero eta arratsaldero irakurtzen zizkion ipuinak».

قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).

Esan (Mahoma): «(Korana) zeruaren eta lurraren sekretuak ezagutzen dituenak (Allah-ek) jaitsi zuen. Egia esan, Barkatzaileena eta Errukitsuena da».

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Eta esan zuten: «Zergatik jaten du Mezulariak (Muhammad) janaria eta ibiltzen da merkatuetan? Zergatik ez zaio aingeru bat bidaltzen (aingeruak) berarekin batera ohartarazteko,

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Edo (zergatik ez) aberastasuna bidaliko zaio edo (zergatik ez) baratze bat izan berarentzat, (produktuetatik) jan dezan?” Eta bidegabeko jendeak esan zuen: “Sorginduta dagoen gizon bati jarraitzen ari zarete”.

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Begira, nola egiten dituzten parabolak zuei buruz, beraz, okertzen dira, ez dira gai (aurkitzeko) modurik (zure apostolutzari aurre egiteko).

تَبٰرَكَ الَّذِيْٓ اِنْ شَاۤءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّنْ ذٰلِكَ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ وَيَجْعَلْ لَّكَ قُصُوْرًا

tabārakal-lażī in syā'a ja‘ala laka khairam min żālika jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa yaj‘al laka quṣūrā(n).

Aintza Allahri! Nahi izan balu, hobeak egingo zizkizuen zuretzat: ibaiak igarotzen diren lorategiak, eta jauregiak.

بَلْ كَذَّبُوْا بِالسَّاعَةِۙ وَاَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيْرًا

bal każżabū bis-sā‘ah(ti), wa a‘tadnā liman każżaba bis-sā‘ati sa‘īrā(n).

Judizioaren Eguna ere ukatzen dute. Eta infernu sutsu bat prestatu dugu Judizioaren Eguna ukatzen duenarentzat.

اِذَا رَاَتْهُمْ مِّنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ سَمِعُوْا لَهَا تَغَيُّظًا وَّزَفِيْرًا

iżā ra'athum mim makānim ba‘īdin sami‘ū lahā tagayyuẓaw wa zafīrā(n).

Urrutitik ikusten dituenean (infernuak), haserre orro egiten entzuten diote haren ahotsa.

وَاِذَآ اُلْقُوْا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُّقَرَّنِيْنَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُوْرًا ۗ

wa iżā ulqū minhā makānan ḍayyiqam muqarranīna da‘au hunālika ṡubūrā(n).

Eta infernuko leku estu batera kateetan botatzen dituztenean, suntsipena eskatzen dute oihuka.

لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوْرًا وَّاحِدًا وَّادْعُوْا ثُبُوْرًا كَثِيْرًا

lā tad‘ul-yauma ṡubūraw wāḥidaw wad‘ū ṡubūran kaṡīrā(n).

(Esango zaie): «Ez espero suntsipen bakarra gaur, espero suntsipen errepikatua baizik».

قُلْ اَذٰلِكَ خَيْرٌ اَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاۤءً وَّمَصِيْرًا

qul ażālika khairun am jannatul-khuldil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), kānat lahum jazā'aw wa maṣīrā(n).

Esan (Mahoma): «Ona al da (zigor hori), edo jainkozaleei sari gisa eta itzulera-leku gisa agindutako betiko paradisua al da?»

لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ خٰلِدِيْنَۗ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ وَعْدًا مَّسْـُٔوْلًا

lahum fīhā mā yasyā'ūna khālidīn(a), kāna ‘alā rabbika wa‘dam mas'ūlā(n).

Haientzat, nahi duten guztia bertan dago (zeruan), betikoak dira (bertan). Hori da zure Jaunaren promesa, eskatzea merezi duena (Hari).

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَقُوْلُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَادِيْ هٰٓؤُلَاۤءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيْلَ ۗ

wa yauma yaḥsyuruhum wa mā ya‘budūna min dūnillāhi fa yaqūlu a'antum aḍlaltum ‘ibādī hā'ulā'i am hum ḍallus-sabīl(a).

