الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(A’an A’an) li kixyiib’ li ch’och’ choq’ ch’aat choq’ aawe ut li choxa choq’ roq kab’l, ut A’an li naxtaqla chaq li ha’ (li hab’) chalen chaq sa’ choxa, toja’ naq naxk’e chi uxmank rik’in (li hab’) li ru che’ choq’ aawe. Jo’kan ut, maak’eheb’ li wech’ok-ib’ rik’in li Allah naq toj nekenaw.
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
A’an (Allah) li kiyiib’ank re chixjunil li k’a’aq re ru wan sa’ li ruchich’och’ choq’ aawe, toja’ naq xko’o sa’ choxa, toja’ naq kixtz’aqob’resiheb’ ru sa’ wuqub’ chi choxa. Ut A’an aj Nawom re chixjunil.
فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
Chirix chik aʼan, laj Tza kixbʼalaqʼihebʼ xkabʼichalebʼ re naq teʼelq saʼ li Chʼinaʼusil naʼajej, ut keʼisiik chisaʼ naq wankebʼ aran. Ut laa'o xqaye: “Kub'enaqex, wankeb' eere li xik' neke'ilok reheb' li junch'ol chik, ut sa' ruuchich'och' te'wanq ochoch ut sahilal cho'q eere toj reetal naq xaqab'anb'ilaq xq'ehil".
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Ut a’an li naxtaqla chaq li ha’ chalen chaq sa’ choxa, toja’ naq naqak’e chi k’iik li jar paay chi pim rik’in, jo’kan naq naqak’am chaq sa’eb’ li pim a’an li q’unal pim, Naqak’am chaq sa’eb’ li q’unal pim a’an naab’al li iyaj; ut rik’in li che’ palmera, xqak’eheb’ li ruq’ che’ li t’uyub’anb’ileb’, ut li awimq, ut (Xqak’e ajwi’ chaq) li olivo ut li granada li juntaq’eeteb’ ut li ink’a’ juntaq’eeteb’. K'e aach'ool chi rilb'al li ru naq na'uuchink ut nak'ano'k. Relik chi yaal, sa’ li na’leb’ a’an wankeb’ li eetalil (re lix wankil li Allah) choq’ reheb’ li neke’paab’an.
وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).
Ut relik chi yaal, laa’o xoo’ok sa’ li ruchich’och’ ut aran xqak’e (jun xyo’leb’aal) laa yu’am. (A’b’an) jwal ka’ch’in li b’antioxink nekeb’aanu.
قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
(Allah) kixye, "Kub'enqex! Texwanq chi xik' ilok cherib'il eerib'. Li ruchich'och' a'an lee na'aj ut lee sahil ch'oolejil toj reetal naq taawulaq li hoonal xaqab'anb'il".
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ut chijultiko’q eere naq kexk’e choq’ reeqaj chirix laj ‘Ad ut kexk’ojob’ sa’ li ch’och’. Sa' li taq'a xayiib'eb' li nimla ochoch ut sa'eb' li tzuul xayiib'eb' li ochoch. Jo’kan naq chijultiko’q eere li rusilal li Allah ut meejek’i li q’etq’etil sa’ xb’een li ch’och’.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
A’an li naxk’e chi lemtz’unk li saq’e ut li po, ut a’an li naxk’uub’ li na’ajej sa’ xsutameb’, re naq teenaw li rajlankileb’ li chihab’ ut li ajlank (xhoonalil). Li Allah ink’a’ kixyiib’ li b’e a’an, chi tz’aqal b’an. A’an naxch’olob’eb’ li eetalil (re lix nimal ru) chiruheb’ li neke’xnaw.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Ut kixjek’i li ch’och’ ut kixyiib’eb’ li tzuul ut li nima’ sa’ xb’een. Ut sa’ a’an kixyiib’ chixjunileb’ li ru che’ chi ka’kab’il; Aßan naxjal li kßojyîn chokß cutan. Relik chi yaal, sa’ li na’leb’ a’an wankeb’ li eetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li neke’k’oxlak.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ut sa’ xb’een li ch’och’ wankeb’ li jar ch’och’ chixk’atqeb’ rib’, li awimq uva, li pim, li che’ palmera rik’in ruq’, ut li maak’a’eb’ ruq’; ha’ rik’in li ha’ ajwi’ a’an, a’b’an Q’axal nawulak chiqu jun li pim chiru li jun chik sa’ li xsahil. Relik chi yaal, sa’ li na’leb’ a’an wankeb’ li eetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li neke’xtaw ru.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