Eta (gogoratu) Allahk Allahz gain gurtzen zutenarekin bildu zituen egunean (noiz), (gurtzen zirenei) esan zien: "Zu al zara Nire zerbitzariak bidetik desbideratu dituzuna, ala haiek al dira (egiazko) ​​bidetik aldendu direnak?"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ مَا كَانَ يَنْۢبَغِيْ لَنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ مِنْ دُوْنِكَ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنْ مَّتَّعْتَهُمْ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى نَسُوا الذِّكْرَۚ وَكَانُوْا قَوْمًاۢ بُوْرًا

qālū subḥānaka mā kāna yambagī lanā an nattakhiża min dūnika min auliyā'a wa lākim matta‘tahum wa ābā'ahum ḥattā nasuż-żikr(a), wa kānū qaumam būrā(n).

Haiek (gurtuak zirenek) erantzun zuten: "Aintza zuri, ez da egokia guretzat Zu ez den beste babesle bat hartzea, baina bizitzaren gozamena eman diezu haiei eta haien arbasoei, abisua ahaztu dezaten; eta galtzen ari den herria dira".

فَقَدْ كَذَّبُوْكُمْ بِمَا تَقُوْلُوْنَۙ فَمَا تَسْتَطِيْعُوْنَ صَرْفًا وَّلَا نَصْرًاۚ وَمَنْ يَّظْلِمْ مِّنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيْرًا

faqad każżabūkum bimā taqūlūn(a), famā tastaṭī‘ūna ṣarfaw wa lā naṣrā(n), wa may yaẓlim minkum nużiqhu ‘ażāban kabīrā(n).

Beraz, (gurtzen direnek) ukatu egin dute zuek esandakoa, beraz, ezingo diozue eutsi (zigorrari) eta ezingo diozue lagundu (zeuen buruari ere), eta zuen artean bidegabea egiten duenari, zigor handia ezarriko diogu.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Eta ez genuen mezularirik bidali zure aurretik (Muhammad), janaria jan eta merkatuetan ibili ez zirenak izan ezik. Eta zuetako batzuk beste batzuentzat proba bihurtu genituen. Pazientzia izango duzue? Eta zuen Jauna Dena Ikusten duena da.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

Eta Gurekin topo egitea espero ez dutenek (ondorengo bizitzan) diote: "Zergatik ez ziguten aingeruak bidali edo (zergatik) ez genuen gure Jauna ikusi?". Izan ere, harroputz agertu dira beren buruaz eta benetan gainditu dituzte beren mugak (bidegabekeria eginez).

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ لَا بُشْرٰى يَوْمَىِٕذٍ لِّلْمُجْرِمِيْنَ وَيَقُوْلُوْنَ حِجْرًا مَّحْجُوْرًا

yauma yaraunal-malā'ikata lā busyrā yauma'iżil lil-mujrimīna wa yaqūlūna ḥijram maḥjūrā(n).

(Gogoratu) aingeruak ikusi zituzten egunean, egun hartan ez zegoen berri onik bekatarientzat eta esan zuten: "Hijran mahjura".

وَقَدِمْنَآ اِلٰى مَا عَمِلُوْا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰهُ هَبَاۤءً مَّنْثُوْرًا

wa qadimnā ilā mā ‘amilū min ‘amalin fa ja‘alnāhu habā'am manṡūrā(n).

Eta egin dituzten egintza guztiak erakutsiko dizkiegu, eta gero hauts sakabanatu bihurtuko ditugu.

اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ يَوْمَىِٕذٍ خَيْرٌ مُّسْتَقَرًّا وَّاَحْسَنُ مَقِيْلًا

aṣḥābul-jannati yauma'iżin khairum mustaqarraw wa aḥsanu maqīlā(n).

Paradisuko biztanleek egun horretan bizilekurik onena eta atsedenlekurik ederrena izango dute.

وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاۤءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ تَنْزِيْلًا

wa yauma tasyaqqaqus-samā'u bil-gamāmi wa nuzzilal-malā'ikatu tanzīlā(n).