A’an li Allah li kiyo’ob’tesink re li choxa ut li ch’och’ ut kixtaqla chaq li ha’ (li hab’) chalen chaq sa’ choxa, toja’ naq rik’in a’an (li hab’ re li hab’) kixk’am chaq jalan jalanq li ru che’ jo’ tzakemq choq’ eere; ut kixk’e rub’el xwankileb’ li jukub’ re naq texruuq chi b’eek sa’ xb’een li palaw jo’ chanru naraj, ut kixk’e rub’el xwankileb’ li nima’ choq’ eere.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Ut xqajek’i li ch’och’ ut xqaw sa’ xb’een li tzuul ut xqak’iresi aran chixjunil jo’ chanru xnimal.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Ut xqab’aanu chi sa’eb’ a’an xyo’leb’aal li yu’am choq’ re li k’a’ru na’ajman chawu, ut (Xqayiib’ ajwi’) li yo’ob’tesihom li moko laa’at ta lix tzakemqeb’.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Ut xqataqla li iq’ re sumlaak ut xqataqla chaq li hab’ chalen chaq sa’ choxa, toja’ naq xqak’e eere uk’ak rik’in (li ha’), ut moko laa’ex ta xek’uula.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
ut (A’an naxb’eresi ajwi’) li k’a’ru kixyo’ob’tesi choq’ aawe sa’ xb’een li ruchich’och’ sa’ jalan jalanq paay ut xb’onol. Relik chi yaal, sa’ a’in wankeb’ li eetalil choq’ re jun tenamit li jultik re.
وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ
wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Ut kixk’ojob’ chi kaw sa’ li ch’och’ li tzuul re naq ink’a’ taa’eek’anq eerik’in, ut li nima’ ut li b’e re naq texruuq chi b’eresiik,
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Ut li Allah kixyiib’ laa kolb’al chiru li k’a’ru kixyo’ob’tesi, kixyiib’ choq’ aawe li ochoch sa’eb’ li tzuul, ut kixyiib’ choq’ aawe li t’ikr li naxkol aawe chiru li q’ojyin ut li t’ikr (li b’ak’leb’ ch’iich’) li naxkol aawe sa’ li pleet. Chi jo’kan li Allah naxtz’aqob’resi ru lix usilal sa’ eeb’een re naq texkanaaq (chiru).
وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا
wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).
Ut xqak’e li q’ojyin ut li kutan choq’ wiib’ reetalil (re li Qanimal ru), toja’ naq xqasach li reetalil li q’ojyin ut xqak’e chi saqen ru li reetalil li kutan, re naq teesik’ li usilal rik’in lee Qaawa’, ut re naq teenaw li rajlankileb’ li chihab’ ut li rajlankileb’ (li hoonal). Ut chixjunil li k’a’aq re ru Xqach’olob’ chi saqen ru.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
(Li Yos) li kixyiib’ li ruchich’och’ choq’ jun li b’e choq’ aawe, ut kixyiib’ li b’e chiru choq’ aawe, ut li naxtaqla chaq li ha’ (li hab’) chalen chaq sa’ choxa." Toja’ naq xqak’e chi k’iik jalan jalanq paay chi pim rik’in (li hab’ re li hab’).
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Chewa’aq ut chek’e chi wa’ak lee ketomq. Relik chi yaal, sa’ li na’leb’ a’an, wankeb’ li eetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li tenamit li neke’xtaw ru.
لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ
lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
A’an re chixjunil li k’a’ru wan sa’ choxa ut li k’a’ru wan sa’ ruchich’och’. Ut li Allah a’an tz’aqal li Q’axal B’ihom, li Q’axal Nimanb’il ru.
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍ فَاَسْكَنّٰهُ فِى الْاَرْضِۖ وَاِنَّا عَلٰى ذَهَابٍۢ بِهٖ لَقٰدِرُوْنَ ۚ
wa anzalnā minas-samā'i mā'am biqadarin fa askannāhu fil-arḍ(i), wa innā ‘alā żahābim bihī laqādirūn(a).
Ut naqataqla chaq li ha’ sa’ choxa jo’ chanru xk’ulub’, toja’ naq naqak’e chi k’ojlaak sa’ xb’een li ch’och’, ut chi yaal nokoru chixsachb’al.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
Toja’ naq naqak’e chi k’iik choq’ aawe rik’in a’an li awimq re li datil ut li uva; chi sa’ wan naab’al li ru cheru, ut reheb’ a’an nekek’ux,
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُوْرِ سَيْنَاۤءَ تَنْۢبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْاٰكِلِيْنَ
wa syajaratan takhruju min ṭūri sainā'a tambutu bid-duhni wa ṣibgil lil-ākilīn(a).
ut (Naqak’e chi k’iik) li che’ olivo li neke’k’iik chaq sa’ li Tzuul Sinai, li neke’xk’e aseeyt ut neke’xk’e xsahileb’ xch’ool li neke’wa’ak.
اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Ut ma ink’a’ xe’ril li ch’och’, k’a’jo’ naq xqak’iresi sa’ xb’een li jar paay chi chaab’il pim?
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Ma maawa’ tab’i’ a’an (li Allah) li kixyiib’ li ruchich’och’ choq’ na’ajej re wank, li kixyiib’ li nima’ sa’ lix b’ak’leb’, li kixyiib’ li tzuul re (xk’ojob’ankil) ut li kixyiib’ jun li jachok-ib’ sa’ xyanq wiib’ li palaw? Ma wan (jun chik) li dios chiru li Allah? Relik chi yaal, lix k’ihaleb’ ink’a’ neke’xnaw.
اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Ma ink’a’ neke’ril naq xqab’aanu li q’ojyin re naq te’hilanq chi sa’ ut (xqab’aanu) li kutan re xk’eeb’al li saqen? Relik chi yaal, sa’ li na’leb’ a’an wankeb’ li eetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li neke’paab’an.
وَمِنْ رَّحْمَتِهٖ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mir raḥmatihī ja‘ala lakumul-laila wan-nahāra litaskunū fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Ut a’an xb’aan lix toq’ob’ahom ru naq kixyiib’ choq’ aawe q’ojyin ut kutan, re naq tatruuq chi hilank chi q’eq ut re naq taasik’ b’ayaq lix chaab’ilal (chiru li kutan) ut re naq tatb’antioxinq chiru.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
A’an kixyo’ob’tesi li choxa chi maak’a’ xaqxookil pek jo’ nekeril, ut kixk’eheb’ li tzuul (sa’ xb’een) li ch’och’ re naq a’an (li ch’och’) ink’a’ texxchiq’; ut te'yo'laaq li jar paay chi xul li neke'eek'an li wankeb' sa' xb'een li ruuchich'och'. Ut xqataqla chaq li hab’ chalen chaq sa’ choxa, toja’ naq xqak’e chi k’iik li jar paay chi chaab’il pim chi sa’.
وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الْاَرْضُ الْمَيْتَةُ ۖاَحْيَيْنٰهَا وَاَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُوْنَ
wa āyatul lahumul-arḍul-maitah(tu), aḥyaināhā wa akhrajnā minhā ḥabban faminhu ya'kulūn(a).
Ut jun reetalil (lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ a’an jun li ch’och’ kamenaq (maak’a’ xsa’). Laa'o kiqak'e xyu'am li ch'och' ut aran kiqak'am chaq li triiw, jo'kan naq ke'wa'ak.
وَجَعَلْنَا فِيْهَا جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ وَّفَجَّرْنَا فِيْهَا مِنَ الْعُيُوْنِۙ
wa ja‘alnā fīhā jannātim min nakhīliw wa a‘nābiw wa fajjarnā fīhā minal-‘uyūn(i).
Ut xqab’aanu choq’ re sa’ li ruchich’och’ li awimq re li datil ut li uva ut xqataqlaheb’ li yo’leb’aal ha’ choq’ re;
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
A’an li Allah li kixyiib’ li q’ojyin choq’ aawe re naq tathilanq chi sa’; (ut xb’aanunkil) naq saqen ru li kutan. Relik chi yaal, li Allah tz’aqal wan xmaatan k’eeb’il reheb’ li winq, a’b’an lix k’ihaleb’ li winq ink’a’ neke’b’antioxin.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
A’an li Allah li kixyiib’ li ruchich’och’ choq’ aawe jo’ jun na’ajej re wank ut li choxa jo’ jun li roq kab’l, ut xatxyiib’ ut kixch’ina-usi laa b’onol ut kixk’e aawe li chaab’ilal. Jo’kan naq li Allah, laa Qaawa’, Loq’laj xloq’al li Allah, Qaawa’ re chixjunil li ruchich’och’.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّجَعَلَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ ۚ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa ja‘ala lakum fīhā subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Li kiyiib’ank re li ruchich’och’ choq’ aana’aj ut kixyiib’eb’ li b’e sa’ xb’een li ruchich’och’ choq’ aawe re naq tatb’eresiiq.
وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ
wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).
Ut li ani naxtaqla chaq li ha’ chalen chaq sa’ choxa chi tz’aqal re ru, ut rik’in a’an naqawaklesi jun li ch’och’ kamenaq. Chi jo’kan tex’isiiq chaq (sa’eb’ li muqleb’aal kamenaq).
وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ
wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).
Ut chalen chaq sa’ choxa Naqataqla chaq li ha’ li naxk’e li osob’tesink ut chirix a’an Naqak’iik rik’in (ha’) li che’ li naxk’e xmu ut li iyaj li naru q’olok.
وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ
wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).
Ut Laa’o xqajek’i li ruchich’och’; toja’ naq (Laa’o) li q’axal chaab’il li ak xjek’iman.
وَالْاَرْضَ وَضَعَهَا لِلْاَنَامِۙ
wal-arḍa waḍa‘ahā lil-anām(i).
Ut kixjek’i li ruchich’och’ choq’ reheb’ (lix) yo’ob’tesihom, .
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِيْ مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِّزْقِهٖۗ وَاِلَيْهِ النُّشُوْرُ
huwal-lażī ja‘ala lakumul-arḍa żalūlan famsyū fī manākibihā wa kulū mir rizqih(ī), wa ilaihin-nusyūr(u).
A’an li kixyiib’ li ruchich’och’ chi ink’a’ ch’a’aj choq’ aawe xtz’ilb’al rix, jo’kan naq tz’il rix chixjunil lix b’een ut wa’ b’ayaq lix tzakemq. Ut ka’ajwi’ rik’in a’an (texsutq’iiq chirix) naq texwakliiq chi yo’yo.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ بِسَاطًاۙ
wallāhu ja‘ala lakumul-arḍa bisāṭā(n).
Ut li Allah kixyiib’ li ruchich’och’ choq’ eere jo’ jun li b’atz’unk,
لِّتَسْلُكُوْا مِنْهَا سُبُلًا فِجَاجًا ࣖ
litaslukū minhā subulan fijājā(n).
re naq texruuq chi xik chi uub’ej ut chi uub’ej sa’eb’ li ninqi b’e.
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ كِفَاتًاۙ
alam naj‘alil-arḍa kifātā(n).
Ma ink’a’ tab’i’ xqab’aanu li ruchich’och’ choq’ (na’ajej re) ch’utub’ank, .
اَحْيَاۤءً وَّاَمْوَاتًاۙ
aḥyā'aw wa amwātā(n).
choq’ reheb’ li yo’yo ut li kamenaq?
وَّجَعَلْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ شٰمِخٰتٍ وَّاَسْقَيْنٰكُمْ مَّاۤءً فُرَاتًاۗ
wa ja‘alnā fīhā rawāsiya syāmikhātiw wa asqainākum mā'an furātā(n).
Ut xqak’eheb’ choq’ najtil tzuul, ut xqak’e eere li chaq’al ru ha’ re uk’ak?
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ مِهٰدًاۙ
alam naj‘alil-arḍa mihādā(n).
Ma inkʼaʼ tabʼiʼ xqayiibʼ li ruuchichʼochʼ choʼq xnimal ru choxa?
اَخْرَجَ مِنْهَا مَاۤءَهَا وَمَرْعٰىهَاۖ
akhraja minhā mā'ahā wa mar‘āhā.
Chalen chaq a’an naxk’eheb’ chaq li yo’leb’aal ha’, ut (naxk’iresi) lix pim.
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
Ut eb’ li tzuul A’an kixxaqab’ chi kaw.
مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ
matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.
(Chixjunil a’an) choq’ re laa sahil ch’oolejil ut choq’ reheb’ laa ketomq.
وَاِلَى الْاَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْۗ
wa ilal-arḍi kaifa suṭiḥat.
Ut chanru naxjekʼi ribʼ li Ruuchichʼochʼ?