Eta (gogoratu) zerua laino zuria askatuz lehertu eta aingeruak olatuetan bidali zituzten egunean.

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّ لِلرَّحْمٰنِۗ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكٰفِرِيْنَ عَسِيْرًا

al-mulku yauma'iżinil-ḥaqqu lir-raḥmān(i), wa kāna yauman ‘alal-kāfirīna ‘asīrā(n).

Egun horretan dagokion erreinua Jainko Errukitsuena da. Eta egun zaila da sinesgabeentzat.

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُوْلُ يٰلَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُوْلِ سَبِيْلًا

wa yauma ya‘aḍḍuẓ-ẓālimu ‘alā yadaihi yaqūlu yā laitanittakhażtu ma‘ar-rasūli sabīlā(n).

Eta (gogoratu) bidegabeak bi hatz hozkatu zituen eguna (bere ekintzez damutuz), esanez: "Ai! Behin bakarrik (edo) Mezulariaren bidea hartu izan banu!

يٰوَيْلَتٰى لَيْتَنِيْ لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيْلًا

yā wailatā laitanī lam attakhiż fulānan khalīlā(n).

Ai, ai ene! Baldin eta halako hori nire lagun min bihurtu ez banu,

لَقَدْ اَضَلَّنِيْ عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَاۤءَنِيْۗ وَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِلْاِنْسَانِ خَذُوْلًا

laqad aḍallanī ‘aniż-żikri ba‘da iż jā'anī, wa kānasy-syaiṭānu lil-insāni khażūlā(n).

Egia esan, oroigarritik (Koranarena) desbideratu ninduen, niregana iritsi ondoren. Eta Satan, egia esan, gizateriaren traidorea da».

وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا

wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).

Eta Mezulariak (Mahoma) esan zuen: "Ene Jauna, egia esan, nire herriak Koran hau baztertu du".

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Horrela, profeta bakoitzarentzat, bekatarien etsaiak egin ditugu. Baina zure Jauna nahikoa da gidari eta laguntzaile gisa.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْاٰنُ جُمْلَةً وَّاحِدَةً ۛ كَذٰلِكَ ۛ لِنُثَبِّتَ بِهٖ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنٰهُ تَرْتِيْلًا

wa qālal-lażīna kafarū lau lā nuzzila ‘alaihil-qur'ānu jumlataw wāḥidatan - każālika - linuṡabbita bihī fu'ādaka wa rattalnāhu tartīlā(n).

Eta sinesten ez dutenek diote: “Zergatik ez zitzaion bat-batean errebelatu?” Hori da zure bihotza (Mahoma) indartu dezagun eta pixkanaka (pixkanaka, poliki eta zuzen) errezitatu dezagun.

وَلَا يَأْتُوْنَكَ بِمَثَلٍ اِلَّا جِئْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاَحْسَنَ تَفْسِيْرًا ۗ

wa lā ya'tūnaka bimaṡalin illā ji'nāka bil-ḥaqqi wa aḥsana tafsīrā(n).

Eta (sinesgaitzek) ez zaizkizue ezer arrarorik ekarri, baina egia eta azalpen onena ekarri dizkizuegu.

اَلَّذِيْنَ يُحْشَرُوْنَ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ اِلٰى جَهَنَّمَۙ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

allażīna yuḥsyarūna ‘alā wujūhihim ilā jahannam(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu sabīlā(n).

Aurpegitik arrastaka eramanez infernura eramaten diren pertsonak, horiek dira leku txarrenean daudenak eta beren bideetan okerren daudenak.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).

Eta, egia esan, Liburua (Torah) eman diogu Moisesi eta Harun bere anaia egin dugu, bisir (laguntzaile) gisa lagunduz.

فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ

fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).

Orduan esan genien (biei): «Zoazte zuek biok Gure seinaleak ukatzen dituztenengana». Gero, gure indar guztiarekin suntsitu genituen.

وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ

wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).

Eta (suntsitu genituen) Noeren herria, mezulariei gezurra esan zietelako. Ito egin genituen eta haien (istorioak) gizateriarentzat ikasgai bihurtu genituen. Eta zigor mingarri bat prestatu diegu bidegabeei.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).

eta (suntsitu ditugu) 'Ad eta Samud-eko jendea, Rass-eko jendea eta horien arteko belaunaldi asko (gehiago).

وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا

wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).

Eta bakoitza parabola bihurtu dugu eta suntsitu egin ditugu erabat suntsitu arte.

وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا

wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).

Eta, hain zuzen ere, (Mekako politeistek) lehen euri txarrak (harri-euria) jo zuen lurralde batetik (Sodoma) igaro ziren. Ez al zuten ikusi? Izan ere, ez zuten berpizkundearen eguna espero.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

Eta zu (Muhammad) ikusten zaituztenean, iseka egiten dizute (esanez): "Hau al da Allah-k Mezulari gisa bidali zuen gizona?

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Egia esan, gure gurtzatik desbideratuko gintuzke, hura gurtzen jarraitu ez bagenu». Eta jakingo dute, zigorra ikusten dutenean, nork desbideratzen duen gehien bidetik.

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Ikusi al duzu (Mahoma) bere nahiak jainko bihurtzen dituen pertsona bat? Bere babesle izango al zara?

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Edo uste duzu gehienek entzuten edo ulertzen dutela? Behiak bezalakoak dira, are gehiago, bidetik okertuago.

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَاۤءَ لَجَعَلَهٗ سَاكِنًاۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيْلًا ۙ

alam tara ilā rabbika kaifa maddaẓ-ẓill(a), wa lau syā'a laja‘alahū sākinā(n), ṡumma ja‘alnasy-syamsa ‘alaihi dalīlā(n).

Ez al duzu ohartu (zure Jaunaren sorkuntzaz), nola luzatzen (eta laburtzen) dituen itzalak? Eta nahi izan balu, iraunkor bihurtuko lituzke (itzalak). Gero, eguzkia gidari bihurtu genuen.

ثُمَّ قَبَضْنٰهُ اِلَيْنَا قَبْضًا يَّسِيْرًا

Ṡumma qabaḍnā ilainā qabḍay yasīrā(n).

gero (itzala) poliki-poliki Gugana erakarri genuen.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِبَاسًا وَّالنَّوْمَ سُبَاتًا وَّجَعَلَ النَّهَارَ نُشُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila libāsaw wan-nauma subātaw wa ja‘alan-nahāra nusyūrā(n).

Eta Hark egin zuen gaua estalki gisa, eta loa atsedenerako, eta eguna jaikitzeko, borrokatzeko egin zuen.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۚ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً طَهُوْرًا ۙ

wa huwal-lażī arsalar-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), wa anzalnā minas-samā'i mā'an ṭahūrā(n).

Eta Hark bidaltzen ditu haizeak berri onen iragarle gisa Bere errukiaren (euriaren) aurretik; eta zerutik ur garbia jaisten dugu,

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

(Horrekin) lur hila (antzua) berpiztu dezagun, eta sortu dugunaren zati batzuei edaten eman diezaiegu, (abereen moduan) eta jende askori.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Eta, egia esan, (euria) banatu diegu, kontuan har dezaten; baina gizateria gehiena ez da esker onekoa, baizik eta (bedeinkapena) ukatzen dute.

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

Eta nahi izan bagenu, ohartarazle bat bidaliko genukeen lurralde guztietara.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Beraz, ez obeditu sinesgabeei, eta borrokatu haien aurka harekin (Koranarekin) borroka handiz.

۞ وَهُوَ الَّذِيْ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَّهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۚ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَّحِجْرًا مَّحْجُوْرًا

wa huwal-lażī marajal-baḥraini hāżā ‘ażbun furātuw wa hāżā milḥun ujāj(un), wa ja‘ala bainahumā barzakhaw wa ḥijram maḥjūrā(n).

Eta Hark utzi ditu bi itsaso hauek (bata bestearen ondoan) isurtzen; bata gozoa eta freskoa da, eta bestea gazia eta mingotsa; eta bien artean hesi bat eta zeharkatu ezin den hesi bat jarri du.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

Eta gizakia urez sortu zuen (ere), gero ondorengoak eta aberastasunak eman zizkion; eta zuen Jainkoa Ahalguztiduna da.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلٰى رَبِّهٖ ظَهِيْرًا

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘uhum wa lā yaḍurruhum, wa kānal-kāfiru ‘alā rabbihī ẓahīrā(n).

Eta Allahz gain, ez diete mesederik egiten eta ez diete kalterik ekartzen. Sinesgabeak beren Jaunari desobeditzeko laguntzaileak dira (Satanen).

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Eta ez zaitugu (Muhammad) bidali berri onen emagaldu eta ohartarazle gisa izan ezik.

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اَنْ يَّتَّخِذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajrin illā man syā'a ay yattakhiża ilā rabbihī sabīlā(n).

Esan: «Ez dizuet saririk eskatzen mezu hau helarazteagatik, jendeak bere Jaunarenganako bidea hartzea izan ezik».

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِيْ لَا يَمُوْتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهٖۗ وَكَفٰى بِهٖ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًا ۚ

wa tawakkal ‘alal-ḥayyil-lażī lā yamūtu wa sabbiḥ biḥamdih(ī), wa kafā bihī biżunūbi ‘ibādihī khabīrā(n).

Eta jarri zuen konfiantza Alagan, Bizirik dagoenarengan, hiltzen ez denarengan, eta goraipatu ezazue hura. Nahikoa da Hark bere zerbitzarien bekatuen jakitun izatea,

اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا

allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).

Nork sortu zituen zeruak eta lurra eta horien artean dagoena sei arotan, gero Tronuan eseri zen, (Bera da) Errukitsuena, beraz, galdetu (Allahri buruz) hobeto dakienari (Mahoma).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

Eta esaten zaienean: «Ahuspeztu zaitez Errukitsuenaren aurrean», erantzuten dute: «Nor da Errukitsuena? Ahuspeztu behar al gara zuk (Mahomak) agindu zenigun Ala-ren aurrean?» Eta gero eta urrunago (egiatik) ihes egiten dute.

تَبٰرَكَ الَّذِيْ جَعَلَ فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّجَعَلَ فِيْهَا سِرٰجًا وَّقَمَرًا مُّنِيْرًا

tabārakal-lażī ja‘ala fis-samā'i burūjaw wa ja‘ala fīhā sirājaw wa qamaram munīrā(n).

Gloria Ala-ri, zeruko izarrak egin zituenari, baita eguzkia eta ilargia distira egin ere.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).

Eta gaua eta eguna txandakatzen ditu (hau da, ikasgaiak ikasi nahi dituztenentzat edo esker oneko izan nahi dutenentzat.

وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيْنَ يَمْشُوْنَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَّاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجٰهِلُوْنَ قَالُوْا سَلٰمًا

wa ‘ibādur-raḥmānil-lażīna yamsyūna ‘alal-arḍi haunaw wa iżā khāṭabahumul-jāhilūna qālū salāmā(n).

Jainko Errukitsuenaren zerbitzariei dagokienez, lurrean apalki ibiltzen direnak dira eta jende ezjakinak (hitz iraingarriekin) agurtzen dituenean, "salam" esaten diete.

وَالَّذِيْنَ يَبِيْتُوْنَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَّقِيَامًا

wal-lażīna yabītūna lirabbihim sujjadaw wa qiyāmā(n).

eta gaua ahozpeztuz eta zutik beren Jainkoa gurtzen igarotzen dutenak.

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ

wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).

Eta "Jauna, kendu Infernuko zigorra gugandik, zeren eta zigor horrek betiko suntsipena ekarriko baitu" diotenak.

اِنَّهَا سَاۤءَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

innahā sā'at mustaqarraw wa muqāmā(n).

Izan ere, Infernua da bizitzeko eta finkatzeko lekurik txarrena.

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا

wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).

Eta (Jainko Errukitsuenaren zerbitzariak barne) (aberastasuna gastatzen dutenean) gehiegi ez direnak, ezta zikoitzak ere, biak arrazoizkoak direnak,

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

eta Allahri beste jainkoekin bazkide egiten ez diotenak, eta Allahk debekatu dituen pertsonak hiltzen ez dituztenak, arrazoirik gabe, eta adulteriorik egiten ez dutenak; eta hori egiten duenak, zigor gogorra jasoko du, zalantzarik gabe.

يُّضٰعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيْهٖ مُهَانًا ۙ

yuḍā‘af lahul-‘ażābu yaumal-qiyāmati wa yakhlud fīhī muhānā(n).

(hau da) zigorra biderkatuko zaio Piztuerako Egunean eta zigor horretan geratuko da, umiliazio egoeran,

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِهِمْ حَسَنٰتٍۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ‘amalan ṣāliḥan fa ulā'ika yubaddilullāhu sayyi'ātihim ḥasanāt(in), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

damutu, sinesten eta egintza onak egiten dituztenak izan ezik; orduan Allahk haien gaitza onarekin ordezkatuko du. Allah Barkatzailea da, Errukitsuena.

وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاِنَّهٗ يَتُوْبُ اِلَى اللّٰهِ مَتَابًا

wa man tāba wa ‘amila ṣāliḥan fa innahū yatūbu ilallāhi matābā(n).

Eta damutzen denak eta egintza onak egiten dituenak, egiazko damuz damutzen da Allahren aurrean.

وَالَّذِيْنَ لَا يَشْهَدُوْنَ الزُّوْرَۙ وَاِذَا مَرُّوْا بِاللَّغْوِ مَرُّوْا كِرَامًا

wal-lażīna yasyhadūnaz-zūr(a), wa iżā marrū bil-lagwi marrū kirāmā(n).

Eta testigantza faltsurik ematen ez dutenek, eta ekintza alferrikakoak egiten dituztenekin topo egiten dutenean, alde egiten dutenek beren ohorea mantenduz,

وَالَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوْا عَلَيْهَا صُمًّا وَّعُمْيَانًا

wal-lażīna iżā żukkirū bi'āyāti rabbihim lam yakhirrū ‘alaihā ṣummaw wa ‘umyānā(n).

eta beren Jaunaren bertsoekin ohartarazi ondoren gor eta itsuen antzera jokatzen ez dutenak,

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيّٰتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَّاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِيْنَ اِمَامًا

wal-lażīna yaqūlūna rabbanā hab lanā min azwājinā wa żurriyyātinā qurrata a‘yuniw waj‘alnā lil-muttaqīna imāmā(n).

Eta hau diotenak: «Gure Jauna, eman iezaguzu gure ezkontideak eta gure ondorengoak bihotzetan gozamen gisa, eta egin gaitzazu jainkozaleen gidari».

اُولٰۤىِٕكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوْا وَيُلَقَّوْنَ فِيْهَا تَحِيَّةً وَّسَلٰمًا ۙ

ulā'ika yujzaunal-gurfata bimā ṣabarū wa yulaqqauna fīhā taḥiyyataw wa salāmā(n).

Pazientziagatik goi-mailako toki batekin (zeruan) sarituko dira, eta han ohore eta agurrez hartuko dituzte.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

khālidīna fīhā, ḥasunat mustaqarraw wa muqāmā(n).

Bertan geratzen dira. Zerua bizitzeko eta egoteko leku ona da.

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّيْ لَوْلَا دُعَاۤؤُكُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُوْنُ لِزَامًا ࣖ

qul mā ya‘ba'u bikum rabbī lau lā du‘ā'ukum, faqad każżabtum fa saufa yakūnu lizāmā(n).

Esan (Muhammad, politeistei): «Nire Jaunak ez dizue jaramonik egingo, zuen gurtzagatik ez bazarete. (Baina nola gurtzen duzue?), gezurra esan diozuenean? Horregatik, etorkizunean (zorigaiztoa) gertatuko zaizue ziur aski».